CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC TỪ XA THEO PHƯƠNG THỨC TRỰC TUYẾN 1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề về Đào tạo từ xa theo phương thức trực tuyến và quản lý đào tạo từ theo phương thức trực tuyến 1. Tổng quan các nghiên cứu về Đào tạo từ xa theo phương thức trực tuyến 1. Tổng quan Đào tạo từ xa theo phương thức trực tuyến Trong thế kỷ 21, ứng dụng công nghệ vào đào tạo đã và đang trở thành xu thế phát triển của thế giới nhất là đối với cộng đồng giáo dục mở và từ xa. Phương pháp học tập dựa trên công nghệ ICT đang làm thay đổi ngành giáo dục thế giới từ công tác quản lý đào tạo đến công tác tuyển sinh, từ xây dựng bài giảng đến tương tác giữa giảng viên và sinh viên,… Mặc dù có những cách tiếp cận rất khác nhau, nhưng hầu hết các cơ sở đào tạo mở và từ xa đều đã có những bước tiến đáng kể trong lĩnh vực này.
Đề án “Đổi mới giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006-2020 có nêu: “Điều chỉnh và củng cố các Đại học Mở, đầu tư xây dựng hạ tầng công nghệ giáo dục (công nghệ thông tin truyền thông và công nghệ đánh giá hiện đại) để tăng mạnh quy mô đào tạo của các Đại học Mở theo nguyên tắc mở rộng đầu vào”. Ngoài ra, đề án đổi mới giáo dục đại học đã đề ra mục tiêu đến năm 2020: 4,5% dân số học đại học (4,5 triệu người), trong đó 40% học chính quy, 40% học từ xa, 20% học trực tuyến. Công nghệ cũng mang lại ảnh hưởng to lớn đến cải cách giáo dục khi tích hợp các phương tiện ICT vào nhà trường làm thay đổi cách dạy và học.Trong các số liệu nghiên cứu gần đây nhất của các trường đại học mở, chúng ta có thể nhận thấy rằng hầu hết các trường đã ứng dụng một hình thức nào đó của ĐTTXTT. Từ những siêu đại học (megauniversity) như Phoneix University (Mỹ), Terbuka Open University, China Open University đến 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những đơn vị mới như Warwarsan Univesity đều đã có nghiên cứu, đầu tư và triển khai rộng khắp các ứng dụng này.
Đại học mở Nhật Bản với hình thức đào tạo chính là phát thanh truyền hình cũng đã triển khai các ứng dụng ĐTTXTT từ năm 2007 và chính thức đưa hệ thống LMS vào hoạt động từ năm 2010. Đại học Sukkothai Thái Lan cũng đã có những hợp tác nghiên cứu với HOU để đưa ra mô hình ĐTTXTT thích hợp. Tại Hàn Quốc các Cyber University đã qua vòng phát triển đầu tiên và hiện đang tiến tới thống nhất các e-Porfolio để có được sự công nhận trình độ người học một cách tự động. Từ năm 2009-2010, tại Bắc Mỹ số lượng người đăng ký học ĐTTXTT đã tăng đến 27%, trong khi đó số lượng tuyển sinh của hình thức mặt giáp mặt chỉ tăng 2%.
Tất cả những dữ liệu trên cho thấy rằng, ĐTTXTT là xu thế tất yếu trong thời đai phát triển công nghệ ngày nay. Điều này đặc biệt đúng và đang diễn ra từng giờ với giáo dục mở và từ xa.Một số công trình nghiên cứu về ĐTTXTT a. Đề tài: Nghiên cứu triển khai đào tạo trực tuyến môn Toán góp phần hình thành và phát triển năng lực tự học cho học sinh Trung học phổ thông - Tác giả: Trần Trung - Đại học sư phạm Đề tài nghiên cứu cấu trúc năng lực tự học, đặc biệt là các kỹ năng tự học và tác động của quá trình dạy đến quá trình tự học của học sinh trong dạy học toán ở trường THPT.Nghiên cứu những khả năng hỗ trợ tự học của ĐTTXTT. Tác giả đề xuất cách triển khai dạy học trực tuyến môn Toán ở trường THPT theo hướng hình thành và phát triển năng lực tự học cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học Toán ở trường THPT.
Đề tài:Nghiên cứu phương pháp và quy trình xây dựng tình huống học tập trong đào tạo trực tuyến tại Viện Đại học Mở Hà Nội - Tác giả: Trần Thị Lan Thu – Viện Đại học Mở Hà Nội Đề tài nghiên cứu lý luận và thực tiễn về ứng dụng phương pháp dạy- học theotình huống trong ĐTTT. Trình bày thực trạng công tác xây dựng 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com THDH ứng dụng trong ĐTTT của Viện ĐH Mở Hà Nội, tham khảo một số mô hình xây dựng THDH.Nghiên cứu phương pháp và qui trình xây dựng THDH trong ĐTTT tại ViệnĐH Mở Hà Nội c. Đề tài: Đánh giá chất lượng chương trình đào tạo từ xa theo phương thức trực tuyến của Viện Đại học Mở Hà Nội- Tác giả:Trần Thị Lan Thu – Viện Đại học Mở Hà Nội Tác giảhệ thống hóa các cơ sở lý luận về đào tạo trực tuyến, về đảm bảo chất lượng.Dựa trên các nghiên cứu đi trước về bộ tiêu chuẩn/tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo của Việt Nam và các trường đại học, các tổ chức khác trong khu vực và trên thế giới. Bên cạnh đó, tác giả còn bám sát vào thực tiễn đào tạo trực tuyến tại Viện Đại học Mở Hà Nội tác giả đề xuất bộ tiêu chuẩn/tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo trực tuyến cho Viện Đại học Mở Hà Nội.
Kiểm định các tiêu chí trong bộ đánh giá chất lượng đào tạo trực tuyến cho đào tạo trực tuyến của Viện Đại học Mở Hà Nội. Tổng hợp kết quả kiểm định và đưa ra bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng đào tạo trực tuyến cho Viện Đại học Mở Hà Nội. Tổng quan các nghiên cứu về quản lý đào tạo từ xa theo phương thức trực tuyến 1. Tổng quan quản lý Đào tạo từ xa theo phương thức trực tuyến Quản lý đào tạo từ xa trực tuyến mang tính đặc thù riêng và tuân theo những nguyên tắc riêng của đào tạo trực tuyến về việc quản lý sinh viên, quản lý hoạt động dạy và học của giảng viên, sinh viên, quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên trên hệ thống công nghệ ĐTTXTT.
Hệ thống văn bản pháp lý làm căn cứ quản lý đào tạo do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành: - Qui chế 40/2003/QĐ-BGDĐT ngày 08/8/2003 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Quy chế tổ chức đào tạo, thi, kiểm tra, cấp chứng chỉ, văn bằng tốt nghiệp theo hình thức giáo dục từ xa. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Qui định 288/QĐ-ĐHM ngày 31/05/2013 của Viện Đại học Mở Hà Nội về việc ban hành Quy định về tổ chức và quản lý đào tạo đại học hệ Từ xa của Viện Đại học Mở Hà Nội. - Qui chế 43/2007/QĐ-BGDĐT ngày 15 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc Ban hành quy chế Đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ. Một số công trình nghiên cứu về quản lý ĐTTXTT a.
Đề tài: Mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ đào tạo với sự hài lòng và mức độ trung thành của sinh viên trong đào tạo từ xa E-Learning -Tác giả: Bùi Kiên Trung – Đại học Kinh tế Quốc Dân Tác giả chỉ ra chất lượng dịch vụ đào tạo được đánh giá bởi ba nhân tố chính theo mức độ quan trọng sau: chất lượng dịch vụ hỗ trợ quản lý; chất lượng đội ngũ giảng viên hướng dẫn và chất lượng hệ thống công nghệ thông tin trực tuyến. Ba nhân tố trên có ảnh hưởng trực tiếp, cùng chiều tới sự hài lòng của sinh viên và có ảnh hưởng gián tiếp cùng chiều tới lòng trung thành của sinh viên trong ĐTTXTT. Sự thỏa mãn ảnh hưởng lớn tới lòng trung thành của người học, sự trung thành của người học là nguồn gốc để chương trình ĐTTXTT phát triển bền vững.Để phát triển chương trình ĐTTXTT, các tổ chức giáo dục từ xa cần làm thỏa mãn nhu cầu khách hàng (người học) của mình, từ đó mới có được lòng trung thành của họ. Bên cạnh sự phát triển về chất lượng đội ngũ giảng viên và hệ thống công nghệ thông tin trực tuyến, các tổ chức giáo dục từ xa cần chú ý đẩy mạnh và ưu tiên đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ hỗ trợ quản lý đào tạo, nhân tố quyết định và quan trọng nhất trong phát triển đào ĐTTXTT.
Đề tài: Hoàn thiện hệ thống quản lý đào tạo từ xa trực tuyến tại Viện Đại học Mở Hà Nội - Tác giả: Trần Thị Lan Thu - Viện Đại học Mở Hà Nội Kết quả nghiên cứu: Đề tài nhằm mục đích đề xuất hoàn thiện mô hình quản lý đào tạo trực tuyến trên cơ sở mô hình hiện tại áp dụng cho chương trình đào tạo phối hợp với đối tác cung cấp công nghệ, đồng thời đề xuất mô 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hình quản lý đào tạo trực tuyến áp dụng cho chương trình đào tạo được sử dụng công nghệ e-learning của Viện. Quản lý đào tạo đại học 1. Khái niệm về quản lý Quản lý là sự điều khiển một hệ thống hoạt động xã hội ở tầm vĩ mô cũng như vi mô vì vậy có nhiều cách tiếp cận quản lý khác nhau, ở mỗi cách tiếp cận có những cách định nghĩa khác nhau: - Các tác giả Nguyễn Quốc Chí -Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: "Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức.107] - Theo Harold Koontz: "Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất.
Với tư cách thực hành thì cách quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức có thể tổ chức về quản lý là một khoa học".108] - Theo quan điểm của lý thuyết hệ thống: Quản lý là phương thức tác động có chủ đích của chủ thể quản lý lên hệ thống bao gồm hệ các quy tắc ràng buộc về hành vi đối với mọi đối tượng ở các cấp trong hệ thống nhằm duy trì tính trội hợp lý của cơ cấu và đưa hệ thống sớm đạt tới mục tiêu. Mặc dù khái niệm quản lý được hiểu ở những góc độ khác nhau, song dù nhìn từ góc độ nào thì: Quản lý vẫn là quá trình tác động có định hướng, có tổ chức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa tổ chức vận hành và đạt mục tiêu đề ra.