Chương 1 LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1. Quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN 1. Khái niệm Quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN là Quản lý quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ quỹ NSNN để đầu tư tái sản xuất TSCĐ nhằm từng bước tăng cường, hoàn thiện, hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực sản xuất phục vụ của nền Kinh tế quốc dân đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn. Nguyên tắc Quản lý và cấp phát vốn đầu tư XDCB từ NSNN Quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN phải đảm bảo các nguyên tắc sau: Một là, phải đúng đối tượng: Cấp phát vốn đầu tư XDCB từ NSNN được thực hiện theo phương thức cấp phát không hoàn trả, nhằm đảm bảo vốn để đầu tư các Dự án cần thiết phải đầu tư thuộc kết cấu hạ tầng KTXH, quốc phòng - an ninh.
từ đó tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cần thiết cho sự phát triển toàn diện và cân đối của nền kinh tế đất nước. Nguồn vốn cấp phát đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước chỉ được sử dụng để cấp phát, thanh toán cho các dự án thuộc đối tượng sử dụng vốn ngân sách nhà nước theo quy định của Luật ngân sách nhà nước và Luật đầu tư công. Hai là, thực hiện nghiêm chỉnh đúng trình tự, thủ tục đầu tư và xây dựng, có đủ các tài liệu thiết kế có liên quan và Dự án phải được duyệt. Trình tự thủ tục đầu tư và xây dựng là trật tự các giai đoạn, các bước công việc trong từng giai đoạn của quá trình đầu tư xây dựng cơ bản.
Các dự án đầu tư không phân biệt quy mô, suất đầu tư, tổng nguồn vốn đầu tư đều phải thực hiện nghiêm chỉnh đúng, trình tự, thủ tục đầu tư và xây dựng theo quy định gồm ba giai đoạn sau: giai đoạn chuẩn bị đầu tư, giai đoạn thực hiện đầu tư và giai đoạn kết thúc xây dựng đưa dự án vào khai thác, sử dụng. 5 Luan van Ba là, phải đúng mục đích, đúng Kế hoạch đã đề ra: Nguồn vốn NSNN đầu tư cho các Công trình, Dự án được xác định trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn, hàng năm dựa trên Kế hoạch XDCB của Quốc hội, Chính phủ, từng bộ, ngành, địa phương, đơn vị và khả năng cân đối nguồn vốn của NSNN. Vì vậy, cấp, phát vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước phải đúng mục đích, đúng kế hoạch, nhằm tuân thủ đúng nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước và đảm bảo tính lộ trình kế hoạch trung hạn, hàng năm, cân đối của toàn bộ nền kinh tế, của từng ngành, từng lĩnh vực và từng địa phương. Bốn là, theo mức độ khối lượng thực tế hoàn thành của Kế hoạch và nằm trong phạm vi giá dự toán đã được duyệt: Quản lý và cấp phát vốn theo mức độ khối lượng thực tế hoàn thành Kế hoạch, nhằm đảm bảo vốn cho quá trình đầu tư XDCB được tiến hành liên tục, không gián đoạn đúng Kế hoạch tiến độ đã đề ra.
Kiểm tra chặt chẽ được chất lượng từng khâu, từng khối lượng xây dựng cơ bản và chất lượng của công trình hoàn thành đưa vào sử dụng, đảm bảo vốn đầu tư được sử dụng đúng mục đích, tránh ứ đọng, gây thất thoát và lãng phí vốn đầu tư. Dự toán công trình xây dựng phản ánh những chi phí cần thiết, là giới hạn mức vốn tối đa được phép đầu tư xây dựng công trình được xác định trên cơ sở các tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá xây dựng và các chế độ chính sách theo quy định của Nhà nước. Bên cạch đó, một trong những nguyên tắc rất quan trọng trong quản lý chi ngân sách nhà nước là phải quản lý theo dự toán đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định. Vì vậy, quản lý và cấp, phát vốn đầu tư xây dựng cơ bản phải dựa vào dự toán đã được duyệt và nằm trong phạm vi dự toán đã được cấp thẩm quyền phê duyệt.
Khối lượng xây dựng cơ bản hoàn thành được cấp, phát vốn thanh toán phải là khối lượng đã được thực hiện, đúng thiết kế được duyệt, đúng trình tự thủ tục đầu tư và xây dựng, có trong dự toán, có trong kế hoạch trung hạn, hàng năm và đã được nghiệm thu bàn giao theo đúng chế độ quy định của Nhà nước. Mức vốn cấp, phát thanh toán cho từng công trình, từng hạng 6 Luan van mục công trình, từng khối lượng xây dựng hoàn thành nghiệm thu phải được xác định căn cứ vào dự toán đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt ban đầu. Năm là, kiểm tra, giám sát nguồn vốn: Phải kiểm tra, giám sát chặt chẽ nguồn vốn phải được sử dụng đúng mục đích, đúng Kế hoạch, có hiệu quả là chức năng của ngành tài chính. Trong quá trình cấp, phát vốn đầu tư phải đảm bảo sử dụng tiền vốn tiết kiệm, đúng mục đích, đúng kế hoạch và thúc đẩy các đơn vị thực hiện tốt trình tự thủ tục đầu tư và xây dựng, kế hoạch tiến độ thi công, đảm bảo chất lượng công trình và hoàn thành công trình đúng thời hạn để đưa vào khai thác sử dụng.
Các nguyên tắc quản lý và cấp phát vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước là một thể thống nhất, chi phối toàn bộ công tác quản lý và cấp phát vốn đầu tư xây dựng cơ bản, phải quản lý trước, trong và khi dự án hoàn thành đưa vào sử dụng. Chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và là điều kiện, tiền đề để thực hiện lẫn nhau. Bộ máy Quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN cấp huyện Chức năng của từng đơn vị trong bộ máy Quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN cấp huyện như sau: * UBND cấp huyện - Quyết định đầu tư các Dự án sử dụng toàn bộ vốn cân đối NSĐP cấp huyện, vốn từ nguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối NSĐP cấp huyện quy định tại Khoản 4 Điều 39 Luật Đầu tư công năm 2014 và được phân cấp quyết định đầu tư các Dự án sử dụng nguồn vốn hỗ trợ từ Ngân sách cấp tỉnh. - Hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các Chủ đầu tư thuộc phạm vi Quản lý thực hiện Kế hoạch đầu tư công trung hạn, hàng năm, tiếp nhận và sử dụng nguồn vốn đầu tư đúng mục đích, đúng chế độ quy định của Nhà nước.
- Thực hiện Quản lý trong quyền hạn được giao, chịu trách nhiệm trước HĐND huyện, UBND cấp tỉnh và pháp luật Nhà nước về những quyết định của mình. * Phòng Tài chính kế hoạch huyện 7 Luan van - Tham mưu trình UBND cấp huyện phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án các Dự án thuộc thẩm quyền cấp huyện phê duyệt. - Đảm bảo nguồn vốn theo quy định của Bộ Tài chính để KBNN thanh toán cho Dự án. - Thực hiện quyết toán vốn đầu tư theo quy định của Luật NSNN.
Đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng hướng dẫn và kiểm tra các Chủ đầu tư, KBNN, các nhà thầu thực hiện Dự án về việc chấp hành các quy định, chế độ, chính sách tài chính trong đầu tư - phát triển. - Được quyền yêu cầu KBNN, Chủ đầu tư cung cấp tài liệu, thông tin cần thiết phục vụ cho công tác Quản lý nhà nước về tài chính trong đầu tư - phát triển. * KBNN huyện - Tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư trên địa bàn. Hướng dẫn Chủ đầu tư mở tài khoản để tạm ứng và thanh toán vốn.
Kiểm soát, thanh toán vốn kịp thời, đầy đủ cho Dự án khi đã có đủ điều kiện và đúng thời gian quy định - Căn cứ vào hồ sơ thanh toán để thực hiện thanh toán theo hợp đồng, đồng thời thực hiện kiểm soát thanh toán theo quy định của Bộ Tài chính và KBNN. - Có ý kiến bằng văn bản cho Chủ đầu tư đối với những khoản giảm thanh toán hoặc từ chối thanh toán, trả lời các thắc mắc của Chủ đầu tư trong việc thanh toán vốn. Phối hợp với Chủ đầu tư thực hiện kiểm tra vốn đã tạm ứng để thu hồi ngay những khoản tồn động chưa sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích. - Định kỳ hàng tháng, hàng quý, năm gửi báo cáo tình hình thực hiện Kế hoạch nguồn vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN, vốn trái phiếu Chính phủ và các nguồn vốn khác của các Dự án trên địa bàn gửi ngành tài chính cấp huyện để tổng hợp, báo cáo cấp trên theo quy định.
- Tất toán tài khoản đầu tư khi Chủ đầu tư đề nghị thanh quyết toán. * Chủ đầu tư - Thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao theo quy định của pháp luật. Tiếp nhận và sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, đúng đối tượng, tiết kiệm và có 8 Luan van hiệu quả. Chấp hành đúng quy định của pháp luật về chế độ Quản lý tài chính đầu tư - phát triển.
- Chịu trách nhiệm về chất lượng Công trình, sự đúng đắn, hợp pháp của khối lượng Dự án, tiến độ thực hiện khi thanh toán; đảm bảo phải chính xác, trung thực, hợp pháp của các số liệu, tài liệu trong hồ sơ cung cấp cho KBNN và cơ quan chức năng Nhà nước. - Khi có khối lượng đủ điều kiện theo hợp đồng, tiến hành nghiệm thu kịp thời, thực hiện đầy đủ hồ sơ thanh toán, đề nghị thanh toán cho nhà thầu trong thời hạn theo quy định. - Báo cáo đầy đủ, kịp thời theo quy định cho các cơ quan Quản lý nhà nước có liên quan; chịu sự kiểm tra của cơ quan tài chính và cơ quan quyết định đầu tư về tình hình sử dụng vốn đầu tư và chấp hành nghiêm các quy định về tài chính - đầu tư phát triển của Nhà nước. - Thực hiện nhiệm vụ kế toán đơn vị Chủ đầu tư; quyết toán vốn đầu tư theo quy định hiện hành.
- Được yêu cầu thanh toán vốn đầu tư khi đủ điều kiện và yêu cầu KBNN thanh toán, phản hồi lý do nếu không thanh toán. Nội dung Quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN cấp huyện 1. Công tác lập Kế hoạch đầu tư XDCB Kế hoạch đầu tư XDCB gồm Kế hoạch trung hạn và Kế hoạch hàng năm.