Chuyên đề áp dụng phương pháp tài sản trong định giá doanh nghiệp tại Công ty VTA

Chuyên đề phân tích thực trạng áp dụng phương pháp tài sản trong xác định giá trị doanh nghiệp tại VTA, công ty thẩm định giá và đại lý thuế Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thảo
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Trí Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Thẩm định giá
• Đề tài: Phương Pháp Tài Sản Trong Định Giá Doanh Nghiệp Tại Công Ty VTA
• Loại tài liệu: Chuyên đề tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP TÀI SẢN TRONG ĐỊNH GIÁ GIÁ TRỊ DN
• 1.1. DN và vai trò thẩm định giá DN
• 1.1.1. Khái niệm giá trị DN
• 1.1.2. Vai trò của định giá DN
• 1.2. Phương pháp tài sản trong xác định giá trị DN
• 1.2.1. Cơ sở lý luận của phương pháp tài sản
• 1.2.2. Đối tượng áp dụng
• 1.2.3. Căn cứ xác định giá trị thực tế của DN tại thời điểm xác định giá trị DN
• 1.2.4. Nội dung phương pháp
• 1.2.4.1. Xác định giá trị thực tế của DN
• 1.2.4.2. Giá trị quyền sử dụng đất tính vào giá trị DN
• 1.2.5. Quy trình tiến hành và một số hạn chế của phương pháp
• 1.3. Kinh nghiệm áp dụng phương pháp tài sản trong xác định giá trị DN ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ DN BẰNG PHƯƠNG PHÁP TÀI SẢN TẠI CÔNG TY TNHH THẨM ĐỊNH GIÁ VÀ ĐẠI LÝ THUẾ VIỆT NAM (VTA)
• 2.1. Giới thiệu chung về công ty
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.3. Ngành nghề kinh doanh
• 2.1.4. Nghiệp vụ thẩm định giá tại công ty VTA
• 2.2. Thực trạng xác định giá trị DN bằng phương pháp tài sản tại công ty TNHH Thẩm định giá và Đại lý thuế Việt Nam
• 2.2.1. Quy trình thủ tục xác định giá trị DN của công ty VTA
• 2.2.2. Phân tích tình huống Thẩm định giá DN tại công ty VTA
• 2.3. Kết luận và bài học rút ra từ thực trạng xác định giá trị DN bằng phương pháp tài sản tại công ty VTA
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VIỆC ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÀI SẢN TRONG XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ DN TẠI CÔNG TY VTA
• 3.1. Nhu cầu xác định giá trị DN ở nước ta trong thời gian tới
• 3.1.1. Định giá DN cho mục đích cổ phần hóa, niêm yết chứng khoán của DN
• 3.1.2. Định giá DN cho mục đích mua bán, sát nhập M&A
• 3.1.3. Định giá DN để vay vốn đầu tư kinh doanh
• 3.1.4. Định giá DN để đầu tư góp vốn, mua bán chứng khoán của DN
• 3.2. Mục tiêu và phương hướng phát triển của công ty VTA trong thời gian tới
• 3.2.1. Phương hướng
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện Định giá DN bằng phương pháp tài sản
• 3.3.1. Hoàn thiện điều kiện và cơ sở định giá DN
• 3.3.2. Khắc phục các nhược điểm của phương pháp tài sản
• 3.3.3. Kết hợp với các phương pháp định giá khác
• 3.3.4. Đề xuất với khách hàng yêu cầu xác định giá trị DN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phương Pháp Tài Sản Trong Định Giá Doanh Nghiệp

Phương pháp tài sản là một trong những phương pháp chủ yếu trong việc xác định giá trị doanh nghiệp. Phương pháp này tập trung vào việc đánh giá giá trị của tài sản hữu hình và vô hình mà doanh nghiệp sở hữu. Tại công ty TNHH Thẩm định giá và Đại lý thuế Việt Nam (VTA), phương pháp này được áp dụng để cung cấp một cái nhìn tổng quan về giá trị thực tế của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ về phương pháp tài sản giúp các nhà đầu tư và quản lý có cái nhìn chính xác hơn về giá trị doanh nghiệp.

1.1. Khái Niệm Về Phương Pháp Tài Sản

Phương pháp tài sản trong định giá doanh nghiệp là phương pháp xác định giá trị dựa trên tổng giá trị của tài sản mà doanh nghiệp sở hữu. Điều này bao gồm cả tài sản hữu hình như bất động sản, máy móc và tài sản vô hình như thương hiệu, bằng sáng chế.

1.2. Lợi Ích Của Phương Pháp Tài Sản

Phương pháp tài sản giúp xác định giá trị thực tế của doanh nghiệp, từ đó hỗ trợ các quyết định đầu tư và quản lý. Nó cũng giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng về tài sản của mình và khả năng sinh lời trong tương lai.

II. Thách Thức Trong Việc Áp Dụng Phương Pháp Tài Sản Tại Công Ty VTA

Mặc dù phương pháp tài sản mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó tại công ty VTA cũng gặp phải một số thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của việc định giá và quyết định đầu tư. Việc thiếu thông tin chính xác và đầy đủ về tài sản có thể dẫn đến những sai lệch trong kết quả định giá.

2.1. Thiếu Thông Tin Chính Xác

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu thông tin chính xác về giá trị thị trường của tài sản. Điều này có thể dẫn đến việc định giá không chính xác và ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đánh Giá Tài Sản Vô Hình

Đánh giá tài sản vô hình như thương hiệu hay bằng sáng chế là một thách thức lớn. Những tài sản này thường khó định giá và có thể không phản ánh đúng giá trị thực tế của doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Tài Sản Trong Định Giá Doanh Nghiệp Quy Trình Thực Hiện

Quy trình áp dụng phương pháp tài sản tại công ty VTA bao gồm nhiều bước quan trọng. Từ việc thu thập thông tin, phân tích tài sản đến việc đưa ra kết luận về giá trị doanh nghiệp. Mỗi bước đều cần sự chính xác và cẩn thận để đảm bảo kết quả định giá là khách quan và đáng tin cậy.

3.1. Bước 1 Thu Thập Thông Tin

Bước đầu tiên trong quy trình là thu thập thông tin về tài sản của doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc xem xét các báo cáo tài chính, hợp đồng và các tài liệu liên quan khác.

3.2. Bước 2 Phân Tích Tài Sản

Sau khi thu thập thông tin, bước tiếp theo là phân tích tài sản để xác định giá trị của chúng. Việc này cần sự am hiểu về thị trường và các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị tài sản.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phương Pháp Tài Sản Tại Công Ty VTA

Công ty VTA đã áp dụng phương pháp tài sản trong nhiều dự án thẩm định giá khác nhau. Những ứng dụng này không chỉ giúp xác định giá trị doanh nghiệp mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định đầu tư và phát triển kinh doanh. Kết quả từ các dự án này đã chứng minh tính hiệu quả của phương pháp tài sản.

4.1. Dự Án Thẩm Định Giá Doanh Nghiệp

Công ty VTA đã thực hiện nhiều dự án thẩm định giá doanh nghiệp, trong đó phương pháp tài sản được áp dụng để xác định giá trị thực tế của doanh nghiệp. Những dự án này đã mang lại kết quả tích cực cho khách hàng.

4.2. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Áp Dụng

Kết quả từ việc áp dụng phương pháp tài sản đã giúp công ty VTA nâng cao uy tín và tạo niềm tin với khách hàng. Điều này cũng góp phần vào sự phát triển bền vững của công ty trong tương lai.

V. Kết Luận Về Phương Pháp Tài Sản Trong Định Giá Doanh Nghiệp

Phương pháp tài sản đóng vai trò quan trọng trong việc xác định giá trị doanh nghiệp tại công ty VTA. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với quy trình thực hiện rõ ràng và ứng dụng thực tiễn hiệu quả, phương pháp này vẫn là một công cụ hữu ích cho các nhà đầu tư và quản lý. Tương lai của phương pháp tài sản trong định giá doanh nghiệp tại VTA hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển và hoàn thiện.

5.1. Tương Lai Của Phương Pháp Tài Sản

Với sự phát triển của thị trường và nhu cầu ngày càng cao về định giá doanh nghiệp, phương pháp tài sản sẽ tiếp tục được cải tiến và áp dụng rộng rãi hơn trong tương lai.

5.2. Đề Xuất Hoàn Thiện Phương Pháp

Để nâng cao hiệu quả của phương pháp tài sản, cần có những cải tiến trong quy trình thu thập và phân tích thông tin, cũng như đào tạo nhân viên để nâng cao kỹ năng và kiến thức chuyên môn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sau gần 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới và chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam đã đạt được những bước tăng trưởng kinh tế liên tục, đi đôi với quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng thông qua việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), chuẩn bị tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC). Trong bối cảnh đó, các hoạt động kinh tế của doanh nghiệp ngày càng mở rộng và đa dạng hóa, bao gồm mua bán, cho thuê, góp vốn liên doanh, niêm yết chứng khoán, sáp nhập - hợp nhất và trọng tâm là tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Để thực hiện các giao dịch kinh tế này, việc xác định giá trị doanh nghiệp đóng vai trò then chốt, cung cấp căn cứ định lượng phục vụ việc ra quyết định của các nhà quản trị, nhà đầu tư cũng như cơ quan quản lý nhà nước trong điều hành kinh tế vĩ mô. Mặc dù hoạt động thẩm định giá tại Việt Nam đã hình thành từ đầu những năm 1990, công tác này trên thực tế vẫn còn đối mặt với nhiều vướng mắc: cơ chế tổ chức định giá chưa thực sự chặt chẽ, chi phí và thời gian thực hiện còn kéo dài, kết quả định giá đôi khi thiếu tính khách quan. Hiện nay, hai phương pháp định giá phổ biến nhất tại Việt Nam là phương pháp chiết khấu dòng tiền và phương pháp tài sản. Trong đó, phương pháp tài sản được ứng dụng rộng rãi nhất nhưng cũng bộc lộ những nhược điểm cố hữu ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả thẩm định.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp tập trung giải quyết 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận khoa học về giá trị doanh nghiệp và kỹ thuật xác định giá trị doanh nghiệp bằng phương pháp tài sản.
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quy trình xác định giá trị doanh nghiệp theo phương pháp tài sản tại Công ty TNHH Thẩm định giá và Đại lý thuế Việt Nam (VTA), làm rõ các bước triển khai thông qua tình huống thẩm định giá thực tế.
3. Đề xuất hệ thống các giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện việc áp dụng phương pháp tài sản trong hoạt động định giá doanh nghiệp tại Công ty VTA.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xác định giá trị doanh nghiệp bằng phương pháp tài sản tại Công ty TNHH Thẩm định giá và Đại lý thuế Việt Nam.
• Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động thẩm định giá của Công ty VTA trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2016, tập trung vào hồ sơ thẩm định giá thực tế tại doanh nghiệp đối tác thuộc ngành cấp nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên nền tảng các khái niệm và chuẩn mực thẩm định giá hiện hành:

• Khái niệm doanh nghiệp và giá trị doanh nghiệp: Tiếp cận theo Luật Doanh nghiệp số 68/2014/QH13, Tiêu chuẩn Thẩm định giá Quốc tế 2005 (IVS), học thuyết giá trị Mác-xít và trường phái kinh tế học lợi ích. Giá trị doanh nghiệp được phân định rõ giữa giá trị theo sổ sách kế toán, giá trị thực tế của doanh nghiệp (toàn bộ tài sản hữu hình và vô hình theo giá thị trường) và giá trị lợi thế kinh doanh (vị trí địa lý, thương hiệu, thị phần, tiềm năng sinh lời).
• Khung văn bản quy phạm pháp luật: Đề tài vận dụng hệ thống quy định pháp luật gồm Nghị định số 59/2011/NĐ-CP, Nghị định số 189/2013/NĐ-CP, Thông tư số 127/2014/TT-BTC (thay thế Thông tư số 202/2011/TT-BTC) về xử lý tài chính và xác định giá trị doanh nghiệp khi chuyển đổi doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty cổ phần; Thông tư số 45/2013/TT-BTC về quản lý và trích khấu hao tài sản cố định; Nghị định số 44/2014/NĐ-CP về giá đất và Tiêu chuẩn Thẩm định giá Việt Nam (TCTĐGVN).
• Mô hình xác định giá trị theo phương pháp tài sản: Nguyên tắc cốt lõi dựa trên việc xác định giá trị tài sản thuần thuộc về chủ sở hữu:

$$\text{Giá trị tài sản thuần (Vốn chủ sở hữu)} = \text{Giá trị tổng tài sản đánh giá lại} - \text{Giá trị các khoản nợ phải trả}$$

Trong đó, tài sản cố định được tính theo nguyên giá mới nhân với tỷ lệ chất lượng còn lại; giá trị lợi thế kinh doanh (tiềm năng phát triển) theo Điều 32 Nghị định số 59/2011/NĐ-CP được tính bằng:

$$\text{Giá trị tiềm năng phát triển} = \text{Vốn Nhà nước theo sổ sách} \times (\text{ROE bình quân 3 năm} - \text{Lãi suất Trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm})$$

Phương pháp nghiên cứu được triển khai đồng bộ qua 5 kỹ thuật:

• Phương pháp khảo cứu tài liệu: Khai thác thông tin thứ cấp từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, số liệu của Tổng cục Thống kê, báo cáo tài chính đã kiểm toán của doanh nghiệp và tài liệu chuyên ngành.
• Phương pháp quan sát: Theo dõi trực tiếp các bước làm việc của thẩm định viên trong quá trình thu thập tài liệu, khảo sát hiện trạng và xử lý số liệu định giá.
• Phương pháp phỏng vấn sâu: Trao đổi nghiệp vụ với các thẩm định viên có thẻ hành nghề tại Công ty VTA để thu thập kinh nghiệm xử lý các khoản mục phức tạp (công nợ khó đòi, quyền sử dụng đất, tài sản dở dang).
• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Hệ thống hóa tài liệu, đối chiếu giữa quy định lý thuyết với thực tế áp dụng tại hồ sơ thẩm định.
• Phương pháp toán kinh tế và thống kê tài chính: Xử lý chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 2013–2015, tính toán các chỉ số cơ cấu tài sản, khả năng thanh toán, vòng quay vốn và tỷ suất sinh lời.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về phương pháp tài sản trong định giá giá trị DN

Chương này trình bày toàn diện khung lý thuyết về định giá doanh nghiệp và phương pháp tài sản:

• Vai trò của định giá doanh nghiệp: Phục vụ 3 nhóm đối tượng chính gồm nhà đầu tư/nhà cung cấp (đánh giá rủi ro, vị thế tín dụng, kỳ vọng lợi suất); nhà quản trị doanh nghiệp (tối đa hóa vốn chủ sở hữu, cải thiện sức cạnh tranh); nhà hoạch định kinh tế vĩ mô (kiểm soát thị trường chứng khoán, thực hiện thoái vốn và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước).
• Cơ sở lý luận và đối tượng áp dụng: Phương pháp tài sản xuất phát từ cơ sở lịch sử chi phí trên bảng cân đối kế toán, tiến hành phân loại và định giá lại toàn bộ tài sản và công nợ theo giá thị trường. Đối tượng phù hợp nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có cơ cấu tài sản hữu hình lớn (nhà xưởng, máy móc, trang thiết bị), giá trị tài sản vô hình không đáng kể hoặc khó dự báo chính xác dòng tiền tương lai.
• Quy trình chuẩn 6 bước: Lập bảng cân đối kế toán gốc -> Xác định tài sản và nguồn vốn cần đánh giá lại -> Nhận diện tài sản vô hình và tài sản đặc thù -> Rà soát tài sản ngoài bảng cân đối -> Tính toán giá trị thị trường các khoản mục -> Xây dựng bảng cân đối thẩm định giá.
• Nhược điểm của phương pháp: Đánh giá doanh nghiệp ở trạng thái tĩnh, xem doanh nghiệp như phép cộng số học của các tài sản riêng lẻ; chi phí kiểm kê và thẩm định lớn; phụ thuộc vào đánh giá kỹ thuật của chuyên gia; khó lượng hóa đầy đủ giá trị vô hình (thương hiệu, nhân sự); khung thời gian 3 năm để tính lợi thế kinh doanh còn ngắn, chưa phản ánh hết biến động chu kỳ kinh doanh.
• Lịch sử vận dụng tại Việt Nam: Hệ thống hóa quá trình phát triển qua 6 mốc chính sách từ giai đoạn thí điểm 1992–1996 (Quyết định 202/CT, Thông tư 36/TC-CN chỉ định giá được 18 DN và chuyển đổi 5 DN), qua các giai đoạn Nghị định 28/CP, Nghị định 64/2002/NĐ-CP, Nghị định 187/2004/NĐ-CP, Nghị định 59/2011/NĐ-CP và hoàn thiện tại Nghị định 189/2013/NĐ-CP cùng Thông tư 127/2014/TT-BTC.

Chương 2: Thực trạng xác định giá trị DN bằng phương pháp tài sản tại Công ty TNHH Thẩm định giá và Đại lý thuế Việt Nam (VTA)

Chương 2 phân tích cơ cấu hoạt động của Công ty VTA và quy trình tác nghiệp thực tế:

• Giới thiệu đơn vị: Công ty TNHH Thẩm định giá và Đại lý thuế Việt Nam (VTA) thành lập ngày 31/01/2011 theo Giấy chứng nhận ĐKKD số 0105780075 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cấp, hoạt động theo Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá số 050/TĐG ngày 14/09/2015 của Bộ Tài chính. Trụ sở chính đặt tại Hà Nội cùng 3 văn phòng đại diện tại Kon Tum, TP. Hồ Chí Minh và Vũng Tàu. Cơ cấu gồm Hội đồng thành viên, Ban Giám đốc, các phòng thẩm định chuyên trách (Bất động sản, Động sản, Doanh nghiệp), Phòng Kế toán - Soát xét và Phòng Hành chính.
• Quy trình xác định giá trị doanh nghiệp tại VTA: Gồm 3 giai đoạn chặt chẽ:
  1. Giai đoạn 1 (Thu thập thông tin và đánh giá sơ bộ): Tiếp nhận hồ sơ theo Nghị định 59/2011/NĐ-CP và Thông tư 127/2014/TT-BTC, thu thập dữ liệu vĩ mô (lãi suất trái phiếu, thông tin ngành), đánh giá tính đầy đủ của hồ sơ và yêu cầu bổ sung chứng từ.
  2. Giai đoạn 2 (Thẩm tra, xác định giá trị DN): Phân loại tài sản thành nhóm tiếp tục sử dụng (5 nhóm nhỏ: đất đai/nhà cửa; máy móc/thiết bị; hàng tồn kho/chi phí dở dang; tiền/công nợ; đầu tư/lợi thế) và nhóm tài sản loại trừ (không thuộc sở hữu, không cần dùng, ứ đọng chờ thanh lý, công trình phúc lợi); soát xét pháp lý và kiểm tra đối chiếu sổ sách kế toán; khảo sát thực địa; đánh giá chất lượng còn lại theo Thông tư 45/2013/TT-BTC; định giá mua mới/thay thế; tổng hợp giá trị tài sản.
  3. Giai đoạn 3 (Tổng hợp và viết báo cáo): Lập Báo cáo sơ bộ gửi các bên liên quan, tổ chức họp giải trình với doanh nghiệp và cơ quan có thẩm quyền, hoàn thiện Báo cáo chính thức kèm Chứng thư thẩm định giá và Biên bản xác định giá trị doanh nghiệp.
• Phân tích tình huống thực tế: Định giá cổ phần của Công ty Cổ phần Nước và Môi trường Việt Nam tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển ABC tại thời điểm 30/06/2016 nhằm mục đích chuyển nhượng vốn:
  • Công ty ABC có vốn điều lệ 25 tỷ đồng, trụ sở tại Từ Sơn, Bắc Ninh, hoạt động chính trong lĩnh vực khai thác, xử lý và cung cấp nước sạch.
  • Tình hình tài chính giai đoạn 2013–2015: Doanh thu thuần tăng trưởng từ 8,85 tỷ đồng (2013) lên 9,29 tỷ đồng (2014) và đạt 11,656 tỷ đồng (2015); Lợi nhuận sau thuế lần lượt đạt 713,88 triệu đồng (2013), 827,27 triệu đồng (2014, tăng 16%) và 975,88 triệu đồng (2015, tăng 18%); Tổng tài sản tăng từ 17,24 tỷ đồng lên 20,136 tỷ đồng; ROE tăng từ 4,93% lên 6,65%; Hệ số thanh toán hiện hành duy trì ở mức an toàn (1,84 đến 2,45 lần).
  • Thẩm định viên lựa chọn cơ sở giá trị thị trường, phương pháp tài sản kết hợp tiếp cận từ thị trường và chi phí thay thế. Kỹ thuật định giá nhà cửa, vật kiến trúc được xác định dựa trên hồ sơ quyết toán, bảng tính khấu hao 6 tháng đầu năm 2016, áp dụng suất vốn đầu tư theo Quyết định số 1161/QĐ-BXD ngày 15/10/2015 của Bộ Xây dựng và bảng giá theo Quyết định số 528/2014/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bắc Ninh; đảm bảo tỷ lệ chất lượng còn lại của máy móc thiết bị không thấp hơn 20% và nhà xưởng không thấp hơn 30%.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện việc áp dụng phương pháp tài sản trong xác định giá trị DN tại Công ty VTA

Chương 3 dự báo bối cảnh nhu cầu định giá phục vụ cổ phần hóa, niêm yết chứng khoán, hoạt động M&A, vay vốn ngân hàng và góp vốn đầu tư, từ đó đề xuất các nhóm giải pháp:

• Hoàn thiện điều kiện và cơ sở định giá: Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thị trường đồng bộ về máy móc, vật tư, suất đầu tư xây dựng; nâng cao trình độ chuyên môn của thẩm định viên về phân tích tài chính và khảo sát kỹ thuật; hoàn thiện quy trình kiểm soát nội bộ tại Phòng Kế toán - Soát xét.
• Khắc phục các nhược điểm của phương pháp tài sản: Cải tiến phương pháp xác định tài sản vô hình và lợi thế thương mại, tránh bỏ sót các quyền tài sản và lợi thế kinh doanh; xử lý chính xác giá trị các khoản công nợ tồn đọng và chi phí dở dang.
• Kết hợp linh hoạt với các phương pháp định giá khác: Đề xuất phối hợp phương pháp tài sản với phương pháp chiết khấu dòng tiền (DCF) hoặc phương pháp so sánh thị trường nhằm phản ánh toàn diện cả giá trị tài sản hiện hữu lẫn tiềm năng sinh lời tương lai của doanh nghiệp.
• Đề xuất đối với khách hàng: Hướng dẫn doanh nghiệp khách hàng chuẩn bị hồ sơ pháp lý, hoàn tất thủ tục đối chiếu công nợ, xử lý tài chính và kiểm kê tài sản đúng hạn trước thời điểm thẩm định giá.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể thông qua hệ thống dữ liệu thực tế tại Công ty ABC:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2013	Năm 2014	Năm 2015
Doanh thu thuần (đồng)	8.850.000.000	9.290.000.000	11.656.000.000
Lợi nhuận sau thuế (đồng)	713.884.000	827.267.000	975.884.000
Tổng tài sản (đồng)	17.240.000.000	18.580.000.000	20.136.000.000
Vốn chủ sở hữu (đồng)	14.460.000.000	14.600.000.000	14.270.000.000
Tỷ suất lợi nhuận trên VCSH (ROE)	4,93%	5,67%	6,65%
Tỷ suất lợi nhuận trên Tổng tài sản (ROA)	4,14%	4,45%	4,86%
Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn	2,45	2,28	1,84
Chỉ số thanh toán nhanh	1,94	1,62	1,61
Chỉ số tăng trưởng sản xuất ngành cấp nước	10,1%	7,6%	10,5%

Đóng góp của chuyên đề:

• Hệ thống hóa toàn bộ tiến trình lịch sử và khung pháp lý điều chỉnh phương pháp tài sản trong định giá doanh nghiệp tại Việt Nam từ năm 1992 đến năm 2016.
• Làm rõ quy trình nghiệp vụ 3 giai đoạn áp dụng tại Công ty VTA, minh chứng bằng cách tính toán chi tiết đối với từng nhóm tài sản cố định, tài sản ngắn hạn và nợ phải trả trong một thương vụ chuyển nhượng vốn cụ thể.
• Đề xuất hệ thống giải pháp mang tính ứng dụng thực tiễn, giúp công ty thẩm định giá nâng cao chất lượng hồ sơ, chuẩn hóa dữ liệu định giá và hạn chế sai số do tính chất "tĩnh" của phương pháp tài sản.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Do tính chất bảo mật thông tin hợp đồng kinh tế của Công ty VTA, tên doanh nghiệp và một số số liệu pháp lý trong hồ sơ tình huống đã được mã hóa/thay đổi danh xưng (Công ty CP Đầu tư Phát triển ABC). Nghiên cứu chủ yếu tập trung vào phương pháp tài sản truyền thống đối với doanh nghiệp sản xuất - xây lắp có tỷ trọng tài sản vật chất cao, chưa đi sâu phân tích cho các loại hình doanh nghiệp dịch vụ, công nghệ hoặc tài chính.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu áp dụng kết hợp đa phương pháp (phương pháp tài sản kết hợp phương pháp chiết khấu dòng tiền DCF và phương pháp định giá theo hệ số P/E, EV/EBITDA) cho các thương vụ M&A phức tạp và các doanh nghiệp có tỷ trọng tài sản vô hình chiếm ưu thế.

Giá trị tham khảo

Chuyên đề tốt nghiệp là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên các chuyên ngành Thẩm định giá, Quản trị Tài chính, Marketing, Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp tài liệu thực tế về các bước lập hồ sơ, phân tích báo cáo tài chính và quy trình thẩm định giá doanh nghiệp theo các văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tài chính.
• Thẩm định viên và chuyên viên tư vấn tài chính: Tham khảo phương pháp thu thập chứng từ, kỹ thuật xử lý số liệu quyết toán công trình, cách áp dụng suất vốn đầu tư xây dựng (Quyết định 1161/QĐ-BXD) và khung khấu hao tài sản cố định (Thông tư 45/2013/TT-BTC) khi định giá tài sản hiện vật.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục đích và thời điểm thẩm định giá trong tình huống nghiên cứu thực tế tại Công ty VTA là gì? Tình huống nghiên cứu thực hiện xác định giá trị cổ phần của Công ty Cổ phần Nước và Môi trường Việt Nam tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển ABC tại thời điểm ngày 30/06/2016, nhằm phục vụ mục đích chuyển nhượng/thoái vốn cổ phần theo quy định của pháp luật hiện hành.

2. Công thức xác định giá trị lợi thế kinh doanh (tiềm năng phát triển) theo Nghị định 59/2011/NĐ-CP được quy định như thế nào? Giá trị tiềm năng phát triển được xác định bằng Giá trị phần vốn nhà nước theo sổ kế toán tại thời điểm định giá nhân với hiệu số giữa Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu bình quân 3 năm trước thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp và Lãi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm do Bộ Tài chính công bố tại thời điểm gần nhất.

3. Quy trình xác định giá trị doanh nghiệp bằng phương pháp tài sản tại Công ty VTA gồm những giai đoạn nào? Quy trình tại VTA gồm 3 giai đoạn: Giai đoạn 1 - Thu thập thông tin và đánh giá sơ bộ hồ sơ; Giai đoạn 2 - Thực hiện thẩm tra, phân loại tài sản, khảo sát thực địa, xác định chất lượng còn lại và định giá lại tài sản; Giai đoạn 3 - Tổng hợp, lập Báo cáo sơ bộ, họp lấy ý kiến và phát hành Báo cáo thẩm định giá chính thức.

4. Căn cứ nào được sử dụng để định giá nguyên giá mới đối với tài sản cố định là nhà cửa, vật kiến trúc của Công ty ABC? Đơn giá xây dựng mới được căn cứ vào hồ sơ quyết toán công trình, bảng tính khấu hao 6 tháng đầu năm 2016 của doanh nghiệp, kết hợp với Quyết định số 1161/QĐ-BXD ngày 15/10/2015 của Bộ Xây dựng về suất vốn đầu tư và Quyết định số 528/2014/QĐ-UBND ngày 22/12/2014 của UBND tỉnh Bắc Ninh.

5. Vì sao phương pháp tài sản lại phù hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển ABC? Phương pháp tài sản phù hợp với Công ty ABC vì đây là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, khai thác và xử lý nước sạch có quy mô tài sản hữu hình (nhà xưởng, máy bơm, hệ thống bể lắng lọc, đường ống công nghệ) chiếm tỷ trọng lớn và đóng vai trò quyết định đối với năng lực tạo ra doanh thu của doanh nghiệp.

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu thông qua việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về phương pháp tài sản và phân tích thực tiễn áp dụng tại Công ty TNHH Thẩm định giá và Đại lý thuế Việt Nam (VTA). Thông qua hồ sơ thẩm định giá thực tế tại Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển ABC, tác giả đã làm rõ các bước triển khai kỹ thuật từ kiểm kê, đánh giá chất lượng còn lại đến xác định giá trị thị trường của từng nhóm tài sản. Các giải pháp đề xuất tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống dữ liệu, nâng cao nghiệp vụ thẩm định viên và kết hợp linh hoạt với các phương pháp định giá hiện đại, góp phần nâng cao tính chính xác và khách quan cho công tác thẩm định giá doanh nghiệp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP TÀI SẢN TRONG ĐỊNH GIÁ GIÁ TRỊ DN 1. DN và vai trò thẩm định giá DN 1. Khái niệm giá trị DN  Doanh nghiệp Trong nền kinh tế, DN là một bộ phận chủ yếu tạo ra GDP, có tính quyết định trong việc giữ vững nhịp độ tăng trưởng kinh tế ổn định ở mức cao và tác động tích cực vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế cũng như biến đổi các vấn đề đời sống xã hội. - Theo Luật DN số 68/2014/QH13 do Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 26/11/2014 : “DN là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh” - Theo tiêu chuẩn thẩm định giá quốc tế 2005: “ DN là một tổ chức thương mại, công nghiệp, dịch vụ hay đầu tư đang theo đuổi một hoạt động kinh tế” Về mô hình tổ chức, DN bao gồm các loại: công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, DN tư nhân, DN nhà nước Như vậy, DN là đơn vị kinh tế quy tụ các phương tiện tài chính, vật chất và con người nhằm thực hiện các hoạt động sản xuất, cung ứng, tiêu thụ sản phẩm hoặc dịch vụ, trên cơ sở tối đa hóa lợi ích của người tiêu dùng, thông qua đó tối đa hóa lợi của chủ sở hữu, đồng thời kết hợp một cách hợp lý các mục tiêu xã hội.

 Giá trị DN Giá trị ( Value) là một khái niệm kinh tế có liên quan đến giá cả, chủ yếu do người mua và người bán xác định. Giá trị là mức giá dự tính sẽ phải trả đối với hàng hóa hoặc dịch vụ tại một thời điểm nhất định - Theo quan điểm của học thuyết Mác: Giá trị DN là giá trị của toàn bộ các tài sản (hữu hình và vô hình) thuộc quyền sở hữu hiện tại của DN - Theo quan niệm của các nhà kinh tế học theo trường phái lợi ích: Nhà đầu tư sở hữu DN vì mục tiêu lợi nhuận. Các tài sản cố định, tài sản lưu động, bộ máy kinh doanh là cách thức, là phương tiện để đạt mục tiêu lợi nhuận. Tiêu chuẩn để nhà đầu tư đánh giá hiệu quả hoạt động, quyết định bỏ vốn và đánh giá giá trị DN là các khoản thu nhập mà DN có thể mang lại cho nhà đầu tư trong tương lai.

Và vì vậy: Giá trị DN là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản lợi ích hay thu nhập mà DN mang lại cho nhà đầu tư trong quá trình kinh doanh Giá trị tài sản đang trong quá trình sử dụng của DN có xu hướng cao hơn giá trị thị trường của tài sản khi DN đang kinh doanh hiệu quả, thu được lợi nhuận cao SV: Nguyễn Thị Thảo MSV: 11123614 Chuyên đề tốt nghiệp 2 GVHD: PGS. Vũ Trí Dũng hơn so với DN cùng sản xuất sản phẩm tương tự; ngược lại có xu hướng thấp hơn giá trị thị trường khi DN làm ăn kém hiệu quả. Giá trị tài sản đang trong quá trình sử dụng cũng có xu hướng cao hơn giá trị thị trường khi DN có bằng sáng chế, giấy phép, hợp đồng sản xuất những sản phẩm đặc biệt, hoặc DN có uy tín đặc biệt, họăc các dạng tài sản thuộc sở hữu trí tuệ khác mà các DN cùng loại hình kinh doanh khác không có. Giá trị DN theo sổ sách kế toán: là tổng giá trị tài sản thể hiện trong bảng cân đối kế toán của DN theo chế độ kế toán hiện hành.

Giá trị thực tế của DN: là tổng giá trị thực tế của tài sản (hữu hình và vô hình) thuộc quyền sở hữu của DN tính theo giá thị trường tại thời điểm xác định giá trị DN. Giá trị lợi thế kinh doanh của DN: là giá trị tăng thêm do các yếu tố lợi thế tạo ra như vị trí địa lý, thương hiệu, thị trường và thị phần trong nước cũng như nước ngoài,… của DN.  Thẩm định giá trị DN “Thẩm định giá trị DN: là việc ước tính giá trị của DN hay lợi ích của nó theo một mục đích nhất định bằng cách sử dụng các phương pháp thẩm định giá phù hợp” Nói cách khác, thẩm định giá DN là quá trình đánh giá hay ước lượng giá trị thị trường của các quyền và lợi ích mang lại từ sở hữu DN cho chủ DN. Quá trình này do thẩm định viên chuyên nghiệp tiến hành.

Bao gồm các công việc: - Điều tra và phân tích chi tiết các hoạt động, tài sản, các khoản ghi nợ - Đánh giá các hoạt động, tài sản, các khoản ghi nợ của công ty - Xác định giá trị hiện hữu và tiềm năng của một DN. Mặc dù những nguyên tắc, phương pháp và kỹ thuật thẩm định giá trị DN tương tự so với các lĩnh vực khác trong ngành thẩm định giá, nhưng thẩm định giá trị DN vẫn đòi hỏi có sự đào tạo, có những kỹ năng và kinh nghiệm chuyên môn riêng để có thể đưa ra được kết quả định giá khách quan nhất. Vai trò của định giá DN Với sự phát triển nhanh chóng của thị trường tài chính, thị trường chứng khoán và các thị trường tài sản khác cùng với xu hướng hội nhập, toàn cầu hóa đang diễn ra sôi động ở các cấp độ khác nhau, thêm vào đó là làn sóng sát nhập, thôn tính, tiếp quản,… của các DN thì thẩm định giá trị DN ngày càng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Nó chính là bức tranh toàn cảnh, cung cấp các thông tin tổng quát về tình hình hoạt động kinh doanh hiện tại cũng như tiềm năng phát triển SV: Nguyễn Thị Thảo MSV: 11123614 Chuyên đề tốt nghiệp 3 GVHD: PGS.

Vũ Trí Dũng trong tương lai của DN, để từ đó cung cấp các căn cứ quan trọng phục vụ cho quá trình ra quyết định của các đối tượng một cách hợp lý. Trong nền kinh tế thị trường, nhu cầu đánh giá và xác định giá trị đối với DN là một thiết yếu. Ban đầu hoạt động thẩm định giá DN chủ yếu để phục vụ nhu cầu mua bán, sát nhập, hợp nhất, liên kết DN. Đây là loại giao dịch diễn ra có tính chất thường xuyên và phổ biến trong cơ chế thị trường, phản ánh nhu cầu về đầu tư trực tiếp vào sản xuất kinh doanh, nhu cầu tài trợ cho sự tăng trưởng và phát triển bằng các yếu tố bên ngoài, nhằm tăng cường khả năng tồn tại trong môi trường tự do cạnh tranh.

Đây cũng giống như hoạt động mua bán thông thường do đó mà định giá DN để đưa ra một mức giá phù hơp với giá cả thị trường, cân bằng lợi ích cho các đối tượng tham gia. Đến nay, hoạt động kinh tế ngày càng đa dạng, kết quả định giá DN được sử dụng cho nhiều mục đích khác như cổ phần hóa, niêm yết chứng khoán trên thị trường chứng khoán, vay vốn đầu tư kinh doanh, mua bán chứng khoán, thực hiện các nghĩa vụ thuế và giải quyết các tranh chấp, thanh lý DN,…Đặc biệt là trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế, xác định giá trị DN còn có ý nghĩa chiến lược, là một bước đi quan trọng để các quốc gia tiến hành chuyển đổi loại hình sở hữu, thu hút các luồng vốn đầu tư nước ngoài, điển hình là các thương vụ sát nhập DN (M&A) diễn ra phổ biến như hiện nay. Dần khẳng định được vai trò quan trọng của mình trong các hoạt động kinh tế, thẩm định giá nói chung và thẩm định giá DN lại càng được nhiều người biết đến và tin tưởng sử dụng, không chỉ là các cá nhân nhà đầu tư, người cung cấp, bản thân các nhà quản trị DN mà còn cả các tổ chức tài chính, các nhà hoạch định kinh tế vĩ mô 1. Đối với nhà đầu tư, người cung cấp Trong cách nhìn của các nhà đầu tư, người cung cấp, thông tin về GTDN có ý nghĩa hết sức quan trọng, nó cho người ta một sự đánh giá tổng quát về uy tín của DN, hiệu quả kinh doanh, khả năng tài chính và vị thế tín dụng để từ đó có cơ sở đưa ra các quyết định về đầu tư, tài trợ, tiếp tục cấp tín dụng cho DN hoặc nhà cung cấp căn nhắc xem có tiếp tục cung cấp đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DN nữa hay không.

Hơn nữa giá trị DN cũng quyết định giá cả cổ phiếu trên thị trường. Xác định giá trị DN sẽ giúp cho các cổ động hoặc nhà đầu tư nắm bắt một cách chi tiết về tình hình hiện tại của công ty trước khi đưa ra quyết định cuối cùng để thu được lợi suất đầu tư mong muốn. Đối với quản trị DN Giá trị DN là thông tin có ý nghĩa vô cùng quan trọng để các nhà quản trị làm cơ sở phân tích, đánh giá tình hình hiện tại của DN trước khi ra các quyết định SV: Nguyễn Thị Thảo MSV: 11123614 Chuyên đề tốt nghiệp 4 GVHD: PGS. Vũ Trí Dũng liên quan đến hoạt động kinh doanh, tái đầu tư hay quản lý tài chính của DN.

Nội dung cơ bản của quản trị tài chính, xét cho cùng chính là vì mục đích gia tăng giá trị DN, gia tăng được vốn chủ sở hữu. Thẩm định giá trị DN là công cụ hữu hiệu giúp DN cải tiến liên tục, nâng cao hiệu quả kinh doanh, góp phần ổn định môi trường kinh doanh và hạn chế rủi ro kinh doanh. Kết quả định giá DN cung cấp các thông tin về sức cạnh tranh của chính nó, khả năng hoạt động của DN thông qua sự so sánh với các DN khác trong cùng ngành. Từ đó, nhà quản trị biết được đâu là điểm mạnh, điểm yếu của DN mình để có sự điều chỉnh về chiến lược quản lý kinh doanh một cách hợp lý hơn, qua đó giúp công ty thu được lợi nhuận cao hơn, nâng tầm đươc vị thế của mình.

Đối với các nhà quản lý, hoạch định kinh tế vĩ mô Trên phương diện quản lý kinh tế vĩ mô, giá trị DN là căn cứ quan trọng để các nhà hoạch định chính sách, các tổ chức đánh giá tính ổn định của nền kinh tế, của thị trường, nhận diện các hiện tượng đầu cơ, thao túng thị trường,… theo dõi sự biến động của giá trị DN sẽ rất hữu ích trong việc dự đoán sự thay đổi của thị trường. Các công ty cổ phần đã và đang thực hiện các hoạt động IPO để đưa DN cổ phần thành DN đại chúng.