Luận văn thạc sĩ một số phương pháp hàm để giải phương trình và bất phương trình 03

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu một số phương pháp hàm để giải phương trình và bất phương trình 03, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Dương Thị Hương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Phương Nam
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu xây dựng hệ thống kiểm kê khí nhà kính trong chăn nuôi gia súc và đề xuất giải pháp quản lý
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH VÀ HỆ THỐNG KIỂM KÊ KNK TRONG CHĂN NUÔI GIA SÚC
• 1.1. Biến đổi khí hậu và phát thải khí nhà kính
• 1.1.1. Biến đổi khí hậu
• 1.1.2. Tác động của BĐKH
• 1.1.3. Biện pháp ứng phó với BĐKH
• 1.1.4. Phát thải KNK trong chăn nuôi gia súc
• 1.2. Hệ thống kiểm kê KNK và kiểm kê KNK trong chăn nuôi
• 1.2.1. Khái niệm chung về hệ thống kiểm kê KNK
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH TRONG CHĂN NUÔI Ở VIỆT NAM
• 2.1. Phương pháp kế thừa
• 2.2. Đối tượng của phương pháp
• 2.3. Nội dung phương pháp
• 2.4. Phương pháp điều tra xã hội học
• 2.5. Phương pháp tham vấn chuyên gia
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN CHO NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH TRONG CHĂN NUÔI VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
• 3.1. Kết quả và phân tích về khả năng xây dựng hệ thống kiểm kê KNK cho lĩnh vực chăn nuôi gia súc của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn
• 3.2. Kết quả và phân tích nhu cầu của các đơn vị liên quan đến kiểm kê KNK trong lĩnh vực chăn nuôi gia súc
• 3.3. Năng lực thực hiện các hoạt động kiểm kê KNK của các đơn vị liên quan
• 3.4. Đề xuất hệ thống kiểm kê khí nhà kính trong chăn nuôi gia súc
• 3.5. Đề xuất sắp xếp tổ chức thực hiện kiểm kê khí nhà kính của Quốc gia
• 3.6. Đề xuất sắp xếp tổ chức thực hiện kiểm kê khí nhà kính của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
• 3.7. Biểu mẫu thu thập số liệu hoạt động và phương pháp luận tính toán phát thải cho kiểm kê KNK trong lĩnh vực chăn nuôi gia súc
• 3.8. Hoạt động đảm bảo chất lượng (QA) và kiểm tra chất lượng (QC) trong lĩnh vực chăn nuôi gia súc
• 3.9. Một số biện pháp đề xuất nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm kê KNK và giảm phát thải trong hoạt động chăn nuôi gia súc
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương pháp giải phương trình và bất phương trình 03

Phương pháp giải phương trình và bất phương trình 03 là một trong những chủ đề quan trọng trong toán học. Nó không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức cơ bản mà còn phát triển tư duy logic. Trong phần này, sẽ trình bày tổng quan về các phương pháp giải cơ bản, các loại phương trình và bất phương trình thường gặp.

1.1. Khái niệm về phương trình và bất phương trình

Phương trình là một biểu thức toán học thể hiện sự bình đẳng giữa hai vế. Bất phương trình, ngược lại, thể hiện sự không bình đẳng. Việc hiểu rõ khái niệm này là bước đầu tiên trong việc giải quyết các bài toán liên quan.

1.2. Các loại phương trình và bất phương trình thường gặp

Có nhiều loại phương trình và bất phương trình như phương trình bậc nhất, bậc hai, và các bất phương trình bậc nhất, bậc hai. Mỗi loại có những đặc điểm và phương pháp giải riêng biệt.

II. Vấn đề và thách thức trong việc giải phương trình và bất phương trình 03

Giải phương trình và bất phương trình 03 không phải là một nhiệm vụ đơn giản. Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp giải. Phần này sẽ phân tích những vấn đề thường gặp và cách khắc phục.

2.1. Những khó khăn trong việc nhận diện phương trình

Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc nhận diện loại phương trình cần giải. Việc phân loại sai có thể dẫn đến việc áp dụng sai phương pháp giải.

2.2. Thách thức trong việc áp dụng phương pháp giải

Mỗi phương trình và bất phương trình yêu cầu một phương pháp giải khác nhau. Việc không nắm vững các phương pháp này có thể dẫn đến kết quả sai.

III. Phương pháp giải phương trình bậc hai hiệu quả nhất

Phương pháp giải phương trình bậc hai là một trong những kỹ năng quan trọng trong toán học. Phần này sẽ trình bày các phương pháp giải cơ bản và hiệu quả nhất.

3.1. Phương pháp phân tích và hệ số

Phương pháp này dựa trên việc phân tích các hệ số của phương trình bậc hai để tìm ra nghiệm. Đây là một trong những phương pháp đơn giản và dễ hiểu.

3.2. Sử dụng công thức nghiệm

Công thức nghiệm của phương trình bậc hai là một công cụ mạnh mẽ giúp tìm ra nghiệm một cách nhanh chóng và chính xác.

IV. Giải bất phương trình bậc nhất và bậc hai hiệu quả

Giải bất phương trình bậc nhất và bậc hai là một phần quan trọng trong chương trình học. Phần này sẽ trình bày các phương pháp giải hiệu quả cho từng loại.

4.1. Phương pháp đồ thị

Phương pháp đồ thị giúp hình dung rõ ràng các nghiệm của bất phương trình. Đây là một cách tiếp cận trực quan và dễ hiểu.

4.2. Phương pháp đại số

Phương pháp đại số yêu cầu học sinh phải nắm vững các quy tắc biến đổi để tìm ra nghiệm của bất phương trình.

V. Ứng dụng thực tiễn của phương pháp giải phương trình và bất phương trình

Phương pháp giải phương trình và bất phương trình không chỉ có giá trị trong học tập mà còn trong thực tiễn. Phần này sẽ trình bày một số ứng dụng thực tiễn của các phương pháp này.

5.1. Ứng dụng trong kinh tế

Trong kinh tế, các phương trình và bất phương trình được sử dụng để mô hình hóa các vấn đề như tối ưu hóa lợi nhuận và chi phí.

5.2. Ứng dụng trong khoa học tự nhiên

Trong khoa học tự nhiên, các phương trình được sử dụng để mô tả các hiện tượng vật lý, hóa học và sinh học.

VI. Kết luận và tương lai của phương pháp giải phương trình và bất phương trình

Phương pháp giải phương trình và bất phương trình 03 sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong giáo dục toán học. Phần này sẽ tóm tắt những điểm chính và dự đoán xu hướng phát triển trong tương lai.

6.1. Tóm tắt các phương pháp đã trình bày

Tóm tắt các phương pháp giải đã được trình bày trong bài viết, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nắm vững kiến thức cơ bản.

6.2. Dự đoán xu hướng phát triển

Dự đoán rằng các phương pháp giải sẽ tiếp tục được cải tiến và phát triển, đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao của học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang là thách thức toàn cầu với tác động sâu rộng đến môi trường và phát triển kinh tế xã hội. Theo báo cáo cập nhật lần thứ nhất của Việt Nam cho Công ước khung của Liên hợp quốc về BĐKH (UNFCCC), phát thải khí nhà kính (KNK) trong lĩnh vực nông nghiệp chiếm trên 43% tổng lượng phát thải quốc gia, trong đó chăn nuôi gia súc đóng góp tỷ trọng đáng kể. Năm 2010, tổng phát thải KNK từ chăn nuôi gia súc đạt khoảng 17% tổng phát thải nông nghiệp, tương đương hàng triệu tấn CO2 tương đương. Tuy nhiên, hệ thống kiểm kê KNK trong lĩnh vực này tại Việt Nam vẫn chưa được xây dựng hoàn chỉnh, gây khó khăn cho việc quản lý và giảm nhẹ phát thải.

Mục tiêu nghiên cứu là xây dựng hệ thống kiểm kê KNK trong chăn nuôi gia súc phù hợp với điều kiện Việt Nam, đánh giá năng lực hiện tại và đề xuất giải pháp quản lý hiệu quả. Nghiên cứu tập trung trong phạm vi ngành chăn nuôi gia súc tại Việt Nam, dựa trên số liệu kiểm kê KNK năm 2010 và khảo sát thực trạng tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT). Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học và pháp lý cho việc thiết lập hệ thống kiểm kê KNK quốc gia, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý phát thải, đồng thời hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững và ứng phó với BĐKH.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kiểm kê KNK quốc gia, trong đó:

• Lý thuyết kiểm kê KNK quốc gia: Định nghĩa hệ thống kiểm kê KNK là tập hợp các sắp xếp thể chế, phương pháp tính toán, quy trình đảm bảo chất lượng và lưu trữ thông tin nhằm ước tính lượng phát thải và hấp thụ KNK do hoạt động con người gây ra (UNFCCC, 2001).

• Mô hình sắp xếp thể chế kiểm kê KNK: Bao gồm phân công trách nhiệm giữa các Bộ, ngành, tổ chức nghiên cứu và các bên liên quan trong thu thập, xử lý dữ liệu và báo cáo kiểm kê.

• Khái niệm phát thải KNK trong chăn nuôi gia súc: Phát thải chủ yếu gồm khí metan (CH4) từ quá trình lên men đường ruột và khí oxit nitơ (N2O) từ quản lý phân bón hữu cơ.

Các khái niệm chính bao gồm: kiểm kê KNK, phát thải khí nhà kính, hệ thống kiểm kê quốc gia, quản lý phát thải trong chăn nuôi, và đảm bảo chất lượng dữ liệu (QA/QC).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp ba phương pháp chính:

• Phương pháp kế thừa: Tổng hợp, phân tích các kết quả nghiên cứu, báo cáo kiểm kê KNK quốc gia và quốc tế, đặc biệt là các dự án hợp tác với JICA và các hướng dẫn của IPCC.

• Phương pháp điều tra xã hội học: Khảo sát 50 cán bộ quản lý, chuyên gia tại Bộ NNPTNT về nhận thức, năng lực và nhu cầu hỗ trợ trong hoạt động kiểm kê KNK. Mẫu phiếu điều tra được thiết kế nhằm thu thập thông tin về thực trạng và hạn chế trong quản lý kiểm kê KNK.

• Phương pháp tham vấn chuyên gia: Thu thập ý kiến từ các chuyên gia kỹ thuật, nhà quản lý qua các hội thảo chuyên đề tổ chức tại Bộ Tài nguyên và Môi trường (TNMT) và Bộ NNPTNT, nhằm hoàn thiện đề xuất xây dựng hệ thống kiểm kê KNK.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê quốc gia về số lượng gia súc năm 2010, báo cáo kiểm kê KNK quốc gia, kết quả khảo sát xã hội học và ý kiến chuyên gia. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả và đánh giá định tính dựa trên các tiêu chí về năng lực, nhu cầu và hiệu quả quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức và nhu cầu xây dựng hệ thống kiểm kê KNK: 100% cán bộ Bộ NNPTNT khảo sát đồng thuận về sự cần thiết xây dựng hệ thống kiểm kê KNK quốc gia và cấp Bộ, ngành. Trong đó, 70% ưu tiên phát triển văn bản hướng dẫn pháp lý, 22% ưu tiên hoàn thiện biểu mẫu thu thập số liệu.

2. Năng lực hiện tại của Bộ NNPTNT: 100% cán bộ cho biết chưa có hoặc rất hạn chế các hoạt động nghiên cứu, tính toán hệ số phát thải trong chăn nuôi gia súc. Chỉ dưới 20% biết hệ số phát thải hiện đang sử dụng là hệ số mặc định của IPCC phiên bản 1996 sửa đổi.

3. Phân công trách nhiệm và năng lực các bên liên quan: 66% đánh giá các đơn vị thuộc Bộ NNPTNT có khả năng tham gia kiểm kê KNK, trong khi chính quyền địa phương và doanh nghiệp tư nhân được đánh giá thấp hơn (18% và 4%). Cục Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu (KTTVBĐKH), Bộ TNMT được đánh giá có vai trò và năng lực tốt trong điều phối hoạt động kiểm kê KNK quốc gia.

4. Phát thải KNK trong chăn nuôi gia súc năm 2010: Tổng phát thải khoảng 18.027 nghìn tấn CO2 tương đương, trong đó phát thải từ tiêu hóa thức ăn chiếm 10,7% tổng phát thải nông nghiệp (9.467 nghìn tấn CO2tđ), phát thải từ quản lý phân bón chiếm 9,7% (8.560 nghìn tấn CO2tđ).

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy sự đồng thuận cao về nhu cầu xây dựng hệ thống kiểm kê KNK trong chăn nuôi gia súc, phản ánh nhận thức ngày càng tăng về vai trò của kiểm kê trong quản lý phát thải và ứng phó BĐKH. Tuy nhiên, năng lực kỹ thuật và cơ sở pháp lý hiện còn hạn chế, đặc biệt là thiếu các văn bản hướng dẫn chi tiết và quy trình kỹ thuật chuẩn hóa.

So sánh với các quốc gia như Nhật Bản, Đức, Thái Lan, Indonesia, Việt Nam đang trong giai đoạn hoàn thiện thể chế và năng lực, chưa có hệ thống kiểm kê KNK chuyên biệt cho chăn nuôi gia súc mà chủ yếu dựa vào mô hình quốc gia tổng thể. Việc phân công trách nhiệm rõ ràng và nâng cao năng lực kỹ thuật là yếu tố then chốt để đảm bảo tính chính xác và minh bạch của kiểm kê.

Dữ liệu phát thải KNK năm 2010 cho thấy chăn nuôi gia súc là nguồn phát thải quan trọng trong nông nghiệp, cần được quản lý chặt chẽ. Việc áp dụng hệ số phát thải mặc định của IPCC chưa phản ánh đầy đủ đặc thù địa phương, do đó cần nghiên cứu phát triển hệ số phát thải phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ phát thải theo loại khí và nguồn phát thải, bảng tổng hợp số liệu đầu gia súc và phát thải tương ứng, giúp minh họa rõ ràng mức độ đóng góp của từng loại vật nuôi và hoạt động quản lý phân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ban hành văn bản hướng dẫn pháp lý chuyên biệt: Xây dựng và ban hành quyết định của Thủ tướng Chính phủ về hệ thống kiểm kê KNK quốc gia, trong đó có quy định cụ thể về kiểm kê KNK trong chăn nuôi gia súc. Thời gian thực hiện: trong năm 2024. Chủ thể thực hiện: Bộ TNMT phối hợp Bộ NNPTNT.

2. Phát triển quy trình kỹ thuật và biểu mẫu thu thập số liệu chuẩn hóa: Thiết kế quy trình kiểm kê KNK chi tiết cho lĩnh vực chăn nuôi gia súc, bao gồm biểu mẫu thu thập số liệu thống nhất trên toàn quốc. Thời gian: 6-12 tháng. Chủ thể: Viện Môi trường Nông nghiệp, Viện KHKTTVBĐKH.

3. Nâng cao năng lực kỹ thuật cho cán bộ quản lý và chuyên gia: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về phương pháp kiểm kê KNK, tính toán hệ số phát thải và quản lý dữ liệu cho cán bộ Bộ NNPTNT và các đơn vị liên quan. Thời gian: liên tục hàng năm. Chủ thể: Bộ NNPTNT, Bộ TNMT, các tổ chức quốc tế hỗ trợ.

4. Xây dựng hệ số phát thải đặc thù cho Việt Nam: Nghiên cứu, khảo sát thực địa để phát triển hệ số phát thải phù hợp với điều kiện chăn nuôi gia súc Việt Nam, thay thế hệ số mặc định của IPCC. Thời gian: 2 năm. Chủ thể: Viện Môi trường Nông nghiệp, Viện KHKTTVBĐKH.

5. Tăng cường phối hợp liên ngành và địa phương: Thiết lập cơ chế phối hợp giữa Bộ TNMT, Bộ NNPTNT, Tổng cục Thống kê và chính quyền địa phương trong thu thập, xử lý và báo cáo dữ liệu kiểm kê KNK. Thời gian: ngay lập tức và duy trì thường xuyên. Chủ thể: Ban chỉ đạo quốc gia về BĐKH.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước ngành nông nghiệp và môi trường: Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy trình kiểm kê KNK và quản lý phát thải trong chăn nuôi.

2. Chuyên gia nghiên cứu và giảng dạy về biến đổi khí hậu, môi trường và nông nghiệp: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn để phát triển nghiên cứu sâu hơn về kiểm kê KNK.

3. Các tổ chức quốc tế và nhà tài trợ phát triển: Tham khảo để thiết kế chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tài chính cho Việt Nam trong lĩnh vực kiểm kê KNK và giảm nhẹ phát thải.

4. Doanh nghiệp và hợp tác xã chăn nuôi: Hiểu rõ vai trò và trách nhiệm trong việc cung cấp dữ liệu, tham gia quản lý phát thải KNK, hướng tới phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm kê khí nhà kính là gì và tại sao cần thiết trong chăn nuôi gia súc?
   Kiểm kê KNK là quá trình ước tính lượng khí nhà kính phát thải và hấp thụ từ các hoạt động con người. Trong chăn nuôi gia súc, kiểm kê giúp xác định mức phát thải CH4 và N2O, từ đó xây dựng giải pháp giảm phát thải, góp phần ứng phó biến đổi khí hậu.

2. Hiện nay Việt Nam sử dụng hệ số phát thải nào cho kiểm kê KNK trong chăn nuôi?
   Việt Nam chủ yếu sử dụng hệ số phát thải mặc định của IPCC phiên bản 1996 sửa đổi. Tuy nhiên, hệ số này chưa phản ánh đầy đủ đặc thù địa phương, cần nghiên cứu phát triển hệ số phù hợp.

3. Ai là đơn vị chủ trì thực hiện kiểm kê KNK trong lĩnh vực chăn nuôi gia súc tại Việt Nam?
   Bộ NNPTNT, đặc biệt là các đơn vị như Cục Chăn nuôi và Viện Môi trường Nông nghiệp, phối hợp với Bộ TNMT và các viện nghiên cứu có liên quan chịu trách nhiệm chính trong hoạt động này.

4. Các khó khăn chính trong xây dựng hệ thống kiểm kê KNK hiện nay là gì?
   Khó khăn gồm thiếu văn bản pháp lý chuyên biệt, năng lực kỹ thuật hạn chế, thiếu quy trình chuẩn hóa và biểu mẫu thu thập số liệu thống nhất, cũng như sự phối hợp liên ngành chưa hiệu quả.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kiểm kê KNK trong chăn nuôi gia súc?
   Cần ban hành văn bản pháp lý rõ ràng, phát triển quy trình kỹ thuật chuẩn, đào tạo nâng cao năng lực cán bộ, xây dựng hệ số phát thải đặc thù và tăng cường phối hợp liên ngành, địa phương trong thu thập và xử lý dữ liệu.

Kết luận

• Nghiên cứu đã đánh giá hiện trạng và nhu cầu xây dựng hệ thống kiểm kê KNK trong chăn nuôi gia súc tại Việt Nam, xác định sự cần thiết và ưu tiên phát triển văn bản hướng dẫn pháp lý.
• Năng lực kỹ thuật hiện tại còn hạn chế, đặc biệt trong việc áp dụng và phát triển hệ số phát thải phù hợp với điều kiện Việt Nam.
• Phân công trách nhiệm và phối hợp liên ngành là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả kiểm kê KNK.
• Đề xuất các giải pháp quản lý bao gồm ban hành văn bản pháp lý, phát triển quy trình kỹ thuật, nâng cao năng lực và xây dựng hệ số phát thải đặc thù.
• Tiếp tục triển khai nghiên cứu và hoàn thiện hệ thống kiểm kê KNK trong giai đoạn 2024-2026, đồng thời kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ, ngành và các bên liên quan để thực hiện thành công.

Hành động tiếp theo là triển khai các đề xuất nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm kê KNK, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực chăn nuôi gia súc, hướng tới phát triển bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Cho đến năm 2015, việc xây dựng Hệ thống Quốc gia về kiểm kê khí nhà kính (KNK) tại Việt Nam vẫn chƣa đƣợc nghiên cứu hoàn chỉnh và công bố để áp dụng cho các hoạt động liên quan đến kiểm kê KNK của các Bộ, Nghành và lĩnh vực liên quan. Trong đó, hoạt động chăn nuôi gia súc trong lĩnh vực Nông nghiệp cũng cần có một cơ chế thực hiện để tiến hành kiểm kê phát thải KNK hàng năm. Thực tế, nội dung kỹ thuật tính toán kiểm kê KNK của Việt Nam đã thực hiện theo các hƣớng dẫn về kiểm kê KNK của Ban liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC). Tuy nhiên, kiểm kê KNK cho các lĩnh vực liên quan mới chỉ đƣợc thực hiện một vài năm thí điểm (năm 1994, 2000 và 2010) thông qua các dự án quốc tế với sự hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật.

Kết quả lƣợng phát thải KNK đã đƣợc chính thức công bố qua hai thông báo quốc gia của Việt Nam cho Công ƣớc khu của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (UNFCCC) và báo cáo cập nhật hai năm một lần của Việt Nam cho UNFCCC. Đây là các tài liệu chính thống về kết quả phát thải KNK của Việt Nam. Do đó, việc hoàn thiện một cơ chế phù hợp để ngành chăn nuôi gia súc có thể kiểm kê KNK hàng năm là một trong những nhiệm vụ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT) và Bộ Tài nguyên Môi trƣờng (TNMT) trong giai đoạn hiện nay. Với mục tiêu nghiên cứu đánh giá hiện trạng năng lực, nhu cầu hỗ trợ cho hoạt động tính toán phát thải KNK của ngành chăn nuôi gia súc tại Việt Nam và đề xuất một sắp xếp thể chế hợp lý cho Bộ NNPTNT, luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu xây dựng hệ thống kiểm kê khí nhà kính trong chăn nuôi gia súc và đề xuất giải pháp quản lý” sẽ góp phần đề xuất một hoạt động quản lý cho các đơn vị quản lý nhà nƣớc.

Luận văn đƣợc thực hiện trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ mang tên: “Nghiên cứu xây dựng hệ thống kiểm kê KNK tại Việt Nam” (QĐ 1579/BTNMT, 2013). Là một trong 17 hợp phần của Hệ thống Quốc gia, phạm vi của luận văn hƣớng đến các hoạt động quản lý và sắp xếp thể chế cho hoạt động chăn nuôi gia súc trong phạm vi rộng lớn của một hệ thống vĩ mô cấp quốc gia. Tuy nhiên, 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nghiên cứu sau cũng cố gắng góp phần để đáp ứng kịp thời yêu cầu của đơn vị quản lý nhà nƣớc đang đƣợc đặt ra. Luận văn thạc sĩ sẽ góp phần đƣa căn cứ khoa học gắn liền với điều kiện kinh tế xã hội của Việt Nam trong công tác quản lý nhà nƣớc, nhằm sử dụng và quản lý hợp lý hoạt động chăn nuôi gia súc, đi liền với bảo vệ môi trƣờng và vẫn đạt đƣợc mục tiêu phát triển kinh tế của đất nƣớc.

2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH VÀ HỆ THỐNG KIỂM KÊ KNK TRONG CHĂN NUÔI GIA SÚC 1. Biến đổi khí hậu và phát thải khí nhà kính 1. Biến đổi khí hậu a. Khái niệm về BĐKH Biến đổi khí hậu (BĐKH) trái đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thuỷ quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tƣơng lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo trong một giai đoạn nhất định tính bằng thập kỷ hay hàng triệu năm (Trần Thục và cs.

Sự biến đổi có thể là thay đổi thời tiết bình quân hay thay đổi sự phân bố các sự kiện thời tiết quanh một mức trung bình. Sự biến đổi khí hậu có thể giới hạn trong một vùng nhất định hay có thể xuất hiện trên toàn cầu. Trong những năm gần đây, đặc biệt là trong bối cảnh chính sách môi trƣờng BĐKH thƣờng đề cập tới sự thay đổi khí hậu hiện nay và đƣợc gọi chung bằng hiện tƣợng nóng lên toàn cầu. Hiện nay có rất nhiều định nghĩa về BĐKH.

Theo báo cáo lần thứ 5 của Ban Liên chính phủ về BĐKH (IPCC), BĐKH đƣợc định nghĩa nhƣ sau: “BĐKH là sự biến đổi về trạng thái của hệ thống khí hậu, đƣợc nhận biết qua sự biến đổi về trung bình và/hoặc sự biến động của các thuộc tính của nó; duy trì trong một khoảng thời gian dài, điển hình là vài thập kỷ hoặc dài hơn”. “BĐKH trái đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tƣơng lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo”. Theo Công ƣớc khung của Liên hợp quốc về BĐKH (UNFCCC): “BĐKH là “những ảnh hƣởng có hại của khí hậu” là những biến đổi trong môi trƣờng vật lý hoặc sinh học gây ra những ảnh hƣởng có hại đáng kể đến thành phần, khả năng phục hồi hoặc sinh sản của các hệ sinh thái tự nhiên và hoạt động quản lý hoặc đến hoạt động của các hệ thống kinh tế - xã hội hoặc đến sức khỏe và phúc lợi của con ngƣời”. 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Tác động của BĐKH BĐKH có thể gây ảnh hƣởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến tất cả các loài sinh vật trên trái đất và ảnh hƣởng đến mọi hoạt động của con ngƣời. BĐKH làm cho khí hậu thay đổi thất thƣờng, khi nhiệt độ tăng cao làm ảnh hƣởng đến mức chịu đựng của một số loài, môi trƣờng sinh thái xấu đi (Hoffmann, 2008). Trái đất nóng lên cũng làm tăng sốc nhiệt (stress nhiệt) ở gia súc (Hoffmann, 2008). Sốc nhiệt trong chăn nuôi ngày một gia tăng do ảnh hƣởng của BĐKH và gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi ở nhiều nƣớc nhƣ làm giảm năng suất sinh trƣởng - sinh sản ở vật nuôi và làm tăng chi phí chăn nuôi do phải đầu tƣ thêm thiết bị chuồng trại (hệ thống thông gió và làm mát…) để giảm nhẹ tác động của sốc nhiệt.

Tác động của BĐKH đối với nền kinh tế xã hội Việt Nam là rất nghiêm trọng và là một thách thức cho mục tiêu xóa đói giảm nghèo, các mục tiêu thiên niên kỷ và sự phát triển bền vững của đất nƣớc trong đó sản xuất nông nghiệp đƣợc coi là một trong những lĩnh vực đƣợc đánh giá dễ bị tổn thƣơng nhất do biến đổi khí hậu và nƣớc biển dâng (Trần Thục và cộng sự, 2015). Ở nƣớc ta, trong những năm vừa qua dịch bệnh trên gia súc (tai xanh, lở mồm long móng…) không ngừng bùng phát với diễn biến và cƣờng độ ngày càng phức tạp, hậu quả là hàng trăm nghìn gia súc bị chết hoặc bị tiêu hủy gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngƣời chăn nuôi. Tình hình này cho thấy BĐKH đang ảnh hƣởng đến mọi mặt của sản xuất nông nghiệp và gây hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi (Bộ TNMT, 2014b). Biện pháp ứng phó với BĐKH Ứng phó với BĐKH là các hoạt động của con ngƣời nhằm thích ứng và giảm nhẹ các tác nhân gây ra BĐKH tức là giảm phát thải khí nhà kính (KNK).

Giảm phát thải KNK tức là làm giảm khả năng phát sinh các khí gây hiệu ứng nhà kính vào môi trƣờng. Các nguồn phát thải KNK chủ yếu hiện nay đến từ các ngành công nghiệp, nông nghiệp, các hoạt động sinh hoạt của con ngƣời (sử dụng nhiên liệu hóa thạch, giao thông. KNK cũng phát sinh từ một số nguồn thiên nhiên (hoạt động của núi lửa phát sinh CH4, các sinh vật sống thải ra CO2 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trong quá trình hô hấp…) Tuy nhiên, lƣợng đóng góp của các nguồn này vào lƣợng phát thải KNK toàn cầu ít hơn rất nhiều so với hoạt động của con ngƣời. Phát thải KNK trong chăn nuôi gia súc Theo phân loại của Ban liên chính phủ về BĐKH (IPCC) phát thải KNK trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp đƣợc thải ra từ nhiều nguồn khác nhau.

KNK phát thải từ ngành nông nghiệp chủ yếu là các khí CO2, CH4 và N2O (IPCC, 2006). Ở Nhật Bản, lƣợng KNK phát thải của ngành nông nghiệp năm 2010 là 25 nghìn tấn CO2 tƣơng đƣơng chiếm 2% tổng lƣợng phát thải. Lƣu ý là hoạt động này không bao gồm phát thải từ lĩnh vực Sử dụng đất, quản lý sử dụng đất và rừng (LULUCF) (Japan Report, 2012). Trong chăn nuôi gia súc KNK phát thải từ quá trình lên men đƣờng ruột và quá trình quản lý phân bao gồm khí CH4 và N2O.

Theo báo cáo kiểm kê Nhật Bản 2010, lƣợng CH4 phát thải từ quá trình lên men đƣờng ruột năm 2010 là 6,67 nghìn tấn CO2 tƣơng đƣơng chiếm 0,5% tổng lƣợng phát thải (Không bao gồm LULUCF), giảm 13,1% so với năm 1990. Lƣợng CH4 và N2O phát thải từ quá trình quản lý phân trong năm 2010 là 2,205 nghìn tấn CO2 tƣơng đƣơng và 5,475 nghìn tấn CO2 tƣơng đƣơng chiếm 0,2% và 0,4% tổng lƣợng phát thải (không bao gồm LULUCF), giảm 28,7% và 1% so với năm 1990. Do Việt Nam là một nƣớc nông nghiệp, phát thải KNK trong khu vực nông nghiệp chiếm một tỷ lệ khá lớn (Bộ TNMT, 2011b). Lƣợng phát thải KNK từ hoạt động nông nghiệp mỗi năm tƣơng đƣơng 65 nghìn tấn CO2, chiếm trên 43% tổng lƣợng KNK phát thải của cả nƣớc.

Nguồn phát thải chủ yếu là từ canh tác lúa, đốt phụ phẩm nông nghiệp và chất thải chăn nuôi. Dự báo lƣợng khí thải đến năm 2030 sẽ tăng lên gần 30%. Theo Báo cáo cập nhật lần thứ nhất hai năm một lần của Việt Nam cho UNFCCC (BUR1), tổng phát thải KNK năm 2010 trong lĩnh vực nông nghiệp là 88,4 triệu tấn CO2 tƣơng đƣơng, trong đó 50% phát thải từ canh tác lúa nƣớc, 27% từ đất nông nghiệp, 11% từ quá trình tiêu hóa thức ăn, 10% từ quản lý phân bón, 2% từ đốt phụ phẩm nông nghiệp. Kết quả chi tiết phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp đƣợc thể hiện trong hình 1.

5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phát thải KNK năm 2010 trong lĩnh vực nông nghiệp (Bộ TNMT, 2014a) Phát thải KNK trong chăn nuôi gia súc bao gồm khí CH4 và khí N2O phát thải từ quá trình lên men tiêu hóa và quá trình quản lý phân của gia súc. Theo tính toán trong Thông báo quốc gia lần thứ hai (2010) lƣợng phát thải KNK của chăn nuôi năm 2000 là 11,2 nghìn tấn CO2 tƣơng đƣơng chiếm tỷ trọng 17% lƣợng phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp năm 2000. Cũng theo thông báo này, kết quả phát thải theo loại KNK năm 2000 bao gồm (i) CO2 là 0,068 triệu tấn, chiếm 44,9%, (ii) CH4 là 0,066 triệu tấn CO2 tƣơng đƣơng chiếm 44% và (iii) N2O là 0,017 triệu tấn CO2 tƣơng đƣơng chiếm 11,1% (Bảng 1.