Mô Đun 2: Phương Pháp Dạy Học và Giáo Dục Phát Triển Năng Lực Học Sinh Trung Học Cơ Sở Môn Tin Học

Phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh trung học cơ sở môn Tin học là một trong… 186 trang · Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh · 2020.

• Tác giả: Lê Đức Long
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tin học
• Đề tài: Phương Pháp Dạy Học Phát Triển Năng Lực Học Sinh Trung Học Cơ Sở Môn Tin Học
• Loại tài liệu: tài liệu hướng dẫn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔ ĐUN
• 1.1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN
• 1.2. YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA MÔ ĐUN
• 1.3. NỘI DUNG CHÍNH
• 1.4. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
• 1.4.1. Kế hoạch hoạt động bồi dưỡng qua mạng (5 ngày)
• 1.4.2. Kế hoạch hoạt động bồi dưỡng qua mạng (7 ngày)
• 1.4.3. Kế hoạch hoạt động bồi dưỡng trực tiếp (3 ngày)
• 1.5. TÀI LIỆU ĐỌC
• 2. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC
• 2.1. Khái quát về dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực. Phẩm chất và năng lực trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018
• 2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực
• 2.3. Dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực
• 2.4. Xu hướng hiện đại về phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực
• 2.5. Phương pháp dạy học và giáo dục
• 2.6. Xu hướng hiện đại về phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực
• 2.7. Một số phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực theo xu hướng hiện đại
• 3. CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG MÔN TIN HỌC
• 3.1. Môn Tin học trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018
• 3.2. Đặc điểm của môn Tin học
• 3.3. Mục tiêu, yêu cầu cần đạt của môn Tin học. Định hướng về phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong môn Tin học
• 3.4. Quan hệ giữa yêu cầu cần đạt với nội dung dạy học, phương pháp, kĩ thuật dạy học trong môn Tin học
• 3.5. Một số phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong môn Tin học
• 3.5.1. Dạy học dựa trên dự án
• 3.5.2. Dạy học giải quyết vấn đề
• 3.5.3. Dạy học thực hành. Dạy học thông qua trò chơi
• 3.5.4. Kĩ thuật khăn trải bàn
• 3.5.5. Kĩ thuật KWL và KWLH
• 4. LỰA CHỌN, SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC MỘT CHỦ ĐỀ TRONG MÔN TIN HỌC
• 4.1. Chiến lược dạy học, giáo dục chủ đề, bài học
• 4.2. Cơ sở lựa chọn, sử dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học một chủ đề phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học cơ sở. Quan điểm xây dựng chương trình tổng thể và chương trình môn học
• 4.3. Căn cứ vào mục tiêu dạy học và yêu cầu cần đạt. Một số gợi ý cho việc lựa chọn nội dung dạy học
• 4.4. Một số gợi ý lựa chọn phương pháp, kĩ thuật dạy học
• 4.5. Quy trình lựa chọn, sử dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học một chủ đề/bài học - QUY TRÌNH 5 BƯỚC
• 4.6. Đánh giá việc lựa chọn, sử dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học một chủ đề/bài học
• 5. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MINH HOẠ
• 5.1. MẪU KẾ HOẠCH HỖ TRỢ ĐỒNG NGHIỆP
• 5.2. KHUNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY
• 6. ĐÁNH GIÁ KHOÁ HỌC
• 7. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh môn Tin học

Phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh trung học cơ sở môn Tin học là một trong những yếu tố quan trọng trong giáo dục hiện đại. Mục tiêu chính của phương pháp này là giúp học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng cần thiết cho tương lai. Theo tài liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự sáng tạo của học sinh.

1.1. Tầm quan trọng của phương pháp dạy học trong giáo dục

Phương pháp dạy học không chỉ là công cụ truyền đạt kiến thức mà còn là phương tiện phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Việc áp dụng các phương pháp dạy học phù hợp sẽ giúp học sinh phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến phương pháp dạy học

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương pháp dạy học, bao gồm đặc điểm của học sinh, nội dung môn học và môi trường học tập. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp giáo viên lựa chọn phương pháp phù hợp nhất.

II. Những thách thức trong việc phát triển năng lực học sinh môn Tin học

Việc phát triển năng lực học sinh trong môn Tin học gặp nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và công nghệ. Ngoài ra, sự khác biệt trong năng lực tiếp thu của học sinh cũng là một yếu tố cần được xem xét. Theo nghiên cứu, nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc áp dụng lý thuyết vào thực tiễn.

2.1. Thiếu hụt cơ sở vật chất và công nghệ

Nhiều trường học vẫn chưa có đủ trang thiết bị cần thiết để giảng dạy môn Tin học. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hành và tiếp cận công nghệ của học sinh.

2.2. Sự khác biệt trong năng lực học sinh

Mỗi học sinh có một tốc độ học tập và phong cách học khác nhau. Việc áp dụng một phương pháp dạy học duy nhất có thể không đáp ứng được nhu cầu của tất cả học sinh.

III. Phương pháp dạy học hiệu quả trong môn Tin học

Để phát triển năng lực học sinh, giáo viên cần áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại. Một số phương pháp như dạy học dựa trên dự án, dạy học giải quyết vấn đề và dạy học thực hành đã được chứng minh là hiệu quả trong việc nâng cao năng lực học sinh. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng thực hành.

3.1. Dạy học dựa trên dự án

Phương pháp dạy học dựa trên dự án khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động thực tế, từ đó phát triển kỹ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

3.2. Dạy học giải quyết vấn đề

Phương pháp này giúp học sinh phát triển tư duy phản biện và khả năng phân tích thông tin. Học sinh sẽ được khuyến khích tìm ra giải pháp cho các vấn đề thực tiễn.

3.3. Dạy học thực hành

Dạy học thực hành giúp học sinh áp dụng lý thuyết vào thực tế, từ đó củng cố kiến thức và phát triển kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phương pháp dạy học trong môn Tin học

Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại trong môn Tin học đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai. Nhiều trường học đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong kết quả học tập của học sinh sau khi áp dụng các phương pháp này.

4.1. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả phương pháp dạy học

Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh tham gia vào các hoạt động học tập tích cực có kết quả học tập cao hơn so với những học sinh chỉ học lý thuyết.

4.2. Ví dụ thực tiễn từ các trường học

Nhiều trường học đã áp dụng thành công các phương pháp dạy học hiện đại, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển năng lực học sinh.

V. Kết luận và tương lai của phương pháp dạy học môn Tin học

Phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh môn Tin học đang ngày càng được chú trọng. Tương lai của giáo dục sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại và hiệu quả. Việc liên tục cập nhật và cải tiến phương pháp dạy học sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu của xã hội.

5.1. Tầm nhìn tương lai của giáo dục Tin học

Giáo dục Tin học sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ. Các phương pháp dạy học sẽ ngày càng đa dạng và phong phú hơn.

5.2. Khuyến khích sự đổi mới trong phương pháp dạy học

Giáo viên cần được khuyến khích đổi mới phương pháp dạy học để phù hợp với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu của học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu "Mô đun 2: Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học cơ sở môn Tin học" là tài liệu hướng dẫn bồi dưỡng giáo viên phổ thông cốt cán thuộc Chương trình Phát triển các trường sư phạm để nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông (ETEP), do Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo thực hiện. Tài liệu được biên soạn năm 2020 bởi nhóm tác giả thuộc Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng Trường Đại học Vinh, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng và Trường Đại học Sư phạm – Đại học Huế (gồm Lê Đức Long, Nguyễn Thị Ngọc Hoa, Nguyễn Viết Hưng, Nguyễn Trần Phi Phượng, Nguyễn Văn Điển, Trần Xuân Sang, Trần Văn Hưng, Lê Thanh Hiếu).

Về vị trí trong chương trình bồi dưỡng giáo viên, tài liệu đảm nhiệm vai trò chuyển giao phương pháp luận và kỹ thuật dạy học môn Tin học cấp Trung học cơ sở (THCS) theo định hướng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời hỗ trợ người học đáp ứng tiêu chuẩn phát triển chuyên môn, nghiệp vụ giáo viên theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT. Mục tiêu học tập của tài liệu bao gồm bốn chuẩn đầu ra: phân tích các vấn đề lý luận về dạy học phát triển phẩm chất và năng lực; lựa chọn, áp dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học môn Tin học THCS; xây dựng chiến lược dạy học và kế hoạch bài dạy theo các tiêu chí chuyên môn; lập kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp tại địa phương.

Tài liệu được cấu trúc với tổng thời lượng 40 tiết (16 tiết lý thuyết, 24 tiết thực hành), tiếp cận theo mô hình bồi dưỡng kết hợp (blended learning) gồm ba giai đoạn: trực tuyến 1 (5 ngày), trực tiếp (3 ngày) và trực tuyến 2 (7 ngày). Điểm đặc sắc của tài liệu là sự liên kết chặt chẽ giữa cơ sở lý luận giáo dục học hiện đại với các văn bản quản lý chuyên môn hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo như Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT và Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung tài liệu được chia thành bốn chủ đề chính, phản ánh tiến trình từ lý luận đại cương đến nghiệp vụ chuyên ngành và chuyển giao sư phạm:

• Chủ đề 1: Những vấn đề chung về phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực: Cung cấp khung lý thuyết về phẩm chất và năng lực trong Chương trình GDPT 2018; phân tích 5 phẩm chất chủ yếu (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm), các năng lực cốt lõi (gồm 3 năng lực chung và 7 năng lực đặc thù); so sánh đối chiếu giữa mô hình dạy học tiếp cận nội dung và mô hình dạy học phát triển phẩm chất, năng lực; hệ thống hóa 4 nguyên tắc dạy học phát triển năng lực.
• Chủ đề 2: Các phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh THCS trong môn Tin học: Phân tích đặc điểm môn Tin học trong Chương trình GDPT 2018; làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa yêu cầu cần đạt, nội dung môn học và phương pháp dạy học; quy trình thực hiện và phân tích bản chất của các phương pháp dạy học đặc thù (Dạy học dựa trên dự án, Dạy học giải quyết vấn đề, Dạy học thực hành, Dạy học thông qua trò chơi) cùng các kỹ thuật dạy học tích cực (Khăn trải bàn, KWL/KWLH, Sơ đồ tư duy).
• Chủ đề 3: Lựa chọn, sử dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học một chủ đề trong môn Tin học: Trình bày khái niệm và cơ sở xây dựng chiến lược dạy học; thiết lập Quy trình 5 bước lựa chọn và sử dụng phương pháp, kỹ thuật dạy học cho một chủ đề/bài học cụ thể; phân tích khung tiêu chí đánh giá kế hoạch bài dạy và hoạt động dạy học dựa trên Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH.
• Chủ đề 4: Xây dựng kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp tại trường và địa phương: Hướng dẫn phân tích bối cảnh giáo dục địa phương, xác định thuận lợi và khó khăn của giáo viên đại trà thông qua mô hình phân tích; quy trình thiết kế kế hoạch bồi dưỡng và hỗ trợ đồng nghiệp triển khai phương pháp dạy học mới tại cơ sở.

Tiến trình nội dung đi theo logic chặt chẽ: từ việc làm rõ bản chất triết lý giáo dục phát triển năng lực, cụ thể hóa thành phương pháp chuyên biệt môn Tin học THCS, chuyển thành kỹ năng thiết kế kế hoạch bài dạy thực tế và cuối cùng là kỹ năng hướng dẫn, hỗ trợ đồng nghiệp.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu xây dựng hệ thống tri thức dựa trên ba nền tảng cốt lõi:

• Lý thuyết về sự hình thành nhân cách và năng lực: Xác định năng lực là sự huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng, thái độ và động cơ của cá nhân trong hoạt động; chỉ rõ vai trò của 4 yếu tố tác động gồm bẩm sinh - di truyền (tiền đề), hoàn cảnh sống (ảnh hưởng trực tiếp), giáo dục (giữ vai trò chủ đạo) và tự học tập, rèn luyện của cá nhân (yếu tố quyết định).
• Hệ thống 4 nguyên tắc dạy học phát triển phẩm chất, năng lực: (1) Đảm bảo nội dung cơ bản, thiết thực, hiện đại; (2) Đảm bảo tính tích cực của người học; (3) Tăng cường các hoạt động thực hành, trải nghiệm; (4) Tăng cường dạy học, giáo dục tích hợp.
• Khung tiêu chí đánh giá chuyên môn: Vận dụng cấu trúc phân tích hoạt động học theo Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH để làm thước đo đánh giá tính phù hợp, hiệu quả của các chuỗi hoạt động học tập.

Kỹ năng phát triển

Người học khi nghiên cứu tài liệu sẽ được trang bị ba nhóm năng lực nghề nghiệp:

• Kỹ năng phân tích sư phạm: Năng lực đối chiếu yêu cầu cần đạt với các thành phần năng lực Tin học và nội dung chuyên môn nhằm lựa chọn phương pháp phù hợp.
• Kỹ năng thiết kế và tổ chức dạy học: Khả năng thiết kế chuỗi hoạt động học (khởi động, hình thành kiến thức, luyện tập, vận dụng); năng lực triển khai các phương pháp dạy học phức hợp như dạy học theo dự án, dạy học giải quyết vấn đề trong môi trường phòng máy và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Kỹ năng đánh giá và phát triển chuyên môn: Kỹ năng phân tích kế hoạch bài dạy và video bài giảng minh họa theo tiêu chí chuẩn; kỹ năng xây dựng kế hoạch tập huấn, tư vấn và hỗ trợ chuyên môn cho đồng nghiệp tại cơ sở giáo dục.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tài liệu định hình phương pháp bồi dưỡng theo mô hình giáo dục kết hợp (Blended Learning) tích hợp công nghệ thông tin và học tập trải nghiệm:

• Cách tiếp cận sư phạm: Chuyển trọng tâm từ truyền thụ lý thuyết sang tổ chức hoạt động học tích cực. Quá trình bồi dưỡng kết hợp giữa tự nghiên cứu trực tuyến trên hệ thống quản lý học tập (LMS/LCMS) và trao đổi, thực hành chuyên môn trực tiếp tại lớp học.
• Hệ thống bài tập và nghiên cứu tình huống: Tài liệu tích hợp các bài tập tình huống sư phạm (ví dụ: bộ 6 tình huống nhận diện biểu hiện phẩm chất, năng lực ở Chủ đề 1), bài tập giả định bối cảnh dạy học phân hóa (như tình huống lớp 6 học soạn thảo văn bản trong điều kiện phân hóa trình độ học sinh tại đô thị).
• Hệ thống phiếu giao nhiệm vụ thực hành: Tài liệu thiết kế hệ thống 6 phiếu giao nhiệm vụ cụ thể phục vụ giai đoạn bồi dưỡng trực tiếp:
  • Phiếu 01: Phân tích ma trận mối quan hệ giữa Yêu cầu cần đạt – Năng lực Tin học – Nội dung – Phương pháp/Kỹ thuật dạy học.
  • Phiếu 02: Trình bày quy trình thực hiện và ví dụ minh họa các phương pháp dạy học đặc thù trong môn Tin học.
  • Phiếu 03 & 04: Phân tích kế hoạch bài dạy minh họa và phân tích video bài giảng dựa theo tiêu chí Công văn 5555/BGDĐT-GDTrH.
  • Phiếu 05: Thực hành thiết kế hoàn chỉnh chuỗi hoạt động học cho một chủ đề trong chương trình Tin học THCS.
  • Phiếu 06: Đánh giá chéo sản phẩm thiết kế chuỗi hoạt động học giữa các nhóm học viên.
• Phương pháp đánh giá: Kết hợp đánh giá thường xuyên (thông qua mức độ hoàn thành nhiệm vụ trực tuyến, tương tác nhóm, trả lời câu hỏi trắc nghiệm khách quan cuối mỗi chủ đề) và đánh giá tổng kết cuối khóa thông qua 2 sản phẩm bắt buộc: (1) Kế hoạch bài dạy một chủ đề môn Tin học và (2) Kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp tại địa phương.
• Hướng dẫn tự học: Cung cấp lộ trình 7 ngày tự hoàn thiện sau đợt bồi dưỡng trực tiếp, hướng dẫn học viên rà soát sản phẩm, tương tác với giảng viên sư phạm chủ chốt (GVSPCC) và khảo sát ý kiến đồng nghiệp đại trà.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Tài liệu thể hiện các điểm mới về mặt lý luận và thực tiễn so với các tài liệu bồi dưỡng phương pháp truyền thống:

• Chuyển đổi triệt để mục tiêu giáo dục: Khác biệt căn bản so với phương pháp tiếp cận nội dung (tập trung vào khối lượng kiến thức lý thuyết và thi cử), tài liệu tập trung vào việc học sinh "làm được gì" thông qua việc hình thành kỹ năng thực hành, năng lực giải quyết vấn đề và năng lực tự chủ trong môi trường số.
• Cập nhật Chương trình GDPT 2018: Nội dung chuyên môn bám sát cấu trúc của Chương trình môn Tin học ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, gắn kết ba mạch kiến thức chính: Khoa học máy tính (CS), Công nghệ thông tin và Truyền thông (ICT), Học vấn số hóa phổ thông (DL) với 5 thành phần năng lực Tin học cốt lõi.
• Chuẩn hóa quy trình sư phạm: Đưa ra Quy trình 5 bước trong việc lựa chọn và tổ chức phương pháp dạy học, giúp giáo viên có công cụ thao tác rõ ràng thay vì áp dụng phương pháp một cách ngẫu nhiên.
• Tích hợp khung pháp lý và chỉ đạo chuyên môn: Tài liệu đồng bộ hóa các yêu cầu về chuẩn nghề nghiệp giáo viên (Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT) và tiêu chuẩn đánh giá bài học (Công văn 5555/BGDĐT-GDTrH), tạo tính thống nhất giữa công tác bồi dưỡng và thực tiễn quản lý tại các trường phổ thông.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Tài liệu được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục:

• Giáo viên phổ thông cốt cán môn Tin học THCS: Đối tượng trực tiếp tham gia khóa bồi dưỡng của chương trình ETEP nhằm nâng cao năng lực sư phạm và phát triển kỹ năng hỗ trợ đồng nghiệp.
• Giáo viên Tin học đại trà cấp THCS: Sử dụng tài liệu làm nguồn tham khảo chuyên môn chính thức để thực hiện chuyển đổi phương pháp giảng dạy theo Chương trình GDPT 2018 tại nhà trường.
• Sinh viên và học viên ngành Sư phạm Tin học: Sinh viên đại học năm thứ 3, năm thứ 4 và học viên cao học chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Tin học sử dụng làm tài liệu học tập, nghiên cứu về phương pháp dạy học bộ môn.
• Giảng viên sư phạm và cán bộ quản lý giáo dục: Giảng viên sư phạm chủ chốt (GVSPCC) sử dụng làm tài liệu giảng dạy, hướng dẫn thực hành và đánh giá học viên; tổ trưởng chuyên môn, cán bộ quản lý cấp trường/phòng giáo dục sử dụng làm căn cứ chỉ đạo và đánh giá sinh hoạt chuyên môn.
• Yêu cầu tiên quyết: Người học cần hoàn thành nội dung bồi dưỡng Mô đun 1 (Tìm hiểu Chương trình GDPT 2018 môn Tin học), nắm vững kiến thức khoa học máy tính cơ bản và lý luận dạy học đại cương.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?
Tài liệu được thiết kế chuyên biệt cho giáo viên Tin học cấp THCS (bao gồm giáo viên cốt cán và giáo viên đại trà), giảng viên sư phạm, sinh viên ngành Sư phạm Tin học và cán bộ chỉ đạo chuyên môn giáo dục trung học.

2. Cần chuẩn bị những kiến thức nền tảng nào trước khi nghiên cứu tài liệu?
Người học cần có kiến thức cơ bản về Chương trình GDPT 2018 môn Tin học (đã học qua Mô đun 1), hiểu biết về cấu trúc 5 phẩm chất, các năng lực chung và năng lực đặc thù, cùng với kiến thức chuyên môn Tin học THCS.

3. Điểm khác biệt cơ bản giữa tài liệu này với các tài liệu phương pháp dạy học trước đây là gì?
Tài liệu tập trung vào phương pháp phát triển phẩm chất và năng lực người học thay vì truyền thụ kiến thức một chiều; hướng dẫn chi tiết quy trình 5 bước thiết kế chuỗi hoạt động học và tiêu chuẩn hóa việc đánh giá kế hoạch bài dạy theo Công văn 5555/BGDĐT-GDTrH.

4. Làm thế nào để tự học và nghiên cứu tài liệu đạt hiệu quả cao?
Học viên cần kết hợp đọc tài liệu lý thuyết, quan sát các video bài giảng minh họa, nghiên cứu các sơ đồ infographic và thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ trong hệ thống 6 phiếu giao nhiệm vụ cũng như 2 bài tập đánh giá cuối khóa.

5. Có những tài liệu và học liệu nào được cung cấp kèm theo?
Học liệu bổ trợ đi kèm gồm hệ thống video chuyên gia, video tiết dạy minh họa, infographic tóm tắt nguyên tắc, khung kế hoạch bài dạy minh họa, khung kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp và hệ thống câu hỏi trắc nghiệm trực tuyến trên nền tảng LMS.

---

Kết luận

Tài liệu "Mô đun 2: Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học cơ sở môn Tin học" xác lập hệ thống cơ sở khoa học và quy trình thực hành sư phạm phục vụ việc đổi mới phương pháp dạy học môn Tin học cấp THCS theo Chương trình GDPT 2018. Lộ trình bồi dưỡng kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý thuyết trực tuyến, thực hành phân tích - thiết kế trực tiếp và hoàn thiện sản phẩm tự học giúp chuẩn hóa năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên. Nguồn học liệu bổ trợ cùng các văn bản quy phạm liên quan (Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT, Công văn 5555/BGDĐT-GDTrH) tạo thành hệ thống tham chiếu hoàn chỉnh cho hoạt động giảng dạy và sinh hoạt chuyên môn tại các cơ sở giáo dục phổ thông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM CHƯƠNG TRÌNH ETEP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN PHỔ THÔNG CỐT CÁN (Bồi dưỡng trực tiếp) MÔ ĐUN 2 SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ MÔN TIN HỌC Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2020 1 2 MỤC LỤC KÍ HIỆU VIẾT TẮT. 6 ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔ ĐUN. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN. YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA MÔ ĐUN.

NỘI DUNG CHÍNH. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG. Kế hoạch hoạt động bồi dưỡng qua mạng (5 ngày). Kế hoạch hoạt động bồi dưỡng qua mạng (7 ngày).

Kế hoạch hoạt động bồi dưỡng trực tiếp (3 ngày). TÀI LIỆU ĐỌC. 44 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC. Khái quát về dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực.

Phẩm chất và năng lực trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực. Dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực. Xu hướng hiện đại về phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực.

Phương pháp dạy học và giáo dục. Xu hướng hiện đại về phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực. Một số phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực theo xu hướng hiện đại. 58 CÁC PPDH PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG MÔN TIN HỌC.

Môn Tin học trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Đặc điểm của môn Tin học. Mục tiêu, yêu cầu cần đạt của môn Tin học. Định hướng về phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong môn Tin học.

Quan hệ giữa yêu cầu cần đạt với nội dung dạy học, phương pháp, kĩ thuật dạy học trong môn Tin học. Một số phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trong môn Tin học. Dạy học dựa trên dự án. Dạy học giải quyết vấn đề.

Dạy học thực hành. Dạy học thông qua trò chơi. Kĩ thuật khăn trải bàn. Kĩ thuật KWL và KWLH.

122 LỰA CHỌN, SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC MỘT CHỦ ĐỀ TRONG MÔN TIN HỌC. Chiến lược dạy học, giáo dục chủ đề, bài học. Cơ sở lựa chọn, sử dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học một chủ đề phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học cơ sở. Quan điểm xây dựng chương trình tổng thể và chương trình môn học.

Căn cứ vào mục tiêu dạy học và yêu cầu cần đạt. Một số gợi ý cho việc lựa chọn nội dung dạy học. Một số gợi ý lựa chọn phương pháp, kĩ thuật dạy học. Quy trình lựa chọn, sử dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học một chủ đề/bài học- QUY TRÌNH 5 BƯỚC.

Đánh giá việc lựa chọn, sử dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học một chủ đề/bài học. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MINH HOẠ. MẪU KẾ HOẠCH HỖ TRỢ ĐỒNG NGHIỆP. KHUNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY.

182 ĐÁNH GIÁ KHOÁ HỌC. 185 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 186 4 BAN BIÊN SOẠN TÀI LIỆU 1. Lê Đức Long - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 2.

Nguyễn Thị Ngọc Hoa - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 3. Nguyễn Viết Hưng - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 4. Nguyễn Trần Phi Phượng - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 5.