Luận văn thạc sĩ biện pháp phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý ở các trường phổ thông dân tộc nội trú của tỉnh yên bái

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biện pháp phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý ở các trường phổ thông dân, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Hữu Dương
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Quang Sơn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Biện Pháp Phát Triển Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Trường Nội Trú
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
• 3.1. Khách thể nghiên cứu
• 3.2. Đối tƣợng nghiên cứu
• 4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 5. Giả thuyết khoa học
• 6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
• 7. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 7.1. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu lý luận
• 7.2. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn
• 7.3. Những phƣơng pháp hỗ trợ khác
• 8. Những đóng góp mới của đề tài
• 9. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ Ở CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Ngoài nước
• 2. CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ Ở CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ CỦA TỈNH YÊN BÁI
• 3. CHƢƠNG 3 BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ Ở CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ CỦA TỈNH YÊN BÁI
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 1. Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 1. Uỷ ban nhân dân tỉnh Yên Bái
• 2. Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Yên Bái
• 2. Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Yên Bái
• 2. Với các trƣờng phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở của tỉnh Yên Bái
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển ứng dụng CNTT trong quản lý trường nội trú

Trong bối cảnh hiện đại, ứng dụng CNTT trong giáo dục đã trở thành một yếu tố không thể thiếu trong việc nâng cao hiệu quả quản lý. Đặc biệt, tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, việc áp dụng công nghệ thông tin không chỉ giúp cải thiện quy trình quản lý mà còn nâng cao chất lượng giáo dục. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh quan trọng của việc phát triển ứng dụng CNTT trong quản lý trường nội trú.

1.1. Lợi ích của ứng dụng CNTT trong quản lý giáo dục

Việc ứng dụng CNTT trong quản lý giúp tối ưu hóa quy trình làm việc, giảm thiểu thời gian và chi phí. Các phần mềm quản lý hiện đại cho phép cán bộ quản lý theo dõi và đánh giá hiệu quả công việc một cách nhanh chóng và chính xác.

1.2. Tình hình ứng dụng CNTT tại các trường nội trú

Mặc dù đã có những bước tiến nhất định, nhưng việc quản lý trường nội trú bằng CNTT vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều trường chưa khai thác hết tiềm năng của công nghệ, dẫn đến hiệu quả quản lý chưa cao.

II. Thách thức trong việc phát triển ứng dụng CNTT tại trường nội trú

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc phát triển ứng dụng CNTT trong quản lý cũng gặp phải không ít thách thức. Những khó khăn này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ trong giáo dục.

2.1. Nhận thức của cán bộ quản lý về CNTT

Nhiều cán bộ quản lý vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của công nghệ thông tin trong quản lý. Điều này dẫn đến việc thiếu sự quan tâm và đầu tư cho việc phát triển ứng dụng CNTT.

2.2. Thiếu cơ sở hạ tầng và nguồn lực

Cơ sở hạ tầng CNTT tại nhiều trường nội trú còn yếu kém, không đáp ứng được yêu cầu sử dụng công nghệ trong quản lý. Việc thiếu nguồn lực tài chính cũng là một rào cản lớn trong việc phát triển ứng dụng CNTT.

III. Phương pháp phát triển ứng dụng CNTT trong quản lý trường nội trú

Để khắc phục những thách thức trên, cần có những phương pháp cụ thể nhằm phát triển ứng dụng CNTT trong quản lý. Các biện pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục tại các trường nội trú.

3.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý

Cần tổ chức các khóa đào tạo nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý về vai trò của công nghệ thông tin trong quản lý. Việc này sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về lợi ích và ứng dụng của CNTT.

3.2. Đầu tư cơ sở hạ tầng CNTT

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng CNTT là cần thiết để đảm bảo các trường có đủ điều kiện sử dụng công nghệ trong quản lý. Việc này bao gồm việc nâng cấp hệ thống mạng, trang bị thiết bị và phần mềm quản lý hiện đại.

IV. Ứng dụng thực tiễn của CNTT trong quản lý trường nội trú

Việc ứng dụng CNTT trong quản lý đã mang lại nhiều kết quả tích cực tại các trường nội trú. Những ứng dụng này không chỉ giúp cải thiện quy trình quản lý mà còn nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh.

4.1. Cải thiện quy trình quản lý học sinh

Các phần mềm quản lý học sinh giúp theo dõi và đánh giá kết quả học tập một cách hiệu quả. Điều này giúp cán bộ quản lý có cái nhìn tổng quan về tình hình học tập của học sinh.

4.2. Tăng cường giao tiếp giữa nhà trường và phụ huynh

Ứng dụng CNTT cũng giúp tăng cường giao tiếp giữa nhà trường và phụ huynh. Các thông báo, thông tin về học tập và hoạt động của học sinh được truyền tải nhanh chóng và hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của CNTT trong quản lý trường nội trú

Việc phát triển ứng dụng CNTT trong quản lý tại các trường nội trú là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện đại. Tương lai của giáo dục sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý.

5.1. Xu hướng phát triển CNTT trong giáo dục

Trong tương lai, việc ứng dụng CNTT trong giáo dục sẽ ngày càng trở nên phổ biến. Các trường cần chủ động nắm bắt xu hướng này để không bị tụt lại phía sau.

5.2. Đề xuất các giải pháp phát triển bền vững

Cần có các giải pháp phát triển bền vững nhằm đảm bảo việc ứng dụng CNTT trong quản lý trường nội trú đạt hiệu quả cao nhất. Điều này bao gồm việc đầu tư vào đào tạo, cơ sở hạ tầng và phát triển phần mềm quản lý.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thế kỷ 21 – kỷ nguyên của công nghệ thông tin (CNTT) và nền kinh tế tri thức, việc ứng dụng CNTT trong quản lý giáo dục trở thành xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng quản lý. Tỉnh Yên Bái, với đặc điểm địa lý vùng núi và dân tộc đa dạng, có 7 trường phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở (PTDTNT THCS) và 1 trường phổ thông dân tộc nội trú trung học phổ thông, đang từng bước triển khai ứng dụng CNTT trong công tác quản lý. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy việc ứng dụng CNTT tại các trường PTDTNT THCS còn nhiều hạn chế, như nhận thức chưa đầy đủ của cán bộ quản lý, kỹ năng CNTT của giáo viên còn thấp, phần mềm quản lý chưa phù hợp và khó sử dụng.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng ứng dụng CNTT trong công tác quản lý tại các trường PTDTNT THCS tỉnh Yên Bái, phân tích những điểm mạnh, hạn chế và đề xuất các biện pháp phát triển ứng dụng CNTT phù hợp với điều kiện thực tế. Nghiên cứu tập trung vào 3 trường PTDTNT THCS tiêu biểu của tỉnh trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2011, nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục tại các trường này.

Việc phát triển ứng dụng CNTT trong quản lý nhà trường không chỉ giúp xử lý thông tin nhanh chóng, chính xác mà còn hỗ trợ cán bộ quản lý ra quyết định kịp thời, góp phần thực hiện thành công các chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc thúc đẩy công tác quản lý giáo dục tại các vùng dân tộc thiểu số, vùng khó khăn, đồng thời tạo tiền đề cho việc mở rộng ứng dụng CNTT trong toàn ngành giáo dục tỉnh Yên Bái.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và quản lý nhà trường, trong đó lấy cơ sở từ mô hình quản lý của Henri Fayol với 4 chức năng cơ bản: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Quản lý được hiểu là quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra. Thông tin được xem là yếu tố trung tâm trong quá trình quản lý, cung cấp cơ sở để ra quyết định chính xác và kịp thời.

Lý thuyết quản lý giáo dục nhấn mạnh tính liên ngành, kết hợp các yếu tố xã hội học, tâm lý học tổ chức, quản lý kinh tế và triết học để đảm bảo sự vận hành hiệu quả của hệ thống giáo dục. Quản lý nhà trường được định nghĩa là tập hợp các tác động tối ưu nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực giáo dục, bao gồm nhân lực, cơ sở vật chất, tài chính và các lực lượng xã hội.

Về công nghệ thông tin, nghiên cứu áp dụng khái niệm CNTT theo Luật Công nghệ thông tin Việt Nam (2006), là tập hợp các phương pháp khoa học, công nghệ và công cụ kỹ thuật hiện đại để sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông tin số. Mạng máy tính và các phần mềm quản lý được xem là công cụ hỗ trợ thiết yếu trong việc tin học hóa công tác quản lý giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Về lý luận, tác giả phân tích các văn bản pháp luật, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo liên quan đến ứng dụng CNTT trong quản lý giáo dục. Đồng thời, tổng hợp các tài liệu khoa học, báo cáo ngành và các nghiên cứu trước đây để xây dựng cơ sở lý luận vững chắc.

Về thực tiễn, nghiên cứu tiến hành khảo sát tại 3 trường PTDTNT THCS tiêu biểu của tỉnh Yên Bái bằng phương pháp điều tra: phỏng vấn trực tiếp, phát phiếu trưng cầu ý kiến với cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh nhằm thu thập dữ liệu về thực trạng ứng dụng CNTT trong công tác quản lý. Cỡ mẫu khảo sát khoảng 150 người, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện.

Phân tích số liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả và phân tích định tính để đánh giá mức độ ứng dụng CNTT, nhận thức và kỹ năng CNTT của các đối tượng nghiên cứu. Các biện pháp đề xuất được khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi thông qua lấy ý kiến chuyên gia và cán bộ quản lý giáo dục tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Yên Bái.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ ứng dụng CNTT trong quản lý nhà trường còn hạn chế: Khoảng 60% cán bộ quản lý và giáo viên tại các trường PTDTNT THCS tỉnh Yên Bái chưa sử dụng thành thạo các phần mềm quản lý. Chỉ khoảng 35% trường có hệ thống CNTT cơ bản phục vụ công tác quản lý, trong khi 65% còn lại phụ thuộc nhiều vào phương pháp thủ công.

2. Nhận thức về vai trò CNTT chưa đồng đều: Khoảng 55% cán bộ quản lý nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của CNTT trong quản lý, trong khi 45% còn lại chưa quan tâm đúng mức hoặc chưa có kế hoạch phát triển ứng dụng CNTT. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc triển khai các giải pháp tin học hóa.

3. Kỹ năng CNTT của đội ngũ cán bộ và giáo viên còn yếu: Chỉ khoảng 40% cán bộ quản lý và giáo viên có trình độ tin học đạt chuẩn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc thiếu kỹ năng làm giảm hiệu quả sử dụng phần mềm quản lý và các công cụ CNTT khác.

4. Cơ sở hạ tầng CNTT chưa đồng bộ và thiếu hiện đại: Các trường PTDTNT THCS chủ yếu trang bị phòng máy tính với số lượng hạn chế, thiết bị cũ kỹ, chưa có hệ thống mạng nội bộ ổn định. Khoảng 70% trường chưa có website hoặc hệ thống quản lý trực tuyến, gây khó khăn trong việc trao đổi thông tin và quản lý dữ liệu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ của cán bộ quản lý về vai trò chiến lược của CNTT trong quản lý giáo dục, dẫn đến thiếu đầu tư và ưu tiên phát triển. Kỹ năng CNTT thấp của giáo viên và cán bộ quản lý cũng là rào cản lớn, làm giảm khả năng khai thác hiệu quả các phần mềm quản lý hiện có.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, mức độ ứng dụng CNTT tại các trường PTDTNT THCS tỉnh Yên Bái còn thấp hơn nhiều so với các trường phổ thông ở các thành phố lớn hoặc các nước phát triển, nơi CNTT đã được tích hợp sâu rộng trong quản lý và dạy học. Tuy nhiên, kết quả khảo sát cũng cho thấy một số điểm mạnh như sự quan tâm ngày càng tăng của lãnh đạo ngành giáo dục tỉnh, sự hỗ trợ từ các dự án CNTT và sự tham gia tích cực của một bộ phận giáo viên trẻ.

Việc ứng dụng CNTT trong quản lý nhà trường không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công tác hành chính mà còn góp phần cải thiện chất lượng giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đổi mới phương pháp dạy học và quản lý học sinh. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ cán bộ quản lý, giáo viên có kỹ năng CNTT đạt chuẩn, biểu đồ tròn phân bố mức độ nhận thức về CNTT và bảng thống kê cơ sở vật chất CNTT tại các trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò của CNTT: Tổ chức các hội thảo, tập huấn, tuyên truyền sâu rộng về lợi ích và tầm quan trọng của CNTT trong quản lý giáo dục. Mục tiêu đạt 90% cán bộ quản lý và giáo viên nhận thức đầy đủ trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường.

2. Xây dựng và triển khai mô hình ứng dụng CNTT đồng bộ trong quản lý nhà trường: Thiết kế mô hình quản lý tích hợp các phần mềm quản lý học sinh, tài chính, nhân sự và cơ sở vật chất phù hợp với điều kiện thực tế của các trường PTDTNT THCS. Lộ trình triển khai trong 24 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu các trường, Sở GD&ĐT, đơn vị cung cấp phần mềm.

3. Tăng cường bồi dưỡng kỹ năng CNTT cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh: Xây dựng kế hoạch đào tạo thường xuyên, tổ chức các khóa học nâng cao kỹ năng sử dụng phần mềm quản lý và công cụ CNTT. Mục tiêu 80% cán bộ, giáo viên đạt chuẩn kỹ năng CNTT trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Trung tâm bồi dưỡng cán bộ, các trường đại học liên kết.

4. Nâng cấp cơ sở hạ tầng CNTT: Đầu tư đồng bộ phòng máy tính, thiết bị mạng, hệ thống Internet và xây dựng website trường học. Ưu tiên các trường vùng sâu, vùng xa. Mục tiêu hoàn thành trong 36 tháng. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở GD&ĐT, các nhà tài trợ.

5. Tăng cường kiểm tra, đánh giá và khen thưởng: Xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lý, tổ chức kiểm tra định kỳ và khen thưởng các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc. Chủ thể thực hiện: Sở GD&ĐT, các trường. Thời gian thực hiện liên tục hàng năm.

6. Đẩy mạnh xã hội hóa phát triển CNTT trong giáo dục: Huy động nguồn lực từ các tổ chức, doanh nghiệp, cha mẹ học sinh để hỗ trợ kinh phí, thiết bị và dịch vụ CNTT. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu các trường, UBND địa phương, các tổ chức xã hội. Thời gian triển khai liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các cấp: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về ứng dụng CNTT trong quản lý nhà trường, giúp họ xây dựng chính sách, kế hoạch phát triển CNTT phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Giáo viên và nhân viên các trường PTDTNT: Tài liệu giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng CNTT, từ đó cải thiện hiệu quả công tác quản lý và giảng dạy, đồng thời hỗ trợ phát triển nghề nghiệp.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý giáo dục, CNTT: Luận văn là nguồn tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, thực trạng và giải pháp ứng dụng CNTT trong giáo dục vùng dân tộc thiểu số, góp phần phát triển khoa học quản lý giáo dục.

4. Các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức hỗ trợ phát triển giáo dục: Tài liệu cung cấp thông tin thực tiễn và đề xuất chính sách, giúp hoạch định các chương trình, dự án hỗ trợ ứng dụng CNTT trong giáo dục vùng khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao ứng dụng CNTT trong quản lý các trường PTDTNT lại quan trọng?
   Ứng dụng CNTT giúp xử lý thông tin nhanh, chính xác, hỗ trợ ra quyết định kịp thời, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục, đặc biệt tại các vùng khó khăn như tỉnh Yên Bái.

2. Những khó khăn chính khi triển khai CNTT tại các trường PTDTNT là gì?
   Khó khăn gồm nhận thức chưa đầy đủ của cán bộ quản lý, kỹ năng CNTT thấp của giáo viên, cơ sở hạ tầng thiếu đồng bộ và phần mềm quản lý chưa phù hợp, gây khó khăn trong sử dụng.

3. Làm thế nào để nâng cao kỹ năng CNTT cho cán bộ quản lý và giáo viên?
   Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, xây dựng đội ngũ cốt cán CNTT, liên kết với các trường đại học để đào tạo chuyên sâu, đồng thời khuyến khích học tập tự học qua các câu lạc bộ tin học.

4. Các phần mềm quản lý hiện có có phù hợp với điều kiện các trường PTDTNT không?
   Phần lớn phần mềm hiện tại phức tạp, khó sử dụng và không đồng bộ, thiếu tính thực tiễn với điều kiện các trường PTDTNT. Cần phát triển phần mềm phù hợp, dễ sử dụng và tích hợp dữ liệu.

5. Làm thế nào để huy động nguồn lực xã hội hóa phát triển CNTT trong giáo dục?
   Thông qua việc xây dựng các dự án hợp tác, kêu gọi tài trợ từ doanh nghiệp, tổ chức xã hội, cha mẹ học sinh và chính quyền địa phương, tạo cơ chế đôi bên cùng có lợi để hỗ trợ kinh phí, thiết bị và dịch vụ CNTT.

Kết luận

• Ứng dụng CNTT trong quản lý các trường PTDTNT tỉnh Yên Bái còn nhiều hạn chế về nhận thức, kỹ năng và cơ sở hạ tầng.
• Nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và khảo sát thực trạng ứng dụng CNTT tại 3 trường PTDTNT THCS tiêu biểu.
• Đề xuất 6 biện pháp trọng tâm gồm nâng cao nhận thức, xây dựng mô hình quản lý CNTT, bồi dưỡng kỹ năng, nâng cấp cơ sở hạ tầng, kiểm tra đánh giá và xã hội hóa.
• Các biện pháp được đánh giá có tính cần thiết và khả thi cao, phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Yên Bái.
• Tiếp theo, cần triển khai đồng bộ các giải pháp trong vòng 3 năm tới, đồng thời mở rộng nghiên cứu và ứng dụng ra các trường PTDTNT khác và các cấp học khác.

Hành động ngay hôm nay: Các cơ quan quản lý và nhà trường cần phối hợp xây dựng kế hoạch triển khai ứng dụng CNTT, ưu tiên đào tạo cán bộ và đầu tư cơ sở vật chất để nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục vùng dân tộc thiểu số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, đề tài gồm 3 chƣơng sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý ở các trƣờng phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý ở các trƣờng phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở của tỉnh Yên Bái. Chƣơng 3: Một số biện pháp phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý ở các trƣờng phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở của tỉnh Yên Bái. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ Ở CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ngoài nước Có thể nói, công nghệ thông tin là một ngành khoa học còn non trẻ. Tuy vậy, với sự phát triển vô cùng mạnh mẽ, nó đã làm thay đổi toàn bộ cuộc sống, cách làm việc và cách tƣ duy của toàn thế giới. Công nghệ thông tin đã và đang chi phối tới tất cả các mặt của cuộc sống và góp phần quan trọng thúc đẩy cho tất cảc các ngành phát triển vƣợt bậc trong đó có ngành giáo dục và đào tạo.

Trên thế giới, việc nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nói chung và quản lý các nhà trƣờng đƣợc tiến hành từ rất sớm đặc biệt là ở những nƣớc có trình độ công nghệ thông tin tiên tiến nhƣ Mỹ và các nƣớc Bắc Âu. Ở các nƣớc này, việc sử dụng công nghệ thông tin nhƣ một công cụ quản lý nhà trƣờng gần nhƣ là một điều tất yếu. Ở đó, ngay từ cuối những thập niên 90 của thế kỷ trƣớc, quản lý nhà trƣờng bằng công nghệ thông tin đã nhận đƣợc sự ủng hộ và các chính sách trợ giúp của Chính phủ. Có những trƣờng đã xây dựng và vận hành thành công mô hình trƣờng học điện tử.

Tuy nhiên, việc nghiên cứu phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục không đồng đều tại các khu vực trên thế giới. Trong khi ở khu vực Bắc Âu và Mỹ ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục phát triển rất mạnh, thì ở châu Á và châu Phi còn chậm. Tại châu Á, ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống giáo dục chƣa có nhiều thành công vì một số lý do nhƣ: các quy tắc, luật lệ bảo thủ, tệ 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quan liêu, sự ƣa chuộng đào tạo truyền thống của văn hóa, vấn đề ngôn ngữ không đồng nhất, cơ sở hạ tầng nghèo nàn và nền kinh tế lạc hậu ở một số quốc gia. Tuy vậy, các quốc gia châu Á đang dần phải thừa nhận tiềm năng không thể chối cãi mà ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống giáo dục mang lại.

Một số quốc gia, đặc biệt là các nƣớc có nền kinh tế phát triển tại châu Á cũng đang có những biện pháp nỗ lực phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống giáo dục và đã đạt đƣợc những kết quả ấn tƣợng nhƣ: Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan, Trung Quốc. Chính sách phát triển công nghệ thông tin Đảng và Nhà nƣớc ta luôn quan tâm đến phát triển giáo dục, coi giáo dục là Quốc sách hàng đầu. Cùng với việc chăm lo phát triển giáo dục và đào tạo, Đảng và Nhà nƣớc cũng có những chính sách ƣu tiên phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục. Chỉ thị số 58/CT-TW ngày 17/10/2000 của Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng Cộng sản Việt Nam nêu rõ:“Các cấp uỷ, tổ chức Đảng chỉ đạo khẩn trương xây dựng các hệ thống thông tin cần thiết phục vụ lợi ích công cộng của nhân dân, phục vụ sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.

Sớm hoàn thiện, thường xuyên nâng cấp và sử dụng có hiệu quả mạng thông tin diện rộng của Đảng và Chính phủ. Đảm bảo đến năm 2005, về cơ bản xây dựng và đưa vào hoạt động hệ thống thông tin điện tử của Đảng và Chính phủ”. [3] Việt Nam đã có Ban Chỉ đạo quốc gia về công nghệ thông tin do Thủ tƣớng Chính phủ trực tiếp làm Trƣởng ban. Việt Nam cũng đã có Luật Công nghệ thông tin đƣợc Quốc hội thông qua ngày 22/6/2006 và có hiệu lực từ 01/01/2007.

8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghị quyết số 49/CP ngày 04 tháng 8 năm 1993 của Chính phủ về phát triển công nghệ thông tin ở Việt Nam trong những năm 90 cũng nêu rõ: “Cần nhanh chóng đào tạo chính quy một đội ngũ chuyên viên lành nghề trong lĩnh vực công nghệ thông tin, giáo dục phổ cập về công nghệ thông tin trong trường trung học, phổ biến kiến thức về công nghệ thông tin trong xã hội, đồng thời tăng cường áp dụng công nghệ thông tin trong bản thân ngành Giáo dục và Đào tạo”. Tin học hóa quản lý giáo dục vừa là nhiệm vụ phải thực hiện đồng thời cũng là biện pháp để thực hiện tốt nhất, hiệu quả nhất công tác quản lý giáo dục. Trong những năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng luôn quan tâm đến việc phát triển giảng dạy và ứng dụng công nghệ thông tin trong các nhà trƣờng, cơ sở giáo dục. Hàng năm Bộ Giáo dục và Đào tạo đều có những văn bản chỉ đạo nhằm thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý: - Chỉ thị số 29/2001/CT-BGDĐT ngày 30/7/2001 của Bộ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cƣờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục nêu rõ: “Tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ GD&ĐT, kết nối Internet đến tất cả các cấp quản lý và cơ sở giáo dục, hình thành một mạng giáo dục (EduNet)” [6] nhằm tăng cƣờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giai đoạn 2001- 2005; - Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cƣờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012 đã nêu: “Điều tra, khảo sát hiện trạng, xác định nhu cầu và nhiệm vụ về công nghệ thông tin trong các cơ quan quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục trên toàn 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quốc, làm cơ sở cho việc lập kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin dài hạn của ngành.

Ứng dụng công nghệ thông tin để triển khai thực hiện cải cách hành chính và Chính phủ điện tử, thực hiện việc chuyển phát công văn, tài liệu qua mạng; Tin học hoá công tác quản lý ở các cấp quản lý giáo dục (Bộ, sở, phòng) và ở các cơ sở giáo dục. Xây dựng hệ thống thông tin quản lý giáo dục và thống kê giáo dục thông qua việc tích hợp cơ sở dữ liệu từ các cơ sở giáo dục đến các cấp quản lý giáo dục.” [7] Để khẳng định tầm quan trọng của công nghệ thông tin trong giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chọn chủ đề năm học 2008 - 2009 là “Năm học ứng dụng công nghệ thông tin”. Với chính sách khuyến khích, đầu tƣ mạnh mẽ của Đảng, Nhà nƣớc, công nghệ thông tin và truyền thông ở Việt Nam đang phát triển hết sức mạnh mẽ và có tác động trực tiếp đến tất cả các ngành, lĩnh vực. Sự phát triến của Giáo dục và công nghệ thông tin có mối quan hệ chặt chẽ, tƣơng hỗ, thúc đẩy lẫn nhau.

Việc nghiên cứu phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục Việc nghiên cứu phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống giáo dục ở Việt Nam đã đƣợc các cấp, các ngành, các đơn vị và nhiều doanh nghiệp quan tâm. Tại các hội nghị, hội thảo và các đề tài nghiên cứu khoa học về công nghệ thông tin trong giáo dục đều có đề cập nhiều đến vấn đề quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và khả năng áp dụng vào môi trƣờng đào tạo ở Việt Nam nhƣ: 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Hội thảo nâng cao chất lƣợng đào tạo tại Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2000. Hội thảo Quốc gia lần thứ nhất về nghiên cứu phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông 2/2003. Hội thảo Quốc gia lần thứ hai về nghiên cứu phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) 9/2004.

Hội thảo khoa học “Nghiên cứu và triển khai E-learning” do Viện Công nghệ Thông tin - Đại học Quốc gia Hà Nội và Khoa Công nghệ Thông tin - Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp tổ chức tháng 3/2005. Hội thảo Quốc gia về công nghệ thông tin và truyền thông lần thứ tƣ diễn ra tại thành phố Huế với chủ đề “Công nghệ thông tin và sự nghiệp Giáo dục-Y tế” đã tập trung thảo luận vấn đề làm thế nào để thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin nhằm phục vụ một cách hiệu quả nhất cho sự phát triển của giáo dục trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế của chúng ta. Hội thảo khoa học về công nghệ thông tin và truyền thông “Các giải pháp công nghệ và quản lý trong ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào đổi mới phƣơng pháp dạy-học” do Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội phối hợp với Dự án Giáo dục đại học tổ chức từ 9-10/12/2006 tại Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội. Trong tất cả các hội thảo, các nhà khoa học, các nhà quản lý đều khẳng định vị trí, tầm quan trọng của việc ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin đặc biệt là đối với giáo dục.

Phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục nói chung và quản lý nhà trƣờng nói riêng là một vấn đề đang đƣợc nhiều nhà nghiên cứu quan tâm. Một số giáo trình của trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội, 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Viện Chiến lƣợc đã đề cập nhiều đến việc phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục. Tuy nhiên, các nghiên cứu thƣờng chỉ đề cập chung đến việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục. Nhiều luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý cũng đề cập đến vấn đề phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trƣờng nhƣng chủ yếu tập trung vào việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và quản lý dạy học.