phần mở đầu và danh mục các tài liệu tham khảo, nội dung đƣợc chia thành 4 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1 : Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển ngành công nghiệp điện tử. Chƣơng 2 : Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3 : Thực trạng phát triển ngành công nghiệp điện tử của Thái Lan. Chƣơng 4 : Đề xuất một số giải pháp phát triển ngành công nghiệp điện tử của Việt Nam từ kinh nghiệm của Thái Lan.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP ĐIỆN TỬ 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phát triển ngành công nghiệp của Thái Lan Ngành công nghiệp luôn là một bộ phận của nền kinh tế, là một ngành quan trọng sản xuất hàng hóa vật chất phục vụ trong nhu cầu tiêu dùng và các hoạt động khác của xã hội. Có nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc liên quan đến chủ đề về ngành công nghiệp của Thái Lan, đó là: “Thailand’s industrialization and its consequences” – GS.TS Medhi Krongkaew (1995), Nhà xuất bản Macmillan Press Ltd, Thái Lan: Nội dung của cuốn sách đề cập đến tác động của quá trình công nghiệp hóa của Thái Lan trong tất cả các lĩnh vực ngành kinh tế của Thái Lan.
Tác giá mới chỉ giới hạn đến quá trình công nghiệp hóa của những năm 1990 nên các dữ liệu, thông tin chƣa đƣợc cập nhật. “Thailand industrialization and economic catch - up” – Ngân hàng phát triển Châu Á ADP (2015): Bản báo cáo này đƣợc thực hiện nhằm xác định những trở ngại chính đối với Thái Lan khi đang chuyển mình sang nền kinh tế công nghiệp và phát triển dịch vụ hiện đại. Nghiên cứu này cũng đƣa ra nhiều số liệu liên quan đến việc phát triển công nghiệp của Thái Lan trong giai đoạn từ đầu những năm 1990 đến 2013 – 2015 làm nổi bật đƣợc lợi thế so sánh của quốc gia này với nền sản xuất công nghiệp. Báo cáo này cũng đƣa ra những đề xuất chính sách, giải pháp nhằm giúp Thái Lan tiếp tục có sự chuyển đổi lớn trong gia đoạn tới.
Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Thanh Bình với đề tài “Công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu của Thái Lan, kinh nghiệm và khả năng vận dụng vào 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việt Nam”, 2010, Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội: Nghiên cứu này khái quát cơ sở lý luận về công nghiệp hóa định hƣớng xuất khẩu cũng nhƣ nêu ra quá trình công nghiệp hóa tại Thái Lan. Luận văn này cũng đƣa ra những điểm bất cập và kinh nghiệm thành công trong chính sách hoạch định phát triển ngành công nghiệp tại Thái Lan, nêu đƣợc những điểm tƣơng đồng và khác biệt giữa nền kinh tế Thái Lan và Việt Nam, từ đó gợi ý khả năng vận dụng kinh nghiệm của Thái Lan trong bối cảnh thực tiễn của Việt Nam. Kenichi Ohno (2006), “Hoạch định chính sách công nghiệp ở Thái Lan, Malaysia và Nhật Bản – Bài học kinh nghiệm cho các nhà hoạch định chính sách Việt Nam”, Diễn đàn Phát triển Việt Nam VDF, Nhà xuất bản Lao động xã hội, Hà Nội: Ấn phẩm nghiên cứu thực hiện dƣới sự chủ trì của Dự án nghiên cứu chính sách Diễn đàn phát triển Việt Nam hợp tác giữa Viện nghiên cứu chính sách Tokyo và trƣờng Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội, do chính phủ Nhật Bản tài trợ. Nghiên cứu này đƣa ra chính sách công nghiệp của 3 nƣớc trong đó có Thái Lan là một nƣớc đang phát triển bên cạnh quốc gia phát triển nhƣ Nhật Bản.
Báo cáo này chủ yếu thu thập những văn bản chính sách công nghiệp nói chung và tìm hiểu về cách thức xây dựng, thực hiện, điều chỉnh chính sách. Từ đó đƣa ra những gợi ý cho các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam trong các ngành công nghiệp nói chung. Bài viết của 2 tác giả TS. Lê Xuân Sang, Th.S Nguyễn Thị Thu Huyền với chủ đề “Chính sách thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ: Lý luận, thực tiễn và định hướng cho Việt Nam”, Tháng 12/2011, Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ƣơng: Nghiên cứu này bàn luận về một số vấn đề lý luận, thực tiễn quốc tế trong hoạch định chính sách thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ trên thế giới và trong nƣớc.
Phần thứ hai của bài viết cũng nêu ra kinh nghiệm quốc tế trong phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, trong đó có Thái Lan. Các chính 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sách thu hút đầu tƣ trong ngành công nghiệp hỗ trợ cũng là một gợi ý cho Việt Nam học hỏi chuyên sâu phù hợp với thực trạng nền kinh tế của mình. Các công trình nghiên cứu nói trên phần nào có một cái nhìn tổng thể về kinh tế Thái Lan nói chung cũng nhƣ ngành công nghiệp Thái Lan nói riêng. Một số tác phẩm có nhắc đến Việt Nam nhƣ một nền kinh tế có nhiều nét tƣơng đồng, có thể vận dụng những kinh nghiệm chính sách của Thái Lan cho nền kinh tế Việt Nam cũng nhƣ định hƣớng cho Việt Nam phát triển ngành công nghiệp một cách toàn diện hơn.
Các công trình nghiên cứu liên quan đến phát triển ngành công nghiệp điện tử của Thái Lan Ngành công nghiệp điện tử là một trong những ngành công nghiệp đƣợc chú trọng hàng đầu trên thế giới và đƣợc các nƣớc quan tâm phát triển mạnh mẽ vào nửa sau thế kỷ XX, đặc biệt là các nƣớc Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc; gần với Việt Nam chúng ta có Thái Lan là một nƣớc có nền công nghiệp điện tử phát triển mạnh mẽ và đáng để học hỏi. Bắt đầu phát triển nhen nhóm từ những năm 60 của thế kỷ trƣớc, cho đến nay, Thái Lan đã là một đất nƣớc có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất các sản phẩm điện tử, xuất khẩu đi nhiều quốc gia và có chỗ đứng trên trƣờng quốc tế bởi chất lƣợng sản phẩm tốt. Đã có một số cuộc hội thảo, một số công trình nghiên cứu và các bài viết trên một số tạp chỉ có đề cập đến ngành công nghiệp này của Thái Lan. Một vài nghiên cứu liên quan đến ngành công nghiệp điện tử của Thái Lan và Việt Nam đƣợc thực hiện, cụ thể: Báo cáo “A Case Study of the Electronics Industry in Thailand” thuộc chuỗi nghiên cứu “Transfer of Technology for the Successful Integration into the Global Economy”, 2005, UNCTAD: Nghiên cứu này đƣa ra những chính sách chiến lƣợc của Thái Lan trong việc cạnh tranh quốc tế với ngành công nghiệp điện tử đồng thời cũng đƣa ra những số liệu cụ thể phản ánh phát triển 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ngành công nghiệp điện tử trong các giai đoạn phát triển kinh tế của Thái Lan.
Từ đó đƣa ra định hƣớng để xây dựng năng lực công nghệ tiến xa hơn nữa để cạnh tranh hiệu quả trên toàn cầu. “Developement of Asean Framework for trade negotiations – Electronics Industry”, 2007, Semiconductor and Electronics Industries in the Philippines (SEIPI). Nghiên cứu này tập trung vào khai thác các sáng kiến của ASEAN trong hội nhập kinh tế thế giới đối với ngành công nghiệp điện tử. Bài viết cung cấp các thông tin liên quan đến vị trí ngành công nghiệp điện tử của ASEAN trong quá khứ, hiện tại (thời điểm đầu những năm 2000) và tƣơng lai, đồng thời chia sẻ những định hƣớng chính sách chung của ASEAN qua các hội nghị, chƣơng trình, diễn đàn.
Ngành Công nghiệp điện tử của Thái Lan và Việt Nam cũng đƣợc nhắc đến trong sự phát triển chung của ASEAN. Nghiên cứu này tập trung khái quát cho toàn bộ khu vực ASEAN chứ không riêng một nƣớc nào, do vậy Thái Lan và Việt Nam đã không đƣợc nghiên cứu sâu. Báo cáo “Thailand Electrical and Electronics Industry”, 2015, Thailand Board of Investment: Bản báo cáo này giới thiệu Thái Lan nhƣ một điểm đến của ngành Công nghiệp điện – điện tử toàn cầu. Bài viết này đƣa ra các số liệu ngắn gọn về ngành thiết bị điện gia dụng và ngành công nghiệp điện tử trong giai đoạn từ năm 2010 – 2014, đƣa ra đƣợc lý do vì sao Thái Lan lại thu hút đầu tƣ mạnh trong 2 lĩnh vƣc sản xuất này và đồng thời cũng nêu ra những cơ hội mà Thái Lan có thể đạt đƣợc trong tƣơng lai với những sản phẩm mang tính kỹ thuật cao.
Trần Thanh Thủy (2011), Báo cáo “Nghiên cứu đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp, chính sách phát triển ngành công nghiệp điện tử Việt Nam trong giai đoạn đến năm 2020”, Viện nghiên cứu điện tử, tin học, tự động hóa – Bộ Công Thƣơng, Hà Nội. Báo cáo này đánh giá chung về thực trạng phát triển ngành công nghiệp điện tử của Việt Nam trong bối cảnh toàn 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nghiên cứu cũng đƣa ra tình hình phát triển ngành công nghiệp điện tử trên thế giới, đồng thời cũng nêu một số quốc gia có ngành công nghiệp điện tử phát triển trong đó có Thái Lan. Khoảng trống rút ra từ tổng quan và vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu 1.
Khoảng trống rút ra từ tổng quan Các nghiên cứu trên đã hệ thống hóa đƣợc cơ sở lý luận về ngành công nghiệp nói chung và công nghiệp điện tử nói riêng. Công nghiệp hóa tại Thái Lan là chủ đề mà đƣợc nhiều ngƣời nghiên cứu bởi Thái Lan có những chính sách và định hƣớng đúng đắn trong phát triển công nghiệp để đƣa nền kinh tế đi lên. Trong các bài viết về ngành công nghiệp và công nghiệp hóa của Thái Lan, chúng ta có thể nhìn thấy sự bao quát tổng thế, cái nhìn chung mà chƣa phải là chi tiết cho từng ngành. Các công trình nghiên cứu nói trên, chƣa có công trình nào nghiên cứu sâu sắc đến chính sách thúc đẩy phát triển gắn liền với thực trạng của ngành Công nghiệp điện tử Thái Lan.
Các đề tài liên quan đến ngành Công nghiệp này ở Việt Nam vẫn còn khá mới mẻ. Đa số các tài liệu về ngành công nghiệp điện tử của Việt Nam mới chỉ là những tin bài phản ánh tới tình hình và chính sách tức thời chính phủ mà chƣa có những phân tích rõ ràng liên quan đến ngành công nghiệp này. Vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu Luận văn này sẽ tiếp tục nghiên cứu về chính sách định hƣớng phát triển của ngành Công nghiệp điện tử Thái Lan từ những năm 1960 cho đến giai đoạn hiện tại, thu thập các số liệu liên quan về sự phát triển qua ngành điện tử thông qua lĩnh vực xuất khẩu và đầu tƣ.