Phát Triển Năng Lực Tự Học Cho Học Sinh Bằng Dạy Học Bài Tập Chương Este-Lipit Tại Vĩnh Phúc

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued phát triển năng lực tự học cho học sinh bằng dạy học bài tập chương este lipit tại một số, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phạm Văn Duy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Văn Hoan
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Hóa học
• Đề tài: Phát triển năng lực tự học cho học sinh bằng dạy học bài tập chương Este - Lipit tại một số trung tâm giáo dục thường xuyên và dạy nghề tỉnh Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Khách thể nghiên cứu
• 0.5. Đối tượng nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7. Phạm vi nghiên cứu
• 0.8. Giả thuyết khoa học
• 0.9. Những đóng góp của đề tài
• 0.10. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC
• 1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Một số năng lực cần bồi dưỡng cho học sinh
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC TRONG DẠY HỌC BÀI TẬP PHẦN CHƯƠNG ESTE – LIPIT
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Năng Lực Tự Học Cho Học Sinh

Phát triển năng lực tự học cho học sinh là một trong những mục tiêu quan trọng trong giáo dục hiện đại. Đặc biệt, trong bối cảnh đổi mới giáo dục tại Việt Nam, việc bồi dưỡng năng lực tự học cho học sinh thông qua dạy học bài tập chương Este - Lipit tại Vĩnh Phúc trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Năng lực tự học không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển tư duy độc lập và khả năng giải quyết vấn đề trong học tập.

1.1. Khái Niệm Về Năng Lực Tự Học

Năng lực tự học được hiểu là khả năng tự tìm kiếm, tiếp thu và vận dụng kiến thức một cách hiệu quả. Điều này bao gồm việc học sinh có thể tự định hướng, lập kế hoạch và thực hiện các hoạt động học tập mà không cần sự giám sát thường xuyên từ giáo viên.

1.2. Vai Trò Của Năng Lực Tự Học Trong Giáo Dục

Năng lực tự học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và phát triển toàn diện cho học sinh. Nó giúp học sinh trở nên chủ động, sáng tạo và tự tin hơn trong việc tiếp cận kiến thức mới, đồng thời nâng cao khả năng tự giải quyết vấn đề trong học tập và cuộc sống.

II. Thách Thức Trong Việc Phát Triển Năng Lực Tự Học Tại Vĩnh Phúc

Mặc dù việc phát triển năng lực tự học cho học sinh là cần thiết, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình thực hiện. Các yếu tố như phương pháp dạy học chưa phù hợp, tài liệu học tập không đầy đủ và sự thiếu hụt trong việc hướng dẫn học sinh tự học là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Phương Pháp Dạy Học Chưa Đáp Ứng Nhu Cầu

Nhiều giáo viên vẫn sử dụng phương pháp dạy học truyền thống, thiếu sự tương tác và khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập. Điều này dẫn đến việc học sinh không phát huy được khả năng tự học của mình.

2.2. Thiếu Tài Liệu Học Tập Phù Hợp

Sự thiếu hụt tài liệu học tập chất lượng và phù hợp với chương trình học cũng là một trong những nguyên nhân khiến học sinh gặp khó khăn trong việc tự học. Việc xây dựng hệ thống bài tập hóa học phù hợp là rất cần thiết.

III. Phương Pháp Dạy Học Bài Tập Để Phát Triển Năng Lực Tự Học

Để phát triển năng lực tự học cho học sinh, việc áp dụng các phương pháp dạy học bài tập là rất quan trọng. Các phương pháp này không chỉ giúp học sinh củng cố kiến thức mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện.

3.1. Sử Dụng Bài Tập Thực Hành

Bài tập thực hành giúp học sinh áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng tự học. Việc giải quyết các bài tập thực hành sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về các khái niệm hóa học trong chương Este - Lipit.

3.2. Tổ Chức Các Hoạt Động Nhóm

Hoạt động nhóm không chỉ tạo cơ hội cho học sinh trao đổi kiến thức mà còn giúp phát triển kỹ năng làm việc nhóm và khả năng tự học. Các hoạt động này khuyến khích học sinh cùng nhau giải quyết bài tập và thảo luận về các vấn đề hóa học.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phát Triển Năng Lực Tự Học

Việc phát triển năng lực tự học cho học sinh thông qua dạy học bài tập chương Este - Lipit đã cho thấy những kết quả tích cực. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn tự tin hơn trong việc giải quyết các bài tập hóa học.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Các Trung Tâm GDTX

Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh tại các trung tâm giáo dục thường xuyên đã cải thiện đáng kể năng lực tự học sau khi áp dụng các phương pháp dạy học bài tập. Học sinh có thể tự giải quyết các bài tập khó hơn và có khả năng tư duy độc lập.

4.2. Phản Hồi Từ Giáo Viên Và Học Sinh

Phản hồi từ giáo viên và học sinh cho thấy rằng việc áp dụng bài tập trong dạy học không chỉ giúp củng cố kiến thức mà còn tạo động lực học tập cho học sinh. Học sinh cảm thấy hứng thú hơn với môn hóa học và chủ động hơn trong việc học tập.

V. Kết Luận Về Phát Triển Năng Lực Tự Học Cho Học Sinh

Phát triển năng lực tự học cho học sinh qua dạy học bài tập chương Este - Lipit là một hướng đi đúng đắn trong giáo dục hiện đại. Việc áp dụng các phương pháp dạy học phù hợp sẽ giúp học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển tư duy độc lập và khả năng giải quyết vấn đề.

5.1. Tương Lai Của Năng Lực Tự Học Trong Giáo Dục

Năng lực tự học sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ. Học sinh cần được trang bị kỹ năng tự học để có thể tự nghiên cứu và học tập suốt đời.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cải thiện phương pháp dạy học và xây dựng hệ thống bài tập phù hợp để phát triển năng lực tự học cho học sinh. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra những học sinh tự tin, sáng tạo và độc lập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, việc chuyển đổi từ phương thức truyền thụ thụ động sang bồi dưỡng năng lực tự học cho học sinh đang là yêu cầu cấp thiết. Môn Hóa học tại các Trung tâm Giáo dục thường xuyên và Dạy nghề (GDTX&DN) có thời lượng phân bổ trên lớp tương đối ít, trong khi dung lượng kiến thức rất lớn và mang tính trừu tượng cao. Khảo sát thực tế ban đầu cho thấy có tới 51,58% học sinh tại Trung tâm GDTX&DN chỉ dành khoảng 20 phút mỗi ngày để tự học Hóa học ở nhà, và 73,21% học sinh gặp bế tắc trong quá trình tự học do thiếu tài liệu hướng dẫn chuyên biệt.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là giải quyết thực trạng học sinh GDTX có điểm đầu vào thấp, tồn tại tâm lý tự ti và thiếu hụt kỹ năng tư duy độc lập, trong khi đội ngũ giáo viên thiếu hệ thống công cụ bài tập phân hóa được thiết kế riêng cho đối tượng này. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng và xây dựng hệ thống 9 dạng bài tập hóa học phân hóa chương Este - Lipit thuộc chương trình Hóa học lớp 12 nhằm phát triển toàn diện năng lực tự học cho người học. Phạm vi nghiên cứu được triển khai thực nghiệm trực tiếp tại các Trung tâm GDTX&DN thuộc tỉnh Vĩnh Phúc như Tam Đảo, Tam Dương, Bình Xuyên và Lập Thạch vào năm 2016. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp chuyển giao giải pháp giúp nâng tỷ lệ học sinh hứng thú với môn Hóa học từ mức 8,80% lên mức vượt trội, đồng thời cải thiện rõ rệt chỉ số học lực thông qua các bài kiểm tra đánh giá định kỳ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống giải pháp dựa trên nền tảng lý thuyết tự học hiện đại của giáo dục Việt Nam và thế giới, tiêu biểu là quan điểm của Giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn về chu trình tự học 3 giai đoạn: Tự nghiên cứu (phát hiện vấn đề), Tự thể hiện (hợp tác, trình bày quan điểm) và Tự kiểm tra - Tự điều chỉnh (đánh giá và sửa sai để hoàn thiện tri thức). Khung năng lực tự học được cấu trúc thành 5 năng lực thành phần cốt lõi: Năng lực nhận biết và phát hiện vấn đề; Năng lực giải quyết vấn đề; Năng lực xác định các kết luận đúng; Năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn; Năng lực đánh giá và tự đánh giá.

Bên cạnh đó, đề tài kế thừa lý thuyết về bài tập hóa học của Giáo sư Nguyễn Ngọc Quang và Phó Giáo sư Nguyễn Xuân Trường, xác định bài tập không chỉ là công cụ kiểm tra mà còn là phương tiện nhận thức giúp học sinh tự tìm tòi, hình thành kiến thức mới. Hệ thống lý thuyết hóa học hữu cơ chương Este - Lipit lớp 12 được chuẩn hóa thông qua 4 khái niệm nền tảng: cấu tạo nhóm chức este, cơ chế phản ứng thủy phân trong môi trường axit và bazơ, phản ứng xà phòng hóa chất béo, và các chỉ số đặc trưng của chất béo như chỉ số axit, chỉ số este, chỉ số xà phòng hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập đa chiều qua hai kênh chính: phiếu khảo sát điều tra xã hội học giáo dục và kết quả bài kiểm tra thực nghiệm sư phạm. Cỡ mẫu khảo sát gồm 112 học sinh lớp 12 tại Trung tâm GDTX&DN Tam Đảo và 09 giáo viên giảng dạy môn Hóa học tại các trung tâm GDTX&DN trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu chùm có chủ đích nhằm phản ánh chính xác bức tranh thực tế của các cơ sở giáo dục thường xuyên tại địa phương.

Phương pháp phân tích dữ liệu sử dụng thống kê toán học ứng dụng trong nghiên cứu khoa học giáo dục, bao gồm: lập bảng phân phối tần số, tần suất, tần suất lũy tích, tính toán điểm trung bình cộng, phương sai, độ lệch chuẩn, hệ số biến thiên và kiểm định độ tin cậy sai biệt bằng chỉ số kiểm định thống kê tiêu chuẩn. Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng này giúp loại bỏ hoàn toàn các nhận định chủ quan, định lượng hóa chính xác sự chuyển biến về năng lực tự học của nhóm thực nghiệm so với nhóm đối chứng. Timeline nghiên cứu được tiến hành khoa học qua 6 giai đoạn xây dựng bài tập, từ phân tích mục tiêu chương trình, tuyển chọn tài liệu, hệ thống hóa bài tập, đến thực nghiệm dạy học và tổng kết xử lý số liệu hoàn thiện trong năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng chỉ ra các rào cản nghiêm trọng trong năng lực tự học của học sinh GDTX. Có tới 69,64% học sinh gặp khó khăn do thiếu bài tập tương tự để luyện tập; 58,04% học sinh lúng túng vì không có bài giải mẫu chi tiết; 70,54% học sinh cảm thấy kiến thức hữu cơ quá rộng khó bao quát; và 73,21% học sinh thiếu sự hướng dẫn cụ thể từ giáo viên. Đáng chú ý, có tới 75,00% học sinh khẳng định cần giáo viên giải mẫu thật kỹ một bài toán điển hình trước khi có thể tự làm bài, và 64,29% học sinh nhận thức được rằng tự học giúp các em ghi nhớ kiến thức sâu sắc và bền vững hơn.

Về phía đội ngũ giáo viên, 88,89% giáo viên thừa nhận sự thiếu vắng nguồn bài tập chất lượng được thiết kế riêng nhằm hỗ trợ học sinh GDTX tự học; 66,67% giáo viên phản ánh áp lực thiếu thời gian lên lớp; 55,56% gặp trở ngại do trình độ đầu vào của học sinh không đồng đều; và 77,78% giáo viên khẳng định hoạt động hướng dẫn tự học giữ vai trò quyết định đối với chất lượng tiếp thu bài giảng.

Sau khi triển khai hệ thống 9 dạng bài tập phân hóa, kết quả thực nghiệm sư phạm tại các lớp thực nghiệm cho thấy sự bứt phá vượt trội so với các lớp đối chứng. Điểm trung bình các bài kiểm tra 15 phút và bài kiểm tra 1 tiết của nhóm thực nghiệm luôn cao hơn nhóm đối chứng từ 0,6 đến 1,2 điểm trên thang điểm 10. Tỷ lệ học sinh đạt điểm khá và giỏi ở nhóm thực nghiệm tăng mạnh, trong khi tỷ lệ điểm yếu và kém giảm hơn 15% so với nhóm đối chứng học theo phương pháp truyền thống.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của nhóm thực nghiệm bắt nguồn từ việc hệ thống bài tập được biên soạn tuân thủ quy trình giải toán 4 bước khoa học: tìm hiểu mục đích đề bài, xác lập mối liên hệ giữa các dữ liệu, tiến hành lập luận tìm kết quả và xác minh công nhận kết quả. Học sinh GDTX vốn có thói quen thụ động và sức ỳ lớn, nhưng khi được cung cấp bài tập phân cấp rõ ràng kèm bài giải mẫu và bài tập tương tự có sẵn đáp số để đối chiếu, các em đã tự tin vượt qua rào cản tâm lý e ngại môn Hóa học.

Dữ liệu thực nghiệm được trực quan hóa sinh động thông qua các đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra 15 phút và bài kiểm tra 1 tiết. Đường đồ thị lũy tích của lớp thực nghiệm luôn nằm lệch hẳn về phía bên phải so với đường lũy tích của lớp đối chứng, phản ánh phổ điểm tập trung ở phân khúc điểm 7, điểm 8 và điểm 9. Bảng phân phối tần số và tần suất xác nhận học sinh nhóm thực nghiệm đã khắc phục triệt để các lỗi sai cơ bản trong việc viết đồng phân este, xác định công thức phân tử este qua phản ứng đốt cháy và tính toán chỉ số xà phòng hóa của chất béo.

So sánh với các công trình nghiên cứu tự học trước đây trên học sinh trung học phổ thông chuyên và công lập, mô hình bài tập phân hóa trong luận văn này thể hiện tính tương thích vượt trội với đặc điểm nhận thức của học sinh GDTX. Nghiên cứu chứng minh rằng khi giáo viên giảm tỷ lệ thuyết trình thuần túy và tăng cường chuyển giao nhiệm vụ tự học có hướng dẫn, học sinh có học lực trung bình - yếu hoàn toàn có khả năng làm chủ các bài toán hữu cơ phức tạp.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Phúc cùng Ban Giám đốc các Trung tâm GDTX&DN cần ban hành và phổ biến cẩm nang 9 dạng bài tập phân hóa chương Este - Lipit cho 100% giáo viên Hóa học trên toàn tỉnh trong vòng 6 tháng đầu năm học, tạo nguồn tài liệu chuẩn hóa phục vụ công tác giảng dạy.

Thứ hai, giáo viên bộ môn Hóa học cần tái cấu trúc tiến trình giờ dạy trên lớp, chủ động giảm tỷ lệ thuyết trình truyền thụ một chiều xuống dưới 40% thời lượng tiết học, đồng thời dành ít nhất 60% thời gian cho học sinh làm việc độc lập, trao đổi nhóm và tự giải quyết các bài tập tương tự dưới sự cố vấn của thầy cô.

Thứ ba, các tổ chuyên môn cần xây dựng hệ thống học liệu bổ trợ và ngân hàng đề tự kiểm tra trắc nghiệm khách quan có đáp án phản hồi tự động trong lộ trình 9 tháng, đặt mục tiêu tối thiểu 85% học sinh hoàn thành ít nhất 2 bài kiểm tra tự luyện trực tuyến mỗi tháng nhằm rèn luyện kỹ năng tự đánh giá.

Thứ tư, ban giám hiệu các trung tâm phối hợp cùng giáo viên chủ nhiệm tổ chức định kỳ hàng quý các chuyên đề hướng dẫn phương pháp đọc sách giáo khoa, ghi chép khoa học và kỹ năng quản lý thời gian tự học, phấn đấu giảm tỷ lệ học sinh cảm thấy áp lực, e ngại môn Hóa học xuống dưới mức 10%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Giáo viên Hóa học tại các Trung tâm GDTX&DN: Tài liệu cung cấp trọn bộ 9 dạng bài tập phân hóa chuyên sâu chương Este - Lipit, các giáo án mẫu và phương pháp giải nhanh giúp thầy cô tiết kiệm tối đa thời gian soạn bài và nâng cao hiệu quả tiết dạy trên lớp.

Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên phụ trách khối GDTX: Nghiên cứu cung cấp góc nhìn toàn cảnh về thực trạng dạy học Hóa học, đóng vai trò là cơ sở dữ liệu thực tiễn tin cậy để hoạch định chính sách bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên và đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá.

Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Hóa học: Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về cấu trúc đề tài thạc sĩ, phương pháp thiết kế phiếu khảo sát 112 học sinh và kỹ thuật xử lý số liệu thực nghiệm sư phạm bằng toán học thống kê.

Học sinh lớp 12 hệ GDTX: Người học có thể sử dụng trực tiếp hệ thống bài tập có lời giải chi tiết, quy trình giải 4 bước và phương pháp so sánh các dạng toán Este - Lipit để tự ôn tập tại nhà, chuẩn bị vững chắc cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao việc phát triển năng lực tự học lại mang tính sống còn đối với học sinh trung tâm GDTX&DN? Do thời lượng môn Hóa học trên lớp rất ít trong khi kiến thức hữu cơ lớp 12 rất nặng, học sinh không thể nắm vững bài nếu chỉ nghe giảng một chiều. Khảo sát 112 học sinh cho thấy 64,29% thừa nhận tự học giúp nhớ kiến thức lâu hơn, tạo tiền đề để bù đắp lỗ hổng kiến thức căn bản.

Hệ thống bài tập trong luận văn được phân loại theo các chủ đề nào? Tác giả phân chia chương Este - Lipit thành 9 dạng cốt lõi: đồng đẳng - đồng phân - danh pháp; so sánh nhiệt độ sôi; nhận định khả năng phản ứng; nhận biết và tách chất; bài tập phản ứng cháy; bài tập thủy phân este; bài tập về chỉ số axit, chỉ số xà phòng hóa và chỉ số este; kèm theo hệ thống bài giải mẫu và bài tập tương tự.

Làm thế nào để học sinh học lực yếu không nản lòng khi tự giải bài tập hóa học? Luận văn đưa ra giải pháp cung cấp bài giải mẫu từng bước kết hợp bài tập tương tự có đáp số sẵn. Khi 69,64% học sinh có nhu cầu về bài tập tương tự được đáp ứng, các em dễ dàng làm quen dạng bài, tự kiểm tra kết quả và hình thành sự tự tin trong tư duy.

Phương pháp thực nghiệm sư phạm trong đề tài được triển khai ở đâu? Tác giả đã triển khai dạy học thực nghiệm và đối chứng tại 4 trung tâm GDTX&DN trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc gồm Tam Đảo, Bình Xuyên, Tam Dương và Lập Thạch. Toàn bộ điểm số bài kiểm tra 15 phút và 1 tiết đều được kiểm định thống kê toán học nghiêm ngặt.

Giáo viên có thể áp dụng trực tiếp các giáo án mẫu trong luận văn vào giảng dạy không? Hoàn toàn có thể. Luận văn đã thiết kế sẵn các giáo án chi tiết bài luyện tập Este và chất béo theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập, giúp giáo viên áp dụng ngay vào thực tế để giảm tải thuyết trình và tăng cường năng lực tự học cho học sinh.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện khung lý thuyết về chu trình tự học 3 giai đoạn và 5 năng lực thành phần cốt lõi của học sinh.
• Khảo sát sâu sát thực trạng dạy học trên mẫu 112 học sinh và 09 giáo viên Hóa học tại các trung tâm GDTX&DN tỉnh Vĩnh Phúc.
• Xây dựng thành công 9 dạng bài tập phân hóa chương Este - Lipit có bài giải mẫu và bài tập tương tự bám sát chuẩn kiến thức.
• Thực nghiệm sư phạm chứng minh hiệu quả vượt trội trong việc nâng cao điểm kiểm tra định kỳ và giảm tỷ lệ học sinh yếu kém trên 15%.
• Đóng góp tài liệu sư phạm giá trị, có thể chuyển giao và ứng dụng ngay cho hệ thống giáo dục thường xuyên trên phạm vi toàn quốc.

Trong 12 tháng tới, định hướng tiếp theo của nghiên cứu là số hóa toàn bộ hệ thống bài tập lên nền tảng học tập trực tuyến có tích hợp chấm điểm tự động. Quý thầy cô, nhà quản lý giáo dục và học sinh hãy khai thác và ứng dụng ngay tài liệu luận văn này để đổi mới phương pháp giảng dạy, bứt phá kết quả học tập môn Hóa học lớp 12!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về bồi dƣỡng năng lực tự học Chƣơng 2: Một số biện pháp bồi dƣỡng năng lực tự học trong dạy học bài tập Chƣơng Este - Lipit Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC 1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu Vấn đề tự học của học sinh- sinh viên đã đƣợc nghiên cứu từ rất sớm trong lịch sử giáo dục ở nhiều quốc gia trên thế giới và nó vẫn còn là vấn đề nghiên cứu nóng bỏng cho các nhà nghiên cứu giáo dục hiện tại và tƣơng lai vì tự học có vai trò rất quan trọng, có ảnh hƣởng lớn đến sự thành công trong học tập, là điều kiện đảm bảo cho hiệu quả, chất lƣợng của mọi quá trình giáo dục đào tạo[23]. Ở nƣớc ta vấn đề tự học đã có từ thời phong kiến. Truyền thống tự học là một bộ phận trong truyền thống hiếu học của nhân dân ta.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là ngƣời khởi xƣớng, phát động rộng rãi phong trào tự học từ năm 1945 và chính Ngƣời cũng là một tấm gƣơng sáng về tự học. Ngƣời từng nói “còn sống là còn học” và “việc học phải lấy tự học làm cốt”. Truyền thống tự học luôn luôn đƣợc phát huy. Thực tiễn chứng minh rằng khả năng tự học là rất dồi dào và tự học là một trong những yếu tố quyết định thành công đối với sự nghiệp giáo dục.

Với bộ môn Hóa học ở trƣờng phổ thông, quá trình tự học của ngƣời học càng đóng vai trò quan trọng vì thời lƣợng môn học ít nhƣng khối lƣợng kiến thức lại rất lớn, nếu không có quá trình tự học ngƣời học sẽ rất khó nắm bắt đƣợc nội dung kiến thức. Hóa học là môn học thực nghiệm và ứng dụng trong các bài tập thực tiễn nhiều nên quá trình tự học của ngƣời học không thể thiếu hệ thống bài tập hóa học bổ trợ. Đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu về BTHH và việc sử dụng BTHH trong dạy học hóa học. Điển hình nhƣ GS.TS Nguyễn Ngọc Quang nghiên cứu lý luận về bài tập hóa học; PGS.TS Nguyễn Xuân Trƣờng nghiên cứu về bài tập thực nghiệm định lƣợng; PGS.TS Lê Xuân Trọng, PGS.TS Đào Hữu Vinh, PGS.TS Cao 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Cự Giác và nhiều tác giả khác quan tâm đến nội dung và phƣơng pháp giải toán.

Đã có một số luận văn thạc sĩ bƣớc đầu nghiên cứu về tự học và hệ thống BTHH hỗ trợ quá trình tự học nhƣ: 1. Hoàng Kiều Trang (2004), Tăng cƣờng năng lực tự học phần hoá vô cơ (chuyên môn I) cho HS ở trƣờng Cao đẳng Sƣ phạm bằng phƣơng pháp tự học có hƣớng dẫn theo môđun, Luận văn thạc sĩ giáo dục, ĐHSP Hà Nội. Nguyễn Thị Liễu (2008), Thiết kế website hỗ trợ việc dạy và tự học phần hóa hữu cơ lớp 11 nâng cao, Luận văn thạc sĩ giáo dục học, ĐHSP TP. Hồ Chí Minh.

Phạm Thùy Linh (2009), Thiết kế E-book hỗ trợ khả năng tự học của HS lớp 12 chƣơng “Đại cƣơng về kim loại” chƣơng trình chuẩn, Luận văn thạc sĩ giáo dục học, ĐHSP TP. Hồ Chí Minh. Tống Thanh Tùng (2009), Thiết kế E-book hóa học lớp 12 phần Crôm, sắt, đồng nhằm hỗ trợ HS tự học, Luận văn thạc sĩ giáo dục học, ĐHSP TP. Hồ Chí Minh.

Trần Thị Thanh Hà (2009), Thiết kế tài liệu tự học có hƣớng dẫn theo môđun nhằm nâng cao năng lực tự học cho HSG hóa lớp 12, Luận văn thạc sĩ giáo dục học, ĐHSP TP.