phần mở đầu, mục lục, danh mục các bảng, đồ thị, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan nghiên cứu và một số vấn đề lý luận về phát triển kinh tế trang trại Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Chƣơng 4: Quan điểm và một số giải pháp phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2015 - 2020. 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.
Các công trình nghiên cứu nước ngoài Bài viết của Nguyễn Hoàng trên VnEconomy: Nông nghiệp Israel kỳ tích trên hoang mạc. Không phải ngẫu nhiên khi nƣớc này tự hào là một trong những quốc gia có nền nông nghiệp tiên tiến nhất thế giới. Khả năng nghiên cứu, sáng tạo và đặc biệt là tính hiệu quả trong việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, "cây đũa thần" khoa học là lời giải đáp dễ hiểu. Giữa sa mạc khô cằn nhiều nông trại vẫn đứng vững, trang trại bò sữa hiện đại phát triển.
Israel đƣợc mệnh danh là "thung lũng silicon" của thế giới trong lĩnh vực nông nghiệp. Chỉ với 2,5% dân số làm nông nhƣng mỗi năm xuất khẩu 3 tỷ USD nông sản, là một trong những nƣớc xuất khẩu hàng đầu thế giới. Ít ai biết rằng những sản phẩm rau quả từ Arava - một trong những nơi khô cằn nhất thế giới lại chiếm trên 60% tổng sản lƣợng xuất khẩu rau của Israel và 10% tổng sản lƣợng hoa xuất khẩu. Bài viết trên CRI online: Phát triển kinh tế trang trại nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái, Trung Quốc đang phát triển bừng bừng.
Tại nông trƣờng mang tên Hô-ly-út Phƣơng Đông ở thị trấn Dƣơng Tống quận Hoài Nhu thành phố Bắc Ninh, một ngày cuối tháng 5 có ánh nắng rực rỡ chan hòa, không khí trong lành, rất nhiều ngƣời đang bận rộn trồng rau, trồng cây, hái rau, đƣa rau củ quả lên xe ở khu vực nhà kính đƣợc quét các màu khác nhau, tuy rất bận rộn nhƣng trên nét mặt ai cũng thể hiển vẻ vui mừng. Những nông dân vui mừng này không phải nông dân địa phƣơng, đa số ngƣời dân thành phố tự lái xe đến đây du lịch miệt vƣờn. Ở Trung Quốc có nhiều trang trại kinh doanh nông nghiệp kết kợp du lịch sinh thái dẫn dắt nông dân cùng tìm đƣợc việc làm và làm giàu. Chỉ riêng quận Hoài Nhu tính đến nay có 76 chủ thể kinh doanh nông nhiệp thƣ giản, nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái thực hiện doanh thu 320 triệu Nhân dân tệ/ năm.
Năm 2013 4 nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái Trung Quốc đã tiếp đón 700 triệu lƣợt ngƣời, có hơn 1,5 triệu cửa hàng kinh doanh miệt vƣờn. Nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái có thể làm cho nông nghiệp truyền thống trở thành ngành có hiệu quả cao và mang lại niềm vui cho mọi ngƣời, khiến nông thôn trở thành quê nhà tƣơi đẹp và hài hòa, khiến nông dân trở thành nhóm ngƣời giàu có và tự tin. Các công trình nghiên cứu trong nước Kinh tế trang trại, loại hình sản xuất trải qua quá trình lịch sử lâu dài và phát triển theo quy luật khách quan của nền kinh tế hàng hóa trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp. Kinh tế trang trại là xu hƣớng phát triển tất yếu của kinh tế hộ nông dân sản xuất hàng hóa trên thế giới và ở Việt Nam.
Kinh tế trang trại đang đƣợc quan tâm và chú trọng đầu tƣ phát triển. Các hộ nông dân không còn bó buộc ở việc chỉ sản xuất sản phẩm để tiêu dùng trong gia đình mà tìm cách sản xuất sản phẩm với số lƣợng lớn nhằm mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả sản xuất trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản, trồng rừng, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm nhằm khai thác, sử dụng có hiệu quả đất đai, vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý, taọ việc làm tăng thu nhập, khuyến khích làm giàu đi đôi với xoá đói giảm nghèo, phân bổ lao động, dân cƣ, phát triển nông nghiệp bền vững, xây dựng nông thôn mới. Thực tế cho thấy những năm qua, kinh tế trang trại ngày càng đƣợc nhân rộng trên phạm vi cả nƣớc, nhiều nghiên cứu khoa học về thực trạng phát triển kinh tế trang trại ở mỗi địa phƣơng đƣa ra những giải pháp, kiến nghị giúp các mô hình kinh tế trang trại có đƣợc những định hƣớng tốt nhất, đạt hiệu quả cao nhất. Một trong số các nghiên cứu mà tác giả tham khảo đó là: “ Nghiên cứu các giải pháp phát triển kinh tế trang trại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên”.
Tác giả Nguyễn Thành Nam, năm 2008. Những năm qua, sản xuất nông nghiệp của huyện miền núi Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên đạt đƣợc nhiều tiến bộ quan trọng. Nhƣng để ngành nông nghiệp của huyện đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới thì phải hợp lý hoá, hiệu quả hoá sản xuất nông nghiệp nhằm khai thác một cách triệt để tiềm năng về đất đai cũng nhƣ khả năng 5 lao động của con ngƣời vùng miền núi này, mô hình kinh tế trang trại là phù hợp hơn cả. Kinh tế trang trại của huyện đã có nhiều kết quả đáng khích lệ, nhƣng vẫn chƣa phát triển tƣơng xứng với tiềm năng của nó.
Nghiên cứu hƣớng đến mục tiêu trả lời các câu hỏi đặt ra là: Khả năng phát triển kinh tế trang trại của vùng đến đâu? Làm sao để mô hình đƣợc áp dụng đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất? Nghiên cứu trên giúp tác giả vận dụng các thông tin về điều kiện tự nhiên của huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, sự ảnh hƣởng của nó đến sự phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện. Mặc khác, các câu hỏi đặt ra trong nghiên cứu trên giúp tác giả có thể định hƣớng mục tiêu nghiên cứu của mình. “Một số giải pháp phát triển kinh tế trang trại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam”, tác giả Trần Quốc Đạt, năm 2012. Phần cơ sở lý luận của nghiên cứu này nêu khá đầy đủ tổng quan về kinh tế trang trại, phân tích các nhân tố tác động đến sự phát triển của nó, giúp tác giả có cái nhìn sâu sắc hơn với loại mô hình kinh tế này để từ đó có thể định đƣợc hƣớng đi cho nghiên cứu của mình.
Trong phần thực trạng, đề tài đã khái quát, phân tích những đặc điểm về điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế, về tăng trƣởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, về cơ sở hạ tầng của huyện Đại Lộc, các đặc điểm dân số, lao động, đất đai,…phân tích thực trạng phát triển kinh tế trang trại của huyện. Nghiên cứu cũng nêu các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng sản xuất của các trang trại và phát triển thị trƣờng tiêu thụ. Các kết quả này giúp tác giả kế thừa và phát triển đề tài của mình, có cái nhìn tổng quan, rõ ràng và khoa học về loại hình kinh tế trang trại. Theo Cổng thông tin điện tử Bộ Lao động - Thƣơng binh và xã hội: Kinh tế trang trại - hƣớng đi bền vững cho nông dân.
Chỉ sau 4 năm thực hiện Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP của Chính phủ về phát triển kinh tế trang trại đã góp phần mở ra hƣớng đi bền vững cho nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp làm thay đổi bộ mặt nông thôn Việt Nam.914 trang trại theo tiêu chí mới, tăng trên 16.000 trang trại so năm 2000, bình quân mỗi tỉnh có 1.598 trang trại, mỗi huyện có gần 40 trang trại. Kinh tế trang trại tạo ra bƣớc chuyển cơ bản về giá trị sản phẩm hàng hóa với thu nhập vƣợt trội hẳn so với kinh tế hộ. Nếu bình quân một 6 trang trại tạo ra giá trị sản xuất là 98 triệu đồng thì giá trị sản xuất của một hộ nông nghiệp chỉ đạt từ 13-16 triệu đồng. Loại hình trang trại có giá trị kinh tế cao nhất là nuôi trƣờng thủy sản đạt bình quân 120-150 triệu đồng.
Kinh tế trang trại phát triển góp phần quan trọng vào sự tăng trƣởng của các ngành nông, lâm, thủy sản đạt mức 11,2%. Nông nghiệp phát triển theo hƣớng sản xuất hàng hóa tác động tới sự chuyển dịch cơ cấu trong nông nghiệp theo hƣớng giảm trồng trọt, tăng mạnh về chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp. Kinh tế trang trại tuy phát triển nhanh và đúng hƣớng nhƣng một số nơi vẫn mang tính tự phát với quy mô nhỏ, sử sụng lao động ít, chƣa gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm, doanh nghiệp bảo trợ xã hội và bảo hiểm cho nông dân chƣa nhiều. Việc thực hiện các cơ chế, chính sách đối với kinh tế trang trại, nhất là chính sách về đất đai có nơi chƣa nghiêm.
Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật để tạo ra sản phẩm có chất lƣợng cao chƣa nhiều, hiện 90% sản phẩm của trang trại bán ở dạng thô hoặc tƣơi sống chƣa qua chế biến. Theo Báo Nông nghiệp số ra ngày 14/7/2013 có bài viết: "Lời gan ruột cho mô hình kinh tế trang trại", nói về việc phát triển kinh tế trang trại ở huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dƣơng bởi dịch bệnh và đầu ra sản phẩm bấp bênh, thiên tai và các điều kiện khác, vốn, khoa học kỹ thuật dẫn đến hiệu quả sản xuất của các trang trại sụt giảm. Một thời kinh tế trang trại ở đây từng có tiếng, vậy mà giờ đây nhiều chủ trang trại phải vật lộn để tồn tại, để thoát khỏi cảnh phải thay tên đổi chủ hay phá sản. Nghiên cứu đánh giá hiện trạng tình hình phát triển kinh tế trang trại của tỉnh Phú Thọ và đề xuất mô hình phát triển phù hợp.
Đƣợc hình thành từ năm 1986 trở lại đây số lƣợng các trang trại tăng lên khẳng định vị trí của mình trong cơ chế thị trƣờng. Nhƣng các trang trại ở Phú Thọ phát triển mạnh ở các hình thức trang trại lâm nghiệp, trang trại thủy sản, trang trại trồng cây lâu năm, còn một số loại nhƣ trang trại trồng trọt, chăn nuôi chƣa phát triển. Đây là một yếu tố tạo nên sự mất cân đối trong việc phát triển kinh tế nông - lâm - ngƣ nghiệp của Phú Thọ.