Luận Văn Thạc Sĩ Về Lãnh Đạo Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tỉnh Lào Cai (2000-2015)

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ussh đảng bộ tỉnh lào cai lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến năm 2015 luận văn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Lâm Thị Nga
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Văn Thịnh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Tỉnh Lào Cai Lãnh Đạo Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Từ Năm 2000 Đến Năm 2015
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 2. MỞ ĐẦU
• 2.1. Lý do chọn đề tài
• 2.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 2.3. Mục đích, nhiệm vụ
• 2.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.5. Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
• 2.6. Đóng góp về khoa học của đề tài
• 2.7. Kết cấu của Luận văn
• 3. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH LÀO CAI TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2005
• 3.1. Những yếu tố tác động đến quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Lào Cai
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội
• 4. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH LÀO CAI TĂNG CƯỜNG LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2015
• 5. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tỉnh Lào Cai 2000 2015

Phát triển kinh tế nông nghiệp tại tỉnh Lào Cai từ năm 2000 đến 2015 đã trải qua nhiều biến động và thách thức. Nông nghiệp không chỉ là ngành sản xuất chính mà còn là nền tảng cho sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Trong giai đoạn này, Lào Cai đã áp dụng nhiều chính sách và biện pháp nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ mới và cải tiến kỹ thuật đã góp phần quan trọng vào sự phát triển này.

1.1. Tình Hình Nông Nghiệp Tỉnh Lào Cai Trước Năm 2000

Trước năm 2000, kinh tế nông nghiệp của tỉnh Lào Cai gặp nhiều khó khăn. Sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa vào phương pháp truyền thống, năng suất thấp và chất lượng sản phẩm chưa cao. Điều này đã ảnh hưởng đến đời sống của người dân, đặc biệt là các hộ nông dân nghèo.

1.2. Những Chính Sách Đầu Tư Nông Nghiệp Từ Năm 2000

Từ năm 2000, Đảng bộ tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều chính sách đầu tư cho nông nghiệp, nhằm khuyến khích phát triển sản xuất. Các chương trình hỗ trợ nông dân, đầu tư cơ sở hạ tầng và ứng dụng công nghệ mới đã được triển khai, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế nông nghiệp.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tỉnh Lào Cai

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng phát triển kinh tế nông nghiệp tại Lào Cai vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, thị trường tiêu thụ không ổn định và thiếu nguồn lực đầu tư đã ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

2.1. Biến Đổi Khí Hậu Ảnh Hưởng Đến Nông Nghiệp

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp tại Lào Cai. Thời tiết cực đoan, hạn hán và lũ lụt đã làm giảm năng suất cây trồng và ảnh hưởng đến đời sống của người dân.

2.2. Thị Trường Tiêu Thụ Nông Sản Không Ổn Định

Thị trường tiêu thụ nông sản tại Lào Cai thường xuyên biến động, gây khó khăn cho nông dân trong việc tiêu thụ sản phẩm. Việc thiếu thông tin thị trường và các kênh phân phối hiệu quả đã làm giảm khả năng cạnh tranh của nông sản Lào Cai.

III. Phương Pháp Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Bền Vững Tại Lào Cai

Để phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững, tỉnh Lào Cai đã áp dụng nhiều phương pháp và giải pháp. Việc tăng cường ứng dụng công nghệ cao, cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm là những yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Cao Trong Sản Xuất Nông Nghiệp

Việc áp dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các mô hình sản xuất hiện đại như trồng rau an toàn, cây ăn quả ôn đới đã được triển khai thành công tại nhiều địa phương.

3.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Cho Ngành Nông Nghiệp

Đào tạo nguồn nhân lực là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Các chương trình đào tạo kỹ thuật, chuyển giao công nghệ cho nông dân đã được tổ chức thường xuyên, giúp họ nâng cao tay nghề và áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Lào Cai

Kết quả nghiên cứu cho thấy, sự phát triển kinh tế nông nghiệp tại Lào Cai đã có những bước tiến đáng kể. Năng suất và sản lượng nông sản tăng lên, đời sống của người dân được cải thiện. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nỗ lực để khắc phục những hạn chế và thách thức còn tồn tại.

4.1. Thành Tựu Đạt Được Trong Giai Đoạn 2000 2015

Trong giai đoạn 2000-2015, tỉnh Lào Cai đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Năng suất cây trồng tăng từ 10-20%, nhiều sản phẩm nông sản đã được xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

4.2. Những Hạn Chế Cần Khắc Phục

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Cần có các giải pháp đồng bộ để khắc phục tình trạng thiếu thông tin thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển bền vững.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Cho Kinh Tế Nông Nghiệp Tỉnh Lào Cai

Kinh tế nông nghiệp tỉnh Lào Cai trong giai đoạn tới cần tiếp tục được phát triển theo hướng bền vững. Việc áp dụng công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ là những yếu tố quyết định cho sự phát triển trong tương lai.

5.1. Định Hướng Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Bền Vững

Định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững tại Lào Cai cần tập trung vào việc nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường. Các chính sách hỗ trợ nông dân và đầu tư cho công nghệ mới sẽ là những yếu tố quan trọng.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Trong Nông Nghiệp

Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp sẽ giúp Lào Cai tiếp cận công nghệ mới, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm nông sản. Việc tham gia các hiệp định thương mại tự do cũng sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho nông sản Lào Cai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lào Cai là tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng với hơn 70% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ áp đảo. Bước vào giai đoạn 2000 - 2015, nông nghiệp địa phương đứng trước thách thức lớn khi phương thức canh tác còn phân tán, lạc hậu, tỷ lệ hộ nghèo cao và năng lực tự túc lương thực tại chỗ chưa thực sự bền vững. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam tập trung nghiên cứu, hệ thống hóa toàn diện sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Lào Cai đối với quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp trong giai đoạn chuyển dịch từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa gắn với thị trường.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là làm rõ quá trình vận dụng sáng tạo chủ trương của Trung ương Đảng vào điều kiện thực tiễn địa phương qua 3 kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XII, XIII và XIV; phân tích sâu sắc các thành tựu, hạn chế và đúc kết các bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị thực tiễn cao. Phạm vi không gian của đề tài bao quát toàn bộ tỉnh Lào Cai với diện tích tự nhiên 638.397 ha, phân bổ qua 9 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã. Về thời gian, luận văn tập trung làm rõ giai đoạn bản lề từ năm 2000 đến năm 2015.

Ý nghĩa của công trình được chứng minh qua hệ thống chỉ số tăng trưởng kinh tế cụ thể: tổng sản lượng lương thực có hạt tăng trên 30% sau 5 năm đầu, tỷ lệ che phủ rừng tăng trưởng mạnh mẽ từ 23% năm 1995 lên 45% vào năm 2005, và giá trị sản xuất công nghiệp chế biến nông lâm sản đạt mức tăng trưởng bình quân 11,6%/năm. Đây là nguồn tư liệu khoa học chuẩn xác, cung cấp luận cứ vững chắc cho công tác hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp miền núi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về quy luật phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp và tư tưởng của V.I. Lênin về việc củng cố lòng tin của nhân dân bắt đầu từ việc cải thiện đời sống nông dân. Đồng thời, đề tài quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí chiến lược của nông nghiệp nước nhà: phát triển kinh tế phải lấy nông nghiệp làm gốc, làm nền tảng vững chắc để xây dựng công nghiệp hóa đất nước.

Khung lý thuyết của đề tài bám sát các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn qua Nghị quyết Đại hội IX, X, XI và Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm nền tảng:

• Kinh tế nông nghiệp hàng hóa tập trung
• Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nội ngành nông - lâm - ngư nghiệp
• Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn
• Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ sinh học vùng cao

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự liên kết 3 trụ cột: đường lối lãnh đạo của cấp ủy Đảng, năng lực quản lý điều hành của chính quyền địa phương và hiệu quả chuyển hóa thành giá trị kinh tế trên địa bàn các xã vùng cao.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nhuần nhuyễn hai phương pháp chủ đạo là phương pháp lịch sử và phương pháp lôgíc. Phương pháp lịch sử giúp tái hiện trung thực, liên tục tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Lào Cai từ năm 2000 đến năm 2015. Phương pháp lôgíc giúp phân tích bản chất các chính sách, đánh giá mối liên hệ nhân quả giữa cơ chế hỗ trợ với tốc độ tăng trưởng sản lượng của từng tiểu vùng sinh thái.

Nguồn dữ liệu của luận văn được khai thác từ khối văn kiện lưu trữ chính thức của Tỉnh ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai, kết hợp dữ liệu thống kê chuyên ngành từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ thực trạng sản xuất của 88.193 hộ nông thôn, 122 trang trại nông lâm nghiệp và 32 hợp tác xã trên địa bàn 9 huyện, thị xã. Phương pháp chọn mẫu điển hình được áp dụng tại các tiểu vùng sinh thái đặc thù: vùng cao có Sa Pa, Bắc Hà, Mường Khương; vùng thấp có Bảo Thắng, Bảo Yên, Văn Bàn. Phương pháp phân tích thống kê đối chiếu được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác hiệu quả của 38.601 lượt đào tạo nghề cho lao động nông thôn và phân tích tác động từ 30 loại đất tự nhiên đến cơ cấu cây trồng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, an ninh lương thực tại chỗ được bảo đảm vững chắc và bước đầu phát triển thành các vùng hàng hóa lớn. Đến năm 2005, sản lượng lương thực có hạt toàn tỉnh đạt 182.170 tấn, tăng 30% so với năm 2001. Diện tích lúa xuân cấy được 8.000 ha với năng suất lúa thâm canh đạt 57,7 tạ/ha; lúa hè thu thâm canh đạt 4.312 ha. Diện tích ngô hàng hóa đạt 9.205 ha với năng suất 43,6 tạ/ha, sản lượng đạt 40.133 tấn; đậu tương hàng hóa đạt 2.390 ha, giải quyết căn bản bài toán thiếu đói tại các huyện vùng cao như Si Ma Cai, Mường Khương.

Thứ hai, cơ cấu kinh tế nông nghiệp chuyển dịch đúng hướng theo chiều sâu. Tỷ trọng ngành trồng trọt giảm dần từ 76,1% năm 2000 xuống 72,9% năm 2005, trong khi tỷ trọng chăn nuôi tăng nhanh từ 21,1% lên 23,7%, và dịch vụ nông nghiệp đạt 3,4%. Đàn lợn toàn tỉnh đạt 334.391 con, đàn trâu đạt 106.494 con. Các chương trình cải tạo giống đã cung cấp 34.500 con lợn giống lai F1 và hơn 3.000 con bê lai Sind hóa, tạo nguồn thịt thương phẩm có tỷ lệ nạc cao phục vụ thị trường.

Thứ ba, hình thành các vùng nguyên liệu chuyên canh hàng hóa gắn với công nghệ sinh học và chế biến. Diện tích cây chè tăng vọt từ 2.170 ha lên 4.891 ha năm 2005 (tăng bình quân 34,42%), sản lượng đạt 14.000 tấn búp tươi, cung cấp cho 3 cụm nhà máy chế biến tại Than Uyên, Phong Hải và Thanh Bình với công suất bán ra trên 1.400 tấn chè búp khô mỗi năm. Nuôi trồng thủy sản tăng từ 664 ha năm 1995 lên 1.066 ha năm 2005, sản lượng đạt 975 tấn; đặc biệt mô hình nuôi cá nước lạnh (cá hồi, cá tầm) tại Sa Pa và tôm càng xanh đem lại doanh thu cao từ 80 đến 150 triệu đồng/ha. Diện tích rừng toàn tỉnh đạt 286.300 ha, nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 45% vào năm 2005 cùng 4.799 ha cây thảo quả mang lại thu nhập kinh tế cao.

Thảo luận kết quả

Kết quả đột phá trên bắt nguồn từ việc Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XII đã kịp thời ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TU về phát triển nông nghiệp nông thôn và Nghị quyết số 13-NQ/TU về phát triển kinh tế lâm nghiệp, được cụ thể hóa bằng 5 đề án chuyên ngành trọng điểm. Tỉnh đã chủ động trợ giá, trợ cước giống mới và vật tư phân bón, hỗ trợ trực tiếp người dân chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn quả ôn đới.

Việc nghiên cứu và lai tạo thành công 3 giống lúa lai mang thương hiệu địa phương (LC212, LC25, LC270), kết hợp phục tráng các giống lúa đặc sản như Séng Cù Mường Khương, Khẩu nậm xít Bắc Hà đã nâng giá trị thương phẩm lên 1,5 đến 2 lần. So sánh với các nghiên cứu nông nghiệp nông thôn cùng thời kỳ trên phạm vi cả nước, Lào Cai đã tận dụng xuất sắc lợi thế khí hậu vùng cao để tạo ra sản phẩm đặc sản độc quyền như chè atisô, thảo quả, cá nước lạnh và rau an toàn.

Dữ liệu chuyển dịch cơ cấu cây trồng và giá trị sản xuất nông nghiệp được thể hiện trực quan qua các bảng thống kê và biểu đồ phân bố không gian theo 2 vùng cao - thấp. Mặc dù vậy, nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế: toàn tỉnh có 3.140 cơ sở chế biến nông lâm sản nhưng phần lớn quy mô nhỏ lẻ, giá trị sản xuất đạt 120,338 tỷ đồng năm 2005 còn khiêm tốn; thu nhập bình quân của 8.000 lao động chế biến mới đạt 500.000 đồng/tháng; khoảng cách thu nhập giữa vùng thấp và vùng cao vẫn còn chênh lệch lớn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu và bài học thực tiễn, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy nông nghiệp Lào Cai phát triển toàn diện và bền vững:

Thứ nhất, tái cơ cấu chuỗi giá trị và công nghiệp chế biến sâu nông sản. Ủy ban Nhân dân tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp Sở Công Thương thu hút doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến hiện đại. Phấn đấu nâng tỷ lệ nông sản qua chế biến công nghiệp đạt trên 45% tổng sản lượng vào năm 2020, trọng tâm là hiện đại hóa dây chuyền chè búp khô, bảo quản hoa quả ôn đới Bắc Hà và phát triển các sản phẩm dược liệu atisô đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Thứ hai, mở rộng nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen và ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh phối hợp các viện nghiên cứu đẩy mạnh công tác nhân giống vô tính cho cây lâm nghiệp, dược liệu bản địa và hoa cao cấp tại Sa Pa. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ sử dụng giống lúa lai, ngô lai năng suất cao đạt trên 85% diện tích gieo trồng và hoàn thành bảo hộ nhãn hiệu cho 100% giống nông sản đặc sản vùng cao trước năm 2022.

Thứ ba, hoàn thiện mô hình kinh tế tập thể và củng cố liên kết bốn nhà. Liên minh Hợp tác xã tỉnh và chính quyền các huyện triển khai đổi mới hoạt động của 32 hợp tác xã hiện có, phấn đấu phát triển mới từ 15 đến 20 hợp tác xã chuyên ngành mỗi năm giai đoạn 2018 - 2023. Xây dựng hợp đồng bao tiêu sản phẩm minh bạch giữa doanh nghiệp và 88.193 hộ nông thôn, nâng mức thu nhập của lao động chế biến nông nghiệp lên trên 5 triệu đồng/người/tháng.

Thứ tư, quản lý lâm nghiệp bền vững và phát triển sinh kế dưới tán rừng. Chi cục Kiểm lâm tỉnh phối hợp các địa phương quy hoạch vùng rừng sản xuất tập trung, duy trì độ che phủ rừng ổn định trên 53%, phát triển diện tích quế và thảo quả bền vững tại Bát Xát, Văn Bàn, Bảo Thắng với mục tiêu giá trị canh tác đạt trên 60 triệu đồng/ha/năm đến năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp khối lượng tri thức khoa học và dữ liệu thực chứng phong phú, rất hữu ích cho các nhóm đối tượng sau:

1. Cán bộ lãnh đạo, quản lý và hoạch định chính sách cấp tỉnh, huyện: Cung cấp bài học thực tiễn trong việc ban hành nghị quyết, xây dựng đề án chuyên đề về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp phù hợp với đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
2. Giảng viên, nhà nghiên cứu chuyên ngành Lịch sử Đảng và Kinh tế học: Nguồn tư liệu hệ thống, chuẩn xác về tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp miền núi, hỗ trợ đắc lực cho công tác giảng dạy và biên soạn lịch sử đảng bộ địa phương.
3. Doanh nghiệp, chủ trang trại và nhà đầu tư nông nghiệp: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về điều kiện tự nhiên, 10 nhóm đất thổ nhưỡng và quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung (chè, dược liệu, cá nước lạnh) để xây dựng phương án kinh doanh khả thi.
4. Học viên cao học và sinh viên các ngành Nông nghiệp, Khoa học Xã hội: Tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp luận kết hợp lịch sử và phân tích kinh tế định lượng trong việc giải quyết các vấn đề chính sách nông nghiệp nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Luận văn tiếp cận vấn đề phát triển kinh tế nông nghiệp tỉnh Lào Cai từ góc độ khoa học nào? Trả lời: Luận văn tiếp cận vấn đề dưới góc độ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, kết hợp phương pháp lịch sử và lôgíc. Nghiên cứu làm sáng tỏ đường lối chỉ đạo của Tỉnh ủy qua 3 kỳ Đại hội, phân tích sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế thực tế trên 88.193 hộ nông thôn và 9 huyện, thị xã.

Câu hỏi 2: Đâu là điểm đột phá lớn nhất trong sản xuất cây lương thực của Lào Cai giai đoạn 2000 - 2005? Trả lời: Đột phá lớn nhất là chuyển từ tăng diện tích sang tăng năng suất thông qua thâm canh lúa lai, ngô lai. Sản lượng lương thực có hạt đạt 182.170 tấn (tăng 30% so với 2001), năng suất lúa xuân đạt 57,7 tạ/ha và ngô hàng hóa đạt 44,6 tạ/ha, hình thành các vùng chuyên canh tại Bảo Thắng, Văn Bàn.

Câu hỏi 3: Những thành tựu khoa học công nghệ tiêu biểu nào đã được ứng dụng vào nông nghiệp Lào Cai? Trả lời: Tỉnh đã lai tạo thành công 3 giống lúa lai LC212, LC25, LC270; phục tráng giống lúa đặc sản Séng Cù, lợn đen Mường Khương; nhân giống vô tính chè Shan, tre măng bát độ; và làm chủ công nghệ nuôi cá hồi, cá tầm tại Sa Pa cho doanh thu 80 - 150 triệu đồng/ha.

Câu hỏi 4: Hạn chế lớn nhất của kinh tế nông nghiệp Lào Cai thời kỳ này là gì? Trả lời: Hạn chế căn bản là sản xuất chế biến nông lâm sản còn manh mún với 3.140 cơ sở nhỏ lẻ; thu nhập lao động ngành chế biến thấp (khoảng 500.000 đồng/tháng năm 2005); các vùng chuyên canh chưa đồng đều và khoảng cách kinh tế giữa vùng cao với vùng thấp còn tương đối lớn.

Câu hỏi 5: Giá trị thực tiễn nổi bật của luận văn đối với các tỉnh miền núi phía Bắc là gì? Trả lời: Luận văn đúc kết kinh nghiệm chuyển dịch kinh tế nông nghiệp dựa trên lợi thế tiểu vùng sinh thái, gắn bảo vệ 286.300 ha rừng với phát triển cây đặc sản và cá nước lạnh, tạo mô hình mẫu cho việc giảm nghèo bền vững tại các tỉnh Tây Bắc.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ của tác giả Lâm Thị Nga đã giải quyết trọn vẹn mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu với những đóng góp khoa học nổi bật:

• Hệ thống hóa toàn diện và khoa học quá trình Đảng bộ tỉnh Lào Cai vận dụng đường lối đổi mới của Đảng để lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến năm 2015.
• Làm rõ bước chuyển mang tính lịch sử từ nền nông nghiệp tự cấp tự túc sang nền nông nghiệp hàng hóa đa dạng, nâng cao giá trị gia tăng trên từng đơn vị diện tích canh tác.
• Lượng hóa chính xác các thành tựu vượt bậc: bảo đảm vững chắc an ninh lương thực với 182.170 tấn, nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 45% và mở rộng 4.891 ha vùng nguyên liệu chè gắn với công nghiệp chế biến.
• Đúc kết 4 bài học kinh nghiệm sâu sắc về quy hoạch tiểu vùng sinh thái, ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển kinh tế tập thể và nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.
• Mở ra định hướng nghiên cứu tiếp nối về phát triển nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng công nghệ số và liên kết chuỗi giá trị xuất khẩu nông sản vùng biên mậu giai đoạn sau năm 2015.

Quý độc giả, nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu này để tiếp cận nguồn tư liệu lịch sử đầy đủ và các luận cứ khoa học chuẩn xác về phát triển kinh tế nông nghiệp vùng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Chủ trương và sự chỉ đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Lào Cai từ năm 2000 đến năm 2005 Chương 2: Đảng bộ tỉnh Lào Cai tăng cường lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2006 đến năm 2015 Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 17 Chƣơng 1 CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH LÀO CAI TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2005 1. Những yếu tố tác động đến quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Lào Cai. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và thực trạng kinh tế nông nghiệp tỉnh Lào Cai trước năm 2000 1.1 Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội *Về điều kiện tự nhiên Lào Cai là tỉnh vùng cao, biên giới, cách Thủ đô Hà Nội 338km về phía Tây Bắc, nằm ở toạ độ địa lý từ 21 40’56’’ đến 22 50’30’’ vĩ độ Bắc, 0 0 103 30’24’’ đến 104 38’21’’ kinh độ Đông. Phía Bắc giáp nước Cộng Hoà 0 0 Nhân Dân Trung Hoa với điểm cực Bắc thuộc xã Pha Long, huyện Mường Khương có toạ độ 22 50’30’’ vĩ độ Bắc, 104 14’35’’ kinh độ Đông.

Phía Nam 0 0 giáp tỉnh Yên Bái, với điểm cực Nam ở xã Nậm Tha huyện Văn Bàn có toạ độ 22 51’ vĩ độ Bắc, 103 48’53’’ kinh độ Đông. Phía Đông giáp tỉnh Hà Giang, 0 0 với điểm cực Đông là đỉnh Fansipan có toạ độ 22 13’03’’ vĩ độ Bắc, 0 104 38’21’’ kinh độ Đông. Phía tây giáp tỉnh Lai Châu với điểm cực Tây ở xã 0 Y Tý, huyện Bát Xát có toạ độ 22 36’ vĩ độ Bắc, 103 31’ kinh độ Đông [116, 0 0 tr. Địa hình Lào Cai thuộc khối nâng kiến tạo mạch, hai dãy núi chính là Hoàng Liên Sơn và dãy Con Voi cùng có hướng Tây Bắc – Đông Nam nằm về phía Đông và phía Tây tạo ra các vùng đất thấp, trung bình ở giữa hai dãy núi.

Bên cạnh đó, có nhiều dãy núi nhỏ phân bố đa dạng, chia cắt tạo thành những tiểu vùng khí hậu và sinh thái khác nhau. Dọc sông Hồng và Sông Chảy thuộc các đai độ cao thấp, địa hình ít hiểm trở, nhiều vùng đồi đất thoải, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 18 thung lũng, ruộng nước rộng là địa bàn thuận lợi cho sản xuất nông – lâm nghiệp. Khí hậu của Lào Cai là kiểu khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, mùa đông lạnh, biến động mạnh và phân hoá đa dạng. Do sự chênh lệch địa hình lớn giữa các vùng nên nền nhiệt giữa các vùng cũng có sự chênh lệch tương đối lớn.

Ở khu vực vùng núi, nhiệt độ trung bình thấp hơn các khu vực khác. Riêng huyện Sa Pa với độ cao 1.500m so với mực nước biển, nền nhiệt trung bình của Sa Pa là 15,3 c, nhiệt độ tháng cao nhất đạt 21,8 c, thấp nhất là 3,8 c. Vào thời điểm 0 0 0 giao mùa, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm rất lớn từ 15 c đến 20 c 0 0 [116, tr. Do ảnh hưởng của chế độ gió mùa, khí hậu ở Lào Cai phân hoá thành hai mùa rõ rệt: Mùa mưa và mùa khô.

Lượng mưa phân bố không đều theo không gian và thời gian. Tại các vùng thấp và thung lũng dọc các con sông, lượng mưa trung bình khoảng 1. Tại các vùng có độ cao trên 1.400m ở sườn Đông của dãy Hoàng Liên Sơn và rải rác ở các đỉnh cao của dãy núi phía đông như Cao Sơn, Lùng Phình, Pha Long,… có lượng mưa trên 2. Độ ẩm không khí trong năm trung bình khoảng 82-89%, ở các vùng núi có nhiều cây rừng, mưa nhiều thì độ ẩm cao hơn, nơi có độ ẩm cao nhất là Sa Pa (89,5%).

Tổng lượng bốc hơi trung bình trong nhiều năm dao động từ 500 – 900mm. Số giờ nắng trung bình nhiều năm ở tỉnh Lào Cai khoảng 1. Hệ thống sông, suối được phân bố khá đều với hai con sông lớn là sông Hồng và sông Chảy và hàng nghìn dòng chảy. Trong đó có 107 sông, suối dài từ 10km trở lên [43, tr.

Sự phong phú của các vành đai khí hậu tạo khả năng to lớn cho Lào Cai phát triển các đặc sản xứ lạnh như rau, hoa quả, thảo dược, cá nước lạnh. Đó cũng chính là lợi thế của Lào Cai mà các vùng khác không có được. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 19 Lào Cai có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú như rừng, đất đai, khoáng sản, nước. Đó chính là nguồn tiềm năng phát triển nền kinh tế toàn diện, vững chắc của Lào Cai.

Về đất đai, Lào Cai có diện tích tự nhiên rộng 638. Đất đai ở Lào Cai có độ phì cao, màu mỡ, đa dạng, bao gồm 30 loại đất, chia thành 10 nhóm: Đất phù sa, đất lầy, đất đen, đất đỏ vàng, đất mùn vàng đỏ, đất mùn alít trên núi, đất đỏ vàng bị biến đổi do trồng lúa, đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá và đất dốc tụ. Trong đó có một số nhóm đất có độ phì tự nhiên khá cao đang được sử dụng như: Nhóm đất phù sa, chiếm khoảng 1,47% diện tích tự nhiên, phân bố chủ yếu dọc sông Hồng và sông Chảy, thích hợp đối với các loại cây lương thực, cây công nghiệp; nhóm đất đỏ vàng phân bố khắp địa bàn toàn tỉnh ở độ cao 900 m trở xuống, chiếm trên 40% diện tích tự nhiên, thích hợp với cây công nghiệp dài ngày, cây hằng năm. Nhóm đất mùn vàng đỏ, chiếm trên 30% diện tích tự nhiên, phân bố ở hầu hết các huyện trong tỉnh.

Nhóm đất này thích hợp trồng các loại cây dược liệu quý, cây ăn quả và nhiều loại rau ôn đới quan trọng của tỉnh. Đồng thời, nhóm đất này có thảm thực vật rừng phong phú, đa dạng bậc nhất của tỉnh. Nhóm đất mùn alit trên núi, chiếm 11,42% diện tích tự nhiên, tập trung ở huyện Sa Pa, Văn Bàn. có thảm rừng đầu nguồn khá tốt, thích hợp với một số loại cây như: Trúc cần câu, đỗ quyên, trúc lùn, rừng hỗn giao.

Nhóm đất đỏ vàng bị biến đổi màu do trồng lúa, đây là các loại đất feralitic hoặc mùn feralitic ở các sườn và chân sườn ít dốc, được con người bỏ nhiều công sức tạo thành các ruộng bậc thang để trồng trọt hoa màu, chiếm khoảng 2% diện tích tự nhiên phân bố rải rác ở các huyện tạo nên những cảnh quan ruộng bậc thang rất đẹp mà tiêu biểu là hai huyện Bắc Hà và Sa Pa. Có thể nói, đất đai ở Lào Cai đa dạng, phong phú, có độ phì tự nhiên khá cao, chất lượng đồng đều, là điều kiện thuận lợi cho việc trồng nhiều loại cây có giá trị kinh tế khác nhau, có thể phát triển thành các vùng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 20 sản xuất hàng hóa tập trung. Với nguồn tài nguyên đất như vậy, Lào Cai không chỉ phát triển nền nông nghiệp đa dạng mà còn bảo tồn được sự đa dạng sinh học thực vật. Tài nguyên rừng, Lào Cai có 278.907 ha rừng, chiếm 43,87% tổng diện tích tự nhiên, trong đó có 229.296 ha rừng tự nhiên và 49.406 ha rừng trồng.

Rừng Lào Cai không chỉ có thảm thực vật rất phong phú mà còn có tính điển hình của thực vật. Theo thống kê, Lào Cai có 1.195 loài thực vật, trong đó có 22 loài thực vật đặc biệt quý hiếm (chiếm 50% số loài thực vật quý hiếm cả nước) như: Bách xanh, thiết sam, thông tre, thông đỏ, đinh tùng, dẻ tràng, pơmu, thảo quả… [116, tr. Ngoài ra, Lào Cai còn có hàng trăm loại cây dược liệu, trong đó có nhiều loại quý hiếm có giá trị như tam thất, đẳng sâm, dương quy, đỗ trọng, xuyên khung, thục địa, hoàng liên, nấm Linh chi và các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế, như đào, lê, táo, mận. Về động vật rừng, Lào Cai có 442 loài chim, thú, bò sát, thảm thực vật phong phú của rừng Lào Cai không chỉ có giá trị khoa học mà còn có giá trị kinh tế cao, đáp ứng được một phần nhu cầu về lâm sản cho cuộc sống hàng ngày của nhân dân địa phương.

Diện tích rừng và trữ lượng gỗ rừng tự nhiên khá lớn, cùng với thảm thực vật phong phú không chỉ là điều kiện thuận lợi để Lào Cai phát triển kinh tế lâm nghiệp, nông nghiệp, công nghiệp chế biến mà tạo thành nhiều khu rừng phòng hộ, rừng đặc chủng, rừng đầu nguồn còn có vai trò đặc biệt quan trọng về quốc phòng và an ninh, gìn giữ môi trường sinh thái, tạo cảnh quan thiên nhiên phục vụ cho cuộc sống con người. Tài nguyên khoáng sản của Lào Cai khá dồi dào, là một trong những tiềm năng kinh tế lớn nhất của tỉnh. Đến nay đã phát hiện trên 150 mỏ, với 35 loại khoáng sản, trong đó có nhiều loại khoáng sản có trữ lượng lớn và vừa, chất lượng cao như: mỏ Apatít trữ lượng trên 2,5 tỉ tấn, mỏ sắt Quý Sa trữ lượng 124 triệu tấn, mỏ đồng Sin Quyền trữ lượng 53 triệu tấn, mỏ graplít ở LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 21 Nậm Thi trữ lượng 12,8 triệu tấn, mỏ Molipden ở Ô Quý Hồ trữ lượng 15,4 ngàn tấn. Ngoài những loại khoáng sản có trữ lượng lớn, Lào Cai còn có hàng chục loại khoáng sản quý hiếm như: Vàng, bạc, đá quý, chì, thiếc, kẽm, mangan, crôm, các loại thuộc nhóm vật liệu xây dựng như: Đất sét, đá vôi và nguyên liệu gốm, sứ, thuỷ tinh.

Nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú kể trên là tiềm năng to lớn để Lào Cai phát triển các ngành công nghiệp khai khoáng, công nghiệp chế biến thành ngành công nghiệp mũi nhọn và phát triển ngành thủ công nghiệp truyền thống. Tài nguyên nước của Lào Cai cũng khá phong phú. Tỉnh Lào Cai có hệ thống sông suối dày đặc được phân bố khá đều trên địa bàn tỉnh với 2 con sông lớn chảy qua là sông Hồng và sông Chảy. Nước mặt có dòng chảy hàng năm khoảng 9,5 tỷ m , phân bố không đồng đều, phụ thuộc chủ yếu vào địa 3 hình, mưa, lớp phủ bề mặt đệm,… vào mùa kiệt khả năng khai thác tối đa là 0,9 tỷ m , trữ lượng nước mặt ngầm xấp xỉ 30 triệu m , trữ lượng động 4.4448 3 3 triệu m với chất lượng khá tốt, ít bị nhiễm khuẩn.

3 Nguồn tài nguyên nước dồi dào, phong phú tạo điều kiện thuận lợi cho trồng trọt và chăn nuôi.