Chương 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN GIA LỘC (TỈNH HẢI DƢƠNG) VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2010 1. Những yếu tố tác động và chủ trƣơng phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Gia Lộc. Những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Gia Lộc *Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của huyện Gia Lộc. - Điều kiện tự nhiên.
+ Vị trí địa lý: Huyện Gia Lộc nằm ở phía Tây Nam của thành phố Hải Dương. Trung tâm huyện lỵ cách thành phố Hải Dương 10km; phía Bắc giáp thành phố Hải Dương, phía Đông giáp huyện Tứ Kỳ, phía Nam giáp huyện Ninh Giang, Thanh Miện, phía Tây giáp huyện Bình Giang, Thanh Miện. Chiều dài của huyện là 15km, chiều ngang ở phía Bắc rộng 10km. Diện tích tự nhiên toàn huyện là 122,15km2, dân số tính đến tháng 4 năm 2006 có 152.
+ Địa hình và đất đai:Địa hình đồng bằng, đất nông nghiệp chiếm67% diện tích. Đất đai Gia Lộc có gốc tíchsa bồi, do sông Hồng và sông Thái Bình bồi tụ tạo nên. Cốt đất cao, đất đai chủ yếu là đất thịt nhẹ, đất cát pha rất thuận lợi cho việc cấy lúa, gieo trồng rau màu và chăn nuôi. Do đất đai, khí hậu thuận lợi nên tổ tiên của người dân Gia Lộc về đây khai phá biến vùng đất hoang sơ thành ruộng đồng xây dựng nên xóm làng.
+ Khí hậu:GiaLộc nằm ở vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, khí hậu mang tính chất nhiệt đới, gió mùa, có 2 mùa tương đối rõ rệt: mùa nóng và mùa lạnh: mùa nóng bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10, mùa lạnh bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 4. Nhiệt độ trung bình năm khoảng 230C; lượng mưa 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com trung bình năm từ 1. Trước đây, do điều kiện thuỷ lợi chưa phát triển, phần lớn diện tích đất chỉ cấy lúa được một vụ, những năm thời tiết mưa thuận gió hoà, có một số nơi cấy được hai vụ, nhưng rất vất vả phải tát nước 2-3 bậc. Mùa xuân nhiều mưa, mùa hè nhiều nắng, mùa thu lộng gió đông nam, mùa đông rét nhiều, mức thủy triều cũng như các huyện, mỗi tháng 2 kỳ.
+ Sông ngòi:Gia Lộc có nhiều sông chảy qua. Phía Bắc huyện có sông Kẻ Sặt là đường phân định địa giới tự nhiên giữa Gia Lộc và thành phố Hải Dương… phía Tây và Tây Nam có sông Đĩnh Đào bắt nguồn từ cống Bá Thuỷ chạy từ Tây Bắc xuống Tây Nam và Nam rồi đổ ra sông Thaí Bình dài 37km, đoạn chảy qua Gia Lộc dài khoảng 27km. Sông Đồng Tràng bắt nguồn từ sông Cống Câu chảy ra Cống Cầu Xe (Tứ Kỳ). Các con sông nói trên, tàu thuyền hàng trăm tấn có thể đi lại dễ dàng.
Bên cạnh những con sông lớn, Gia Lộc còn có nhiều sông ngòi, mương lạch nhỏ thuận tiện cho việc tưới, tiêu, canh tác và sinh hoạt của nhân dân. Tuy nhiên, do đặc điểm tự nhiên của các dòng sông, trước đây về mùa mưa lũ, thường có lụt lội làm thiệt hại nhiều tài sản, hoa màu, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của nhân dân. Trong huyện không có núi, có dòng sông từ Kênh Lỗ huyện Cẩm Giàng chảy qua Tỉnh lỵ đến xã Cao Dương dài 24 dặm. Trong đó: + Đoạn sông từ Tỉnh lỵ đến Kênh Lỗ dài 15 dặm, rộng trên dưới 17 trượng, triều lên sâu 1 trượng 5 thước, triều xuống sâu 1 trượng.
+ Đoạn từ Tỉnh lỵ đến xã Cao Dương dài 9 dặm, rộng trên dưới 9 trượng, triều lên sâu 1 trượng, triều xuống sâu 5 thước. Có dòng sông từ Bá Thuỷ qua xã An Thư đến xã Đồng Tái dài 28 dặm. Trong đó: + Đoạn từ Bá Thuỷ về đến xã An Thư dài 25 dặm, rộng trên dưới 13 trượng, triều lên sâu 1 trượng 5 thước, triều xuống sâu 1 trượng. 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com + Đoạn từ xã An Thư đến xã Đồng Tái dài 3 dặm rộng trên dưới 16 trượng, triều lên sâu 1 trượng 8 thước, triều xuống sâu 1 trượng 3 thước.
c- Điều kiện kinh tế, xã hội. + Quá trình hình thành:Trong tiến trình lịch sử, Gia Lộc là huyện có nhiều lần thay đổi địa danh và địa giới. Quốc sử ghi rằng, Gia Lộc từ thời Lý Trần có tên là huyện Trường Tân, thuộc lộ Hồng. Theo Đại Nam nhất thống chí, đến thời Quang Thuận năm thứ 10 (1469), khi định lại bản đồ, đổi Trường Tân thành Gia Phúc, thuộc phủ Hạ Hồng, nhưng cũng cần lưu ý rằng, đời Lê Nhân Tông, niên hiệu Diên Ninh (1454-1459) đã có sự thay đổi địa danh, nên một số di vật đương thời đã ghi tên huyện Gia Phúc.
Đến thời vua Quang Trung (1788-1792) vì tránh húy của cha ông (là Hồ Phi Phúc) mà đổi thành Gia Lộc, địa danh này tồn tại cho đến nay. "Năm 1800 toàn huyện có 9 tổng, 85 xã.Năm 1900 toàn huyện có 9 tổng, 78 xã, theo tài liệu kiểm kê dân số năm đó có 55.Năm 1979, hợp nhất với huyện Tứ Kỳ, thành huyện Tứ Lộc thuộc tỉnh Hải Hưng.Ngày 28 tháng 6 năm 1994, chuyển xã Nghĩa Hưng thành thị trấn Gia Lộc. Từ ngày 27 tháng 1 năm 1996, hai huyện lại được tách ra và huyện Gia Lộc được tái lập với chiều dài của huyện là 15km, chiều ngang ở phía Bắc rộng 10km. Diện tích tự nhiên toàn huyện là 122,15km2, dân số tính đến tháng 4 năm 2006 có 152.Ngày 19 tháng 3 năm 2006, các xã Tân Hưng, Thạch Khôi được sáp nhập vào thành phố Hải Dương.Năm 2018, các xã Liên Hồng và Gia Xuyên sẽ được sáp nhập vào thành phố Hải Dương" [32, tr 6].
+ Đơn vị hành chính:Huyện có 1 thị trấn Gia Lộc và gồm 22 xã: Đoàn Thượng, Đồng Quang, Đức Xương, Gia Hòa, Gia Khánh, Gia Lương, Gia Tân, Gia Xuyên, Hoàng Diệu, Hồng Hưng, Lê Lợi, Liên Hồng, Nhật Tân, Phạm Trấn, Phương Hưng, Quang Minh, Tân Tiến, Thống Kênh, Thống Nhất, Toàn Thắng, Trùng Khánh, Yết Kiêu. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com + Hệ thống giao thông:"Gia Lộc có nhiều tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ chạy qua. Đường 17A chạy từ Lục Ngạn (Bắc Giang) qua huyện Chí Linh, Nam Sách, thành phố Hải Dương, huyện Gia Lộc về tới thị trấn Ninh Giang. Đoạn qua huyện Gia Lộc dài khoảng 14km (chạy qua các xã Thạch Khôi, Gia Xuyên, Gia Tân, Thị trấn Gia Lộc, xã Hoàng Diêu, Hồng Hưng).
Đường 38 (trong kháng chiến chống Pháp là đường 192) được bắt đầu từ ngã 3 thị trấn Gia Lộc đi qua thị trấn Thanh Miện sang tỉnh Hưng Yên, tỉnh Thái Bình. Đoạn qua Gia Lộc dài 11km (chạy qua thị trấn Gia Lộc, các xã Phương Hưng, Toàn Thắng, Đoàn Thượng, Đồng Quang, Đức Xương, Quang Minh). Đường 20 đi từ Kẻ Sặt huyện Bình Giang, qua Thanh Miện tới Ninh Giang, đoạn qua 3 xã Nhật Tân, Quang Minh, Đức Xương dài 8km. Đường 62 m nối quốc lộ 5A đến ngã ba Gia Lộc.Ngoài ba con đường chính nói trên, Gia Lộc còn một số con đường khác như 39C, 39D, 191D" [32 tr 8].
Giao thông ở Gia Lộc là các tuyến đường liên xã được bê tông hoá và rải nhựa. Rất thuận lợi cho việc giao thương và di chuyển.Có nhiều tuyến đường quan trọng chạy qua như đường 5B mới nối Hải Phòng và Hà Nội (là đường cao tốc chỉ dành cho xe Ô to).Đường Quốc lộ 38B nối Hải Dương với Ninh Bình đi qua các xã Quang Minh, Đồng Quang, Đoàn Thượng, Toàn Thắng và thị trấn Gia Lộc.Đường Quốc lộ 37 chạy từ cảng Diêm Điền (Thái Thụy, Thái Bình) nối huyện Gia Lộc với khu đô thị phí tây Thành phố Hải Dương và nối liền hai đường 5A (cũ) và 5B (mới) Hà Nội - Hải Phòng [32]. + Nguồn lao động:Tính đến năm 2006 huyện Gia Lộc có 152. Cung cấp nguồn lao động dồi dào nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế nông nghiệp.
Hơn nữa người dân Gia Lộc còn là những con người có đức tính cần cù, chịu khó, sáng tạo trong sản xuất. Do vậy, không những phát triển về số lượng mà còn đạt về chất lượng lao động [32]. +Bưu chính viễn thông: ngày càng được phát triển hiện đại, dịch vụ chuyển phát nhanh đưa đến tận nơi người nhận và nhanh. 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com + Điện năng: hệ thống mạng lưới điện huyện Gia Lộc tính đến nay đã được trang bị đầy đủ các thiết bị cần thiết phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của người dân.
+ Truyền thống lịch sử văn hóa: Cộng đồng người Gia Lộc, chủ yếu là người Kinh. Trước năm 1945, Phật giáo, Thiên chúa giáo là những tôn giáo chính thâm nhập vào đời sống tinh thần của người dân nơi đây. Phật giáo thâm nhập vào Gia Lộc từ rất sớm, cách đây hàng nghìn năm, sau đó là Thiên chúa giáo. Phần lớn nhân dân có tục thờ cúng tổ tiên và theo đạo Phật.
Số người theo Đạo Thiên chúa không nhiều, sống tập trung ở ba xứ là Ba Đông (Đồng Quang), Phú Tảo (Thạch Khôi), Côi Hạ (Phạm Trấn) và các họ lẻ ở Trần Nội, Trại Phú Thọ (Thạch Khôi), Hưng Long (Trùng Khánh), Thuỵ Lương (Hoàng Diệu), Ty (Thống Nhất). Trong suốt quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước, người dân Gia Lộc luôn luôn đoàn kết, gắn bó bên nhau chống giặc ngoại xâm, chinh phục thiên nhiên, vượt qua mọi khó khăn thử thách xây dựng quê hương. Đời sống văn hoá tinh thần của người dân Gia Lộc khá phong phú. Các gia đình sống đầm ấm trong cộng đồng làng xã.
Gia Lộc là nơi có nhiều đình, chùa, đến, miếu, nhà thờ có cảnh quan đẹp, nhiều công trình kiến trúc độc đáo, to đẹp là nơi để nhân dân thờ cúng, đình đám, hội hè. Cho đến nay, Gia Lộc đã có 22 công trình được Bộ Văn hoá - Thông tin và UBND Tỉnh xếp hạng di tích lịch sử - văn hoá và lịch sử cách mạng là: Đến Quát (Yết Kiêu), khu di tích Nguyễn Chế Nghĩa, đình Phương Điếm (thị trấn Gia Lộc), đình Đồng Bào, đền Vàng (Gia Xuyên), đình An Tân, đình Lãng Xuyên, đình Phúc Tân (Gia Tân), chùa Dâu (Nhật Tân), đình Liễu Tràng (Tân Hưng), đình Đồng Tái, đình Đồng Đội (Thống Kênh), đình Quán Đào (Tân Tiến), đình Vo, Đền Đươi (Thống Nhất), đình Trình Xá (Gia Lương), miếu Thượng Cốc, đình Cao Dương (Gia Khánh), chùa Hậu Bổng , đình Hậu Bổng (Quang Minh), đình Bùi Hạ (Lê Lợi), miếu Lai Cầu (Hoàng 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Diệu), đình Phú Thọ (Thạch Khôi)… Đây là niềm vinh dự và tự hào của người dân Gia Lộc [32, tr 10].