Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Hợp Tác Xã Chè Tại Thành Phố Thái Nguyên

Khám phá luận văn thạc sĩ về phát triển hợp tác xã chè tại thành phố Thái Nguyên, phân tích tiềm năng và giải pháp nâng cao hiệu quả.

• Tác giả: Phan Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Đình Hòa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế Nông nghiệp
• Đề tài: Phát Triển Hợp Tác Xã Chè Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa và những đóng góp của luận văn
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở lý luận về phát triển hợp tác xã trong sản xuất chè
• 2.1.1. Khái niệm, vai trò và chức năng của hợp tác xã
• 2.1.2. Đặc điểm và vai trò của hợp tác xã
• 2.1.3. Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của hợp tác xã
• 3. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Điều kiện tự nhiên
• 3.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp tiếp cận
• 3.5.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.5.3. Phương pháp tổng hợp thông tin
• 3.5.4. Phương pháp phân tích thông tin
• 3.6. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3.6.1. Các chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất của hợp tác xã
• 3.6.2. Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sản xuất kinh doanh của hợp tác xã
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng phát triển HTX chè của thành phố Thái Nguyên
• 4.1.1. Phát triển số lượng hợp tác xã trong sản xuất chè
• 4.1.2. Phát triển quy mô bình quân của hợp tác xã trong sản xuất chè
• 4.1.3. Phát triển sản xuất kinh doanh của HTX chè
• 4.1.4. Phát triển xã hội của HTX chè
• 4.1.5. Bảo vệ môi trường tại các HTX chè
• 4.1.6. Hiệu quả sản xuất kinh doanh của các HTX chè thành phố Thái Nguyên
• 4.2. Những kết quả đạt được và hạn chế trong phát triển HTX chè thành phố Thái Nguyên
• 4.2.1. Những kết quả đạt được về phát triển HTX chè thành phố Thái Nguyên
• 4.2.2. Những hạn chế trong phát triển HTX chè thành phố Thái Nguyên
• 4.3. Giải pháp tăng cường phát triển HTX chè thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2020 - 2025
• 4.3.1. Ứng dụng khoa học công nghệ, tiến bộ kỹ thuật trong các lĩnh vực sản xuất chè tại các HTX
• 4.3.2. Hỗ trợ tín dụng cho các thành viên cũng như vốn sản xuất của HTX
• 4.3.3. Giải pháp xây dựng thương hiệu cho các HTX
• 4.3.4. Giải pháp mở rộng phạm vi và quy mô của các HTX
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Hợp Tác Xã Chè Tại Thái Nguyên

Hợp tác xã chè tại Thái Nguyên đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Với diện tích chè lớn và năng suất cao, Thái Nguyên là một trong những vùng chè trọng điểm của cả nước. Tuy nhiên, sự phát triển của các hợp tác xã chè vẫn gặp nhiều thách thức. Việc hiểu rõ về mô hình hợp tác xã và vai trò của nó trong sản xuất chè là cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân.

1.1. Khái Niệm và Vai Trò Của Hợp Tác Xã Chè

Hợp tác xã chè là tổ chức kinh tế tập thể, giúp nông dân liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Vai trò của hợp tác xã không chỉ là tăng cường sức cạnh tranh mà còn hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận công nghệ và thị trường.

1.2. Đặc Điểm Của Hợp Tác Xã Chè Tại Thái Nguyên

Hợp tác xã chè tại Thái Nguyên có đặc điểm nổi bật như quy mô sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc vào kỹ thuật canh tác truyền thống. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững của các hợp tác xã.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Phát Triển Hợp Tác Xã Chè

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng các hợp tác xã chè tại Thái Nguyên đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự manh mún trong sản xuất, thiếu vốn đầu tư và công nghệ hiện đại là những vấn đề chính. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất quan trọng để phát triển bền vững.

2.1. Tình Trạng Sản Xuất Manh Mún

Nhiều hộ nông dân trồng chè vẫn sản xuất theo quy mô nhỏ lẻ, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới và nâng cao năng suất. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm chè Thái Nguyên trên thị trường.

2.2. Thiếu Hỗ Trợ Từ Chính Sách

Chính sách hỗ trợ cho các hợp tác xã chè chưa đủ mạnh, dẫn đến việc thiếu vốn và công nghệ. Điều này cản trở sự phát triển và mở rộng quy mô sản xuất của các hợp tác xã.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Phát Triển Hợp Tác Xã Chè

Để phát triển hợp tác xã chè tại Thái Nguyên, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Việc tăng cường liên kết giữa các hộ nông dân và hợp tác xã là rất quan trọng. Các giải pháp cần tập trung vào việc nâng cao năng lực sản xuất và tiếp cận thị trường.

3.1. Tăng Cường Liên Kết Giữa Các Hộ Nông Dân

Việc hình thành các nhóm nông dân liên kết chặt chẽ sẽ giúp nâng cao sức mạnh trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Hợp tác xã cần đóng vai trò là cầu nối giữa các hộ nông dân và thị trường.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Mới Trong Sản Xuất

Áp dụng công nghệ mới trong sản xuất chè sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Hợp tác xã cần hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận công nghệ và đào tạo kỹ thuật.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về Hợp Tác Xã Chè

Nghiên cứu về hợp tác xã chè tại Thái Nguyên đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp phát triển đã giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để có những điều chỉnh kịp thời.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Giải Pháp

Các giải pháp phát triển hợp tác xã chè đã giúp tăng cường năng lực sản xuất và cải thiện thu nhập cho nông dân. Nhiều hợp tác xã đã thành công trong việc xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Hợp Tác Xã Khác

Nghiên cứu từ các hợp tác xã chè tại các địa phương khác cho thấy việc áp dụng mô hình quản lý hiệu quả và hỗ trợ kỹ thuật là rất quan trọng. Các hợp tác xã cần học hỏi và áp dụng những kinh nghiệm này.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Hợp Tác Xã Chè Tại Thái Nguyên

Phát triển hợp tác xã chè tại Thái Nguyên là một hướng đi đúng đắn để nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho nông dân. Tương lai của hợp tác xã chè phụ thuộc vào việc cải thiện chính sách hỗ trợ và tăng cường liên kết giữa các hộ nông dân.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Cần có những chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho các hợp tác xã chè, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững. Việc nâng cao nhận thức của nông dân về lợi ích của hợp tác xã cũng rất quan trọng.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Hợp Tác Xã Trong Nông Nghiệp

Hợp tác xã chè không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế nông thôn. Sự phát triển của hợp tác xã sẽ góp phần ổn định xã hội và nâng cao đời sống cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Thái Nguyên, nằm trong vùng trung du miền núi Bắc Bộ, là một trong ba vùng chè trọng điểm của Việt Nam với diện tích chè toàn tỉnh đạt khoảng 21.361 ha và năng suất trung bình 120 tạ/ha (Liên minh HTX, 2017). Cây chè không chỉ đóng vai trò kinh tế quan trọng mà còn góp phần ổn định đời sống, tạo việc làm cho người dân địa phương. Tuy nhiên, sản xuất chè hiện nay chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, manh mún, sử dụng kỹ thuật truyền thống, gây khó khăn trong cạnh tranh và áp dụng công nghệ mới. Do đó, phát triển hợp tác xã (HTX) chè được xem là giải pháp thiết yếu nhằm liên kết các hộ nông dân, nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng hoạt động của các HTX chè trên địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2015-2017, phân tích các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển HTX chè giai đoạn 2020-2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 14 HTX chè tại các xã Tân Cương, Phúc Xuân, Phúc Trìu, với dữ liệu sơ cấp thu thập năm 2018. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, ổn định xã hội và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về kinh tế hợp tác xã và phát triển kinh tế nông nghiệp. Theo Luật HTX năm 2012, HTX là tổ chức kinh tế tập thể, tự nguyện, có tư cách pháp nhân, hoạt động dựa trên nguyên tắc bình đẳng, dân chủ và tự chịu trách nhiệm. Các khái niệm chính bao gồm:

• Hợp tác xã kiểu mới: Tổ chức kinh tế tự chủ, kết hợp lợi ích cá nhân và tập thể, không triệt tiêu quyền sở hữu tư nhân.
• Phát triển HTX chè: Gia tăng số lượng, chất lượng, quy mô sản xuất và nâng cao thu nhập, đời sống thành viên.
• Hiệu quả kinh tế HTX: Tỷ số giữa kết quả đầu ra (lợi nhuận, doanh thu) và chi phí đầu vào (vốn, lao động, vật tư).
• Nguyên tắc tổ chức HTX: Tự nguyện, bình đẳng, tự chủ, trách nhiệm, quan tâm đào tạo và phát triển bền vững.

Ngoài ra, mô hình phát triển HTX chè còn dựa trên các nguyên tắc liên kết ngang giữa các hộ nông dân nhằm khắc phục sản xuất nhỏ lẻ, tăng sức cạnh tranh và ứng dụng khoa học kỹ thuật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 14 HTX chè với 160 hộ thành viên và 160 hộ không tham gia HTX trên địa bàn thành phố Thái Nguyên năm 2018. Phỏng vấn sâu với giám đốc, phó giám đốc và kế toán trưởng các HTX cũng được thực hiện để bổ sung thông tin.

Phương pháp chọn mẫu là điều tra tổng thể các HTX chè trên địa bàn nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu sử dụng các kỹ thuật thống kê mô tả, phân tổ, so sánh đối chiếu và phần mềm SPSS, Excel để xử lý số liệu. Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm số lượng HTX, quy mô lao động, vốn, diện tích chè, hiệu quả sản xuất kinh doanh và các chỉ tiêu xã hội như tạo việc làm, thu nhập lao động.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến 2018 cho thu thập và phân tích dữ liệu, với đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2020-2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phát triển số lượng và thành viên HTX chè: Số lượng HTX chè tăng từ 10 năm 2015 lên 14 năm 2017, tương ứng tăng 40%. Thành viên HTX cũng tăng từ 132 lên 160, tăng khoảng 21% (Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên). Điều này cho thấy sự mở rộng liên kết giữa các hộ nông dân trong sản xuất chè.

2. Quy mô diện tích trồng chè: Diện tích chè của các hộ tham gia HTX tăng từ 38,54 ha năm 2015 lên 57,82 ha năm 2017, tăng 50%. Trong khi đó, diện tích chè của hộ không tham gia HTX cũng tăng nhưng thấp hơn, từ 36,63 ha lên 56,32 ha (tăng khoảng 54%). Quy mô bình quân diện tích chè trên mỗi HTX giảm nhẹ do số lượng HTX tăng nhưng tổng diện tích tăng rõ rệt.

3. Quy mô lao động và cơ cấu giới tính: Các HTX chè sử dụng tổng cộng 625 lao động thường xuyên, trong đó lao động nữ chiếm 51%, lao động thuê ngoài chủ yếu là nữ (76%). Điều này phản ánh đặc thù công việc tỉ mỉ, cần sự khéo léo của nữ giới trong thu hoạch và chế biến chè.

4. Quy mô vốn và đầu tư công nghệ: Hộ thành viên HTX có quy mô vốn lớn hơn, với 14,11% hộ có vốn trên 100 triệu đồng, trong khi hộ không tham gia HTX chỉ chiếm 11,07%. HTX và thành viên đã đầu tư máy móc hiện đại như máy sấy chân không, máy hút ẩm, áp dụng giống chè mới (TRI777, Kim Tuyền, LDP1) và kỹ thuật chăm sóc tiên tiến, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng số lượng HTX và thành viên phản ánh hiệu quả của chính sách khuyến khích phát triển kinh tế tập thể tại địa phương. Việc mở rộng diện tích chè và quy mô lao động cho thấy HTX đã tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ nông dân liên kết, chia sẻ nguồn lực và thị trường tiêu thụ. Tỷ lệ lao động nữ cao phù hợp với đặc thù sản xuất chè đòi hỏi sự tỉ mỉ và khéo léo.

Quy mô vốn lớn hơn của các hộ tham gia HTX cho thấy HTX giúp các thành viên tiếp cận nguồn vốn và đầu tư công nghệ hiệu quả hơn, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng giống chè mới và kỹ thuật chăm sóc hiện đại góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

So sánh với các nghiên cứu tại huyện Sơn Dương, Văn Chấn và Mộc Châu, các HTX chè tại Thái Nguyên cũng đang từng bước áp dụng các bài học kinh nghiệm như tăng cường đào tạo, hỗ trợ vốn, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, quy mô bình quân HTX chè tại Thái Nguyên còn nhỏ, cần tiếp tục mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng HTX, bảng so sánh quy mô diện tích và vốn giữa các nhóm hộ, biểu đồ cơ cấu lao động theo giới tính, giúp minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ: Khuyến khích HTX và thành viên đầu tư máy móc hiện đại, áp dụng kỹ thuật chăm sóc và chế biến tiên tiến nhằm nâng cao năng suất và chất lượng chè. Mục tiêu đạt 80% HTX áp dụng công nghệ mới trong giai đoạn 2020-2025. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, Sở Nông nghiệp, Liên minh HTX.

2. Hỗ trợ tín dụng và vốn sản xuất: Tạo điều kiện vay vốn ưu đãi cho các HTX và thành viên để mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư trang thiết bị. Mục tiêu tăng vốn bình quân HTX lên 20% trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng chính sách, Liên minh HTX, chính quyền địa phương.

3. Xây dựng và phát triển thương hiệu HTX chè: Hỗ trợ đăng ký bảo hộ thương hiệu, quảng bá sản phẩm qua các hội chợ, triển lãm trong và ngoài tỉnh nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ. Mục tiêu 70% HTX có thương hiệu được bảo hộ và quảng bá hiệu quả. Chủ thể thực hiện: Sở Công Thương, Liên minh HTX, HTX.

4. Mở rộng phạm vi và quy mô HTX: Khuyến khích liên kết giữa các HTX, mở rộng số lượng thành viên, tăng diện tích chè tập trung nhằm nâng cao sức cạnh tranh. Mục tiêu tăng số lượng thành viên HTX lên 200 hộ và diện tích chè lên 70 ha bình quân HTX. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, Liên minh HTX, các HTX.

5. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực quản lý: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, quản lý kinh tế cho ban lãnh đạo và thành viên HTX nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Chủ thể thực hiện: Liên minh HTX, các sở ngành liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý địa phương và sở ngành: Sử dụng luận văn để xây dựng chính sách phát triển HTX chè, hỗ trợ vốn, kỹ thuật và thị trường phù hợp với điều kiện thực tế.

2. Ban lãnh đạo và thành viên HTX chè: Áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, mở rộng quy mô và phát triển thương hiệu.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về phát triển HTX trong lĩnh vực nông nghiệp.

4. Doanh nghiệp chế biến và tiêu thụ chè: Hiểu rõ vai trò HTX trong chuỗi giá trị sản xuất chè, từ đó xây dựng liên kết bền vững với các HTX và hộ nông dân.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phát triển HTX chè lại quan trọng đối với thành phố Thái Nguyên?
   Phát triển HTX chè giúp liên kết các hộ nông dân, nâng cao quy mô sản xuất, áp dụng công nghệ mới, đảm bảo đầu ra sản phẩm và tăng thu nhập cho người dân, góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

2. Các nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển của HTX chè?
   Bao gồm quy mô vốn, trình độ quản lý, ứng dụng khoa học kỹ thuật, chính sách hỗ trợ của nhà nước, nhận thức của thành viên và khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ.

3. HTX chè tại Thái Nguyên đã đạt được những kết quả gì?
   Số lượng HTX và thành viên tăng đáng kể, diện tích chè và quy mô lao động mở rộng, áp dụng giống chè mới và công nghệ hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm và thu nhập cho người dân.

4. Làm thế nào để HTX chè nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh?
   Thông qua đầu tư công nghệ, đào tạo nâng cao năng lực quản lý, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và tăng cường liên kết giữa các thành viên và doanh nghiệp.

5. Giải pháp nào được đề xuất để phát triển HTX chè giai đoạn 2020-2025?
   Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, hỗ trợ tín dụng, xây dựng thương hiệu, mở rộng quy mô và phạm vi hoạt động, đồng thời nâng cao năng lực quản lý và đào tạo cho thành viên HTX.

Kết luận

• Số lượng HTX chè và thành viên tại thành phố Thái Nguyên tăng trưởng ổn định trong giai đoạn 2015-2017, góp phần mở rộng diện tích và quy mô sản xuất.
• HTX chè đã tạo việc làm cho hơn 600 lao động, trong đó lao động nữ chiếm tỷ trọng cao, phù hợp với đặc thù sản xuất.
• Quy mô vốn và ứng dụng công nghệ của các HTX và thành viên được cải thiện, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm chè.
• Các HTX chè đã bước đầu xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần tăng thu nhập cho người dân.
• Đề xuất các giải pháp phát triển HTX chè giai đoạn 2020-2025 tập trung vào công nghệ, vốn, thương hiệu, quy mô và đào tạo nhằm nâng cao hiệu quả và bền vững.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, HTX và doanh nghiệp để phát huy tối đa tiềm năng cây chè tại địa phương. Mời các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và các bên liên quan tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững tại thành phố Thái Nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở lý luận về phát triển hợp tác xã trong sản xuất chè 1. Khái niệm, vai trò và chức năng của hợp tác xã * Khái niệm Trong thời kỳ tập trung quan liêu bao cấp, HTX là hình thức tổ chức chính của nông thôn Việt Nam được thiết lập trên cơ sở tập thể hóa tư liệu sản xuất, xóa bỏ quyền sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất của người nông dân, thiết lập phương thức sản xuất tập thể. Tuy nhiên phương thức này mang nặng tính bình quân bao cấp và công bằng giả tạo.

Vì vậy, phương thức này đã triệt tiêu động lực của xã viên và không kích thích trong sản xuất. Khi nền kinh tế thị trường phát triển, mô hình HTX kiểu cũ không còn phù hợp, thay vào đó là mô hình HTX kiểu mới ra đời dựa trên cơ sở hợp tác của chủ thể kinh tế tự chủ. Luật HTX ra đời năm 2003 và luật HTX năm 2012 thay thế luật Hợp tác xã số 18/2003/QH12 đã tạo khuôn khổ pháp lý rất cơ bản cho sự vận động và phát triển HTX trong điều kiện kinh tế thị trường Theo Luật HTX năm (2012), “Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã”. (Quốc Hội, 2012) Với đặc trưng cơ bản của HTX là tổ chức kinh tế tự nguyện của các chủ thể kinh tế tự chủ.

Nhờ vậy, mà mỗi thành viên có thể đạt được mục tiêu hiệu quả kinh tế của mình và họ có thể rút khỏi HTX nếu HTX không đem lại lợi ích cho họ. Hình thức tổ chức HTX đã kết hợp được lợi ích cá nhân và tập thể. Trong quan hệ hợp tác này, sở hữu tư nhân không bị xóa bỏ, họ vẫn là chủ thể độc lập, có kinh tế riêng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 * Đặc điểm và vai trò của hợp tác xã Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, phong trào liên kết trong sản xuất, kinh doanh trải qua những thăng trầm, nhưng luôn giữ vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp, nông thôn và nông dân, đóng góp quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Trong đó phải kể đến vai trò của hợp tác xã (liên kết ngang giữa các hộ dân (cá nhân) sản xuất và kinh doanh). Cụ thể vai trò của hợp tác xã như sau: Thứ nhất, Góp phần thúc đẩy kinh tế hộ phát triển, giúp nhau tăng sức cạnh tranh, khai thác các nguồn tiềm năng về vốn, lao động, kỹ thuật để phát triển, góp phần thúc đẩy quá trình xã hội hoá sản xuất, thực hiện tốt vai trò là cầu nối giữa các hộ sản xuất, thành viên với nhà nước và các tổ chức kinh tế nhà nước. Thứ hai, Góp phần đưa tiến bộ khoa học, công nghệ, thiết bị kỹ thuật hiện đại tới người nông dân trong các khâu sản xuất nông nghiệp và nông thôn; phát triển và mở rộng các hoạt động dịch vụ và hệ thống khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, khuyến công và khuyến thương; đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và thực hành nông nghiệp cho lao động nông nghiệp, nông thôn; tổ chức thực hiện việc phổ cập thông tin khoa học - kỹ thuật và thông tin thị trường đến các xã, thôn. Thứ ba, Giúp giảm bất đối xứng thông tin trên thị trường thông qua việc HTX kiểm soát hoạt động sản xuất của các thành viên HTX, đảm bảo chất lượng và giá cả sản phẩm mà thành viên sản xuất ra.

Người mua khi giao dịch với HTX sẽ giảm chi phí giao dịch, tăng mức độ tin tưởng với sản phẩm mua của HTX hơn so với mua của từng thành viên riêng lẻ. Thứ tư, Tạo ra nhiều chỗ làm việc, góp phần giải quyết công ăn, việc làm, tăng thu nhập và bảo đảm đời sống ổn định cho thành viên và người lao động, giải quyết nhiều vấn đề kinh tế - xã hội ở địa phương, là tiền đề quan trọng để thực hiện dân chủ hoá và nâng cao văn minh ở nông thôn; hợp tác xã LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 phát huy tinh thần tương thân, tương ái, đoàn kết hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau để vượt nghèo, góp phần làm giảm bớt những mặt tiêu cực của kinh tế thị trường và ổn định xã hội ở nông thôn. Thứ năm, liên kết giữa doanh nghiệp lớn và người nông dân. Các doanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanh sản phẩm nông nghiệp cần đầu vào, cần có các vùng nguyên liệu do nông dân sản xuất ra.

Do đặc tính quy mô sản xuất của nông hộ là phát triển theo quy mô nhỏ lẻ, các doanh nghiệp cần làm việc, ký kết với một lượng lớn nông dân, trên các địa bàn khác nhau để có thể bảo nguồn nguyên liệu. Từ đó các doanh nghiệp tốn kém chi phí, công sức trong việc quản lý một lượng lớn các hộ nông dân đơn lẻ. HTX có tác dụng rất lớn trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, đảm bảo doanh nghiệp có hiệu quả cao trong quá trình làm việc với nông dân. Thứ sáu, Là tác nhân có vai trò liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước và người nông dân.

Các cơ quan quản lý nhà nước khi làm việc, hỗ trợ người nông dân cũng gặp khó khăn trong việc hiểu rõ nhu cầu chính đáng của một số lượng lớn nông dân riêng lẻ. HTX với thể chế dân chủ nhất trong các loại hình tổ chức phản ánh hiệu quả nhất tiếng nói của người nông dân với cơ quan nhà nước. Thứ bảy, Đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn, tạo điều kiện để chuyển dịch lao động từ nông nghiệp sang các ngành công nghiệp, dịch vụ, thúc đẩy phát triển công nghiệp, dịch vụ trong nông thôn. Thứ tám, Giúp các hộ dân nâng gắn bó hơn trong sản xuất và trong sinh hoạt, nâng cao nhận thức của các hộ về bảo vệ môi trường sống,.

* Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của hợp tác xã Nguyên tắc cơ bản của mô hình HTX kiểu mới theo Luật Hợp tác xã, số 23/2012/QH13 như sau: Nguyên tắc thứ nhất, “Cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân tự nguyện thành lập, gia nhập, ra khỏi hợp tác xã”. Đây là nguyên tắc dân chủ và tự nguyện và là nguyên tắc quan trọng nhất vì dựa trên tinh thần tự nguyện các LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 hô nông dân cá thể nhận thấy lợi ích của việc gia nhập vào các HTX họ sẽ quyết định tham gia và nhiệt tình đóng góp để xây dựng phát triển HTX, không chỉ vì lợi ích cá nhân mà còn vì lợi ích của các thành viên khác. Do vậy, để đảm bảo duy trì nguyên tắc này thì điều cần thiết là phải thực hiện dân chủ trong quản lý và phân chia lợi ích. Nguyên tắc thứ hai, “Hợp tác xã kết nạp rộng rãi thành viên”.

HTX là tổ chức kinh tế dân chủ, do đó các thành viên tư nguyện liên hợp lại vì mục tiêu lợi ích chung vì thế họ bình đẳng, cùng tham gia quyết định mọi hoạt động kinh tế chung. Để cùng có lợi, họ vào HTX là để tăng sức sản xuất chung lên, tiết kiệm và ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ cao, chia sẻ rủi ro, do đó tăng hiệu quả kinh tế lên, lợi ích sẽ là của chung và sẽ được phân bổ tùy thuộc vào sự tham gia đóng góp của từng chủ thể kinh tế tự chủ trong hợp tác. Do vậy, mọi thành viên đều có thể tham gia HTX nếu mong muốn. Nguyên tắc thức ba, “Thành viên hợp tác xã có quyền bình đẳng, biểu quyết ngang nhau không phụ thuộc vốn góp trong việc quyết định tổ chức, quản lý và hoạt động của hợp tác xã; được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác về hoạt động sản xuất, kinh doanh, tài chính, phân phối thu nhập và những nội dung khác theo quy định của điều lệ”.

Nguyên tắc thứ tư, “Hợp tác xã tự chủ, tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước pháp luật”. Tự chủ là thuộc tính vốn có của các tổ chức kinh tế có tư cánh pháp nhân. HTX được xác định là tổ chức kinh tế đương nhiên cũng có thuộc tính tự chủ.Vì là tổ chức kinh tế tự chủ, nên mọi hoạt động hợp pháp của HTX đều do HTX tự quyết định, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật và cùng có lợi. Nguyên tắc thứ năm, “Thành viên và hợp tác xã có trách nhiệm thực hiện cam kết theo hợp đồng dịch vụ và theo quy định của điều lệ.

Thu nhập của hợp tác xã được phân phối chủ yếu theo mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ của thành viên hoặc theo công sức lao động đóng góp của thành viên đối với hợp tác xã tạo việc làm”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Nguyên tắc thứ sáu, “Hợp tác xã quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cho thành viên, cán bộ quản lý, người lao động trong hợp tác xã và thông tin về bản chất, lợi ích của hợp tác xã”. Nguyên tắc thứ bảy, “Hợp tác xã chăm lo phát triển bền vững cộng đồng thành viên và hợp tác với nhau nhằm phát triển phong trào hợp tác xã trên quy mô địa phương, vùng, quốc gia và quốc tế” Theo nguyên tắc này, các thành viên HTX đều phải có ý thức phát huy tinh thần xây dựng tập thể và hợp tác với nhau trong HTX, trong cộng đồng xã hội, hợp tác giữa các HTX trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật hiện hành. Khái niệm phát triển hợp tác xã trong sản xuất chè Phát triển kinh tế là một quá trình tăng tiến về mọi mặt của nền kinh tế trong một thời gian nhất định.

Phát triển kinh tế bao hàm các sự tăng trưởng kinh tế tức là tăng về quy mô sản lượng, sự tiến bộ về cơ cấu kinh tế và sự tiến bộ về xã hội. Nội dung của phát triển kinh tế gồm: tăng trưởng kinh tế, và những thay đổi về cơ cấu kinh tế và cuộc sống con người cả về lượng lẫn về chất.