Luận văn thạc sĩ ueh phát triển giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại tỉnh khánh hòa

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh phát triển giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại tỉnh khánh hòa, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Đỗ Thị Phương Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Thân Thị Thu Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Giao Dịch Hợp Đồng Kỳ Hạn Ngoại Tệ Tại Ngân Hàng Thương Mại Khánh Hòa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỢP ĐỒNG KỲ HẠN NGOẠI TỆ
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 1.2. Lịch sử hình thành và phát triển hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 1.3. Các loại hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 1.4. Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ cố định kỳ hạn
• 1.5. Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ có kỳ hạn lựa chọn
• 1.6. Hợp đồng kỳ hạn không giao nhận
• 1.7. Đặc điểm hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 1.8. Ưu nhược điểm của hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ so với các hợp đồng phái sinh khác
• 1.9. Lợi ích của hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 1.9.1. Đối với nền kinh tế
• 1.9.2. Đối với ngân hàng thương mại
• 1.9.3. Đối với doanh nghiệp
• 1.10. Những tiêu chí đánh giá sự phát triển hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 1.11. Giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM
• 1.12. Những nhân tố ảnh hưởng đến giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 1.12.1. Những nhân tố vĩ mô
• 1.12.2. Những nhân tố vi mô
• 1.12.3. Những nhân tố từ các chủ thể tham gia giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 1.13. Những rủi ro khi giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 1.13.1. Đối với doanh nghiệp
• 1.13.2. Đối với ngân hàng thương mại
• 1.14. Kinh nghiệm phát triển hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ của các NHTM Việt Nam và bài học kinh nghiệm cho các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 1.14.1. Kinh nghiệm phát triển hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ của các NHTM Việt Nam
• 1.14.2. Bài học kinh nghiệm cho các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 1.15. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIAO DỊCH HỢP ĐỒNG KỲ HẠN NGOẠI TỆ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TỈNH KHÁNH HÒA
• 2.1. Thực trạng hoạt động của các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 2.2. Thực tế sử dụng hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tỉnh Khánh Hòa
• 2.2.1. Hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp tỉnh Khánh Hòa
• 2.2.2. Thực tế sử dụng hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tỉnh Khánh Hòa
• 2.3. Thực trạng giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 2.4. Cơ sở pháp lý về giao dịch kỳ hạn ngoại tệ
• 2.5. Những nhân tố ảnh hưởng đến giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 2.6. Những rủi ro khi giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 2.6.1. Đối với NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 2.6.2. Đối với doanh nghiệp
• 2.7. Đánh giá thực trạng giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 2.7.1. Những thành tựu
• 2.7.2. Những hạn chế
• 2.7.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.7.4. Cơ chế chính sách, quản lý của Nhà nước
• 2.7.5. Về phía các NHTM Khánh Hòa
• 2.7.6. Về phía doanh nghiệp
• 2.8. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GIAO DỊCH HỢP ĐỒNG KỲ HẠN NGOẠI TỆ TẠI CÁC NHTM TỈNH KHÁNH HÒA
• 3.1. Chiến lược phát triển các công cụ tài chính phái sinh ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 3.2. Những cơ hội cho việc phát triển giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 3.3. Điều kiện để phát triển giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 3.3.1. Sự biến động của tỷ giá hối đoái
• 3.3.2. Điều kiện về con người
• 3.3.3. Điều kiện về công nghệ
• 3.4. Các giải pháp phát triển giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 3.4.1. Đối với các NHTM tỉnh Khánh Hòa
• 3.4.1.1. Nhóm các NHTM có doanh số lớn và phát sinh đều đặn
• 3.4.1.2. Nhóm các NHTM có doanh số thấp và ít phát sinh
• 3.4.2. Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tỉnh Khánh Hòa
• 3.4.3. Đối với Hội sở của các ngân hàng thương mại tỉnh Khánh Hòa
• 3.4.4. Đối với NHNN Chi nhánh tỉnh Khánh Hòa
• 3.4.5. Hỗ trợ các NHTM tỉnh Khánh Hòa triển khai hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
• 3.4.6. Nâng cao vai trò và khả năng quản lý của NHNN Chi nhánh tỉnh
• 3.5. Đối với Chính phủ
• 3.6. Đối với NHNN Việt Nam
• 3.7. Đối với tỉnh Khánh Hòa
• 3.8. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Giao Dịch Hợp Đồng Kỳ Hạn Ngoại Tệ

Giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ là một phần quan trọng trong hoạt động của các ngân hàng thương mại tại Khánh Hòa. Việc phát triển loại hình giao dịch này không chỉ giúp ngân hàng quản lý rủi ro tỷ giá mà còn tạo ra cơ hội cho doanh nghiệp trong việc bảo vệ lợi nhuận. Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ cho phép các bên tham gia cam kết mua hoặc bán một lượng ngoại tệ nhất định với tỷ giá đã được xác định trước, giúp giảm thiểu rủi ro từ biến động tỷ giá. Tuy nhiên, thực trạng giao dịch này tại Khánh Hòa vẫn còn nhiều hạn chế cần được khắc phục.

1.1. Khái Niệm Về Hợp Đồng Kỳ Hạn Ngoại Tệ

Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ là một thỏa thuận giữa hai bên về việc mua hoặc bán một lượng ngoại tệ với tỷ giá cố định tại một thời điểm trong tương lai. Loại hợp đồng này giúp các doanh nghiệp và ngân hàng bảo vệ mình khỏi những biến động không lường trước của tỷ giá hối đoái.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Hợp Đồng Kỳ Hạn Ngoại Tệ

Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ đã có lịch sử phát triển lâu dài, bắt đầu từ những năm 1970 khi chế độ tỷ giá cố định sụp đổ. Từ đó, các ngân hàng và doanh nghiệp đã sử dụng hợp đồng này để quản lý rủi ro tỷ giá một cách hiệu quả.

II. Những Thách Thức Trong Giao Dịch Hợp Đồng Kỳ Hạn Ngoại Tệ

Mặc dù giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc triển khai tại các ngân hàng thương mại tỉnh Khánh Hòa. Các vấn đề như thiếu hiểu biết về sản phẩm, rào cản pháp lý và sự biến động của thị trường ngoại tệ đã ảnh hưởng đến sự phát triển của loại hình giao dịch này.

2.1. Thiếu Hiểu Biết Về Hợp Đồng Kỳ Hạn

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích của hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ, dẫn đến việc không sử dụng sản phẩm này một cách hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức và kiến thức về sản phẩm là rất cần thiết.

2.2. Rào Cản Pháp Lý Trong Giao Dịch

Các quy định pháp lý liên quan đến giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ còn chưa rõ ràng, gây khó khăn cho các ngân hàng trong việc triển khai sản phẩm này. Cần có sự điều chỉnh và cải cách để tạo điều kiện thuận lợi hơn.

III. Phương Pháp Phát Triển Giao Dịch Hợp Đồng Kỳ Hạn Ngoại Tệ

Để phát triển giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại tỉnh Khánh Hòa, cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Các ngân hàng cần tăng cường đào tạo nhân viên, cải thiện dịch vụ khách hàng và xây dựng các sản phẩm phù hợp với nhu cầu của thị trường.

3.1. Đào Tạo Nhân Viên Về Sản Phẩm

Đào tạo nhân viên về hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ sẽ giúp họ tư vấn tốt hơn cho khách hàng, từ đó tăng cường sự tin tưởng và sử dụng sản phẩm này.

3.2. Cải Thiện Dịch Vụ Khách Hàng

Cải thiện dịch vụ khách hàng sẽ giúp ngân hàng thu hút nhiều khách hàng hơn. Cần có các chương trình khuyến mãi và tư vấn miễn phí để khuyến khích doanh nghiệp tham gia.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Giao Dịch Hợp Đồng Kỳ Hạn Ngoại Tệ

Việc áp dụng hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ trong thực tiễn đã mang lại nhiều lợi ích cho các ngân hàng và doanh nghiệp tại Khánh Hòa. Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu đã sử dụng hợp đồng này để bảo vệ lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro tỷ giá, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4.1. Lợi Ích Đối Với Doanh Nghiệp Xuất Nhập Khẩu

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể bảo vệ mình khỏi những biến động tỷ giá không lường trước, giúp ổn định chi phí và lợi nhuận.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Giao Dịch

Nghiên cứu cho thấy rằng các ngân hàng thương mại tại Khánh Hòa đã có sự tăng trưởng trong doanh số giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ, mặc dù vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác.

V. Kết Luận Về Phát Triển Giao Dịch Hợp Đồng Kỳ Hạn Ngoại Tệ

Phát triển giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại tỉnh Khánh Hòa là một nhiệm vụ quan trọng. Cần có sự phối hợp giữa các ngân hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để tạo ra một môi trường thuận lợi cho loại hình giao dịch này. Tương lai của giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại Khánh Hòa hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ nếu các thách thức hiện tại được giải quyết.

5.1. Tương Lai Của Giao Dịch Hợp Đồng Kỳ Hạn

Với sự phát triển của nền kinh tế và nhu cầu ngày càng cao về bảo hiểm rủi ro tỷ giá, giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ sẽ có nhiều cơ hội phát triển trong tương lai.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Phát Triển

Cần có các giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để thúc đẩy sự phát triển của giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại Khánh Hòa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 2001-2010, tỉnh Khánh Hòa duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân ấn tượng đạt 10,8%/năm, xếp thứ 10 cả nước về quy mô kinh tế với GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 1.500 USD. Hoạt động ngoại thương phát triển vượt bậc với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng từ 685 triệu USD năm 2006 lên 1.055 triệu USD năm 2010, đưa tỷ trọng kim ngạch xuất nhập khẩu trên GDP từ mức 50% lên 71% vào tháng 6 năm 2011. Trên địa bàn tỉnh có 112 doanh nghiệp xuất khẩu và 77 doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp. Theo Pháp lệnh Ngoại hối năm 2006, mọi thanh toán nội địa bắt buộc quy đổi bằng Việt Nam đồng (VND), khiến các chủ thể kinh tế đối mặt trực tiếp với rủi ro biến động tỷ giá khi chuyển đổi dòng tiền USD/VND.

Mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã sớm ban hành hành lang pháp lý, các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh chỉ thực hiện giao dịch kỳ hạn với doanh số rất khiêm tốn. Luận văn hướng đến mục tiêu phân tích toàn diện thực trạng cung ứng và sử dụng hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2006 đến tháng 6 năm 2011. Từ việc nhận diện các rào cản kỹ thuật, tâm lý và cơ chế quản lý, đề tài xác định giải pháp trọng tâm nhằm nâng tỷ trọng thu nhập dịch vụ ngoại hối, bảo toàn nguồn vốn và tối ưu hóa lợi nhuận cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết ngang giá lãi suất có bảo hiểm (Covered Interest Rate Parity - CIP) làm nền tảng xác định mối liên hệ giữa tỷ giá giao ngay, tỷ giá kỳ hạn và mức chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền. Công thức định giá hợp đồng kỳ hạn giữa đồng nội tệ và ngoại tệ được thiết lập dựa trên lãi suất cơ bản bình quân do Ngân hàng Nhà nước công bố và lãi suất mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Bên cạnh đó, lý thuyết quản trị rủi ro tài chính của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) được sử dụng để phân tích cơ chế phân phối rủi ro thị trường giữa nhà đầu cơ và tổ chức bảo hiểm rủi ro.

Các khái niệm then chốt bao gồm: Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ (thỏa thuận mua bán lượng ngoại tệ xác định tại tỷ giá ấn định trước, thanh toán tại thời điểm cụ thể trong tương lai); Vị thế trường vị (người mua hợp đồng kỳ hạn với mức sinh lời bằng tỷ giá giao ngay lúc đáo hạn trừ đi giá thỏa thuận ban đầu); Vị thế đoản vị (người bán hợp đồng kỳ hạn với mức sinh lời bằng giá thỏa thuận ban đầu trừ đi tỷ giá giao ngay); Thị trường phi tập trung OTC và Trạng thái ngoại tệ mở của ngân hàng thương mại.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thống kê của Cục Thống kê tỉnh Khánh Hòa, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Khánh Hòa, báo cáo thường niên giai đoạn 2006-2011 của các ngân hàng thương mại và số liệu thị trường OTC toàn cầu từ BIS.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát thực tế từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2011 với cỡ mẫu gồm 25 chi nhánh ngân hàng thương mại và 30 doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng cho khối doanh nghiệp dựa trên danh sách cấp phép của Sở Công thương, đại diện cho 112 doanh nghiệp xuất khẩu và 77 doanh nghiệp nhập khẩu. Khối ngân hàng thực hiện phỏng vấn trực tiếp 100% lãnh đạo phụ trách bộ phận nguồn vốn, kinh doanh ngoại tệ hoặc kế toán. Phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp so sánh định lượng được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác thực trạng phân bổ doanh số, xác định độ co giãn giữa biến động tỷ giá và hành vi phòng ngừa rủi ro của các chủ thể kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu thu nhập của các ngân hàng thương mại tỉnh Khánh Hòa mất cân đối nghiêm trọng khi hoạt động cấp tín dụng truyền thống chiếm từ 80,61% đến 91,39% tổng thu nhập. Thu nhập từ dịch vụ ngoại hối chiếm tỷ trọng cực kỳ nhỏ, chỉ đạt 1,21% năm 2006, giảm xuống mức đáy 0,08% năm 2008 và phục hồi nhẹ lên mức 1,50% vào tháng 6 năm 2011.

Thứ hai, tỷ lệ doanh nghiệp xuất nhập khẩu tiếp cận công cụ phái sinh rất thấp. Trong 30 doanh nghiệp khảo sát, có 20 doanh nghiệp (chiếm 66,67%) chưa từng sử dụng công cụ phái sinh. Đối với hợp đồng kỳ hạn, có tới 70% doanh nghiệp chưa từng giao dịch. Trong nhóm 10 doanh nghiệp từng dùng phái sinh (chiếm 33,33%), hợp đồng kỳ hạn chiếm ưu thế tuyệt đối với 90% lựa chọn (9 doanh nghiệp), trong khi hợp đồng hoán đổi đạt 30% và quyền chọn đạt 20%.

Thứ ba, hiệu quả ứng dụng thực tế được đánh giá tích cực nhưng thiếu tính thường xuyên. 80% doanh nghiệp từng sử dụng xác nhận hợp đồng kỳ hạn mang lại thành công và khá thành công trong bảo hiểm tỷ giá, 15% đánh giá thành công ít và chỉ 5% không thành công. Tuy nhiên, 100% doanh nghiệp chỉ sử dụng ngắt quãng, không có đơn vị nào duy trì phòng hộ cho toàn bộ dòng tiền ngoại tệ.

Thứ tư, quy mô giao dịch kỳ hạn manh mún và phân tán. Giao dịch kỳ hạn đầu tiên phát sinh năm 2007 tại BIDV Khánh Hòa với quy mô 1.010.000 USD. Sau đó, doanh số kỳ hạn toàn tỉnh phân bổ rải rác ở một số ngân hàng thương mại cổ phần như Vietcombank, Techcombank, ACB và chiếm chưa đầy 1% tổng doanh số mua bán ngoại tệ toàn địa bàn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến hợp đồng kỳ hạn chưa phát triển bắt nguồn từ rào cản tâm lý và cơ chế thị trường. Khảo sát chỉ ra 80% doanh nghiệp ngần ngại sử dụng do tâm lý sợ chịu trách nhiệm khi tỷ giá giao ngay đảo chiều có lợi hơn tỷ giá kỳ hạn đã ký, cùng với nhận định chủ quan cho rằng tỷ giá biến động không lớn. Về phía ngân hàng, đội ngũ cán bộ kinh doanh ngoại hối chuyên trách còn thiếu, công tác tiếp thị sản phẩm phái sinh chưa được chú trọng đúng mức.

Về mặt chính sách, dù Quyết định số 648/2004/QĐ-NHNN và Quyết định số 1452/2004/QĐ-NHNN đã nới rộng thời hạn giao dịch từ 3 đến 365 ngày, nhưng sự can thiệp biên độ tỷ giá hành chính khiến mức chênh lệch tỷ giá kỳ hạn chưa phản ánh đầy đủ cung cầu thực tế. Trên quy mô toàn cầu, số liệu BIS năm 2010 ghi nhận giao dịch kỳ hạn chiếm 12% thị trường ngoại hối OTC (tương đương 475 tỷ USD), trong đó kỳ hạn dưới 1 năm chiếm tới 98%. Sự tương phản này cho thấy dư địa phát triển sản phẩm kỳ hạn tại Khánh Hòa còn rất lớn.

Dữ liệu nghiên cứu được minh họa trực quan thông qua đồ thị cột so sánh cơ cấu thu nhập dịch vụ ngân hàng và bảng tổng hợp tần suất sử dụng công cụ phái sinh, phản ánh rõ nét khoảng cách giữa nhu cầu phòng hộ tiềm năng và năng lực cung ứng thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đối với các ngân hàng thương mại tỉnh Khánh Hòa: Tái cấu trúc mô hình kinh doanh ngoại hối theo chuẩn mực ba bộ phận độc lập gồm giao dịch kinh doanh (Front Office), kiểm soát rủi ro (Risk Control) và tác nghiệp hỗ trợ (Back Office). Triển khai chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật định giá phái sinh cho 100% nhân viên nguồn vốn và tín dụng. Đặt mục tiêu nâng tỷ trọng doanh số mua bán kỳ hạn lên 5% đến 10% tổng doanh số ngoại hối trong vòng 2 năm tới.

Thứ hai, đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tỉnh Khánh Hòa: Thiết lập quy chế quản trị rủi ro biến động giá và tỷ giá nội bộ. Chủ động trích lập danh mục bảo hiểm rủi ro, cam kết ký kết hợp đồng kỳ hạn cố định hoặc kỳ hạn lựa chọn cho ít nhất 30% đến 50% giá trị các hợp đồng xuất nhập khẩu có kỳ hạn thanh toán trên 30 ngày, bắt đầu thực hiện ngay trong niên độ tài chính tiếp theo.

Thứ ba, đối với Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Khánh Hòa: Tăng cường vai trò cầu nối bằng việc chủ trì tổ chức từ 2 đến 4 hội thảo chuyên đề mỗi năm giữa khối ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Thiết lập hệ thống giám sát định kỳ trạng thái ngoại tệ mở nhằm cảnh báo sớm rủi ro thanh khoản toàn địa bàn.

Thứ tư, đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều hành tỷ giá theo tín hiệu thị trường linh hoạt, xem xét miễn giảm mức thuế giá trị gia tăng 10% đối với phí dịch vụ phái sinh tài chính để khuyến khích các tổ chức tín dụng mở rộng danh mục sản phẩm phòng ngừa rủi ro.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm chuyên viên nguồn vốn và quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Nắm vững quy trình kiểm soát giao dịch ba bước chuẩn hóa, hạn mức tín dụng khách hàng và kỹ thuật cân đối trạng thái ngoại tệ mở giữa thị trường liên ngân hàng và khách hàng doanh nghiệp.

Giám đốc tài chính và Kế toán trưởng các doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Ứng dụng công thức định giá kỳ hạn và chiến lược lựa chọn kỳ hạn hợp đồng linh hoạt nhằm khóa chặt chi phí đầu vào, bảo toàn lợi nhuận trước biến động tỷ giá USD/VND.

Cán bộ quản lý chính sách thuộc Ngân hàng Nhà nước: Khai thác bộ số liệu thực chứng giai đoạn 2006-2011 để đánh giá mức độ hấp thụ chính sách ngoại hối tại các địa phương có độ mở kinh tế cao, từ đó tinh chỉnh biên độ tỷ giá phù hợp.

Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo thực nghiệm về phương pháp khảo sát liên ngành giữa 25 ngân hàng thương mại và 30 doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong nghiên cứu công cụ phái sinh.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Khánh Hòa gặp trở ngại lớn nhất nào khi tham gia hợp đồng kỳ hạn? Khảo sát thực tế chỉ ra 80% doanh nghiệp e ngại trách nhiệm tài chính khi tỷ giá giao ngay lúc đáo hạn diễn biến ngược với kỳ vọng ban đầu. Doanh nghiệp lo sợ phát sinh khoản lỗ cơ hội so với thị trường tự do, kết hợp với thói quen dựa vào sự điều chỉnh tỷ giá ổn định của Ngân hàng Nhà nước.

Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ khác biệt thế nào so với hợp đồng quyền chọn theo quy định Việt Nam? Hợp đồng kỳ hạn mang tính bắt buộc thực hiện nghĩa vụ mua bán khi đáo hạn và không phát sinh chi phí ban đầu. Ngược lại, theo Quyết định số 1452/2004/QĐ-NHNN, hợp đồng quyền chọn cho phép người mua có quyền thực hiện hoặc hủy bỏ giao dịch nhưng phải trả phí quyền chọn ban đầu chịu thuế giá trị gia tăng 10%.

Tỷ giá kỳ hạn USD/VND được xác định dựa trên những yếu tố nào? Căn cứ Quyết định số 648/2004/QĐ-NHNN, tỷ giá kỳ hạn được tính toán dựa trên tỷ giá giao ngay tại thời điểm ký kết, lãi suất cơ bản bình quân năm của VND do Ngân hàng Nhà nước công bố, lãi suất mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và số ngày thực tế của hợp đồng (dao động từ 3 đến 365 ngày).

Ngân hàng thương mại đối mặt với rủi ro gì khi phát sinh giao dịch kỳ hạn một chiều? Khi doanh số mua hoặc bán chiếm ưu thế tuyệt đối, ngân hàng bị mất cân bằng trạng thái ngoại tệ mở. Nếu tỷ giá biến động mạnh ngược chiều dự báo, ngân hàng chịu tổn thất thanh khoản lớn, điển hình như một số ngân hàng thương mại từng ghi nhận khoản lỗ phái sinh lên tới hàng trăm tỷ đồng trong giai đoạn khủng hoảng 2008-2009.

Doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ có đủ điều kiện ký hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ không? Hoàn toàn đủ điều kiện. Hợp đồng kỳ hạn là giao dịch thỏa thuận phi tập trung (OTC) không bị chuẩn hóa về giá trị lô giao dịch như hợp đồng giao sau. Doanh nghiệp vừa và nhỏ chỉ cần xuất trình hồ sơ chứng minh mục đích sử dụng ngoại tệ hợp pháp phục vụ thanh toán xuất nhập khẩu thực tế.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận về hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ và khung pháp lý điều chỉnh từ Quyết định số 17/1998/QĐ-NHNN7 đến Quyết định số 1452/2004/QĐ-NHNN.
• Phản ánh trung thực thực trạng giao dịch kỳ hạn tại tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2006 đến tháng 6 năm 2011 qua bộ dữ liệu khảo sát 25 chi nhánh ngân hàng và 30 doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
• Nhận diện điểm nghẽn then chốt khi thu nhập ngoại hối của ngân hàng chỉ chiếm 1,50% và 70% doanh nghiệp chưa từng tiếp cận hợp đồng kỳ hạn dù kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 1 tỷ USD.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết nối chặt chẽ giữa ngân hàng thương mại, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và cơ quan quản lý nhà nước.
• Mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về việc tích hợp hợp đồng kỳ hạn với các sản phẩm cấu trúc phái sinh lãi suất và tiền tệ phức hợp trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.

Các đơn vị hữu quan cần sớm thiết lập lộ trình triển khai chuẩn hóa quy trình giao dịch trong 12 đến 24 tháng tới nhằm bảo vệ an toàn dòng vốn ngoại thương địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn được chia làm 3 chương, cụ thể: Chƣơng 1. Tổng quan về hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ Chƣơng 2. Thực trạng giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa. Giải pháp phát triển giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ tại các NHTM tỉnh Khánh Hòa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 CHƢƠNG 1.

TỔNG QUAN VỀ HỢP ĐỒNG KỲ HẠN NGOẠI TỆ 1. Những vấn đề cơ bản về hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ 1. Khái niệm Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ là hợp đồng trong đó hai bên mua và bán cam kết với nhau thực hiện mua hay bán một lượng ngoại tệ nhất định, với một tỷ giá được xác định tại thời điểm ký kết hợp đồng giao dịch, nhưng thực hiện thanh toán tại thời điểm xác định trong tương lai. Trong hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ, người mua hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ được gọi là người giữ vị thế trường vị (long position), người bán hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ được gọi là người giữ vị thế đoản vị (short position).

Người giữ vị thế trường vị sẽ có được lợi nhuận nếu đến hạn thanh toán tỷ giá giao ngay trên thị trường cao hơn tỷ giá kỳ hạn và người ở vị thế đoản vị sẽ bị lỗ đúng bằng số tiền người ở vị thế trường vị lời. Và ngược lại, khi tỷ giá kỳ hạn cao hơn tỷ giá giao ngay vào ngày thanh toán, người ở vị thế trường vị bị lỗ và người ở vị thế đoản vị kiếm được lợi nhuận. Lợi nhuận của vị thế trƣờng vị Lợi nhuận 0 K tỷ giá Giá trị lúc đáo hạn hoặc giá trị đến hạn của vị thế trường vị trên hợp đồng kỳ hạn của một đơn vị ngoại tệ là St – K LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lợi nhuận của vị thế đoản vị Lợi nhuận 0 K tỷ giá Giá trị lúc đáo hạn hoặc giá trị đến hạn của vị thế đoản vị trên hợp đồng kỳ hạn của một đơn vị ngoại tệ là K - St Với: - K: Giá chuyển giao thỏa thuận ban đầu - St: tỷ giá giao ngay lúc hợp đồng đến hạn.

Lịch sử hình thành và phát triển hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ là một loại công cụ phái sinh tiền tệ. Công cụ phái sinh tiền tệ là những hợp đồng tài chính được phát hành trên cơ sở giá trị của các đồng tiền, được sử dụng để bảo hiểm rủi ro hoặc dùng để đầu cơ. Xét về lịch sử phát triển, nguồn gốc của các công cụ phái sinh có thể bắt đầu từ thế kỷ thứ 6 trước công nguyên. Nhà triết học nổi tiếng của Hy Lạp, Thales được xem là người đầu tiên sử dụng công cụ phái sinh.

Thales ký một hợp đồng để đảm bảo quyền mua quả ô liu, hợp đồng này rất giống hợp đồng quyền chọn ngày nay. Trong suốt thế kỷ thứ 12, thương mại phát triển ở Châu Âu, các thương nhân phải chở hàng hoá bằng thuyền từ châu lục này sang châu lục khác để bán kiếm lợi nhuận. Nhưng quá trình này gặp rủi ro do đắm tàu và dẫn đến thua lỗ. Để giải quyết vấn đề này, những thương nhân phát hành thư mua bán, được xem như hợp đồng kỳ hạn.

Những lá thư này là bằng chứng cho việc mua bán giữa khách hàng và thương nhân. Theo đó, thương nhân phải giao hàng hoá bất cứ khi nào khách hàng yêu cầu. Từ đó trở đi, các thương nhân cũng mua bán hàng hoá theo hình thức này với nhau. Vào thế kỷ thứ 17, ở Nhật, các vua quan thời phong kiến đã từng phát hành các LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 phiếu cất trữ hàng hoá trên số lượng gạo thặng dư, các phiếu này đảm bảo cho việc giao hàng trong tương lai.

Thị trường gạo của Dojima cũng mua bán các phiếu cất trữ hàng hoá này. Vào thế kỷ thứ 19, nông dân và thương gia bắt đầu sử dụng hợp đồng kỳ hạn trên các nông sản để bảo hiểm các khoản rủi ro do bất ổn về giá. Vào những năm 50 và 60 của thế kỷ 19, thị trường đồng tiền Châu Âu được hình thành và phát triển để đáp ứng nhu cầu vốn cho sự lớn mạnh của các công ty đa quốc gia. Đồng tiền Châu Âu là tên gọi chung để chỉ những đồng tiền lưu hành ở những nước không phải là nơi phát hành.

Thị trường đồng tiền Châu Âu bao gồm nhiều ngân hàng lớn trên thế giới chấp nhận các khoản tiền gửi và cho vay bằng nhiều đồng tiền khác nhau. Chính sự phát triển thị trường tiền gửi của những đồng tiền Châu Âu vào thời gian này đã thúc đẩy và tạo điều kiện cho quá trình kinh doanh chênh lệch lãi suất được ứng dụng trong thực tiễn và đạt hiệu quả cao, có mối liên hệ với thị trường ngoại tệ và thị trường tiền tệ ở những quốc gia lớn, và cân bằng hóa lợi nhuận thông qua hai thị trường này. Với tính chất rộng lớn và thanh khoản của thị trường tiền gửi của những đồng tiền Châu Âu, và với sự truyền tải thông tin nhanh, các nhà đầu tư nhanh chóng và dễ dàng tìm ra sự chênh lệch lãi suất giữa hai quốc gia và tận dụng ngay bất kỳ sự chênh lệch lãi suất xảy ra. Việc gửi tiền ở nước không phải là nơi phát hành thường không gặp cản trở từ thuế, quy định nghiêm ngặt của Chính phủ… nhanh chóng trở nên tiện lợi cho thị trường ngoại tệ.

Thị trường tiền gửi của những đồng tiền Châu Âu được các ngân hàng và các nhà kinh doanh chênh lệch lãi suất vận dụng. Các giao dịch tiền gửi được thực hiện thông qua điện thoại giống thị trường ngoại tệ, với những điểm chênh lệch, ngày thiết lập giao dịch và những thỏa thuận khác tương tự như thị trường ngoại tệ. Những nhà môi giới để ý đến lãi suất ở thị trường Luân đôn khi định giá tỷ giá kỳ hạn cho những đồng tiền lớn ở thị trường ngoại tệ. Đối với những đồng tiền không được giao dịch ở thị trường tiền gửi của những đồng tiền Châu Âu, việc gửi tiền trong nước có thể cung cấp một kênh kinh doanh chênh lệch tỷ giá kỳ hạn và lãi suất.

Vào đầu thập niên 70, khi chế độ tỷ giá cố định theo Hệ thống Bretton Woods sụp đổ, Chính phủ các nước có đồng tiền mạnh không kiểm soát chặt tỷ giá mà thay vào đó thả nổi đồng tiền. Từ đó, thị trường kỳ hạn tiền tệ phát triển và tăng trưởng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 nhanh chóng. Các hợp đồng kỳ hạn tiền tệ được các ngân hàng và các tập đoàn sử dụng rộng rãi để quản lý rủi ro tỷ giá. Theo số liệu thống kê ba năm thực hiện một lần của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế BIS, trong số các giao dịch ngoại tệ toàn cầu trên thị trường OTC vào năm 2010, các hợp đồng kỳ hạn chiếm 12%.

Tuy giao dịch kỳ hạn chiếm tỷ trọng thấp trong tổng số giao dịch ngoại tệ nhưng khá ổn định kể từ năm 2001 đến nay và có sự tăng trưởng về giá trị: năm 2001 tăng 1,56% so năm 1998, năm 2004 tăng 60,70% so năm 2001, năm 2007 tăng 73,21% so năm 2004 và năm 2010 tăng 31,22% so với năm 2007. Giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2010, giao dịch kỳ hạn ngoại tệ trên thế giới có tốc độ tăng chậm hơn so với những giai đoạn trước là do sự tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008-2009. Giá trị và tỷ trọng các giao dịch ngoại tệ trên thị trƣờng OTC toàn cầu từ năm 1998 đến năm 2010 Đơn vị tính: tỷ USD 1998 2001 2004 2007 2010 Loại giao Tỷ Tỷ Tỷ Tỷ Tỷ Giá Giá Giá Giá Giá dịch trọng trọng trọng trọng trọng trị trị trị Trị trị (%) ( %) (%) (%) (%) Giao ngay 568 37 386 31 631 33 1,005 30 1,490 37 Kỳ hạn 128 8 130 11 209 11 362 11 475 12 Hoán đổi tỷ giá 734 48 656 53 954 49 1,714 52 1,765 44 Hoán đổi tiền tệ 10 1 7 1 21 1 31 1 43 1 Quyền chọn và các công cụ khác 87 6 60 5 119 6 212 6 207 5 Tổng cộng 1,527 100 1,239 100 1,934 100 3,324 100 3,981 100 (Nguồn: BIS) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cơ cấu các giao dịch ngoại tệ trên thị trƣờng OTC năm 2010 1% 5% 37% 44% 12% Giao ngay Kỳ hạn Hoán đổi tỷ giá Hoán đổi tiền tệ Quyền chọn (Nguồn: BIS)  Giá trị giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ toàn cầu chia theo kỳ hạn Nếu chia theo kỳ hạn giao dịch thì kỳ hạn từ 1 năm trở lại là chủ yếu, chiếm từ 96% đến 98% tổng số giao dịch kỳ hạn ngoại tệ, giao dịch kỳ hạn từ trên 7 ngày đến 1 năm cao hơn các giao dịch với kỳ hạn đến 7 ngày khoảng từ 10% đến 20%.

Giao dịch kỳ hạn ngoại tệ toàn cầu chia theo kỳ hạn Đơn vị tính: tỷ USD 1998 2001 2004 2007 2010 Tỷ Tỷ Tỷ Tỷ Tỷ Kỳ hạn Giá Giá Giá Giá Giá trọng trọng trọng trọng trọng trị trị trị Trị trị (%) (%) (%) (%) (%) Đến 7 ngày 65 51 50 39 93 44 155 43 219 46 Từ trên 7 ngày đến 1 năm 58 45 76 58 111 53 200 55 245 52 Trên 1 năm 5 4 4 3 5 3 7 2 11 2 Tổng cộng 128 100 130 100 209 100 362 100 475 100 (Nguồn: BIS) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8  Giá trị giao dịch hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ toàn cầu chia theo đối tƣợng khách hàng giao dịch Theo phân loại của Ngân hàng Thanh toán quốc tế thì các tổ chức tài chính bao gồm các ngân hàng thương mại, ngân hàng đầu tư và các công ty chứng khoán thực hiện mua bán tiền tệ và các sản phẩm phái sinh trên thị trường OTC cho chính họ và theo nhu cầu của các khách hàng như tập đoàn, chính phủ và các tổ chức tài chính khác. Các tổ chức tài chính khác bao gồm những tổ chức tài chính không thuộc loại trên như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, công ty cho thuê tài chính, công ty bảo hiểm, ngân hàng trung ương …Khách hàng khác là bất kỳ khách hàng nào thực hiện giao dịch kỳ hạn không thuộc hai loại đối tượng tổ chức tài chính nói trên. Nếu chia theo đối tượng khách hàng giao dịch thì vào năm 2010, giá trị giao dịch do các tổ chức tài chính thực hiện chiếm 24% tổng giao dịch kỳ hạn ngoại tệ, tổ chức tài chính khác chiếm 54% và khách hàng khác chiếm 22%.