phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày theo 3 chương: 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS ở cấp huyện theo chuẩn hiệu trưởng Chƣơng 2: Thực trạng đội ngũ và phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS tại huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên Chƣơng 3: Các biện pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS tại huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên theo chuẩn Hiệu trưởng 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG THCS THEO CHUẨN HIỆU TRƢỞNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu ngoài nước Vào giữa thế kỷ 18, các nhà khoa học Robert Owen (1771-1858), Charles Babbage (1792-1871) và Andrew Ure (1778-1875) đã bắt đầu đưa ra ý tưởng: Muốn tăng năng xuất lao động, cần tập trung giải quyết một số yếu tố chủ yếu là tạo ra phúc lợi công cộng, tìm giải pháp giám sát công nhân, quan tâm đến mối quan hệ giữa người quản lý với người bị quản lý và nâng cao trình độ quản lý cho các nhà quản lý. Đến đầu thập niên 60 của thế kỷ XX, khi xã hội công nghiệp có dấu hiệu của sự bùng nổ thông tin và dần chuyển thành xã hội thông tin, các nhà khoa học nghiên cứu về quản lý đã có công trình nghiên cứu về quản lý trong môi trường luôn luôn biến đổi, quản lý theo quan điểm hệ thống, quản lý tình huống, và từ đây, vấn đề chất lượng của người quản lý thực sự đã được đề cập tới những yêu cầu và cách thức nâng cao chất lượng đội ngũ đó.
Cụ thể, công trình của ba tác giả: Harold Koontz, Cyril Odonnell, Heinz Weihrich với các tác phẩm nổi tiếng là cuốn “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” (NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội - 1992). Công trình này đã đề cập nhiều hơn về các yêu cầu chất lượng của người quản lý. Ngoài ra, đứng ở góc độ nghiên cứu lý luận giáo dục học, hầu hết các công trình nghiên cứu các tác giả Liên Xô (cũ) đã đề cập tới lực lượng giáo dục; trong đó có nêu lên vai trò, vị trí, chức năng của cán bộ quản lý nhà trường. Đó là các công trình tiêu biểu như: Ilina.V với tác phẩm Giáo dục học.
Năm 1991, tổ chức UNESCO đã cho xuất bản cuốn La Gestion adminstraive et Pésdagogique des escoles (Quản lý hành chính và sư phạm trong các nhà trường tiểu học) của Jean Valérine. Thông qua việc giới thiệu một số modun về vai trò, chức năng và nhiệm vụ của người hiệu trưởng 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com trường tiểu học; tác giả đã bày tỏ quan điểm về vai trò, trách nhiệm và yêu cầu chất lượng của người hiệu trưởng tiểu học. Hiện nay nền giáo dục các nước đang phát triển theo hướng hiện đại hóa hội nhập với xu hướng phát triển chung của thế giới. Nền giáo dục tốt sẽ đào tạo ra nguồn nhân lực tốt, nâng cao vị thể quốc gia.
Trong báo cáo phát triển con người VNDP năm 2008 đã cho thấy phần lớn các quốc gia có chỉ số HDI (Chỉ số phát triển con người) cao là những nước có hệ thống giáo dục vào loại tốt nhất thế giới như: Nauy, Ailen, Ôxtrâylia, Canada, Thụy Điển, Hà Lan. hoặc các nước trong khu vực Châu Á có trình độ phát triển nhanh như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore. Để có một nền giáo dục tốt như vậy các nước đã rất coi trọng sự phát triển đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý. Vấn đề đào tạo phát triển đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên được các nước tiên tiến hết sức coi trọng dựa trên hệ thống chuẩn giáo viên và chuẩn hiệu trưởng.
Các nghiên cứu trong nước Từ năm 1986 cả nước bước vào thời kỳ đổi mới toàn diện để thực hiện mục tiêu CNH-HĐH Đảng và Nhà nước đã hết sức coi trọng phát triển giáo dục nhằm tạo động lực phát triển kinh tế xã hội. Trước hết phải nói đến tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ. Trong tác phẩm sửa đổi lề lối làm việc Người đã khẳng định: "Cán bộ là gốc của mọi công việc", "Mọi việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém", "Có cán bộ tốt thì việc gì cũng xong". Kế thừa và dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh, công tác cán bộ nói chung, cán bộ ngành GD&ĐT nói riêng luôn được Đảng, Nhà nước và các cấp quản lý đặc biệt quan tâm, thể hiện qua các văn kiện Đại hội Đảng các cấp.
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã thông qua chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 trong đó đã định hướng: "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt”. Về mặt lý luận, mấy năm gần đây, có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết của các tác giả bàn về vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung và CBQLGD nói riêng, như: Đặng Quốc Bảo (2006) “Hoạt động quản lý và sự vận dụng vào quản lý nhà trường phổ thông”; Trần Kiểm (2012) – “Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục”; Trần Kiểm (2010)- "Khoa học tổ chức và tổ chức giáo dục”; Chu Mạnh Nguyên - Giáo trình Bồi dưỡng Hiệu trưởng trường THCS (NXB Hà Nội - 2005). Các công trình nghiên cứu này là cẩm nang cho các nhà QLGD các cấp trong lý luận cũng như trong thực tiến QLGD và quản lý nhà trường.
Trong các công trình nghiên cứu, bài viết đó; các tác giả đã đề cập đến vai trò của đội ngũ nhà giáo và CBQLGD; đưa ra một số giải pháp để xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQLGD. Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 của Bộ GD&ĐT chuẩn Hiệu trưởng trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học nhằm đưa ra những định hướng trong công tác quy hoạch, chuẩn mực đánh giá, bồi dưỡng đội ngũ hiệu trưởng. Đây là cơ sở cho các cấp quản lý giáo dục, các cơ sở giáo dục phổ thông nghiên cứu, áp dụng trong việc quy hoạch, dự nguồn, đào tạo bồi dưỡng và đánh giá hiệu trưởng nhằm mục đích nâng cao hiệu quả công tác phát triển đội ngũ CBQL giáo dục. Một số tác giả của luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Khoa học quản lý Giáo dục đã nghiên cứu đến nội dung phát triển CBQL như: Đề tài: “Một số biện pháp bồi dưỡng đội ngũ hiệu trưởng trường THCS tại huyện Mê Linh tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Phùng Quang Thơm (2005).
Đề tài: “Quy hoạch xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường THCS huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang” của tác giả Lưu Bích Thuận 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến vấn đề quy hoạch và phát triển, tìm hiểu phân tích đánh giá và xây dựng các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên đội ngũ cán bộ QLGD về kiến thức, kỹ năng quản lý một cách bài bản, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng được yêu cầu phát triển của sự nghiệp giáo dục. Tuy nhiên phạm vi và mức độ thực hiện các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý còn chưa phù hợp với thực tiễn từng địa phương nên chất lượng đội ngũ CBQL còn chưa cao. Trên địa bàn huyện Tuần Giáo chưa có đề tài nào nghiên cứu về việc phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS theo Chuẩn hiệu trưởng.
Hiện nay việc đánh giá và xếp loại hiệu trưởng hàng năm Phòng GD&ĐT Tuần Giáo dựa trên Chuẩn hiệu trưởng, nhưng việc phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS theo Chuẩn chưa được xây dựng hoàn chỉnh trên cơ sở lý luận khoa học. Do vậy trong luận văn này tôi đã khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ CBQL trường THCS của Phòng GD&ĐT huyện Tuần Giáo từ đó có cơ sở khoa học để đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS tại huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên theo Chuẩn hiệu trưởng. Một số khái niệm cơ bản có liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1. Quản lý Quản lý là một hoạt động xuất phát từ khi xã hội loại người hình thành các tổ chức như một nhu cầu tất yếu khách quan.
Đến nay quản lý đã trở thành một hoạt động phổ biến, diễn ra trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, mọi cấp độ xã hội. Trong nghiên cứu khoa học có rất nhiều quan niệm về quản lý, theo những cách tiếp cận khác nhau. Quản lý là cai quản, chỉ huy, lãnh đạo chỉ đạo theo góc độ tổ chức. Theo góc độ điều khiển thì quản lý là điều khiển, điều chỉnh.
Theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm tổ chức, phối hợp hoạt động của con người để 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com đạt được mục đích đã định. Quản lý là một hoạt động thiết yếu, đảm bảo phối hợp hoạt động của mỗi cá nhân nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức. Trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội con người muốn tồn tại và phát triển đều phải dựa vào nỗ lực của mỗi cá nhân mỗi tổ chức. Các-Mác nói đến sự cần thiết của quản lý, coi quản lý là một đặc điểm vốn có bất biến về mặt lịch sử của đời sống xã hội.
Ông viết: "Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có một nhạc trưởng".