đặt vấn đề bồi dƣỡng đội ngũ giảng viên, giáo viên thực hành nghề làm đề tài nghiên cứu Luận văn Thạc sĩ nhƣng cũng chƣa có ai nghiên cứu lĩnh vực giáo viên dạy nghề Thủ công mỹ nghệ (TCMN), mặc dù tiền thân của nhà trƣờng, một nửa là dạy nghề Thủ công mỹ nghệ. Dạy nghề Thủ công mỹ nghệ tại trƣờng Cao đẳng Xây dựng Nam Định đã đƣợc khẳng định, là một trong 4 khoa đào tạo của nhà trƣờng. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Phƣơng thức đào tạo của khoa đa dạng hơn hẳn các khoa khác trong trƣờng: vừa đạt yêu cầu đào tạo chính quy, vừa mềm dẻo về hình thức: dạy nghề theo đơn đặt hang của các tập đoàn, tổng công ty; dạy nghề lƣu động tại các địa phƣơng; dạy nghề tại doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ; dạy nghề gắn với các vùng chuyên canh, làng nghề; dạy nghề theo hợp đồng đào tạo với doanh nghiệp, dạy nghề xuất khẩu lao động…. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy nghề thủ công mỹ nghệ tại trƣờng đƣợc ƣ trang bị khá đồng bộ, gồm: nhà xƣởng, máy móc, dụng cụ nghề, nguyên vật liệu cho thực hành, chế tác.
Bên cạnh đó còn có Trung tâm thực nghiệm sản xuất, nơi đây rất nhiều mô hình, sản phẩm thủ công mỹ nghệ của các vùng miền trong cả nƣớc đƣợc trƣng bày để làm mẫu cho học sinh tham quan, học tập. Trung tâm còn có xƣởng sản xuất thu hút đƣợc nhiều giáo viên có tay nghề bậc cao chế tác mẫu đồng thời là địa điểm thực hành của học sinh, sinh viên; là nơi học sinh, sinh viên ra trƣờng nhƣng vẫn có thể tham gia làm việc để đƣợc bồi dƣỡng nâng cao tay nghề. Khác với những giáo viên dạy nghề khác, giáo viên dạy nghề Thủ công mỹ nghệ của trƣờng ngoài bằng cấp về chuyên môn theo quy định lại còn có chứng chỉ bậc thợ. Nhiều ngƣời đi lên từ làng nghề mỹ nghệ truyền thống La Xuyên, Tống Xá – Ý Yên.
Có nhiều ngƣời đạt danh hiệu “ngƣời lao động có bàn tay vàng”. Nhƣ vậy, giáo viên dạy nghề thủ công mỹ nghệ của trƣờng đạt đƣợc vừa có lý luận, vừa có thực hành. Đây là nét đặc trung nhất, điển hình nhất so với hệ thống đội ngũ giáo viên của cả nƣớc nói chung và của trƣờng Cao đẳng Xây dựng nói riêng. Để đạt đƣợc mục tiêu đào tạo nhiều năm qua, nghề nào cũng có giáo trình đào tạo và hƣớng dẫn nghề; Chất lƣợng đào tạo đƣợc nâng lên.
Theo khảo sát tại các tổng công ty, các doanh nghiêp và các làng nghề, sau khi tham gia các khóa đào tạo, kiến thức và kỹ năng của ngƣời học đƣợc nâng lên, một số nghề nhƣ nghề mộc mỹ nghệ, chạm khắc đá ngƣời lao động đã có năng lực và làm chủ đƣợc máy móc, thiết bị mới, hiện đại; Kỷ luật lao 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com động, tác phong công nghiệp có nhiều tiến bộ; 80% ngƣời học sau khi tốt nghiệp tại trƣờng đã tìm đƣợc việc làm hoặc có thể tự tạo việc làm, mở rộng quy mô sản xuất tại địa phƣơng. Tuy nhiên, so với chỉ tiêu đào tạo và nhu cầu xã hội thì tỷ lệ ngƣời học cũng nhƣ tỷ lệ giáo viên đƣợc đầu tƣ cho nghề còn chênh lệch lớn với các ngành nghề khác. Cơ cấu nghề chƣa phù hợp, chƣa bổ sung kịp thời. Cơ cở vật chất còn nghèo nàn, thiếu tài liệu, học liệu hƣớng dẫn.
Một số ngƣời đƣợc đào tạo học tập tại trƣờng sau khi ra trƣờng không làm đúng nghề, thậm chí không có viêc làm. Kinh nghiệm dạy nghề của các nước trên thế giới + Ở Úc Nƣớc Úc chuyên về lãnh vực giáo dục chuyên nghiệp (dạy nghề) và đào tạo cho thế giới của ngày mai. Tại các cơ sở dạy nghề và đào tạo ở Úc, sinh viên sẽ học hỏi đƣợc những kỹ năng theo chiều hƣớng ngành nghề đƣợc các nhà nhân dụng coi trọng và tìm kiếm. Các khóa dạy nghề khuyến khích ngƣời học học tập một cách chủ động và độc lập cả trong trƣờng học và môi trƣờng làm việc thực tiễn.
+ Ở Nhật Bản: Hệ thống giáo dục Nhật Bản đƣợc sửa đổi liên tục nhằm thực hiện lập các loại trƣờng dạy nghề cho thanh niên đồng thời tổ chức đào tạo qua các khoá chuyên tu (nông, công, lâm, ngƣ nghiệp, thủy sản, dệt…) ở ngay từ cấp trung học cơ sở, trong đó vai trò cơ bản của lao động có kỹ năng và kỷ luật đã đƣợc xác lập trong suốt quá trình học tập Trƣớc những năm 1960, Các “trường chuyên môn” bị huỷ bỏ thay thế bằng “trường dạy nghề” hoặc đƣợc nâng cấp trở thành những trƣờng đại học. Trong mục trƣờng kỹ thuật, có loại đào tạo sau: Đào tạo 3 năm: gọi là Trung học Kỹ thuật hay Trung học Chuyên nghiệp, kết hợp giữa giáo dục phổ cập và dạy nghề. 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Loại 5 năm (THKT + 2 năm) gọi là Cao đẳng kỹ thuật), khác với trƣờng Cao Đẳng ở Việt Nam, chỉ mở cho học sinh sau THPT mà thôi. Trƣờng đào tạo chuyên ngành nhƣ y tế cộng đồng, y tá, dƣợc tá, chăm sóc ngƣời già…của nhà nƣớc (2-3 năm theo yêu cầu của bộ môn) Trƣờng chuyên tu (tƣ nhân) là những cơ sở dạy nghề cụ thể nhƣ Hớt tóc, Cắm hoa, dạy tiếng nƣớc ngoài, thƣ đạo, văn hóa đời sống, đầu bếp…Thƣờng là 1-2 năm , nằm ngoài hệ thống đào tạo của giáo dục của nhà nƣớc.
Ngoài ra còn có Trung tâm Huấn luyện Nghề (của quận huyện thành phố…) công lập là cơ sở đào tạo nghề mới (hoàn toàn miễn phí) cho những ngƣời muốn đổi nghề, về hƣu…không giới hạn tuổi tác để giải quyết tình trạng thất nghiệp (xóa đói giảm nghèo nhƣ ở Việt Nam) Việc xây dựng môn giáo dục dạy nghề kỹ thuật nhƣ là một môn bắt buộc Mục tiêu chủ yếu của môn đào tạo kỹ thuật là nhằm giúp học sinh nắm các kỹ năng cơ bản thông qua kinh nghiệm sáng tạo/sản xuất, am hiểu công nghệ hiện đại, và thúc đẩy những hiểu biết và thái độ cần thiết để ứng dụng: - Thông qua kinh nghiệm về thiết kế và thực hành, kỹ năng thuyết trình. - Thông qua kinh nghiệm sản xuất/điều hành máy móc/thiết bị, quan tâm phát triển công nghệ và ứng dụng trong cuộc sống hàng ngày. Nội dung chủ yếu bao gồm thiết kế và đồ hoạ; chế biến gỗ và nghề kim loại; máy móc, điện tử, và chăn nuôi trồng trọt… Chƣơng trình đào tạo công nghệ đƣợc phân phối với tổng số 105 giờ trong mỗi cấp lớp ở trƣờng cấp 2 cơ sở. Vào năm 1960, Chính phủ Nhật Bản bắt đầu nhân đôi số lƣợng các trƣờng trung học kỹ thuật.
Các trƣờng kỹ thuật 5 năm gọi là trƣờng Cao đẳng chuyên nghiệp dành cho học sinh tốt nghiệp cấp THCS nhằm đáp ứng tình trạng thiếu hụt giáo viên môn kỹ thuật có tay nghề, các trƣờng cao đẳng sƣ phạm kỹ thuật 3 năm cũng đã đƣợc thành lập để bổ sung. 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com + Cộng hoà liên bang Đức Hầu hết các tiểu bang của Cộng hoà lien bang Đức, học sinh THCS đã đƣợc học có chứng chỉ các nghề: thủ công, cơ khí,máy tính, vẽ kỹ thuật. Sau đó đƣợc vào học các trƣờng nghề và đƣợc cấp chứng chỉ một nghề nào đó. Hệ thống đào tạo kép phát triển, trong đó trƣờng nghề là trụ cột của hệ thống đào tạo kép, thƣờng là dạy nghề hƣớng nghiệp cho học sinh ngay từ THSC đến THPT theo kiểu part-time 1 đến 2 ngày một tuần tại các trƣờng nghề, chủ yếu là thực hành.
Loại hình trƣờng trung học nghề đƣợc tiến hành cả ở ngoài doanh nghiệp, chƣơng trình đào tạo có cả hai trình độ: cơ bản và chuyên môn. Nội dung và tiêu chuẩn của chƣơng trình đào tạo do uỷ ban chƣơng trình quyết định. Giáo viên dựa theo hƣớng dẫn để xây dựng bài giảng. Việc đào tạo nghề tại các công ty dựa trên hợp đồng theo luật dân sự đƣợc ký kết bởi công ty và ngƣời học.
Tuy nhiên đội ngũ giáo viên đƣợc tuyển chọn rất kỹ , đòi hỏi có trình độ tay nghề và có kiến thức sâu, rộng, nhất là các nghề kỹ thuật công nghệ cao nhƣ lắp ráp máy tính, ô tô và các nghề đòi hỏi sự kiên trì, tỷ mỉ và sáng tạo nhƣ thủ công mỹ nghệ. Giáo dục dạy nghề ở Hoa Kỳ Hoa kỳ đƣợc nhiều nƣớc kể cả nƣớc phát triển và đang phát triển quan tâm đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục kỹ thuật nghề nghiệp, điểm nổi bật của giáo dục nghề nghiệp là hết sức năng động, mềm dẻo phục vụ nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lƣợng cao nhằm trang bị cho ngƣời học kiến thức và kỹ năng lao động tối thiểu đƣợc áp dụng quy định 50-25-25, nghĩa là 50% thời gian học tập tại xƣởng, 25% dành cho môn học cơ sở có quan hệ gần với nghề, 25% còn lại học văn hoá. Hoa kỳ xây dựng thành công hệ thống trƣờng THPT hỗn hợp, học sinh đƣợc học nghề và học văn hoá. Các trƣờng này có cả nhà xƣởng, phòng thí nghiệm và các trang bị khác phụ vụ cho công tác đào tạo nghề.
Những nhà quản lý, cố vấn học tập và giáo viên nghề luôn coi trọng và hy vọng học sinh có sự lựa chọn nghề theo đúng sở trƣờng và năng khiếu của họ. Tuy nhiên họ cũng cho rằng, giáo dục nghề 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nghiệp còn mang tính hàn lâm, cách biệt với thị trƣờng lao động, nhất là chƣa coi trọng các nghề truyền thống. Giáo viên đƣợc giao nhiệm vụ dạy nghề, họ chỉ tập trung cho học sinh của mình, ít tạo nên các mối quan hệ, chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp. Nhƣ vậy, ở các nƣớc phát triển, đào tạo nghề cho ngƣời lao động đƣợc định hƣớng từ rất sớm nhằm phát huy tiềm năng dạy nghề, giảm gánh nặng cho giáo dục đại học đồng thời ngƣời học có nhiều cơ hội lựa chọn hình thức học tập trung hoặc tai chức, lựa chọn nghề theo sở trƣờng, theo năng lực bản thân hoặc theo nhu cầu cung cấp nguồn nhân lực của các doanh nghiệp.
Các nghề đƣợc hƣớng nghiệp cũng rất đa dạng. Bên cạnh các ngành nghề công nghiệp mũi nhọn thì nghề truyền thống đƣợc đào tạo chủ yếu cho giới nữ và ở các vùng dân tộc. Công tác quản lý và đào tạo đội ngũ giáo viên, trợ giảng, hƣớng dẫn học tập đƣợc đào tạo bồi dƣỡng, tuyển dụng và nâng cấp dần qua hệ thống thi tuyển, bồi dƣỡng tay nghề. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1.
Quản lý Đã có nhiều tác giả đƣa ra khái niệm quản lý theo những cách tiếp cận hoạt động đó với các góc độ khác nhau.