Luận văn tốt nghiệp phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng thương mại cổ phần kỹ thương việt nam chi nhánh quảng ngã

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng thương mại cổ, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Đặng Thị Kim Huyền
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thúy Đạt
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ thương Việt Nam – Chi nhánh Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt

Dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) đã trở thành một phần không thể thiếu trong nền kinh tế hiện đại. Sự phát triển của công nghệ thanh toán đã tạo ra nhiều hình thức thanh toán mới, từ thẻ ngân hàng đến giao dịch điện tử. Theo nghiên cứu, thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro trong giao dịch mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế. Các ngân hàng thương mại, đặc biệt là Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam, đã tích cực triển khai các dịch vụ này nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc áp dụng công nghệ thanh toán hiện đại không chỉ giúp ngân hàng tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn tạo ra sự thuận tiện cho người tiêu dùng. Theo một báo cáo gần đây, tỷ lệ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam đã tăng đáng kể, cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ trong thói quen tiêu dùng của người dân.

1.1 Đặc điểm của thanh toán không dùng tiền mặt

Thanh toán không dùng tiền mặt có nhiều đặc điểm nổi bật. Đầu tiên, nó mang lại sự tiện lợi cho người sử dụng, cho phép thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi thông qua các thiết bị điện tử. Thứ hai, an toàn giao dịch là một yếu tố quan trọng, khi mà các phương thức thanh toán hiện đại thường được bảo vệ bằng các công nghệ mã hóa tiên tiến. Thứ ba, tiện ích ngân hàng được nâng cao, khi mà khách hàng có thể dễ dàng theo dõi và quản lý tài chính cá nhân thông qua các ứng dụng ngân hàng trực tuyến. Cuối cùng, sự phát triển của thanh toán di động và thanh toán trực tuyến đã mở ra nhiều cơ hội mới cho cả ngân hàng và khách hàng, giúp tăng cường sự kết nối và tương tác trong giao dịch tài chính.

1.2 Vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt

Vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế hiện đại là rất quan trọng. Đầu tiên, nó giúp giảm thiểu lượng tiền mặt lưu thông trong xã hội, từ đó giảm chi phí in ấn và vận chuyển tiền. Thứ hai, thanh toán không dùng tiền mặt thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường và tăng trưởng doanh thu. Thứ ba, việc áp dụng các phương thức thanh toán hiện đại giúp nâng cao tính minh bạch trong giao dịch, giảm thiểu gian lận và rửa tiền. Cuối cùng, chính sách thanh toán không dùng tiền mặt còn góp phần vào việc hiện đại hóa hệ thống tài chính quốc gia, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

II. Thực trạng phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam Chi nhánh Quảng Ngãi

Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam - Chi nhánh Quảng Ngãi đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Trong giai đoạn 2016-2018, chi nhánh đã triển khai nhiều sản phẩm và dịch vụ mới, bao gồm thanh toán qua thẻ, chuyển khoản trực tuyến, và dịch vụ ngân hàng điện tử. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tại chi nhánh đã tăng trưởng ổn định, cho thấy sự chấp nhận của khách hàng đối với các dịch vụ này. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua, như việc nâng cao nhận thức của khách hàng về công nghệ thanh toán và cải thiện an toàn giao dịch. Để phát triển hơn nữa, ngân hàng cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ và mở rộng các kênh thanh toán mới.

2.1 Tình hình chung về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt

Tình hình dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam - Chi nhánh Quảng Ngãi cho thấy sự phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Các hình thức thanh toán như thẻ ngân hàng, chuyển khoản trực tuyến, và dịch vụ ngân hàng điện tử đã trở nên phổ biến. Khách hàng ngày càng ưa chuộng các phương thức thanh toán này nhờ vào tính tiện lợi và nhanh chóng. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế trong việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ, đặc biệt là ở những khu vực nông thôn. Ngân hàng cần có các chiến lược marketing hiệu quả để nâng cao nhận thức và khuyến khích khách hàng sử dụng dịch vụ TTKDTM.

2.2 Đánh giá của khách hàng về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt

Đánh giá của khách hàng về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam - Chi nhánh Quảng Ngãi cho thấy sự hài lòng cao. Khách hàng đánh giá cao tính tiện lợi và nhanh chóng của các dịch vụ này. Tuy nhiên, một số khách hàng vẫn bày tỏ lo ngại về an toàn giao dịch và tính bảo mật của thông tin cá nhân. Ngân hàng cần chú trọng đến việc cải thiện các biện pháp bảo mật và cung cấp thông tin rõ ràng về cách thức bảo vệ thông tin khách hàng. Việc tổ chức các buổi hội thảo, đào tạo về công nghệ thanh toán cũng sẽ giúp nâng cao nhận thức và sự tin tưởng của khách hàng đối với dịch vụ TTKDTM.

III. Định hướng và giải pháp phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt

Để phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam - Chi nhánh Quảng Ngãi cần xác định rõ định hướng và các giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ thanh toán hiện đại, đảm bảo hệ thống luôn được cập nhật và bảo mật. Thứ hai, việc đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ TTKDTM sẽ giúp thu hút nhiều khách hàng hơn. Ngân hàng cũng cần tăng cường hoạt động marketing để nâng cao nhận thức của khách hàng về lợi ích của thanh toán không dùng tiền mặt. Cuối cùng, việc đào tạo nhân viên và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng sẽ góp phần quan trọng vào sự thành công của dịch vụ này.

3.1 Định hướng phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt

Định hướng phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam - Chi nhánh Quảng Ngãi cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng các kênh thanh toán. Ngân hàng cần xây dựng một chiến lược dài hạn để phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại. Đồng thời, việc hợp tác với các đối tác công nghệ sẽ giúp ngân hàng cải thiện hệ thống thanh toán và nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

3.2 Giải pháp phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt

Giải pháp phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt bao gồm việc cải thiện hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường hoạt động marketing. Ngân hàng cần đầu tư vào các công nghệ mới như ví điện tử, thanh toán di động, và ngân hàng trực tuyến. Đồng thời, việc tổ chức các chương trình khuyến mãi và sự kiện để giới thiệu dịch vụ TTKDTM sẽ giúp thu hút khách hàng. Cuối cùng, ngân hàng cần chú trọng đến việc đào tạo nhân viên để nâng cao chất lượng phục vụ và tạo sự tin tưởng cho khách hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DỊCH VỤ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Cơ sở lý luận về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt 1.1 Khái niệm Dịch vụ thanh toán là việc cung ứng phương tiện thanh toán, thực hiện giao dịch thanh toán trong nước và quốc tế, thực hiện thu hộ, chi hộ và các loại dịch vụ khác của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán theo yêu cầu của người sử dụng dịch vụ thanh toán. Phương tiện thanh toán là tiền mặt và các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt được sử dụng nhằm thực hiện giao dịch thanh toán (Chính phủ, 2001). Khái niệm thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM): Theo tác giả Đặng Công Hoàn (2015):“TTKDTM là một hoạt động dịch vụ thanh toán được thực hiện bằng cách sử dụng các công cụ/phương thức thanh toán để bù trừ tiền từ tài khoản/hạn mức tiền của người phải trả sang tài khoản của người thụ hưởng hoặc được bù trừ lẫn nhau thông qua đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán”. Từ những quan điểm trên, có thể hiểu TTKDTM là một hình thức vận động của tiền tệ.

TTKDTM trong các NHTM đóng vai trò trung gian thực hiện yêu cầu của khách hàng nhằm thỏa mãn mục đích của họ thông qua các hình thức thanh toán, thu hộ, chi hộ, chuyển tiền,… bằng cách trích chuyển trên sổ sách, ghi chép cắt chuyển tiền từ người này sang người khác, từ nơi này sang nơi khác không sử dụng đến tiền mặt. Theo Nghị định số 101/2012/NĐ-CP ngày 22 tháng 11 năm 2012 của Chính phủ và Thông tư 46/2014/NHNN ngày 31 tháng 12 năm 2014 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thì: “Dịch vụ TTKDTM là các dịch vụ thanh toán qua tài khoản ngân hàng và một số dịch vụ khác thực hiện thanh toán không qua tài khoản ngân hàng”. SVTH: Đặng Thị Kim Huyền 7 Luan van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Thúy Đạt Như vậy, có thể hiểu, dịch vụ TTKDTM là loại hình dịch vụ được các NHTM cung cấp để khách hàng thanh toán hàng hóa và dịch vụ qua tài khoản của khách hàng mở tại ngân hàng mà không sử dụng đến tiền mặt.2 Đặc điểm của thanh toán không dùng tiền mặt Thanh toán không dùng tiền mặt là một sản phẩm phát triển tất yếu cho nền kinh tế hiện đại.

Sự tồn tại và lớn mạnh của hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt đã tạo điều kiện cho cá nhân và các tổ chức kinh tế mở tài khoản tiền gửi tại ngân hàng và thực hiện việc thanh toán thông qua việc chuyển khoản trong hệ thống ngân hàng. Thanh toán không dùng tiền mặt là một hình thức vận động tiền tệ mà ở đây tiền vừa là công cụ để kế toán, vừa là công cụ để chuyển hóa hình thức giá trị của hàng hóa và dịch vụ. Về cơ bản, thanh toán không dùng tiền mặt có những đặc điểm như sau: Thứ nhất, sự vận động của tiền tệ có thể tách rời hoặc độc lập tương đối với sự vận động của hàng hóa cả về không gian và thời gian. Cụ thể hơn, việc giao nhận hàng hóa có thể được tiến hành tại một thời điểm của một nơi nào đó nhưng việc thanh toán có thể được thực hiện tại một địa đểm của một nơi khác.

Thứ hai, trong thanh toán không dùng tiền mặt, tiền tệ xuất hiện dưới vai trò là tiền ghi sổ (tiền ngân hàng) và được ghi chép trên các chứng từ sổ sách. Do đó thanh toán không dùng tiền mặt yêu cầu mỗi bên tham gia phải có tài khoản tại các ngân hàng. Thứ ba, trong thanh toán không dùng tiền mặt, vai trò của ngân hàng là đặc biệt quan trọng và không thể thiếu trong phương thức thanh toán này. Nếu như thanh toán bằng tiền mặt được thực hiện bằng mối quan hệ trực tiếp giữa người mua và người bán thì thanh toán không dùng tiền mặt được thực hiện thông qua sự tham gia của ít nhất một ngân hàng.

Do đó, ngân hàng đóng vai trò không thể thiếu trong thanh toán chuyển khoản, và trở thành trung tâm thanh toán cho toàn xã hội.3 Sự cần thiết và vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt 1.1 Sự cần thiết của thanh toán không dùng tiền mặt SVTH: Đặng Thị Kim Huyền 8 Luan van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Thúy Đạt Thanh toán không dùng tiền mặt là một bộ phận không thể thiếu được trong nền kinh tế thị trường. Đó là sự đòi hỏi khách quan của quá trình sản xuất và lưu thông hàng hóa. Nền kinh tế hàng hóa càng phát triển, luôn đòi hỏi phải có những thay đổi trong phương tiện thanh toán, mua bán hàng hóa: Từ việc trao đổi hàng hóa thông qua chính bản thân hàng hóa đó, rồi đến vật ngang giá (những sản phẩm có tính phổ biến, dễ chấp nhận: đồng tiền kim loại như vàng, bạc).

Khi nền sản xuất hàng hóa phát triển hơn nữa, thì việc sử dụng tiền vàng có rất nhiều bất tiện (nặng, khó vận chuyển khi mua một khối lượng hàng hóa lớn, Nhà nước phải dự trữ một khối lượng vàng lớn). Do vậy tiền giấy đã ra đời, rất tiện cho việc chia nhỏ, lưu thông, cất giữ. Đây cũng là hình thức tiền tệ hiện đang được sử dụng phổ biến trên thế giới, nó chính là tiền pháp định của mỗi quốc gia. Nhưng khi nền kinh tế trên thế giới đã có những thay đổi lớn như hiện nay, cả thế giới như một nền kinh tế khổng lồ, thống nhất, không giới hạn về ranh giới địa lý, trong đó mỗi quốc gia “không thể” tự tách mình ra khỏi.

Sự gắn kết đó có được là nhờ một hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, cụ thể là mạng Internet toàn cầu. Do vậy đòi hỏi phải có hình thức tiền tệ mới, thỏa mãn yêu cầu: gọn nhẹ, bảo đảm, an toàn, dễ dàng trong thanh toán ở mọi lúc mọi nơi, mà lại sinh lời. Đó chính là hình thức “thanh toán kín bằng điện tử” hay còn gọi bởi thuật ngữ “thanh toán không dùng tiền mặt”. Thanh toán không dùng tiền mặt sẽ làm giảm khối lượng tiền mặt có trong lưu thông, giảm chi phí trong các khâu in ấn, kiểm đếm, vận chuyển giảm được chi phí lao động xã hội, đảm bảo cho các dòng vốn trong nền kinh tế xã hội được tập trung và phân phối nhanh, đáp ứng có hiệu quả thanh toán trong nền kinh tế, từ đó thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển.2 Vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt Theo tác giả Nguyễn Hà My (2014): Thanh toán không dùng tiền mặt đã tạo ra những thuận lợi to lớn đối với toàn xã hội, thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhờ những ưu điểm vượt trội của nó so với thanh toán dùng tiền mặt.

Thanh toán không dùng tiền SVTH: Đặng Thị Kim Huyền 9 Luan van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Thúy Đạt mặt ngày càng đóng góp vai trò quan trọng trong hoạt động của nền kinh tế thị trường. Thứ nhất, đối với nền kinh tế. Thanh toán không dùng tiền mặt giúp thúc đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ chu chuyển vốn được rút ngắn, chu kì sản xuất, đẩy nhanh quá trình tái sản xuất và tác động trực tiếp đến toàn bộ nền kinh tế quốc dân.

Nó được coi là khâu đầu tiên và cũng là khâu cuối cùng trong quá trình sản xuất và liên quan đến toàn bộ lĩnh vực lưu thông hàng hóa, tiền tệ của các tổ chức, cá nhân trong xã hội. Đồng thời, thanh toán không dùng tiền mặt cũng góp phần mở rộng các quan hệ kinh tế khác trong xã hội. Do đó, thanh toán không dùng tiền mặt có vai trò rất to lớn đối với nền kinh tế, đặc biệt là với nền kinh tế thị trường như hiện nay. Thứ hai, đối với ngân hàng.

Cung cấp dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt cho khách hàng và nền kinh tế tạo điều kiện cho ngân hàng gia tăng thêm thu nhập từ việc thu phí dịch vụ. Từ đó thay đổi cơ cấu thu nhập trong tổng thu nhập, nâng cao khả năng tài chính, khả năng cạnh tranh và tạo sự phát triển bền vững. Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt mang lại hiệu quả kinh tế to lớn cho các NHTM, nhờ việc khai thác và sử dụng linh hoạt nguồn vốn tiền gửi thanh toán của các tổ chức kinh tế và cá nhân trên tài khoản tiền gửi thanh toán. Đồng thời, kích thích các hoạt động dịch vụ ngân hàng liên quan phát triển như: dịch vụ thẻ, dịch vụ chuyển tiền điện tử, thanh toán trực tuyến.

Đây cũng chính là điều kiện để thu hút, hấp dẫn khách hàng quan hệ với ngân hàng. Thông qua hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt, ngân hàng nắm được những thông tin về tình hình thanh toán, hoạt động của khách hàng, là những thông tin có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động tín dụng. Thứ ba, đối với khách hàng. Thanh toán qua ngân hàng mang lại lợi ích to lớn cho khách hàng, nhờ việc tăng nhanh tốc độ chu chuyển vốn, tiết kiệm được các chi phí phát sinh (chi phí vận SVTH: Đặng Thị Kim Huyền 10 Luan van Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.

Nguyễn Thị Thúy Đạt chuyển, chi phí kiểm đếm…) từ đó giảm chi phí đầu vào, hạ giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh doanh. Sử dụng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt bảo đảm tiện lợi, nhanh chóng, chính xác, an toàn và bảo mật cho khách hàng. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, khi mức độ ứng dụng công nghệ thông tin của các NHTM trong hoạt động thanh toán ngày càng cao, cụ thể: chỉ bằng một lệnh của chủ tài khoản, một giao dịch có thể thực hiện được ngay không kể không gian và địa điểm giao dịch nhờ công nghệ mạng, công nghệ chuyển tiền điện tử và công nghệ online. Đây là tiện ích thanh toán nói chung và thanh toán không dùng tiền mặt nói riêng trong ứng dụng công nghệ thông tin hiện nay.

Sự đa dạng hóa các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng trong hoạt động thanh toán (nhất là các loại thẻ ngân hàng), tạo điều kiện cho khách hàng có nhiều sự chọn lựa trong việc sử dụng các dịch vụ sao cho có lợi nhất: tiện ích và chi phí giao dịch thấp. Đối với khách hàng là doanh nghiệp, thanh toán không dùng tiền mặt sẽ đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ luân chuyển vốn và quá trình sản xuất trong hoạt động kinh doanh, đảm bảo an toàn về vốn và tài sản, tránh được rủi ro. Thứ tư, đối với xã hội.