Biện Pháp Mở Rộng và Phát Triển Dịch Vụ Ngân Hàng Hiện Đại Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích biện pháp mở rộng và phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam.

• Tác giả: Võ Thị Minh Tâm
• Người hướng dẫn: PGS – TS Trần Hoàng Ngân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Biện Pháp Mở Rộng Và Phát Triển Dịch Vụ Ngân Hàng Hiện Đại Của Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG VÀ VAI TRÒ CỦA SẢN PHẨM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG
• 1.2. KHÁI NIỆM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG
• 1.3. CÁC LOẠI HÌNH DỊCH VỤ NGÂN HÀNG PHỔ BIẾN HIỆN NAY
• 1.3.1. DỊCH VỤ NGÂN HÀNG TRUYỀN THỐNG
• 1.3.2. DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI
• 1.4. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DỊCH VỤ NGÂN HÀNG
• 1.4.1. NĂNG LỰC TÀI CHÍNH
• 1.4.2. CHÍNH SÁCH GIÁ, PHÍ
• 1.4.3. CÔNG NGHỆ NGÂN HÀNG
• 1.4.4. TRÌNH ĐỘ QUẢN LÝ VÀ CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC
• 1.4.5. HOẠT ĐỘNG MARKETING VÀ CHĂM SÓC KHÁCH HÀNG
• 1.4.6. CÁC ĐỊNH HƯỚNG CHIẾN LƯỢC VÀ CHÍNH SÁCH CỦA NGÂN HÀNG
• 1.4.7. QUY TRÌNH, THỦ TỤC GIAO DỊCH
• 1.4.8. CÁC YẾU TỐ KHÁC
• 1.5. VAI TRÒ CỦA DỊCH VỤ NGÂN HÀNG
• 1.5.1. ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ
• 1.5.2. ĐỐI VỚI XÃ HỘI
• 1.5.3. ĐỐI VỚI HỆ THỐNG NGÂN HÀNG
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH CUNG CẤP DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI CỦA CÁC NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM
• 2.1. TÌNH HÌNH CUNG CẤP DỊCH VỤ NGÂN HÀNG TRUYỀN THỐNG
• 2.1.1. Huy động vốn
• 2.1.2. Các dịch vụ khác
• 2.1.2.1. Dịch vụ thanh toán
• 2.1.2.2. Dịch vụ ngân quỹ
• 2.2. TÌNH HÌNH CUNG CẤP DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI
• 2.2.1. Khuôn khổ pháp lý
• 2.2.2. Hoạt động cung cấp dịch vụ ngân hàng hiện đại của các Ngân hàng TMCP Việt Nam
• 2.2.2.1. Tài khoản và dịch vụ thẻ
• 2.2.2.2. Ngân hàng điện tử (internet banking, mobile banking, …)
• 2.2.2.3. Dịch vụ ngân hàng tại nhà (home-banking)
• 2.2.2.4. Dịch vụ ngân hàng tự động qua điện thoại (Phone-banking)
• 2.2.2.5. Dịch vụ ngân hàng qua điện thoại di động
• 2.2.2.6. Dịch vụ ngân hàng bán lẻ
• 2.3. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI CỦA MỘT SỐ NGÂN HÀNG TMCP LỚN Ở VIỆT NAM
• 2.3.1. Một số dịch vụ ngân hàng hiện đại nổi bật của NH TMCP Á Châu (ACB)
• 2.3.1.1. Giao dịch ngân hàng qua điện thoại
• 2.3.1.2. Công nghệ xác nhận chủ tài khoản bằng dấu vân tay
• 2.3.2. Một số dịch vụ ngân hàng hiện đại nổi bật của NH TMCP Ngoại Thương Việt Nam
• 2.3.2.1. Dịch vụ ngân hàng trực tuyến VCB-iB@nking
• 2.3.2.2. Dịch vụ ngân hàng qua tin nhắn ĐTDĐ VCB - SMS B@nking
• 2.3.2.3. Dịch vụ tin nhắn chủ động qua VCB - SMS B@nking
• 2.3.2.4. Dịch vụ “VCB-eTopup"
• 2.3.2.5. Dịch vụ ngân hàng 24x7 qua ĐT VCB – Phone B@nking
• 2.3.2.6. Dịch vụ tài chính trên kênh VCB-iB@nking
• 2.3.2.7. Dịch vụ thanh toán hóa đơn trả sau trên kênh VCB-ib@nking
• 2.3.3. Một số dịch vụ ngân hàng hiện đại nổi bật của NH TMCP Công Thương Việt Nam (Vietinbank)
• 2.3.3.1. VietinBank At Home
• 2.3.3.2. Sản phẩm MOMO
• 2.4. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI CỦA CÁC NGÂN HÀNG TMCP TẠI VIỆT NAM
• 2.4.1. Những thành tựu đạt được
• 2.4.2. Những tồn tại
• 2.4.3. Nguyên nhân tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP MỞ RỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI CỦA CÁC NGÂN HÀNG TMCP TẠI VIỆT NAM
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH NGÂN HÀNG GIAI ĐOẠN 2010 – 2020
• 3.1.1. Về quan điểm phát triển
• 3.1.2. Mục tiêu chiến lược và khâu đột phá
• 3.2. CÁC BIỆN PHÁP MỞ RỘNG VÀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI CỦA CÁC NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM
• 3.2.1. Nâng cao chất lượng công nghệ
• 3.2.2. Phát triển nguồn nhân lực
• 3.2.3. Đa dạng hóa sản phẩm
• 3.2.4. Chính sách marketing và phát triển thương hiệu
• 3.2.4.1. Chính sách khách hàng
• 3.2.4.2. Chính sách giá phí
• 3.2.4.3. Chính sách phát triển mạng lưới kênh phân phối
• 3.2.4.4. Tăng cường quảng bá thương hiệu, tiếp thị
• 3.2.5. Giải pháp trên cơ sở tăng cường phát huy các dịch vụ sẵn có
• 3.2.5.1. Phát triển huy động vốn
• 3.2.5.2. Phát triển tín dụng
• 3.2.5.3. Phát triển dịch vụ thanh toán
• 3.2.6. Đối với Chính phủ, NHNN Việt Nam
• 3.2.7. Nhóm giải pháp khác
• PHỤ LỤC: KẾT QUẢ KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI TRONG DÂN CƯ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Dịch Vụ Ngân Hàng Hiện Đại Tại Việt Nam

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, dịch vụ ngân hàng hiện đại đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần. Các dịch vụ này không chỉ giúp ngân hàng tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại bao gồm nhiều yếu tố như công nghệ, nguồn nhân lực và chiến lược marketing. Đặc biệt, sự chuyển mình của công nghệ tài chính đã tạo ra nhiều cơ hội cho các ngân hàng trong việc cung cấp dịch vụ tiện ích cho khách hàng.

1.1. Khái Niệm Dịch Vụ Ngân Hàng Hiện Đại

Dịch vụ ngân hàng hiện đại bao gồm các sản phẩm và dịch vụ gắn liền với công nghệ như ngân hàng điện tử, dịch vụ thanh toán trực tuyến và các ứng dụng di động. Những dịch vụ này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao trải nghiệm của người dùng.

1.2. Vai Trò Của Dịch Vụ Ngân Hàng Trong Nền Kinh Tế

Dịch vụ ngân hàng hiện đại không chỉ hỗ trợ các giao dịch tài chính mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của đất nước. Chúng tạo ra sự thuận lợi cho doanh nghiệp và cá nhân trong việc tiếp cận nguồn vốn và thực hiện các giao dịch tài chính.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Dịch Vụ Ngân Hàng Hiện Đại

Mặc dù dịch vụ ngân hàng hiện đại đang phát triển nhanh chóng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức mà các ngân hàng thương mại cổ phần phải đối mặt. Các vấn đề như an ninh mạng, sự cạnh tranh từ các công ty fintech và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của khách hàng là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. An Ninh Mạng Trong Ngân Hàng

An ninh mạng là một trong những thách thức lớn nhất đối với các ngân hàng hiện đại. Việc bảo vệ thông tin khách hàng và ngăn chặn các cuộc tấn công mạng là điều cần thiết để duy trì lòng tin của khách hàng.

2.2. Cạnh Tranh Từ Các Công Ty Fintech

Sự xuất hiện của các công ty fintech đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt cho các ngân hàng truyền thống. Các ngân hàng cần phải đổi mới và cải tiến dịch vụ để giữ chân khách hàng.

III. Phương Pháp Mở Rộng Dịch Vụ Ngân Hàng Hiện Đại

Để phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại, các ngân hàng thương mại cổ phần cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển nguồn nhân lực là những yếu tố quan trọng.

3.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Tài Chính

Đầu tư vào công nghệ tài chính giúp ngân hàng cải thiện quy trình giao dịch và cung cấp dịch vụ nhanh chóng hơn. Các ngân hàng cần cập nhật công nghệ mới để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Khách Hàng

Chất lượng dịch vụ khách hàng là yếu tố quyết định trong việc giữ chân khách hàng. Các ngân hàng cần đào tạo nhân viên để cung cấp dịch vụ tốt nhất và tạo ra trải nghiệm tích cực cho khách hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dịch Vụ Ngân Hàng Hiện Đại

Các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam đã áp dụng nhiều dịch vụ ngân hàng hiện đại để phục vụ khách hàng. Những ứng dụng này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao hiệu quả giao dịch.

4.1. Ngân Hàng Điện Tử

Ngân hàng điện tử cho phép khách hàng thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi thông qua internet. Điều này giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi và tăng cường sự tiện lợi cho khách hàng.

4.2. Dịch Vụ Thanh Toán Trực Tuyến

Dịch vụ thanh toán trực tuyến đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Khách hàng có thể thanh toán hóa đơn, chuyển tiền và thực hiện các giao dịch khác một cách nhanh chóng và an toàn.

V. Kết Luận Về Tương Lai Dịch Vụ Ngân Hàng Hiện Đại Tại Việt Nam

Tương lai của dịch vụ ngân hàng hiện đại tại Việt Nam rất hứa hẹn. Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, các ngân hàng thương mại cổ phần cần tiếp tục đổi mới và cải tiến dịch vụ để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của thị trường.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Dịch Vụ Ngân Hàng

Xu hướng phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại sẽ tiếp tục gia tăng, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng điện tử và thanh toán trực tuyến. Các ngân hàng cần nắm bắt xu hướng này để không bị tụt lại phía sau.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Đổi Mới Sáng Tạo

Đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt giúp các ngân hàng phát triển bền vững. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), hệ thống tài chính chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ. Tốc độ tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán năm 2009 đạt 28,99% cùng lượng kiều hối chuyển về đạt khoảng 6,5 tỷ USD vào năm 2007 đã mở ra tiềm năng to lớn cho thị trường dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, sự cạnh tranh gay gắt từ các định chế tài chính quốc tế với tiềm lực vốn hàng trăm tỷ USD cùng công nghệ hiện đại đặt các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) trong nước trước yêu cầu cấp bách phải tái cơ cấu danh mục sản phẩm, chuyển dịch từ dịch vụ truyền thống sang dịch vụ hiện đại.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ ngân hàng hiện đại tại các NHTMCP Việt Nam, nhận diện các nút thắt cản trở sự phát triển của mảng dịch vụ giàu tiềm năng này. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về dịch vụ ngân hàng hiện đại; đánh giá toàn diện thực trạng triển khai các sản phẩm công nghệ cao như Internet Banking, Mobile Banking, dịch vụ thẻ và ngân hàng bán lẻ giai đoạn 2006 - 2010; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược đến năm 2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống các NHTMCP tiêu biểu tại Việt Nam như Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) và Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) trong giai đoạn 2006 - 2010. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở khoa học để các ngân hàng nâng tỷ trọng thu nhập từ dịch vụ phi tín dụng lên mức 25% - 30% trong tổng lợi nhuận, đồng thời hỗ trợ thực hiện mục tiêu giảm tỷ trọng tiền mặt trong lưu thông xuống dưới mức 14% theo định hướng của Chính phủ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết dịch vụ tài chính theo quy định của Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ (GATS) thuộc WTO và Luật các Tổ chức Tín dụng Việt Nam năm 2010 (Luật số 47/2010/QH12). Theo đó, dịch vụ ngân hàng là tổng thể các hoạt động tài chính bao gồm nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.

Bên cạnh đó, tác giả vận dụng Mô hình Chấp nhận Công nghệ (Technology Acceptance Model - TAM) để phân tích hành vi của khách hàng đối với các sản phẩm ngân hàng điện tử thông qua hai nhân tố cốt lõi: nhận thức về tính hữu ích và nhận thức về tính dễ sử dụng. Bốn khái niệm chính được làm rõ trong nghiên cứu bao gồm:

• Dịch vụ ngân hàng truyền thống: Các hoạt động kinh doanh kinh điển gắn liền với huy động tiền gửi, cấp tín dụng từng món, chiết khấu giấy tờ có giá và thanh toán séc giấy tại quầy giao dịch vật lý.
• Dịch vụ ngân hàng hiện đại: Các dịch vụ gia tăng giá trị phát triển trên nền tảng công nghệ thông tin tiên tiến, cho phép khách hàng thực hiện giao dịch tài chính từ xa không phụ thuộc vào không gian và thời gian.
• Ngân hàng điện tử (E-Banking): Hệ thống phân phối đa kênh tích hợp gồm Internet Banking, Mobile Banking, Phone Banking và Home Banking.
• Bảo mật xác thực điện tử: Cơ chế chứng thực khóa công khai (PKI), chứng chỉ số điện tử (CA) và thiết bị tạo mật khẩu một lần (RSA Token) nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các giao dịch trực tuyến.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp duy vật biện chứng với các kỹ thuật phân tích định lượng và định tính chuyên sâu. Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo thường niên, báo cáo tài chính kiểm toán của các NHTMCP lớn và số liệu thống kê chính thức từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong chuỗi thời gian 5 năm (2006 - 2010).

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế với cỡ mẫu n = 350 khách hàng cá nhân và người tiêu dùng tại khu vực TP. Hồ Chí Minh. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo nhóm tuổi và thu nhập, kết hợp chọn mẫu thuận tiện tại các điểm giao dịch lớn.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ trọng cơ cấu và phân tích xu hướng là nhằm phản ánh chính xác sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng tiền mặt, đo lường mức độ thâm nhập của công nghệ ngân hàng mới, đồng thời chỉ rõ những điểm nghẽn về hạ tầng công nghệ và chi phí dịch vụ của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2006 - 2010 cho thấy bức tranh chuyển dịch rõ rệt trong hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại:

Thứ nhất, tốc độ huy động vốn và tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao nhưng có sự phân hóa. Năm 2009, huy động vốn toàn hệ thống tăng trưởng 29,88% (vượt mức 22,84% của năm 2008), trong đó huy động nội tệ VND tăng 30,07% và ngoại tệ tăng 29,29%. Tổng dư nợ tín dụng nền kinh tế năm 2009 tăng mạnh 37,53% so với mức tăng 23,38% năm 2008 nhờ các gói kích cầu kinh tế; tín dụng VND ghi nhận mức tăng đột phá 43,51%.

Thứ hai, cơ cấu tổng phương tiện thanh toán có chuyển biến tích cực theo hướng giảm dần tỷ trọng tiền mặt. Tỷ trọng tiền mặt trong tổng phương tiện thanh toán giảm đều đặn qua các năm: từ mức 17,21% năm 2006 xuống 16,36% năm 2007, tiếp tục giảm còn 14,60% năm 2008 và chạm mốc 14,01% vào năm 2009. Ngược lại, tiền gửi bằng ngoại tệ chiếm tỷ trọng 20,41% vào năm 2009.

       CƠ CẤU TỔNG PHƯƠNG TIỆN THANH TOÁN (2006 - 2009)
        2006      2007     2008     2009

Thứ ba, sự bùng nổ của hạ tầng kỹ thuật và các kênh phân phối hiện đại. Đến cuối năm 2010, toàn hệ thống đã lắp đặt khoảng 11.000 máy giao dịch tự động ATM trên toàn quốc. Các ngân hàng tiên phong đã liên tục nâng cấp các sản phẩm trực tuyến: Vietcombank triển khai VCB-iB@nking với hạn mức chuyển khoản 100.000.000 VNĐ/ngày cho cá nhân và 500.000.000 VNĐ/ngày cho đối tác tổ chức, dịch vụ tin nhắn chủ động VCB-SMS B@nking với mức phí trọn gói 8.800 VNĐ/tháng; ACB triển khai Call Center 247 và áp dụng công nghệ xác thực sinh trắc học vân tay chỉ mất 02 giây tại hơn 250 phòng giao dịch từ đầu năm 2011.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả dữ liệu qua biểu đồ cơ cấu phương tiện thanh toán và bảng so sánh thị phần, kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các NHTMCP đang đóng vai trò chủ lực trong việc hiện đại hóa dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Tỷ trọng tiền mặt giảm từ 17,21% xuống 14,01% là bằng chứng thực nghiệm rõ ràng cho thấy tác động tích cực của Quyết định 291/2006/QĐ-TTg về đề án thanh toán không dùng tiền mặt và Chỉ thị 20/2007/CT-TTg về trả lương qua tài khoản.

Tuy nhiên, khi đối chiếu với các quốc gia phát triển trong khu vực, việc phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại tại Việt Nam vẫn bộc lộ nhiều điểm hạn chế:

• Phần lớn tiện ích Internet Banking tại thời điểm nghiên cứu chỉ mới dừng lại ở mức độ tra cứu số dư tài khoản và sao kê giao dịch, chưa mở rộng toàn diện cho việc thanh toán thương mại điện tử trực tiếp.
• Mạng lưới 11.000 máy ATM và các điểm chấp nhận thẻ POS phân bổ không đồng đều, tập trung chủ yếu tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, khiến khu vực nông thôn (nơi chiếm hơn 70% dân số) khó tiếp cận.
• Tâm lý e ngại rủi ro gian lận trực tuyến như kỹ thuật lừa đảo qua mạng (phishing) hay tấn công chuyển hướng địa chỉ (pharming) khiến tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ thanh toán tự động thường xuyên chỉ đạt dưới 30% số tài khoản mở mới.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy mạnh việc phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại tại các NHTMCP Việt Nam đến năm 2020, hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm được kiến nghị thực hiện:

• Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ lõi và củng cố hệ thống an ninh mạng: Các NHTMCP cần phân bổ ngân sách từ 15% - 20% lợi nhuận hàng năm để nâng cấp hệ thống Core Banking thế hệ mới. Ứng dụng giải pháp xác thực đa lớp PKI, tích hợp thiết bị bảo mật RSA Token và mở rộng công nghệ sinh trắc học vân tay nhằm đạt mục tiêu giảm tỷ lệ lỗi kỹ thuật giao dịch xuống dưới 0,01% trong giai đoạn 2011 - 2015.
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng: Thiết kế các gói giải pháp tài chính trọn gói như thanh toán hóa đơn tự động (điện, nước, viễn thông), thấu chi tiêu dùng trực tuyến và dịch vụ ngân hàng qua điện thoại di động thông minh. Mục tiêu đặt ra là đưa tỷ trọng thu phí dịch vụ thuần đạt mức 25% - 30% trong tổng cơ cấu doanh thu trước năm 2020.
• Tối ưu hóa chính sách giá phí và chiến lược truyền thông thương hiệu: Ban hành biểu phí linh hoạt, áp dụng chính sách miễn giảm phí giao dịch chuyển khoản nội mạng (tương tự chính sách của Vietcombank và ACB) nhằm khuyến khích khách hàng mở tài khoản. Thiết lập đường dây nóng Call Center 24/7 và đào tạo chuyên sâu đội ngũ giao dịch viên đạt chuẩn quốc tế nhằm nâng tỷ lệ hài lòng của khách hàng lên trên 90%.
• Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách điều hành từ cơ quan quản lý: Đề nghị Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ đẩy mạnh thực thi Chỉ thị 20/2007/CT-TTg, mở rộng bắt buộc chi trả lương qua tài khoản đối với 100% doanh nghiệp tại các khu công nghiệp. Đồng thời, sớm ban hành quy chuẩn kỹ thuật đồng bộ về cổng thanh toán quốc gia và quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong giao dịch tài chính trực tuyến.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Ban Lãnh đạo và Khối Quản trị Chiến lược tại các NHTMCP: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn và bức tranh toàn cảnh về thị trường để hoạch định chiến lược chuyển đổi số, phân bổ nguồn vốn đầu tư công nghệ và tái cấu trúc danh mục sản phẩm ngân hàng bán lẻ.
• Bộ phận Nghiên cứu & Phát triển Sản phẩm (R&D) và Khối Ngân hàng Số: Tham khảo chi tiết các mô hình sản phẩm thành công như VCB-iB@nking, ACB Call Center 247, VietinBank At Home, từ đó xây dựng các gói tính năng tiện ích và thiết lập biểu phí cạnh tranh.
• Cơ quan Quản lý Nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính): Sử dụng các phát hiện về rào cản thanh toán không dùng tiền mặt để hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật, giám sát an toàn hệ thống thanh toán liên ngân hàng và điều hành chính sách tiền tệ.
• Giảng viên, Học viên Cao học và Nghiên cứu sinh ngành Tài chính - Ngân hàng: Nguồn tài liệu học thuật có cấu trúc mẫu mực, cung cấp phương pháp luận kết hợp dữ liệu thống kê giai đoạn 2006 - 2010 phục vụ các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về ngân hàng thương mại.

Câu hỏi thường gặp

Dịch vụ ngân hàng hiện đại khác dịch vụ truyền thống ở những điểm cốt lõi nào? Dịch vụ truyền thống chủ yếu xoay quanh các giao dịch trực tiếp tại quầy bằng chứng từ giấy như gửi tiền, vay vốn và chiết khấu. Ngược lại, dịch vụ hiện đại ứng dụng công nghệ số (Internet Banking, SMS Banking, thẻ ATM) cho phép khách hàng thực hiện giao dịch 24/7, xử lý tự động trong vòng 02 giây mà không cần tiếp xúc trực tiếp.

Yếu tố nào thúc đẩy tỷ trọng tiền mặt lưu thông giảm từ 17,21% năm 2006 xuống 14,01% năm 2009? Sự sụt giảm này là kết quả từ việc mở rộng mạng lưới 11.000 máy ATM, triển khai Quyết định 291/2006/QĐ-TTg về thanh toán phi tiền mặt và Chỉ thị 20/2007/CT-TTg bắt buộc trả lương qua tài khoản công chức, kết hợp với các tiện ích thu hộ hóa đơn điện nước qua ngân hàng điện tử.

Các rủi ro an ninh mạng phổ biến nhất đối với ngân hàng trực tuyến là gì? Các mối đe dọa chính bao gồm tấn công giả mạo giao diện website (phishing), chuyển hướng tên miền độc hại (pharming) và mã độc đánh cắp thông tin thẻ tín dụng. Để khắc phục, ngân hàng sử dụng chứng chỉ số CA, mã hóa dữ liệu đường truyền và thiết bị xác thực bảo mật một lần RSA Token.

ACB đã ứng dụng công nghệ sinh trắc học vào hoạt động quầy giao dịch như thế nào? Từ ngày 14/2/2011, ACB triển khai nhận diện chủ tài khoản bằng dấu vân tay tại hơn 250 chi nhánh. Hệ thống xử lý dữ liệu và định danh khách hàng chỉ trong 02 giây, giúp triệt tiêu nguy cơ giả mạo chữ ký hoặc sử dụng giấy CMND giả khi rút tiền.

Các văn bản pháp lý nào mang tính bước ngoặt cho dịch vụ ngân hàng giai đoạn 2006 - 2010? Bao gồm Nghị định 161/2006/NĐ-CP về thanh toán tiền mặt, Quyết định 20/2007/QĐ-NHNN về quy chế phát hành thẻ, Quyết định 32/2007/QĐ-NHNN quy định hạn mức thẻ trả trước vô danh không quá 5 triệu đồng, và Luật các Tổ chức Tín dụng số 47/2010/QH12.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận toàn diện về dịch vụ ngân hàng hiện đại trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng.
• Phản ánh trung thực thực trạng giai đoạn 2006 - 2010 với mức tăng trưởng huy động vốn đạt 29,88%, dư nợ tín dụng tăng 37,53% và tỷ trọng tiền mặt giảm tích cực về mức 14,01%.
• Nhận diện chính xác các rào cản cốt lõi về hạ tầng công nghệ, rủi ro bảo mật thông tin và thói quen tiêu dùng tiền mặt của người dân.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá gắn liền với lộ trình hiện đại hóa hệ thống ngân hàng giai đoạn 2011 - 2020.
• Các tổ chức tín dụng cần nhanh chóng bắt tay vào việc chuẩn hóa hạ tầng số, xây dựng hệ sinh thái thanh toán đa kênh nhằm tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững trong kỷ nguyên ngân hàng số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: Sự ra đời của các dịch vụ ngân hàng hiện đại đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần ở nước ta, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhờ sự cung ứng vốn kịp thời cho các thành phần kinh tế; mang lại lợi nhuận to lớn cho xã hội; nâng cao trình độ nhận thức của người dân, cung cấp cho họ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 21 những sản phẩm dịch vụ hiện đại phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế và hội nhập kinh tế thế giới; tạo sự liên kết chặt chẽ trong hệ thống ngân hàng hiện đại nước nhà để giảm thiểu rủi ro đối với hiện tượng khủng hoảng tài chính, cạnh tranh không lành mạnh giữa các ngân hàng thương mại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 22 Chương 2: - TÌNH HÌNH CUNG CẤP DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI CỦA CÁC NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM 2.1 Tình hình cung cấp dịch vụ ngân hàng truyền thống 2.1 Huy động vốn Huy động vốn của hệ thống ngân hàng tăng 29,88%, cao hơn so với mức 22,84% của năm 2008. Trong đó huy động vốn bằng VND tăng 30,07% (năm 2008: tăng 21,38%), huy động bằng ngoại tệ tăng 29,29% (năm 2008: tăng 27,74%). Huy động vốn tăng nhanh trong 6 tháng đầu năm, đạt mức bình quân trên 3%/tháng (tháng 05/2009 tăng mạnh nhất, ở mức 4,02%).

Tuy nhiên, trong 6 tháng cuối năm, tốc đột tăng trưởng huy động vốn đã chậm lại, bình quân tăng 1,67%/tháng (tháng 8/2009 tăng thấp nhất, ở mức 8,02%). Trước áp lực cạnh tranh với các kênh huy động vốn khác như thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản, trái phiếu chính phủ… các TCTD đã có nhiều giải pháp tăng cường huy động vốn thông qua việc tăng lãi suất, mở tài khoản thanh toán, dịch vụ thẻ, khuyến mãi hấp dẫn… Ngoài ra, việc mở rộng mạng lưới, chi nhánh phòng giao dịch của hệ thống TCTD trong năm qua đã góp phần thu hút được khá nhiều lượng tiền nhàn rỗi trong tổ chức kinh tế và dân cư.1: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Cho vay Tổng dư nợ tín dụng cho nền kinh tế của hệ thống ngân hàng tăng 37,53%, cao hơn nhiều so với mức tăng 23,38% của năm 2008, chủ yếu do tác động của các chính sách kích thích kinh tế, đáp ứng nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế của đất nước. Trong đó, tín dụng bằng VND tăng 43,51%, cao hơn nhiều so với năm 2008 (tăng 25,02%), tín dụng bằng ngoại tệ tăng 15.12%, thấp hơn so với năm 2008 (tăng 17. Trong 2 tháng đầu năm 2009, tín dụng VND tăng thấp theo xu hướng từ nửa cuối năm 2008.

Từ tháng 3 đến tháng 9/2009, tín dụng đã tăng mạnh trở lại để hưởn ứng và tranh thủ chính sách kích cầu, hỗ trợ lãi suất của Chính phủ nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế. Tuy nhiên, cuối năm 2009, mức tăng đã chậm lại do mức độ hỗ trợ lãi suất giảm dần. Cơ cấu tín dụng ngân hàng phân theo các ngành kinh tế thay đổi không nhiều so với tỷ trọng của năm 2008. Tỷ trọng tín dụng phục vụ phát triển nông thôn chiếm 22,8% (năm 2008:28,84%), ngành thường nghiệp chiếm 19,2% (năm 2008: 18,67).

Tỷ trọng tín dụng đối với các ngành khác như công nghiệp chiếm 26,5%; xây dựng chiếm 12,9%; vận tải, kho bãi, thông tin liên lạc chiếm 5,4%, ít biến động so với năm 2008. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Các dịch vụ khác: 2.1 Dịch vụ thanh toán: Tổng phương tiện thanh toán tăng 28,99% trong năm 2009, cao hơn so với tốc đột tăng 20,31% của năm 2008, chủ yếu do tín dịng đối với nền kinh tế tăng cao. Cơ cấu tổng phương tiện thanh toán tiếp tục chiều hướng thay đổi tích cực với tỷ trọng tiền mặt đạt 14,01%, giảm so với mức 14,6% của năm 2008 (năm 2007 là 16,36% và năm 2006 là 17,21%). Điều này cho thấy các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tăng mạnh hơn là các hình thức thanh toán bằng tiền mặt.

Tỷ trọng tiền gửi bằng ngoại tệ trong tổng phương tiện thanh toán tăng nhẹ từ mức 20,37% trong năm 2008 lên mức 20,41% trong năm 2009.7: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Dịch vụ ngân quỹ: Hoạt động dịch vụ ngân quỹ của các NHTMCP trên địa bàn ngày càng phát triển. Các NHTMCP tổ chức thu, chi hộ trực tiếp tại các công ty, tổ chức kinh tế tạo điều kiện cho khách hàng tiết kiệm thời gian và an toàn hơn trong việc thu chi 2.2 Tình hình cung cấp dịch vụ ngân hàng hiện đại 2.1 Khuôn khổ pháp lý Được sự tham mưu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), Chính phủ đã từng bước củng cố khuôn khổ pháp lý cho hoạt động thanh toán ngân hàng nhằm góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển một nền kinh tế ổn định và vững chắc. Năm 2001, Chính phủ đã ban hành Nghị định về hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán (Nghị định 64/2001/NĐ-CP) tạo khuôn khổ pháp lý chung cho các hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, làm cơ sở cho các tổ chức này ban hành các văn bản cụ thể hướng dẫn nghiệp vụ thanh toán trong từng hệ thống của mình, giúp hoạt động thanh toán an toàn và nhanh chóng, ổn định. Đặc biệt đối với ứng dụng công nghệ tin học vào lĩnh vực thanh toán của các ngân hàng, Chính phủ đã rất chú trọng đến việc tạo lập một hành lang pháp lý rõ ràng cho các hoạt động thanh toán có ứng dụng công nghệ điện tử.

Khi chưa có Luật giao dịch điện tử, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép ngân hàng, tổ chức tín dụng được sử dụng dữ liệu thông tin trên vật mang tin để làm chứng từ kế toán và thanh toán, việc sử dụng chứng từ điện tử làm chứng từ kế toán để hạch toán và thanh toán vốn của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán cũng đã được quy định, sau khi Luật Giao dịch điện tử được Quốc hội phê duyệt Chính phủ đã ban hành các văn bản hướng dẫn về giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng, tài chính, lĩnh vực thương mại… Một trong những mục tiêu của Chính phủ và NHNN là giảm thanh toán bằng tiền mặt trong nền kinh tế bằng việc thúc đẩy sử dụng các phương tiện thanh toán không LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 27 dùng tiền mặt, ngày 29/12/2006, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 291/2006/QĐ-TTg phê duyệt “Đề án thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020” do NHNN chủ trì phối hợp cùng các Bộ, ngành xây dựng. Để triển khai Đề án, ngày 28/12/2006, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 161/2006/NĐ-CP Quy định về thanh toán bằng tiền mặt và NHNN đã ban hành Thông tư số 01/2007/TT-NHNN hướng dẫn thực hiện Điều 4 và Điều 7 của Nghị định 161. Ngày 15/5/2007, Thống đốc NHNN đã ký ban hành Quyết định số 20/2007/QĐ- NHNN về Quy chế phát hành, thanh toán, sử dụng và cung cấp dịch vụ hỗ trợ hoạt động thẻ ngân hàng thay thế Quyết định số 371/1999/QĐ-NHNN về việc ban hành Quy chế phát hành, thanh toán và sử dụng thẻ ngân hàng. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng điều chỉnh đã rộng hơn, với các tổ chức tín dụng là ngân hàng, việc phát hành thẻ không cần phải xin cấp phép từ NHNN, nhưng để phát hành hoặc thanh toán thẻ, các tổ chức phát hành hoặc thanh toán thẻ phải đáp ứng những điều kiện cụ thể được Quy chế quy định, và NHNN đánh giá sự tuân thủ của các tổ chức đó.

Đối tượng phát hành thẻ không chỉ là các ngân hàng, mà còn là các tổ chức tín dụng phi ngân hàng, các tổ chức không phải tổ chức tín dụng có hoạt động ngân hàng cũng có thể được phát hành thẻ. Ngày 03/7/2007, Thống đốc NHNN đã ký ban hành Quyết định số 32/2007/QĐ-NHNN Quy định hạn mức số dư đối với thẻ trả trước vô danh (tại Khoản 2 Điều 3 Quy chế phát hành, thanh toán, sử dụng và cung cấp dịch vụ hỗ trợ hoạt động thẻ ngân hàng). Do thẻ trả trước vô danh là sản phẩm có những đặc thù riêng, chỉ để sử dụng thanh toán hàng hoá, dịch vụ có giá trị nhỏ và phục vụ cho bộ phận có thu nhập thấp không có tài khoản tại ngân hàng nên trong điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay thì hạn mức số dư của một thẻ không vượt quá 5 triệu đồng là hợp lý. Ngày 24/8/2007, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 20/2007/CT-Tg về việc trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ ngân sách Nhà nước.

Theo đó, kể từ ngày 01/01/2008, việc trả lương qua tài khoản được thực hiện cho công chức làm việc tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh, thành phố LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 28 lớn và từ ngày 01/01/2009, thực hiện trên phạm vi cả nước. Đây là một chủ trương có ý nghĩa lớn không chỉ về kinh tế mà cả xã hội, tạo thói quen sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt cho người dân. Nhìn chung, với chức năng đầu mối tham mưu của NHNN, Chính phủ đã không ngừng tạo dựng và củng cố cơ sở pháp lý cho hoạt động thanh toán đáp ứng được yêu cầu phát triển của nền kinh tế nói chung và hoạt động thanh toán qua ngân hàng nói riêng, tạo điều kiện cho các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán thực hiện công tác thanh toán tới công chúng được nhanh chóng, an toàn và thuận tiện. Từ đó, các ngân hàng thương mại (NHTM) chủ động cung ứng ra thị trường những sản phẩm, phương tiện và dịch vụ thanh toán phong phú, hiện đại, góp phần đa dạng hoá các loại hình dịch vụ ngân hàng hiện đại và đẩy nhanh tốc độ thanh toán, phù hợp với các quy định về áp dụng các điều ước quốc tế trong hoạt động thanh toán quốc tế giúp cho các NHTMCP Việt Nam tiến nhanh hơn trên con đường hội nhập.2 Hoạt động cung cấp dịch vụ ngân hàng hiện đại của các Ngân hàng 2.

Tài khoản và dịch vụ thẻ: Hiện nay, ngoài chức năng là tài khoản tiền gửi thông thường của cá nhân, các ngân hàng thương mại còn cung cấp dịch vụ ngân hàng thấu chi trên tài khoản, với hạn mức thấu chi dựa trên thu nhập ổn định hàng tháng, mức tiền lương, tài sản đảm bảo khác. Hiện nay Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB), Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ thương (Techcombank) đang khá thành công về loại hình dịch vụ này.