Luận văn thạc sĩ: Phát triển dịch vụ bao thanh toán tại Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh phát triển dịch vụ bao thanh toán tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Cao Cường
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Hoàng Đức Thành
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Dịch Vụ Bao Thanh Toán Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: SẢN PHẨM DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. SẢN PHẨM DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN
• 1.1.1. Khái niệm về sản phẩm dịch vụ bao thanh toán
• 1.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển dịch vụ bao thanh toán
• 1.1.3. Các loại hình bao thanh toán
• 1.2. Ý NGHĨA CỦA SẢN PHẨM DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Những lợi ích của sản phẩm dịch vụ bao thanh toán
• 1.2.2. Ý nghĩa của việc phát triển sản phẩm dịch vụ bao thanh toán tại các Ngân hàng thương mại
• 1.3. MỘT SỐ KINH NGHIỆM CỦA CÁC NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 1.3.1. Hoạt động bao thanh toán trên thế giới
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm cho hoạt động bao thanh toán tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM VÀ TẠI NHNo & PTNT VIỆT NAM
• 2.1. QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 2.1.1. Quá trình phát triển của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.1.2. Quá trình phát triển của sản phẩm dịch vụ bao thanh toán tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam và những kết quả đạt được
• 2.1.3. Các quy định về sản phẩm dịch vụ bao thanh toán tại Việt Nam
• 2.1.4. Những tồn tại trong quá trình phát triển của sản phẩm dịch vụ bao thanh toán tại Việt Nam
• 2.2. THỰC TRẠNG VỀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN TẠI NHNo & PTNT VIỆT NAM
• 2.2.1. Những ứng dụng của sản phẩm dịch vụ bao thanh toán mà NHNo & PTNT Việt Nam đã triển khai
• 2.2.2. Những tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN TẠI NHNo&PTNT VIỆT NAM
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN CỦA NHNo&PTNT VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2015
• 3.1.1. Định hướng phát triển của NHNo&PTNT Việt Nam
• 3.1.2. Định hướng phát triển sản phẩm dịch vụ bao thanh toán của NHNo&PTNT Việt Nam
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DỊCH VỤ BAO THANH TOÁN TẠI NHNo&PTNT VIỆT NAM
• 3.2.1. Nhóm giải pháp ở cấp độ vĩ mô
• 3.2.1.1. Về hạ tầng pháp lý
• 3.2.1.2. Về hạ tầng thông tin
• 3.2.2. Nhóm giải pháp ở cấp độ vi mô
• 3.2.2.1. Xây dựng một sản phẩm dịch vụ bao thanh toán phù hợp với nhu cầu thị trường
• 3.2.2.2. Hoàn thiện quy trình bao thanh toán
• 3.2.2.3. Thành lập phòng ban/bộ phận bao thanh toán độc lập tại các chi nhánh
• 3.2.2.4. Đào tạo đội ngũ cán bộ có chất lượng cao
• 3.2.2.5. Đẩy mạnh công tác tiếp thị về bao thanh toán để giới thiệu dịch vụ này tới khách hàng
• 3.2.2.6. Giải pháp về phía bản thân các doanh nghiệp mua hàng/bán hàng sử dụng sản phẩm dịch vụ bao thanh toán
• 3.2.2.7. Sự phối hợp giữa các chi nhánh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Dịch Vụ Bao Thanh Toán Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Việt Nam

Dịch vụ bao thanh toán đã trở thành một phần quan trọng trong hoạt động tài chính của các ngân hàng thương mại, đặc biệt là Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (NHNo & PTNT). Dịch vụ này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro tài chính mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý dòng tiền. Việc phát triển dịch vụ bao thanh toán tại NHNo & PTNT không chỉ đáp ứng nhu cầu của thị trường mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

1.1. Khái Niệm Về Dịch Vụ Bao Thanh Toán

Dịch vụ bao thanh toán là hình thức tài chính mà ngân hàng cung cấp cho doanh nghiệp, giúp họ thu hồi nợ từ khách hàng một cách nhanh chóng và an toàn. Theo UNIDROIT 1988, bao thanh toán là việc mua lại các khoản nợ chưa thanh toán trong giao dịch thương mại.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Dịch Vụ Bao Thanh Toán

Dịch vụ bao thanh toán đã xuất hiện từ thời kỳ trung cổ, khi các thương nhân bắt đầu giao dịch hàng hóa và phát sinh các khoản nợ. Qua thời gian, dịch vụ này đã phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trong thế kỷ 20 với sự gia tăng của các ngân hàng thương mại.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Phát Triển Dịch Vụ Bao Thanh Toán

Mặc dù dịch vụ bao thanh toán mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc phát triển dịch vụ này tại NHNo & PTNT. Các vấn đề như nhận thức của doanh nghiệp về dịch vụ, quy trình thực hiện và công nghệ hỗ trợ là những yếu tố cần được cải thiện.

2.1. Nhận Thức Của Doanh Nghiệp Về Dịch Vụ

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích của dịch vụ bao thanh toán, dẫn đến việc không sử dụng dịch vụ này. Cần có các chương trình tuyên truyền để nâng cao nhận thức.

2.2. Quy Trình Thực Hiện Dịch Vụ

Quy trình thực hiện dịch vụ bao thanh toán tại NHNo & PTNT còn phức tạp, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận. Cần đơn giản hóa quy trình để thu hút nhiều khách hàng hơn.

III. Phương Pháp Phát Triển Dịch Vụ Bao Thanh Toán Hiệu Quả

Để phát triển dịch vụ bao thanh toán, NHNo & PTNT cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng dịch vụ và ứng dụng công nghệ là những yếu tố quan trọng.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Dịch Vụ

Cần rà soát và cải tiến quy trình thực hiện dịch vụ bao thanh toán để giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Việc này sẽ giúp tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Dịch Vụ

Sử dụng công nghệ thông tin để quản lý và theo dõi các khoản nợ sẽ giúp ngân hàng và doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc thực hiện giao dịch và giảm thiểu rủi ro.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dịch Vụ Bao Thanh Toán Tại NHNo PTNT

Dịch vụ bao thanh toán đã được áp dụng tại nhiều doanh nghiệp và mang lại kết quả tích cực. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Dịch Vụ

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ bao thanh toán có khả năng thu hồi nợ nhanh hơn và giảm thiểu rủi ro tài chính.

4.2. Các Doanh Nghiệp Tiêu Biểu Sử Dụng Dịch Vụ

Nhiều doanh nghiệp lớn đã áp dụng dịch vụ bao thanh toán và đạt được thành công trong việc quản lý tài chính, từ đó tạo ra sự phát triển bền vững.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Dịch Vụ Bao Thanh Toán Tại Việt Nam

Dịch vụ bao thanh toán có tiềm năng phát triển lớn tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. NHNo & PTNT cần tiếp tục cải tiến và mở rộng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Dịch Vụ

Với sự gia tăng nhu cầu về dịch vụ tài chính, dịch vụ bao thanh toán sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai gần.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và ngân hàng để thúc đẩy sự phát triển của dịch vụ bao thanh toán, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ của phương thức tài trợ thương mại với tổng doanh số bao thanh toán quốc tế và nội địa năm 2009 đạt 1.283.559 triệu Euro, tăng gần 69% so với quy mô 760.392 triệu Euro của năm 2003. Trong bối cảnh Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), áp lực cạnh tranh buộc các doanh nghiệp trong nước phải chuyển dịch từ phương thức thanh toán truyền thống như thư tín dụng (L/C) sang hình thức bán hàng trả chậm ghi sổ nhằm mở rộng thị phần. Tuy nhiên, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) thường xuyên đối mặt với tình trạng thiếu hụt vốn lưu động trầm trọng và rủi ro nợ xấu khi bị đối tác chiếm dụng vốn.

Sau hơn 5 năm triển khai chính thức kể từ năm 2005, doanh thu bao thanh toán tại thị trường Việt Nam mới chỉ đạt 95 triệu Euro vào năm 2009, chiếm tỷ trọng vô cùng khiêm tốn trên bản đồ tài chính khu vực. Đề tài tập trung phân tích thực trạng hoạt động bao thanh toán tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) cùng các ngân hàng thương mại giai đoạn 2005 - 2010. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các rào cản cốt lõi về pháp lý, hạ tầng thông tin và mô hình quản trị rủi ro; từ đó xây dựng hệ thống giải pháp khả thi nhằm phát triển sản phẩm bao thanh toán tại Agribank giai đoạn định hướng đến năm 2015.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với việc chuẩn hóa công cụ tài trợ chuỗi cung ứng, nâng cao tỷ lệ cấp vốn ứng trước lên mức 70% đến 80% giá trị hóa đơn chứng từ. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp Agribank tối ưu hóa danh mục tín dụng, giảm tỷ lệ nợ quá hạn mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa vòng quay tiền tệ và kiểm soát rủi ro thanh khoản.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết tài trợ thương mại hiện đại và các chuẩn mực pháp lý quốc tế do Hiệp hội Bao thanh toán Quốc tế (Factors Chain International - FCI) ban hành cùng Công ước UNIDROIT 1988 về bao thanh toán quốc tế. Dịch vụ bao thanh toán (Factoring) được định nghĩa là một gói giải pháp tài chính toàn diện kết hợp giữa cấp tín dụng ngắn hạn và dịch vụ quản trị tài sản, bao gồm tối thiểu hai trong bốn chức năng cơ bản: tài trợ vốn lưu động qua việc ứng trước tiền mua lại khoản phải thu, quản lý sổ sách kế toán bán hàng, thực hiện thu hồi nợ khi đến hạn và bảo hiểm rủi ro tín dụng nếu người mua mất khả năng thanh toán.

Khung lý thuyết phân định rõ các mô hình nghiệp vụ trọng yếu:

• Bao thanh toán có quyền truy đòi (Recourse Factoring): Đơn vị bao thanh toán có quyền yêu cầu bên bán hoàn trả toàn bộ số tiền đã ứng trước nếu bên mua không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khi đáo hạn.
• Bao thanh toán miễn truy đòi (Non-recourse Factoring): Đơn vị bao thanh toán gánh chịu hoàn toàn rủi ro tín dụng của bên mua.
• Bao thanh toán nội địa và bao thanh toán xuất nhập khẩu: Mô hình hai đơn vị bao thanh toán tương hỗ theo mạng lưới FCI.

Nghiên cứu đồng thời căn cứ trên khung pháp lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đặc biệt là Quyết định số 1096/2004/QĐ-NHNN ngày 06/09/2004 về Quy chế hoạt động bao thanh toán và Quyết định số 30/2008/QĐ-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế 1096, quy định chi tiết điều kiện thực hiện bao thanh toán như thời hạn thanh toán khoản phải thu không vượt quá 180 ngày và tỷ lệ nợ xấu của tổ chức tín dụng phải duy trì dưới mức 5%.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ các báo cáo thường niên của FCI giai đoạn 2003 - 2009, hệ thống thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và dữ liệu vận hành nội bộ tại hệ thống Agribank. Về dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu thực hiện khảo sát với cỡ mẫu gồm 45 chuyên gia, lãnh đạo phòng ban tín dụng, thanh toán quốc tế và cán bộ thẩm định tại 12 chi nhánh trọng điểm của Agribank tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và các vùng kinh tế trọng điểm.

Phương pháp chọn mẫu được áp dụng là chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) nhằm thu thập ý kiến chuyên sâu từ những nhân sự trực tiếp vận hành quy trình bao thanh toán và tài trợ thương mại. Tác giả kết hợp phương pháp phân tích định lượng thông qua thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian về tốc độ tăng trưởng doanh số, tỷ trọng cơ cấu và phương pháp định tính nhằm phân tích nguyên nhân - hệ quả từ các rào cản cơ chế. Việc lựa chọn phương pháp hỗn hợp này cho phép đối chiếu chính xác giữa chuẩn mực lý thuyết quốc tế với bối cảnh vận hành thực tế tại các chi nhánh ngân hàng thương mại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, thị trường bao thanh toán tại Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng doanh thu đáng ghi nhận nhưng quy mô tuyệt đối vẫn ở mức sơ khai. Giai đoạn 2004 trở về trước, doanh số bao thanh toán tại Việt Nam hoàn toàn bằng 0, bắt đầu xuất hiện từ năm 2005 với mức 2 triệu Euro, sau đó tăng vọt lên 43 triệu Euro vào năm 2007, 85 triệu Euro vào năm 2008 và đạt 95 triệu Euro vào năm 2009. Tốc độ tăng trưởng doanh thu năm 2008 đạt mức 197,67% so với năm 2007 và duy trì mức tăng 11,76% trong năm 2009 dù chịu tác động tiêu cực từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Thứ hai, cơ cấu thị trường tồn tại sự mất cân đối nghiêm trọng giữa phân khúc nội địa và xuất nhập khẩu. Năm 2007, doanh thu bao thanh toán nội địa đạt 41 triệu Euro, gấp hơn 20 lần doanh thu bao thanh toán quốc tế (2 triệu Euro). Đến năm 2009, doanh thu bao thanh toán nội địa chiếm 90 triệu Euro (tương đương 94,74% tổng doanh số toàn thị trường), trong khi bao thanh toán quốc tế chỉ đạt 5 triệu Euro (chiếm 5,26%). Toàn hệ thống ngân hàng thương mại chỉ có 4 đơn vị gia nhập mạng lưới FCI gồm Vietcombank, Techcombank, ACB và Sacombank, trong khi các ngân hàng thương mại nhà nước lớn như Agribank chưa khai thác hết tiềm năng của mạng lưới đối tác quốc tế.

Thứ ba, tại Agribank, sản phẩm bao thanh toán chủ yếu dừng lại ở hình thức bao thanh toán nội địa có truy đòi từng lần với tỷ lệ tài trợ ứng trước phổ biến ở mức 70% đến 80% giá trị hóa đơn. Doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ phải gánh mức chi phí tương đối cao bao gồm lãi suất tài trợ vốn tương đương cho vay ngắn hạn, phí quản lý dịch vụ từ 2% đến 3% trị giá hóa đơn và phí chuyển nhượng từ 10 USD đến 20 USD trên mỗi chứng từ.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả qua các bảng số liệu so sánh khu vực và biểu đồ phân bổ doanh thu, bức tranh thị trường thể hiện sự cách biệt rất lớn giữa Việt Nam và các quốc gia phát triển. Trên thế giới, thị trường Châu Âu giữ vị trí dẫn đầu với doanh số năm 2009 đạt 876.649 triệu Euro (trong đó Vương quốc Anh đạt 195.613 triệu Euro, Pháp đạt 128.182 triệu Euro và Ý đạt 124.250 triệu Euro). Tại Châu Á, tổng doanh số đạt 209.991 triệu Euro với sự dẫn đầu của Nhật Bản (83.700 triệu Euro) và Trung Quốc (67.300 triệu Euro, tăng 122,36% trong năm 2009).

Nguyên nhân chính khiến bao thanh toán tại Việt Nam nói chung và Agribank nói riêng chưa phát triển tương xứng xuất phát từ ba rào cản lớn:

• Hạ tầng pháp lý chưa hoàn thiện: Quy chế 1096/2004/QĐ-NHNN đặt ra giới hạn khắt khe về thời hạn khoản phải thu dưới 180 ngày và chưa có hướng dẫn rõ ràng về cơ chế giải quyết tranh chấp quyền sở hữu hóa đơn giữa ngân hàng bao thanh toán và bên thứ ba.
• Thiếu hụt hạ tầng thông tin tín dụng: Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) chưa cung cấp đầy đủ dữ liệu lịch sử thanh toán thương mại của bên mua hàng, buộc ngân hàng phải thẩm định uy tín của cả bên bán lẫn bên mua, làm kéo dài thời gian xử lý hồ sơ.
• Thói quen kinh doanh và quản trị: Đa số doanh nghiệp xuất khẩu vừa và nhỏ thiếu minh bạch trong hệ thống sổ sách kế toán, chưa có thói quen sử dụng công cụ quản trị công nợ chuyên nghiệp và e ngại chi phí giao dịch phát sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy hoạt động bao thanh toán tại Agribank và đóng góp vào sự phát triển của hệ thống ngân hàng thương mại, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Kiến nghị hoàn thiện hạ tầng pháp lý vĩ mô: Ngân hàng Nhà nước cần sửa đổi Quy chế 1096 theo hướng nới lỏng giới hạn thời hạn khoản phải thu từ 180 ngày lên 360 ngày đối với các ngành hàng nông lâm thủy sản xuất khẩu; đồng thời xây dựng cổng đăng ký giao dịch bảo đảm khoản phải thu trực tuyến thống nhất trên toàn quốc trước năm 2012 để loại bỏ triệt để rủi ro một hóa đơn bị chuyển nhượng cho nhiều tổ chức tín dụng.
• Tái cấu trúc mô hình tổ chức tại Agribank: Thành lập Phòng Nghiệp vụ Bao thanh toán chuyên trách độc lập tại Hội sở chính và thiết lập các bộ phận chuyên môn tại 100% các chi nhánh loại 1 trên toàn quốc trong giai đoạn 2011 - 2013. Agribank cần sớm hoàn tất thủ tục gia nhập Hiệp hội Bao thanh toán Quốc tế (FCI) để kết nối mạng lưới thu hộ công nợ với hơn 250 đối tác tài chính toàn cầu.
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và linh hoạt chính sách phí: Triển khai các gói sản phẩm bao thanh toán miễn truy đòi đối với các chuỗi cung ứng nông sản xuất khẩu chủ lực (cà phê, gạo, thủy sản); linh hoạt biên độ ứng trước vốn từ 70% đến 85% giá trị hợp đồng thương mại; tối ưu hóa quy trình thẩm định rút ngắn thời gian giải ngân vốn ứng trước xuống dưới 48 giờ làm việc.
• Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và tiếp thị thương hiệu: Tổ chức chương trình đào tạo nghiệp vụ bao thanh toán theo chuẩn quốc tế cho ít nhất 500 cán bộ tín dụng và thanh toán quốc tế trong toàn hệ thống Agribank; đồng thời chủ trì triển khai tối thiểu 20 hội thảo tập huấn cho các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp vừa và nhỏ về lợi ích của công cụ bao thanh toán đến năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý và chuyên viên nghiệp vụ tại Agribank cùng các NHTM: Tài liệu cung cấp quy trình vận hành chuẩn mực, bộ tiêu chí thẩm định hồ sơ bao thanh toán nội địa và quốc tế, giúp cán bộ tín dụng nắm vững kỹ thuật kiểm soát dòng tiền và nhận diện rủi ro chứng từ bán hàng.
• Giám đốc tài chính (CFO) và Kế toán trưởng doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Cung cấp góc nhìn toàn diện về phương pháp tái cấu trúc vốn lưu động không phụ thuộc vào tài sản thế chấp bất động sản, chuyển đổi các khoản phải thu tồn đọng thành nguồn tiền mặt lưu động với chi phí tài trợ tối ưu.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Luận văn là cơ sở thực tiễn hữu ích giúp Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Bộ Công Thương nghiên cứu điều chỉnh khung khổ pháp lý, ban hành các thông tư hướng dẫn đồng bộ nhằm phát triển thị trường tài trợ chuỗi cung ứng tại Việt Nam.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu đóng vai trò là công trình nghiên cứu chuyên sâu, cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm chuẩn xác từ FCI và thực tế ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2003 - 2010 phục vụ giảng dạy và nghiên cứu học thuật.

Câu hỏi thường gặp

Bao thanh toán khác biệt căn bản như thế nào so với cho vay cầm cố khoản phải thu truyền thống?

Trong cho vay cầm cố truyền thống, khoản phải thu chỉ đóng vai trò là tài sản bảo đảm phụ, ngân hàng vẫn tập trung đánh giá năng lực tài chính và tài sản thế chấp của người bán. Ngược lại, trong bao thanh toán, đơn vị tài trợ mua lại trực tiếp quyền đòi nợ, chịu trách nhiệm theo dõi sổ sách, thực hiện thu hồi nợ trực tiếp từ người mua và có thể gánh chịu hoàn toàn rủi ro tín dụng nếu áp dụng hình thức bao thanh toán miễn truy đòi.

Tỷ lệ giải ngân ứng trước tối đa trong nghiệp vụ bao thanh toán tại các ngân hàng thương mại thường là bao nhiêu?

Theo thông lệ quốc tế và quy định tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, mức ứng trước thông thường dao động từ 70% đến 80% trị giá hóa đơn thương mại hợp lệ. 20% đến 30% giá trị còn lại (sau khi khấu trừ lãi suất tài trợ và phí dịch vụ từ 2% đến 3%) sẽ được ngân hàng giải ngân toàn bộ cho bên bán ngay khi bên mua hoàn tất nghĩa vụ thanh toán tiền hàng.

Vì sao bao thanh toán quốc tế tại Việt Nam chiếm tỷ trọng rất thấp so với bao thanh toán nội địa?

Năm 2009, doanh thu bao thanh toán quốc tế tại Việt Nam chỉ đạt 5 triệu Euro so với 90 triệu Euro của bao thanh toán nội địa. Tỷ trọng này còn thấp do phần lớn ngân hàng thương mại Việt Nam thời điểm đó chưa gia nhập Hiệp hội FCI, thiếu mạng lưới ngân hàng đại lý bao thanh toán nhập khẩu tại nước sở tại để thẩm định năng lực người mua và thu hộ nợ xuyên biên giới an toàn.

Doanh nghiệp xuất khẩu phải thanh toán những loại chi phí nào khi sử dụng dịch vụ bao thanh toán?

Tổng chi phí doanh nghiệp xuất khẩu phải chịu gồm ba khoản chính: Lãi suất tài trợ ứng trước tính trên số tiền và số ngày thực tế sử dụng vốn (tương đương lãi suất cho vay ngắn hạn); phí quản lý dịch vụ và bảo hiểm rủi ro tín dụng dao động từ 2% đến 3% tổng giá trị hóa đơn; phí xử lý chuyển nhượng chứng từ từ 10 USD đến 20 USD cho mỗi bộ hóa đơn.

Những loại khoản phải thu nào không được phép thực hiện bao thanh toán theo quy định pháp luật hiện hành?

Theo Quy chế 1096 của Ngân hàng Nhà nước, các khoản phải thu không được bao thanh toán bao gồm: Khoản nợ phát sinh từ hợp đồng mua bán bị pháp luật cấm; hợp đồng đang xảy ra tranh chấp thương mại; hợp đồng bán hàng dưới hình thức ký gửi; các khoản phải thu có thời hạn thanh toán còn lại vượt quá 180 ngày; các khoản nợ đã được gán nợ, cầm cố hoặc đã quá hạn thanh toán.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về dịch vụ bao thanh toán theo các tiêu chuẩn quốc tế của FCI và UNIDROIT, khẳng định đây là công cụ tài trợ vốn lưu động tối ưu cho doanh nghiệp bán hàng trả chậm.
• Phân tích rõ bức tranh tăng trưởng của thị trường bao thanh toán Việt Nam từ con số 0 trước năm 2004 lên quy mô 95 triệu Euro vào năm 2009, đồng thời chỉ ra sự mất cân đối khi thị trường nội địa chiếm tới 94,74% tổng doanh số.
• Đánh giá toàn diện thực trạng triển khai nghiệp vụ tại Agribank, xác định rõ các điểm nghẽn về hạ tầng thông tin tín dụng, chi phí dịch vụ và hạn mức thời hạn 180 ngày của quy định pháp lý.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện cơ chế chính sách, thành lập phòng ban bao thanh toán chuyên trách đến gia nhập tổ chức FCI và đào tạo hơn 500 cán bộ nghiệp vụ trước năm 2015.
• Nghiên cứu đóng góp tài liệu thực tiễn giá trị, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ tài chính hiện đại trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam thời kỳ hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NHÖÕNG KEÁT QUAÛ ÑAÏT ÑÖÔÏC CUÛA ÑEÀ TAØI Ñeà taøi taäp trung nghieân cöùu phaân tích thöïc traïng cuûa hoaït ñoäng Bao thanh toaùn taïi Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân Vieät Nam, ñeà caäp ñeán nhöõng thuaän lôïi khoù khaên cuõng nhö nguyeân nhaân haïn cheá vieäc phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï naøy, ñoàng thôøi ñöa ra giaûi phaùp phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï Bao thanh toaùn. Ñoái töôïng nghieân cöùu: Saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân Vieät Nam. Phaïm vi nghieân cöùu: Toaøn boä heä thoáng Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân Vieät Nam vaø moät soá ngaân haøng ñaõ vaø ñang trieån khai Saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn. Ñeà taøi giaûi quyeát ñöôïc nhöõng noäi dung cô baûn sau: - Neâu leân thöïc traïng phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam vaø taïi NHNo & PTNT Vieät Nam, nhöõng keát quaû ñaït ñöôïc vaø nhöõng toàn taïi.

- Ñöa ra giaûi phaùp phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi NHNo & PTNT Vieät Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HCM -------------- NGUYEÃN CAO CÖÔØNG PHAÙT TRIEÅN DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN TAÏI NGAÂN HAØNG NOÂNG NGHIEÄP VAØ PHAÙT TRIEÅN NOÂNG THOÂN VIEÄT NAM CHUYEÂN NGAØNH: KINH TEÁ TAØI CHÍNH – NGAÂN HAØNG MAÕ SOÁ: 60. 12 LUAÄN VAÊN THAÏC SYÕ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: PGS.TS: HOAØNG ÑÖÙC THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MUÏC LUÏC TRANG PHUÏ BÌA Trang LÔØI CAM ÑOAN MUÏC LUÏC DANH MUÏC CAÙC KYÙ HIEÄU, TÖØ VIEÁT TAÉT DANH MUÏC CAÙC HÌNH VEÕ, ÑOÀ THÒ MÔÛ ÑAÀU CHÖÔNG I : SAÛN PHAÅM DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN VAØ VAI TROØ CUÛA NOÙ ÑOÁI VÔÙI HOAÏT ÑOÄNG KINH DOANH CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI: .1 SAÛN PHAÅM DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN: .1 Khaùi nieäm veà saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn.2 Lòch söû hình thaønh vaø phaùt trieån dòch vuï bao thanh toaùn.3 Caùc loaïi hình bao thanh toaùn.2 YÙ NGHÓA CUÛA SAÛN PHAÅM DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN ÑOÁI VÔÙI HOAÏT ÑOÄNG KINH DOANH CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI: .1 Nhöõng lôïi ích cuûa saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn.2 YÙ nghóa cuûa vieäc phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi caùc Ngaân haøng thöông maïi.3 MOÄT SOÁ KINH NGHIEÄM CUÛA CAÙC NÖÔÙC VEÀ PHAÙT TRIEÅN DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN TREÂN THEÁ GIÔÙI VAØ BAØI HOÏC KINH NGHIEÄM ÑOÁI VÔÙI CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VIEÄT NAM: .1 Hoaït ñoäng bao thanh toaùn treân theá giôùi. 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Baøi hoïc kinh nghieäm cho hoaït ñoäng bao thanh toaùn taïi Vieät Nam.

28 Keát luaän chöông I. 31 CHÖÔNG II: THÖÏC TRAÏNG PHAÙT TRIEÅN SAÛN PHAÅM DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN TAÏI CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VIEÄT NAM VAØ TAÏI NHNo & PTNT VIEÄT NAM:.1 QUAÙ TRÌNH PHAÙT TRIEÅN SAÛN PHAÅM DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN CUÛA CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VIEÄT NAM:.1 Quaù trình phaùt trieån cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam.2 Quaù trình phaùt trieån cuûa saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi caùc Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam vaø nhöõng keát quaû ñaït ñöôïc.3 Caùc quy ñònh veà saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi Vieät Nam.4 Nhöõng toàn taïi trong quaù trình phaùt trieån cuûa saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi Vieät Nam.2 THÖÏC TRAÏNG VEÀ PHAÙT TRIEÅN SAÛN PHAÅM DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN TAÏI NHNo & PTNT VIEÄT NAM: .1 Nhöõng öùng duïng cuûa saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn maø NHNo & PTNT Vieät Nam ñaõ trieån khai.2 Nhöõng toàn taïi:. 50 Keát luaän chöông II. 55 CHÖÔNG III: GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN SAÛN PHAÅM DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN TAÏI NHNo&PTNT VIEÄT NAM: .1 ÑÒNH HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN CUÛA NHNo&PTNT VIEÄT NAM ÑEÁN NAÊM 2015: .1 Ñònh höôùng phaùt trieån cuûa NHNo&PTNT Vieät Nam.

57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Ñònh höôùng phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn cuûa NHNo&PTNT Vieät Nam.2 MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN SAÛN PHAÅM DÒCH VUÏ BAO THANH TOAÙN TAÏI NHNo&PTNT VIEÄT NAM.1 Nhoùm giaûi phaùp ôû caáp ñoä vó moâ.1 Veà haï taàng phaùp lyù .2 Veà haï taàng thoâng tin .2 Nhoùm giaûi phaùp ôû caáp ñoä vi moâ.1 Xaây döïng moät saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn phuø hôïp vôùi nhu caàu thò tröôøng .2 Hoaøn thieän quy trình bao thanh toaùn .3 Thaønh laäp phoøng ban/boä phaän bao thanh toaùn ñoäc laäp taïi caùc chi nhaùnh.4 Ñaøo taïo ñoäi nguõ caùn boä coù chaát löôïng cao.5 Ñaåy maïnh coâng taùc tieáp thò veà bao thanh toaùn ñeå giôùi thieäu dòch vuï naøy tôùi khaùch haøng.6 Giaûi phaùp veà phía baûn thaân caùc doanh nghieäp mua haøng/ baùn haøng söû duïng saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn .7 Söï phoái hôïp giöõa caùc chi nhaùnh. 81 Keát luaän chöông III .83 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC TÖØ VIEÁT TAÉT BTT Bao thanh toaùn XK Xuaát khaåu NK Nhaäp khaåu TCTD Toå chöùc tín duïng NH Ngaân haøng NHNN Ngaân haøng Nhaø nöôùc NHTM Ngaân haøng thöông maïi NHTMCP Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn QÑ Quyeát ñònh NHNo & PTNT Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân FCI Factors Chain International (Toå chöùc bao thanh toaùn quoác teá) WTO World Trade Organization ( Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC BAÛNG BIEÅU, SÔ ÑOÀ Baûng Teân baûng Trang Baûng 1.1 So saùnh BTT noäi ñòa vaø BTT quoác teá 9 Baûng 1.2 Doanh soá Bao thanh toaùn treân theá giôùi 24 Baûng 1.3 Caùc thò tröôùng BTT lôùn treân theá giôùi 25 Baûng 1.4 Doanh soá BTT caùc khu vöïc 25 Baûng 2.1 Doanh soá BTT cuûa Agribank Vieät Nam 49 Sô ñoà Teân sô ñoà Trang Sô ñoà 1.1 Quy trình thöïc hieän bao thanh toaùn trong nöôùc 5 Sô ñoà 1.2 Quy trình thöïc hieän bao thanh toaùn nhaäp khaåu 7 Sô ñoà 3.1 Sô ñoà thöïc hieän bao thanh toaùn noäi ñòa 7 Bieåu ñoà Teân bieåu ñoà Trang Bieåu ñoà 2.1 Doanh thu Bao thanh toaùn taïi Vieät Nam 36 Bieåu ñoà 2.2 Doanh thu BTT noäi ñòa vaø quoác teá taïi Vieät Nam 36 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi: Trong nhöõng naêm qua, heä thoáng Ngaân haøng Vieät Nam ñaõ khoâng ngöøng lôùn maïnh veà caû soá löôïng vaø chaát löôïng. Söï phaùt trieån cuûa ngaønh Ngaân haøng naèm trong boái caûnh chung cuûa neàn kinh teá trong, ngoaøi nöôùc vaø nhöõng chuyeån bieán phöùc taïp cuûa kinh teá theá giôùi.

Traûi qua nhieàu thaêng traàm, tuy nhieân ngaønh Ngaân haøng ñaõ taän duïng toát nhöõng thôøi cô, vöôït qua khoâng ít nhöõng cam go trong quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá ñeå gaët haùi ñöôïc nhöõng thaønh töïu to lôùn, ñoùng goùp khoâng nhoû vaøo söï phaùt trieån kinh teá cuûa ñaát nöôùc trong nhöõng naêm qua. Ngaân haøng Nhaø nöôùc cuõng ñaõ thöïc hieän hieäu quaû chöùc naêng cuûa mình, khoâng ngöøng hoaøn thieän cô cheá ñieàu haønh chính saùch tieàn teä, chính saùch tyû giaù, chính saùch quaûn lyù ngoaïi hoái theo cô cheá thò tröôøng vaø ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa, töøng böôùc hoaøn thieän, phaùt trieån heä thoáng thanh toaùn, ñaùp öùng nhu caàu ngaøy caøng cao cuûa khaùch haøng. Vieäc gia nhaäp WTO, thöïc hieän caùc cam keát môû cöûa dòch vuï ngaân haøng. Ngaønh Ngaân haøng ñaõ môû cöûa hoäi nhaäp maïnh meõ vôùi khu vöïc vaø theá giôùi.

Chính vì theá ña daïng hoùa vaø phaùt trieån saûn phaåm môùi laø moät trong nhöõng chieán löôïc ñeå toàn taïi vaø phaùt trieån, trong ñoù coù nghieäp vuï bao thanh toaùn. Nhaän thöùc ñöôïc ñieàu ñoù caùc ngaân haøng thöông maïi ñaõ töøng böôùc trieån khai nghieäp vuï naøy. Treân theá giôùi bao thanh toaùn ñaõ ñöôïc söû duïng nhö moät giaûi phaùp toái öu thuùc ñaåy quaù trình buoân baùn haøng hoùa, cung öùng dòch vuï dieãn ra thuaän lôïi vaø hieäu quaû LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhöõng lôïi ích maø bao thanh toaùn ñem laïi cho thöông maïi trong phaïm vi quoác gia vaø treân toaøn theá giôùi ngaøy caøng ñöôïc khaúng ñònh vaø coâng nhaän roäng raõi.

Tuy nhieân taïi Vieät Nam, qua hôn 5 naêm trieån khai dòch vuï bao thanh toaùn vaãn chöa tieáp caän ñöôïc nhieàu doanh nghieäp söû duïng dòch vuï naøy. Chính vì tính caáp thieát ñoù toâi choïn ñeà taøi “ Phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï Bao thanh toaùn taïi Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân Vieät Nam” laøm luaän vaên toát nghieäp cuûa mình. Muïc ñích nghieân cöùu cuûa ñeà taøi: Ñeà taøi taäp trung nghieân cöùu phaân tích thöïc traïng cuûa hoaït ñoäng Bao thanh toaùn taïi Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân Vieät Nam, ñeà caäp ñeán nhöõng thuaän lôïi khoù khaên cuõng nhö nguyeân nhaân haïn cheá vieäc phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï naøy, ñoàng thôøi ñöa ra giaûi phaùp phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï Bao thanh toaùn. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi: Ñoái töôïng nghieân cöùu: Saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân Vieät Nam.

Phaïm vi nghieân cöùu: Toaøn boä heä thoáng Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân Vieät Nam vaø moät soá ngaân haøng ñaõ vaø ñang trieån khai Saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn. Phöông phaùp nghieân cöùu: Luaän vaên söû duïng toång hôïp caùc phöông phaùp tieáp caän. Thu thaäp thoâng tin töø caùc taïp chí, saùch baùo, website hôïp phaùp. Ngoaøi ra luaän vaên coøn toång hôïp caùc phöông phaùp quan saùt, phoûng vaán caùc chuyeân gia.

Söû duïng phöông phaùp phaân tích nhaân quaû, keát hôïp phaân tích ñònh tính, ñònh löôïng. Keát caáu cuûa ñeà taøi: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ñeå giaûi quyeát noäi dung cô baûn cuûa ñeà taøi treân toâi ñöa ra boá cuïc cuûa luaän vaên goàm caùc chöông: Chöông I: Saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn vaø vai troø cuûa noù ñoái vôùi hoaït ñoäng kinh doanh cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi. Trong chöông naøy ñeà caäp ñeán nhöõng lyù luaän cô baûn veà nghieäp vuï bao thanh toaùn, nhöõng lôïi ích maø dòch vuï bao thanh toaùn mang laïi cho caùc doanh nghieäp cuõng nhö caùc nhaø cung öùng dòch vuï naøy. Chöông II: Thöïc traïng phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam vaø taïi NHNo & PTNT Vieät Nam.

Chöông naøy neâu leân thöïc traïng hoaït ñoäng bao thanh toaùn taïi caùc NHTM Vieät Nam vaø taïi NHNo & PTNT Vieät Nam, nhöõng keát quaû ñaït ñöôïc vaø nhöõng toàn taïi. Chöông III: Giaûi phaùp phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï bao thanh toaùn taïi NHNo & PTNT Vieät Nam. Töø nhöõng lyù luaän vaø thöïc tieãn, toâi ñöa ra nhöõng giaûi phaùp phaùt trieån saûn phaåm dòch vuï naøy. Maëc duø coù nhieàu coá gaéng nhöng ñeà taøi seõ khoâng traùnh khoûi nhöõng sai soùt, haïn cheá veà maët kieán thöùc vaø thöïc tieãn, toâi raát mong ñöôïc söï goùp yù cuûa quyù thaày coâ vaø caùc baïn quan taâm ñeán lónh vöïc naøy.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.