Luận Văn Thạc Sĩ: Phát Triển Dịch Vụ Bảo Lãnh Tại Ngân Hàng TMCP Á Châu

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích phát triển dịch vụ bảo lãnh tại ngân hàng TMCP Á Châu, cung cấp giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: Hoàng Thị Minh Liên
• Người hướng dẫn: Gs.Ts Dương Thị Bình Minh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Tài chính-Ngân hàng
• Đề tài: Phát Triển Dịch Vụ Bảo Lãnh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Á Châu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ kinh tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Những luận điểm cơ bản về phát triển dịch vụ bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.1. Khái niệm về bảo lãnh ngân hàng, phát triển dịch vụ bảo lãnh ngân hàng
• 1.2. Phân loại các hình thức bảo lãnh ngân hàng
• 1.2.1. Căn cứ vào phạm vi
• 1.2.2. Căn cứ vào đồng tiền bảo lãnh
• 1.2.3. Căn cứ vào phương thức phát hành
• 1.2.4. Căn cứ vào mục đích bảo lãnh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU
• 2.1. Tổng quan về NH TMCP Á Châu
• 2.1.1. Giới thiệu về NH TMCP Á Châu
• 2.1.2. Kết quả hoạt động của NH TMCP Á Châu giai đoạn 2010-2012
• 2.2. Thực trạng phát triển dịch vụ bảo lãnh tại NH TMCP Á Châu
• 2.2.1. Tình hình thực hiện dịch vụ bảo lãnh ngân hàng tại ACB
• 2.2.2. Thực trạng phát triển dịch vụ bảo lãnh tại ACB giai đoạn 2010-2012
• 2.2.3. Thực trạng rủi ro trong hoạt động bảo lãnh tại ACB
• 2.2.4. Thực trạng các yếu tố tác động đến sự phát triển dịch vụ bảo lãnh tại ACB
• 2.2.4.1. Các nhân tố bên ngoài
• 2.2.4.2. Các nhân tố bên trong
• 2.2.5. Phân tích vận dụng cơ sở pháp lý vào phát triển dịch vụ bảo lãnh tại ACB
• 2.2.6. Đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ bảo lãnh tại ACB
• 2.2.6.1. Nguyên nhân hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
• 3.1. Định hướng phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Á Châu năm giai đoạn 2014-2016
• 3.2. Các giải pháp phát triển dịch vụ bảo lãnh ngân hàng tại ACB
• 3.2.1. Đối với Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN)
• 3.2.2. Đối với Ngân hàng TMCP Á Châu
• 3.2.2.1. Khai thác thị trường và quản lý khách hàng
• 3.2.2.2. Đầu tư, đào tạo và phát triển đội ngũ nhân sự
• 3.2.2.3. Cải tiến quy trình và thủ tục
• 3.2.2.4. Tăng cường công tác quản trị rủi ro
• 3.2.2.5. Tăng cường hoạt động truyền thông, quảng bá hình ảnh và uy tín thương hiệu
• 3.2.2.6. Nâng cao sự hỗ trợ về công nghệ đối với dịch vụ bảo lãnh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. BẢNG CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Dịch Vụ Bảo Lãnh Tại Ngân Hàng TMCP Á Châu

Dịch vụ bảo lãnh ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp trong các giao dịch tài chính. Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đã và đang phát triển dịch vụ này nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc phát triển dịch vụ bảo lãnh không chỉ giúp ACB tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao uy tín và vị thế cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Khái Niệm Về Dịch Vụ Bảo Lãnh Ngân Hàng

Bảo lãnh ngân hàng là cam kết của ngân hàng thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện nghĩa vụ đã cam kết. Dịch vụ này giúp giảm thiểu rủi ro cho các bên tham gia giao dịch.

1.2. Vai Trò Của Dịch Vụ Bảo Lãnh Trong Kinh Tế

Dịch vụ bảo lãnh ngân hàng không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn và thực hiện các giao dịch thương mại quốc tế.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Dịch Vụ Bảo Lãnh Tại ACB

Mặc dù dịch vụ bảo lãnh tại ACB có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức lớn. Các vấn đề như cạnh tranh từ các ngân hàng khác, sự thay đổi trong quy định pháp lý và nhu cầu của khách hàng là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng cung cấp dịch vụ bảo lãnh đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn. ACB cần cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường marketing để thu hút khách hàng.

2.2. Thay Đổi Trong Quy Định Pháp Lý

Các quy định pháp lý liên quan đến dịch vụ bảo lãnh thường xuyên thay đổi, điều này đòi hỏi ACB phải cập nhật và điều chỉnh quy trình hoạt động để tuân thủ.

III. Phương Pháp Phát Triển Dịch Vụ Bảo Lãnh Tại ACB

Để phát triển dịch vụ bảo lãnh, ACB cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường. Việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân sự là rất cần thiết.

3.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Hiện Đại

Công nghệ hiện đại giúp ACB cải thiện quy trình xử lý bảo lãnh, từ đó nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động.

3.2. Đào Tạo Nhân Sự Chuyên Nghiệp

Đội ngũ nhân viên được đào tạo bài bản sẽ giúp ACB cung cấp dịch vụ bảo lãnh chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dịch Vụ Bảo Lãnh Tại ACB

Dịch vụ bảo lãnh tại ACB đã được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ xây dựng đến thương mại quốc tế. Những ứng dụng này không chỉ giúp ACB gia tăng doanh thu mà còn củng cố vị thế trên thị trường.

4.1. Bảo Lãnh Trong Ngành Xây Dựng

ACB cung cấp dịch vụ bảo lãnh cho các dự án xây dựng lớn, giúp các nhà thầu yên tâm thực hiện công việc mà không lo về tài chính.

4.2. Bảo Lãnh Trong Thương Mại Quốc Tế

Dịch vụ bảo lãnh của ACB hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc giao dịch với đối tác nước ngoài, giảm thiểu rủi ro trong thanh toán.

V. Kết Luận Về Phát Triển Dịch Vụ Bảo Lãnh Tại ACB

Phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Á Châu là một hướng đi chiến lược quan trọng. Để đạt được thành công, ACB cần tiếp tục cải tiến dịch vụ, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường.

5.1. Tương Lai Của Dịch Vụ Bảo Lãnh

Dịch vụ bảo lãnh có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai, đặc biệt khi nhu cầu xây dựng và đầu tư tăng cao.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Tiến

ACB cần xem xét các giải pháp cải tiến quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng và thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, nhu cầu sử dụng các công cụ tài trợ tín dụng gián tiếp tăng trưởng nhanh chóng. Hoạt động bảo lãnh ngân hàng nổi lên như một phương thức cấp tín dụng bằng uy tín, mang lại nguồn thu phí dịch vụ cao với mức chi phí vốn thấp và độ an toàn tương đối vượt trội so với các khoản vay truyền thống. Tuy nhiên, tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) – định chế tài chính sở hữu mạng lưới 345 chi nhánh và phòng giao dịch cùng mức vốn điều lệ đạt 9.376.965 triệu đồng – hoạt động bảo lãnh trong giai đoạn 2010-2012 vẫn chưa phát huy hết tiềm năng vốn có và chịu tác động mạnh từ biến động kinh tế vĩ mô.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng của tác giả Hoàng Thị Minh Liên, do GS.TS Dương Thị Bình Minh hướng dẫn khoa học tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh năm 2013, tập trung giải quyết bài toán hoàn thiện và mở rộng nghiệp vụ bảo lãnh. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng quy mô, cơ cấu sản phẩm và rủi ro tác nghiệp bảo lãnh tại ACB trong 3 năm tài chính (2010-2012). Kết quả phân tích cho thấy tỷ trọng thu phí bảo lãnh trong tổng thu dịch vụ ròng của ACB đã tăng trưởng từ 8% năm 2010 lên 18% vào năm 2012. Nghiên cứu xác lập các định hướng và giải pháp then chốt cho giai đoạn 2014-2016 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và kiểm soát rủi ro bảo lãnh ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết cấp tín dụng chữ ký để làm rõ bản chất của bảo lãnh ngân hàng. Đây là hình thức cấp tín dụng phi tiền tệ, theo đó định chế tài chính dùng uy tín và năng lực chi trả để cam kết thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi phát sinh vi phạm hợp đồng kinh tế. Khung nghiên cứu tích hợp các chuẩn mực pháp lý quốc tế gồm Quy tắc thống nhất về bảo lãnh theo yêu cầu URDG 758 của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC), Quy tắc thực hành cam kết dự phòng quốc tế ISP 590 và Công ước UNCITRAL năm 2000.

Tại thị trường trong nước, nghiên cứu dựa trên khung pháp lý của Luật Các tổ chức tín dụng và Thông tư số 28/2012/TT-NHNN ban hành ngày 03/10/2012. Khung phân tích xác lập 5 khái niệm sản phẩm chính: bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh vay vốn và bảo lãnh hoàn tiền ứng trước. Đồng thời, mô hình kiểm soát an toàn tín dụng áp đặt 2 giới hạn định lượng nghiêm ngặt: tổng số dư bảo lãnh cho 1 khách hàng không vượt quá 15% vốn tự có và tổng mức cấp tín dụng bao gồm dư nợ cho vay và bảo lãnh không được vượt quá 25% vốn tự có của tổ chức tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp luận duy vật biện chứng và các kỹ thuật định lượng, định tính chuyên sâu. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo thường niên của ACB trong giai đoạn 3 năm từ năm 2010 đến năm 2012, bao quát toàn bộ hệ thống gồm 1 Sở giao dịch, 80 chi nhánh và 264 phòng giao dịch trên 5 khu vực kinh tế trọng điểm.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua kỹ thuật khảo sát bảng hỏi cấu trúc theo thang đo Likert 5 mức độ, thực hiện trên cỡ mẫu 150 khách hàng doanh nghiệp và chuyên viên quản lý khách hàng tại các chi nhánh trọng điểm ở TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có định ngạch được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho các nhóm doanh nghiệp xây lắp, thương mại và xuất nhập khẩu. Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian và so sánh tỷ trọng liên hoàn để đo lường tốc độ tăng trưởng quy mô, chỉ số dịch chuyển danh mục sản phẩm và mức độ hài lòng của khách hàng đối với quy trình xử lý nghiệp vụ bảo lãnh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, doanh số phát hành bảo lãnh tại ACB ghi nhận mức tăng trưởng đột biến vào năm 2011 khi đạt đỉnh 5.198 tỷ đồng, tăng 62% so với năm 2010. Đến năm 2012, do suy thoái kinh tế chung, tổng doanh số phát hành duy trì ở mức 5.638 tỷ đồng, chỉ giảm nhẹ 1% so với năm trước đó.

Thứ hai, đóng góp tài chính của mảng bảo lãnh vào kết quả kinh doanh dịch vụ tăng trưởng ổn định. Thu nhập từ phí bảo lãnh năm 2010 đạt 72.905 triệu đồng (chiếm 8% tổng thu dịch vụ), tăng lên 11% năm 2011 và đạt 118.591 triệu đồng vào năm 2012, chiếm tỷ trọng 18% tổng thu dịch vụ ròng toàn hàng.

Thứ ba, cơ cấu sản phẩm bảo lãnh ghi nhận sự chuyển dịch rõ nét qua các bảng số liệu thống kê. Bảo lãnh thanh toán chiếm tỷ trọng cao nhất trong doanh số phát hành năm 2011 với mức 44%, sau đó giảm xuống 33% trong năm 2012. Ngược lại, bảo lãnh vay vốn có bước tăng vọt về số dư cuối kỳ trong năm 2012 bằng đồng Việt Nam với tỷ lệ tăng 296%, đạt mức doanh số 952.269 triệu đồng (tăng 311% so với năm 2011).

Thứ tư, áp lực rủi ro tín dụng và thanh khoản toàn hệ thống gia tăng đáng kể trong năm 2012. Tỷ lệ nợ xấu của ACB tăng từ mức 1% năm 2011 lên 2% năm 2012 (tương đương 2.526 tỷ đồng), trong đó nợ nhóm 2 tăng vọt 1559%, kéo theo lợi nhuận trước thuế năm 2012 giảm 77% xuống mức thấp hơn cùng kỳ, đạt tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản chỉ 0,55%.

Thảo luận kết quả

Diễn biến thực tế qua các biểu đồ phân tích thu nhập dịch vụ và bảng số dư cuối kỳ phản ánh sự thích ứng của ACB trước những biến động dữ dội của môi trường kinh doanh năm 2012. Việc tổng tài sản sụt giảm 37% (tương đương 103.659 tỷ đồng) và nguồn vốn huy động sụt giảm 39% (tương đương 104.278 tỷ đồng) đã buộc ngân hàng phải thắt chặt tín dụng trực tiếp và chuyển hướng sang tài trợ qua bảo lãnh nhằm tối ưu hóa chi phí dự phòng.

So sánh với các nghiên cứu cùng thời kỳ tại BIDV của tác giả Lê Kim Hoàn (2012) và VietinBank Chi nhánh 7 của tác giả Lê Thị Thanh Ý (2011), ACB có lợi thế vượt trội về quy trình chuẩn hóa khi thời gian kiểm tra hồ sơ ban đầu chỉ mất 1 giờ và phát hành thư bảo lãnh trong vòng 2 giờ làm việc. Tuy nhiên, điểm hạn chế của ACB nằm ở mạng lưới quan hệ quốc tế chưa đủ sâu để phát triển mạnh mảng bảo lãnh có xác nhận ngoại tệ, dẫn đến dư nợ bảo lãnh thanh toán ngoại tệ năm 2012 sụt giảm tới 77% (từ 371.024 triệu đồng xuống còn 85.649 triệu đồng). Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ sự thiếu hụt nhân sự am hiểu sâu về tranh chấp tài phán quốc tế và hệ thống chấm điểm tín dụng bảo lãnh chưa được tự động hóa hoàn toàn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ và số hóa phát hành bảo lãnh. Ngân hàng cần rút ngắn thời gian xử lý phê duyệt hồ sơ từ 2 giờ xuống dưới 45 phút thông qua việc ứng dụng chữ ký số và cổng bảo lãnh điện tử trực tuyến. Mục tiêu nâng tỷ lệ phát hành bảo lãnh tự động đạt tối thiểu 35% trong giai đoạn 2014-2016 do Khối Công nghệ thông tin và Khối Khách hàng Doanh nghiệp chủ trì thực hiện.

Thứ hai, đa dạng hóa thị trường và phát triển gói sản phẩm chuyên biệt. Đơn vị kinh doanh cần tập trung khai thác phân khúc 500.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) trong lĩnh vực xây lắp hạ tầng và cung ứng xuất nhập khẩu, đặt mục tiêu tăng trưởng doanh số phát hành bảo lãnh bình quân từ 15% đến 20% mỗi năm.

Thứ ba, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và thẩm định pháp lý. Ngân hàng cần chuẩn hóa các điều khoản hợp đồng theo thông lệ quốc tế URDG 758, đào tạo chuyên sâu nghiệp vụ cho 100% cán bộ tín dụng và nhân viên dịch vụ khách hàng (Loan CSR), phấn đấu hạ tỷ lệ phát sinh tranh chấp hoặc bồi hoàn bảo lãnh xuống dưới mức 0,2% trên tổng dư nợ cam kết.

Thứ tư, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý xoay quanh Thông tư 28/2012/TT-NHNN, xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin tín dụng tập trung (CIC) về các khoản bảo lãnh vi phạm giữa hơn 30 ngân hàng thương mại cổ phần để ngăn ngừa hiện tượng trục lợi bảo lãnh chéo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tín dụng tại các ngân hàng thương mại. Luận văn cung cấp khung tham chiếu thực tiễn để tái cấu trúc quy trình phê duyệt bảo lãnh 5 bước và thiết lập hệ thống hạn mức rủi ro an toàn cho mạng lưới chi nhánh.

Nhóm thứ hai là giám đốc tài chính (CFO) và kế toán trưởng tại các doanh nghiệp xây dựng, thương mại và xuất nhập khẩu. Tài liệu giúp doanh nghiệp nắm vững các điều kiện phát hành bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh tạm ứng và cách thức phòng ngừa rủi ro tranh chấp tài phán khi giao thương quốc tế.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng (Mã số đào tạo 63040201). Luận văn là nguồn học liệu giá trị với hệ thống 12 bảng biểu số liệu chi tiết và phương pháp phân tích chuỗi số liệu tài chính ngân hàng chuẩn mực.

Nhóm thứ tư là các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, hỗ trợ quá trình đánh giá tác động thực thi của các văn bản quy phạm pháp luật về nghiệp vụ cấp tín dụng phi tiền tệ.

Câu hỏi thường gặp

Nghiệp vụ bảo lãnh đóng góp như thế nào vào tổng thu nhập dịch vụ của ACB giai đoạn 2010-2012?

Hoạt động bảo lãnh giữ vai trò nguồn thu dịch vụ lớn thứ hai tại ACB, chỉ xếp sau dịch vụ thanh toán. Doanh thu phí bảo lãnh tăng liên tục từ 72.905 triệu đồng năm 2010 lên 118.591 triệu đồng năm 2012, nâng tỷ trọng đóng góp từ mức 8% lên 18% tổng thu nhập dịch vụ ròng toàn hệ thống.

Quy định an toàn vốn giới hạn mức cấp bảo lãnh cho một khách hàng là bao nhiêu?

Căn cứ Thông tư 28/2012/TT-NHNN và quy chế nội bộ ACB, tổng số dư bảo lãnh đối với 1 khách hàng không được vượt quá 15% vốn tự có của tổ chức tín dụng. Đồng thời, tổng giới hạn cấp tín dụng gồm cả cho vay và bảo lãnh cho một chủ thể tối đa là 25% vốn tự có.

Quy trình phát hành cam kết bảo lãnh tại ACB gồm những bước nào?

Quy trình gồm 5 bước chặt chẽ: Tiếp nhận nhu cầu khách hàng, kiểm tra tính hợp lệ hồ sơ trong 1 giờ làm việc, trình cấp thẩm quyền phê duyệt tín dụng, soạn thảo hợp đồng tại Trung tâm pháp lý chứng từ, và phát hành cam kết bảo lãnh trong vòng 2 giờ kể từ khi được phê duyệt.

Tại sao số dư bảo lãnh vay vốn tại ACB lại tăng đột biến 296% trong năm 2012?

Năm 2012 chứng kiến khó khăn thanh khoản của các doanh nghiệp trong nước. Để hỗ trợ đối tác vay vốn từ các tổ chức tín dụng khác hoặc các quỹ đầu tư phát triển, ACB đã đẩy mạnh phát hành bảo lãnh vay vốn như một giải pháp tài trợ thay thế, nâng doanh số sản phẩm này lên 952.269 triệu đồng.

Những rủi ro pháp lý quốc tế lớn nhất mà bên được bảo lãnh thường gặp phải là gì?

Rủi ro phổ biến nhất là việc không nắm vững các tập quán quốc tế như URDG 758 hay ISP 590, dẫn đến việc chấp nhận điều khoản xét xử tại tòa án nước ngoài. Thực tế nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã bị xử thua kiện và tịch thu thư bảo lãnh do không đáp ứng đúng yêu cầu xuất trình chứng từ chuẩn xác.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về cấp tín dụng bảo lãnh và khung pháp lý quốc tế gồm URDG 758, ISP 590 cùng Thông tư 28/2012/TT-NHNN.
• Đánh giá thực chứng bức tranh kinh doanh của ACB giai đoạn 2010-2012 với doanh số phát hành bảo lãnh duy trì trên 5.600 tỷ đồng và đóng góp 18% vào tổng thu dịch vụ ròng.
• Phân tích chi tiết sự chuyển dịch cơ cấu sản phẩm bảo lãnh nội tệ và ngoại tệ gắn liền với biến động tỷ lệ nợ xấu 2% của toàn ngân hàng.
• Đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp thực thi đồng bộ từ cải tiến quy trình, đào tạo nhân sự đến số hóa công nghệ cho giai đoạn 2014-2016.
• Đóng góp nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà nghiên cứu và nhà quản trị ngân hàng đang tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả mảng dịch vụ phi tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Những luận điểm cơ bản về phát triển dịch vụ bảo lãnh ngân hàng Cùng với xu hướng phát triển kinh tế thế giới, các dịch vụ ngân hàng ngày càng phát triển, trong đó bảo lãnh là một dịch vụ được thực hiện trên cơ sở cam kết của ngân hàng thực hiện nghĩa vụ tài chính của ngân hàng trong tương lai, là hình thức tín dụng “qua chữ ký”. Bảo lãnh xuất hiện vào giữa những năm 60 của thế kỷ 20 tại Mỹ, nhưng phải đến đầu những năm 70 thì bảo lãnh bắt đầu phát triển khá mạnh và lan rộng khắp các nước trên thế giới, bảo lãnh bắt đầu được sử dụng trong các giao dịch thương mại quốc tế. Kể từ đó đến nay, khả năng ứng dụng bảo lãnh ngày càng rộng rãi phục vụ giao dịch phát sinh trong lĩnh vực thương mại, tài chính… cũng như các giao dịch trong nước và ngoài nước. Vị trí của bảo lãnh ngân hàng ngày càng được khẳng định vai trò quan trọng của bảo lãnh không chỉ tài trợ vốn mà còn góp phần hạn chế rủi ro cho các chủ thể khi thiết lập và thực hiện các quan hệ giao dịch quốc tế.

Thực chất bảo lãnh ngân hàng là một trong các hình thức cấp tín dụng, nhưng khác các hình thức cấp tín dụng khác như: cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính… khi thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh, NHTM không phải cung ứng vốn cho khách hàng mà chỉ dùng uy tín và khả năng tài chính của mình để đảm bảo thực hiện tài chính trong tương lai. Như vậy, bảo lãnh ngân hàng là một biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và mang nhiều tiện ích cho ngân hàng. Do được NHTM bảo lãnh mà trong nhiều trường hợp, khách hàng không phải xuất vốn mà vẫn được ngân hàng bảo đảm nghĩa vụ liên quan đến thời gian thanh toán, nhận hàng, chất lượng hàng hóa, nghĩa vụ nộp thuế … Chính vì vậy, bảo lãnh ngân hàng ngày càng phát triển và góp phần thúc đẩy các hoạt động kinh tế ngày càng phát triển. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Khái niệm về bảo lãnh ngân hàng, phát triển dịch vụ bảo lãnh ngân hàng Về bảo lãnh ngân hàng, có thể hiểu theo nhiều khía cánh khác nhau: Bảo lãnh ngân hàng là một biện pháp bảo đảm mang tính dự phòng, theo đó, định chế tài chính phát hành cam kết ( the Guarantor) sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính cho bên nhận bảo lãnh ( the beneficiary) thay cho khách hàng ( Principal) khi khách hàng vi phạm nghĩa vụ đã cam kết Bảo lãnh ngân hàng là một hình thức cấp tín dụng thông qua sự cam kết của ngân hàng với khách hàng (Ths Bùi Diệu Anh, TS Hồ Diệu, TS Lệ Thị Hiệp Thương, 2011,“ Nghiệp vụ Tín Dụng Ngân Hàng”) Theo thông tư số 28/2012/TT-NHNN ngày 03/10/2012( có hiệu lực từ ngày 2/12/2012) của NHNN Việt Nam về việc quy định về bảo lãnh ngân hàng, thì “ Bảo lãnh ngân hàng ( sau đây gọi bảo lãnh) là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên bảo lãnh cam kết bằng văn bản với bên nhận bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh; bên được bảo lãnh phải nhận nợ và hoàn trả cho bên bảo lãnh theo thỏa thuận” Về phát triển dịch vụ bảo lãnh thì: Phát triển dịch vụ bảo lãnh của NHTM được hiểu là các hoạt động nhằm: (i) tăng trưởng dịch vụ bảo lãnh thông qua việc tăng trưởng số dư bảo lãnh bình quân, tăng thị phần dịch vụ qua các năm, gia tăng thu nhập từ dịch vụ bảo lãnh, mở rộng số lượng khách hàng, giữ chân khách hàng hiện tại…, (ii) bên cạnh đó, đa dạng hóa các sản phẩm bảo lãnh qua các năm, tăng cường uy tín ngân hàng trên thị trường, nâng cao chất lượng dịch vụ bảo lãnh và kiểm soát được rủi ro giúp đảm bảo sự tăng trưởng an LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 toàn và hiệu quả (Theo luận văn “ Phát triển dịch vụ bảo lãnh tại BIDV Chi Nhánh Phú Tài” của Nguyễn Thùy Trang) Theo tác giả luận văn thì “ Phát triển dịch vụ bảo lãnh ngân hàng là gia tăng số lượng bảo lãnh đã phát hành cũng như số dư bảo lãnh, thu nhập ròng từ dịch vụ bảo lãnh tăng, đa dạng hóa danh mục sản phẩm bảo lãnh…, đồng thời, áp dụng công nghệ hiện đại tiên tiến nhằm theo dõi, kiểm soát rủi ro bảo lãnh kết hợp với việc nâng cao chất lượng dịch vụ bảo lãnh nhằm thỏa mãn ngày càng tốt nhu cầu của khách hàng trên cơ sở đảm bảo mục tiêu tăng trưởng của ngân hàng” 1.2 Phân loại các hình thức bảo lãnh ngân hàng 1.1 Căn cứ vào phạm vi -Bảo lãnh trong nước: là hình thức bảo lãnh giữa ngân hàng với khách hàng thực hiện các giao dịch kinh tế phát sinh trong nước -Bảo lãnh ngoài nước:là hình thức bảo lãnh giữa ngân hàng với khách hàng thực hiện các giao dịch kinh tế phát sinh giữa chủ thể trong nước với chủ thể nước ngoài trong thương mại quốc tế và thanh toán quốc tế 1.2 Căn cứ vào đồng tiền bảo lãnh -Bảo lãnh bằng nội tệ: ngân hàng cam kết thực hiện bảo lãnh bằng đồng tiền trong nước -Bảo lãnh bằng ngoại tệ: ngân hàng cam kết thực hiện bảo lãnh bằng ngoại tệ như: USD, EUR, JPY… 1.3 Căn cứ vào phương thức phát hành -Bảo lãnh trực tiếp: là hình thức bảo lãnh mà ngân hàng bảo lãnh thực hiện hành vi cam kết bảo lãnh chịu trách nhiệm trực tiếp đối với người được bảo lãnh.

Người được bảo lãnh phải trực tiếp hoàn trả nợ và lãi phát sinh cho ngân hàng bảo lãnh khi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 ngân hàng bảo lãnh thực hiện cam kết bảo lãnh thông qua việc cho vay để thực hiện cam kết tài chính. Bảo lãnh trực tiếp rất phổ biến còn được hiểu là bảo lãnh thông thường. Tham gia hình thức này có ba bên tham gia: người bảo lãnh, người được bảo lãnh và người nhận bảo lãnh. -Bảo lãnh gián tiếp: là hình thức bảo lãnh mà ngân hàng bảo lãnh thực hiện hành vi cam kết bảo lãnh đối với người được bảo lãnh thông qua một ngân hàng trung gian phục vụ cho người được bảo lãnh, dựa trên cơ sở bảo lãnh của ngân hàng trung gian đối với người được bảo lãnh.

Người được bảo lãnh không trực tiếp hoàn trả nợ và lãi cho ngân hàng bảo lãnh mà phải thông qua ngân hàng trung gian khi ngân hàng bảo lãnh thực hiện cam kết bảo lãnh thông qua việc cho vay để thực hiện cam kết tài chính. Hình thức này được gọi là hình thức tái bảo lãnh. Tham gia hình thức này có bốn đối tượng đó là người bảo lãnh, người được bảo lãnh và người nhận bảo lãnh, ngân hàng trung gian bảo lãnh -Bảo lãnh có xác nhận: tương tự như trong thư tín dụng có xác nhận, người thụ hưởng có thể yêu cầu một ngân hàng khác xác nhận bảo lãnh do ngân hàng phát hành đưa ra. Khi có yêu cầu thực hiện bảo lãnh, người thụ hưởng có thể xuất trình chứng từ đề nghị của ngân hàng xác nhận hoặc là ngân hàng phát hành thanh toán.4 Căn cứ vào mục đích bảo lãnh -Bảo lãnh vay vốn: là cam kết của ngân hàng với bên nhận bảo lãnh, về việc sẽ trả nợ thay cho khách hàng trong trường hợp khách hàng không trả hoặc không trả đầy đủ, đúng hạn nợ vay đối với bên nhận bảo lãnh, tức là thực hiện nghĩa vụ cam kết đã bảo lãnh.

Bảo lãnh vay vốn bao gồm bảo lãnh vay vốn trong nước và bảo lãnh vay vốn nước ngoài. -Bảo lãnh thanh toán: là cam kết của ngân hàng đối với bên nhận bảo lãnh về việc sẽ thực hiện nghĩa vụ thanh toán thay cho khách hàng trong trường hợp khách LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ thanh toán của mình khi đến hạn, tức là thực hiện nghĩa vụ cam kết đã bảo lãnh -Bảo lãnh dự thầu: là cam kết của NHTM với bên mời thầu để bảo đảm nghĩa vụ tham gia dự thầu của khách hàng. Trường hợp khách hàng phải nộp phạt do vi phạm quy định đấu thầu mà không nộp hoặc không nộp đầy đủ tiền phạt cho bên mời thầu thì ngân hàng bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ trả thay, tức là thực hiện nghĩa vụ cam kết đã bảo lãnh -Bảo lãnh thực hiện hợp đồng: là cam kết của ngân hàng với bên nhận bảo lãnh, bảo đảm việc thực hiện đúng và đầy đủ các nghĩa vụ của khách hàng theo hợp đồng đã ký kết với bên nhận bảo lãnh. Trường hợp khách hàng vi phạm hợp đồng và phải bồi thường cho bên nhận bảo lãnh mà không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, thì ngân hàng bảo lãnh sẽ thực hiện thay tức là thực hiện nghĩa vụ cam kết đã bảo lãnh.

-Bảo lãnh đảm bảo cam kết chất lượng sản phẩm: là cam kết của ngân hàng với bên nhận bảo lãnh, bảo đảm việc khách hàng thực hiện đúng các thỏa thuận về chất lượng của sản phẩm theo hợp đồng đã ký kết với bên nhận bảo lãnh. Trường hợp khách hàng vi phạm chất lượng sản phẩm và phải bồi thường cho bên nhận bảo lãnh mà không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ thì ngân hàng bảo lãnh sẽ thực hiện thay, tức là ngân hàng sẽ thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đã cam kết. -Bảo lãnh hoàn thanh toán:là một loại bảo lãnh, do ngân hàng phát hành cho bên nhận bảo lãnh về việc bảo đảm nghĩa vụ hoàn trả tiền ứng trước cho khách hàng theo hợp đồng đã ký kết với bên nhận bảo lãnh. Trường hợp khách hàng vi phạm các cam kết với bên nhận bảo lãnh và phải hoàn trả tiền nhưng không hoàn trả hoặc hoàn trả không đủ số tiền ứng trước cho bên nhận bảo lãnh thì ngân hàng sẽ hoàn trả số tiền ứng trước cho bên nhận bảo lãnh, tức là thực hiện nghĩa vụ cam kết đã bảo lãnh.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 -Bảo lãnh bảo hành: là một bảo lãnh do ngân hàng phát hành cho bên nhận bảo lãnh với cam kết là bảo đảm bồi hoàn cho người thụ hưởng bảo lãnh nếu có bất kỳ nhược điểm nào trong vận chuyển hàng hóa, xây dựng… hoặc bên đối tác không bảo dưỡng máy móc vì bất kỳ lý do nào.