Phát Triển An Sinh Xã Hội Tại Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Bắc Bộ

Khám phá luận văn về an sinh xã hội tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, phân tích thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đời sống.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Quang Thái
• Trường học: Đại học Kinh doanh công nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh phát triển
• Đề tài: Phát Triển An Sinh Xã Hội Tại Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Bắc Bộ
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Các công trình nghiên cứu về an sinh xã hội
• 1.2. Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.3. Khoảng trống nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ AN SINH XÃ HỘI
• 2.1. Những vấn đề lý luận về an sinh xã hội
• 2.1.1. Khái niệm an sinh xã hội
• 2.1.2. Đặc điểm của an sinh xã hội
• 2.1.3. Cấu trúc của an sinh xã hội
• 2.1.4. Chức năng của an sinh xã hội
• 2.1.5. Nguyên tắc của an sinh xã hội
• 2.1.6. Vai trò của an sinh xã hội
• 2.1.7. Mối quan hệ giữa an sinh xã hội và tăng trưởng kinh tế
• 2.1.7.1. An sinh xã hội có mối quan hệ chặt chẽ với các chính sách tăng trưởng kinh tế
• 2.1.7.2. An sinh xã hội đảm bảo công bằng xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
• 2.1.7.3. An sinh xã hội đảm bảo sức lao động trong quá trình sản xuất và tiêu dùng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
• 2.1.7.4. Một số tiêu chí đánh giá tương quan giữa an sinh xã hội và tăng trưởng kinh tế
• 2.1.7.5. Bảo hiểm và tăng trưởng kinh tế
• 2.1.7.6. Giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế
• 2.1.7.7. Các nhân tố ảnh hưởng đến an sinh xã hội
• 2.1.7.8. Mô hình phát triển của an sinh xã hội
• 2.1.8. Kinh nghiệm quốc tế về an sinh xã hội vùng và bài học rút ra cho Việt Nam
• 2.2. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG AN SINH XÃ HỘI TRÊN VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM BẮC BỘ
• 3.1. Khái quát chung về vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.2. Địa lý, điều kiện tự nhiên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.3. Kinh tế - xã hội vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4. Thực trạng an sinh xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.1. Bảo hiểm trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.2. Lao động và việc làm trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.3. Trẻ em, giảm nghèo vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.4. Các dịch vụ xã hội cơ bản trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.5. Trợ giúp xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.6. Một số tương quan giữa an sinh xã hội và tăng trưởng kinh tế trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.6.1. Bảo hiểm và tăng trưởng kinh tế
• 3.4.6.2. Lao động, việc làm và tăng trưởng kinh tế
• 3.4.6.3. Giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế
• 3.4.6.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới an sinh xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.7. Ảnh hưởng phát triển trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.8. Môi trường pháp luật liên quan đến vấn đề an sinh xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm
• 3.4.9. Điều kiện tự nhiên trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.10. Văn hóa - xã hội của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.11. Bối cảnh mới ảnh hưởng đến vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.4.12. Đánh giá chung về thực trạng an sinh xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG AN SINH XÃ HỘI TRÊN VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM BẮC BỘ
• 4.1. Bối cảnh mới ảnh hưởng đến an sinh xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 4.2. Biến đổi khí hậu, thiên tai và ảnh hưởng của chúng
• 4.3. Toàn cầu hóa và hội nhập
• 4.4. Cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số
• 4.5. Xung đột địa chính trị toàn cầu
• 4.6. Yếu tố trong việc phát triển vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ trong thời gian tới
• 4.7. Quan điểm mới về an sinh xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ trong thời gian tới
• 4.8. Phân tích ma trận SWOT về an sinh xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 4.9. Một số giải pháp nhằm tăng cường đảm bảo an sinh xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
• 4.10. Nhóm các giải pháp cụ thể với 3 thành tố của an sinh xã hội
• 4.11. Tiểu kết chương 4
• KẾT LUẬN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC HỘP

Tóm tắt

I. Tổng Quan An Sinh Xã Hội Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Bắc Bộ 55 ký tự

An sinh xã hội (ASXH) là quyền cơ bản của mỗi công dân, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo đời sống ổn định và phản ánh trình độ phát triển bền vững của một quốc gia. Tại Việt Nam, phát triển ASXH toàn diện là một trong những mục tiêu quan trọng của Đảng và Nhà nước, thể hiện xuyên suốt trong các chính sách an sinh xã hội và quan điểm phát triển kinh tế - xã hội. Vùng Kinh Tế Trọng Điểm (KTTĐ) Bắc Bộ, trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của cả nước, đóng vai trò quan trọng trong việc thí điểm và triển khai các chính sách này. Khu vực này có mức sống cao hơn so với trung bình cả nước, tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện các chính sách ASXH. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những thách thức, như sự chênh lệch trong nhu cầu ASXH, sự tồn tại của hộ nghèo và cận nghèo, và những hạn chế trong việc thực thi chính sách. Các văn kiện Đại hội Đảng xác định việc nâng cao phúc lợi xã hội và đảm bảo an sinh xã hội là nhiệm vụ then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội.

1.1. Vai trò của An Sinh Xã Hội trong Phát Triển Kinh Tế

ASXH và tăng trưởng kinh tế (TTKT) có mối quan hệ chặt chẽ, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. ASXH tạo động lực tích cực đến ổn định và phát triển kinh tế, mang đến trạng thái an toàn trước những biến động kinh tế. Theo Nghị quyết 15-NQ/TW, việc đảm bảo mức tối thiểu về thu nhập, giáo dục và nhà ở là quan trọng. Tuy nhiên, mối quan hệ này có thể khác nhau giữa các vùng miền, phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, mức thu nhập và đặc thù văn hóa xã hội. Nghiên cứu sâu hơn về mối liên hệ này là cần thiết để xây dựng chính sách phù hợp.

1.2. Đặc Điểm Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Bắc Bộ và Ảnh Hưởng tới ASXH

Vùng KTTĐ Bắc Bộ là trung tâm kinh tế, văn hóa và khoa học kỹ thuật hàng đầu của Việt Nam. Với vai trò là cực tăng trưởng, vùng này hội tụ nguồn lực và nguyên khí quốc gia, đóng vai trò quan trọng trong hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, quá trình này cũng tạo ra những thách thức như cạnh tranh gay gắt trong thị trường lao động và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của người dân. Việc đảm bảo an sinh xã hội vùng kinh tế trọng điểm bắc bộ trong bối cảnh này đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt.

II. Thách Thức An Sinh Xã Hội Ở Vùng Kinh Tế Trọng Điểm 58 ký tự

Vùng KTTĐ Bắc Bộ đối mặt với nhiều thách thức trong việc đảm bảo an sinh xã hội. Các chính sách hiện hành còn bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt là trong bối cảnh dịch bệnh và hội nhập kinh tế quốc tế. Sự thiếu đồng bộ giữa các ngành và địa phương trong việc triển khai các chương trình ASXH, ngân sách hạn chế và những lúng túng trong ứng phó với các biến động kinh tế - xã hội là những vấn đề cần giải quyết. Dịch COVID-19 đã làm bộc lộ những hạn chế trong hệ thống bảo hiểm, việc làm và cung cấp dịch vụ xã hội cơ bản. Nhiều công nhân mất việc do các doanh nghiệp phải tạm ngừng hoạt động. Các đối tượng yếu thế trở nên dễ bị tổn thương hơn.

2.1. Bất Cập Trong Chính Sách An Sinh Xã Hội Hiện Hành

Chính sách ASXH hiện hành còn thiếu các quy chế đặc thù cho vùng KTTĐ Bắc Bộ, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế của địa phương. Sự phối hợp giữa các ngành và địa phương còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả triển khai chưa cao. Ngân sách dành cho ASXH còn hạn hẹp, gây khó khăn trong việc mở rộng phạm vi và nâng cao chất lượng dịch vụ. Theo tài liệu, cần có sự điều chỉnh phù hợp để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của hệ thống ASXH.

2.2. Ảnh Hưởng của Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế và Dịch Bệnh

Hội nhập kinh tế quốc tế tạo ra áp lực cạnh tranh lớn trong thị trường lao động, gây ra tình trạng mất việc làm và giảm thu nhập cho một bộ phận người dân. Dịch bệnh COVID-19 đã gây ra những tác động tiêu cực đến nền kinh tế, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ cần được thiết kế và triển khai một cách nhanh chóng và hiệu quả để giảm thiểu những tác động tiêu cực này.

III. Giải Pháp Phát Triển An Sinh Xã Hội Bền Vững 52 ký tự

Để giải quyết những thách thức trên, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện nhằm phát triển an sinh xã hội bền vững tại vùng KTTĐ Bắc Bộ. Các giải pháp này cần tập trung vào việc hoàn thiện chính sách, tăng cường nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi. Đồng thời, cần chú trọng đến việc tăng cường sự tham gia của các bên liên quan, bao gồm chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người dân. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và thu hút nguồn lực từ bên ngoài cũng là một yếu tố quan trọng.

3.1. Hoàn Thiện Chính Sách và Thể Chế An Sinh Xã Hội

Cần rà soát, sửa đổi và bổ sung các chính sách ASXH hiện hành để đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả. Xây dựng các quy chế đặc thù cho vùng KTTĐ Bắc Bộ, đáp ứng nhu cầu thực tế của địa phương. Tăng cường sự phối hợp giữa các ngành và địa phương trong việc xây dựng và triển khai các chương trình ASXH. Đơn giản hóa thủ tục hành chính để người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ ASXH.

3.2. Tăng Cường Nguồn Lực Đầu Tư Cho An Sinh Xã Hội

Tăng cường nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước cho các chương trình ASXH. Khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp và tổ chức xã hội vào việc cung cấp các dịch vụ ASXH. Thu hút nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài cho các dự án ASXH. Theo nghiên cứu, việc tăng cường đầu tư vào ASXH sẽ mang lại lợi ích kinh tế và xã hội to lớn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Nâng Cao Đời Sống Người Dân 57 ký tự

Các giải pháp phát triển an sinh xã hội cần được ứng dụng vào thực tiễn để nâng cao đời sống của người dân vùng KTTĐ Bắc Bộ. Cần tập trung vào việc tạo việc làm, tăng thu nhập, cải thiện điều kiện sống và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Đặc biệt, cần quan tâm đến các đối tượng yếu thế như người nghèo, người khuyết tật, người cao tuổi và trẻ em. Theo tài liệu tham khảo, một trong những cách hiệu quả là hỗ trợ người dân tham gia vào các chương trình đào tạo nghề để nâng cao kỹ năng và khả năng tìm kiếm việc làm.

4.1. Tạo Việc Làm và Tăng Thu Nhập cho Người Lao Động

Khuyến khích các doanh nghiệp tạo thêm việc làm mới và nâng cao thu nhập cho người lao động. Hỗ trợ người lao động tham gia các chương trình đào tạo nghề để nâng cao kỹ năng và khả năng tìm kiếm việc làm. Tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động di cư từ các vùng nông thôn đến các khu công nghiệp và đô thị để tìm kiếm việc làm. Cần đẩy mạnh tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân.

4.2. Cải Thiện Tiếp Cận Dịch Vụ Y Tế và Giáo Dục Chất Lượng

Nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và giáo dục. Mở rộng phạm vi bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội để người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ này. Xây dựng các cơ sở y tế và trường học hiện đại, đáp ứng nhu cầu của người dân. Phát triển các chương trình y tế và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

V. Kết Luận Tương Lai An Sinh Xã Hội Vùng Bắc Bộ 53 ký tự

Phát triển an sinh xã hội là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực của toàn xã hội. Với những giải pháp đồng bộ và sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, vùng KTTĐ Bắc Bộ có thể đạt được những thành tựu to lớn trong việc đảm bảo an sinh xã hội cho người dân. Từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của vùng và cả nước. Theo nghiên cứu, cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá hiệu quả của các chính sách ASXH để có những điều chỉnh phù hợp.

5.1. Đảm Bảo Công Bằng Xã Hội và Giảm Nghèo Bền Vững

Cần tập trung vào việc giảm nghèo bền vững và đảm bảo công bằng xã hội. Thực hiện các chính sách hỗ trợ người nghèo, người khuyết tật và các đối tượng yếu thế khác. Tạo điều kiện cho mọi người dân được hưởng những thành quả của phát triển kinh tế. Giảm nghèo bền vững là mục tiêu quan trọng.

5.2. Phát Triển Bền Vững và Bảo Vệ Môi Trường Sống

Cần chú trọng đến phát triển bền vững và bảo vệ môi trường sống. Áp dụng các công nghệ thân thiện với môi trường trong sản xuất và sinh hoạt. Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người dân. Phát triển bền vững là yếu tố then chốt để đảm bảo an sinh xã hội lâu dài.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu an sinh xã hội (ASXH) trong mối tương quan với phát triển kinh tế vùng giữ vai trò then chốt đối với sự phát triển bền vững của quốc gia, đặc biệt tại các vùng động lực kinh tế. Luận án tiến sĩ kinh tế của nghiên cứu sinh Nguyễn Hồng Nhung với đề tài “An sinh xã hội trên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ” (Chuyên ngành: Kinh tế phát triển, Mã số: 9310105, bảo vệ năm 2023 tại Viện Chiến lược phát triển - Bộ Kế hoạch và Đầu tư, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TSKH. Nguyễn Quang Thái) là công trình nghiên cứu tiên phong tiếp cận toàn diện hệ thống chính sách ASXH dưới lăng kính kinh tế phát triển và lý thuyết cực tăng trưởng tại một vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ).

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) mà luận án tập trung giải quyết xuất phát từ thực tiễn: các công trình trước đây tại Việt Nam thường tiếp cận ASXH dưới góc độ quản lý kinh tế, chính trị học hoặc xã hội học trên phạm vi cả nước (Mai Ngọc Cường, 2009; Nguyễn Thị Lan Hương và cộng sự, 2013; Nguyễn Thị Tâm, 2014) hoặc giới hạn trong phạm vi một tỉnh, thành phố riêng lẻ (Đồng Thị Hồng, 2015; Lê Anh, 2017). Chưa có công trình nào đánh giá có hệ thống mối quan hệ biện chứng hai chiều giữa ASXH và tăng trưởng kinh tế (TTKT) trên phạm vi không gian kinh tế vùng KTTĐ – nơi giữ vai trò là "đầu tàu" tăng trưởng nhưng lại chịu áp lực gay gắt về di cư lao động, chênh lệch mức sống, và thiếu hụt thể chế liên kết vùng.

Luận án xác lập hệ thống 3 nhóm câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu chính:

1. Vấn đề lý luận và kinh nghiệm quốc tế: Hệ thống ASXH trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN bao gồm những thành tố nào, mối quan hệ giữa ASXH và TTKT vùng diễn ra theo cơ chế nào, và kinh nghiệm phát triển ASXH vùng của Trung Quốc, Thái Lan hàm ý điều gì cho Việt Nam?
2. Vấn đề thực trạng và tương quan thực chứng: Thực trạng thực thi 5 thành tố ASXH tại Vùng KTTĐ Bắc Bộ giai đoạn 2010–2021 đạt được thành tựu và bộc lộ hạn chế gì; tương quan độ co giãn giữa ASXH và TTKT phản ánh điều gì về chất lượng phát triển?
3. Vấn đề quan điểm và giải pháp: Trong bối cảnh chuyển đổi số, biến đổi khí hậu và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, cần những quan điểm mới và giải pháp đột phá nào để củng cố hệ thống ASXH Vùng KTTĐ Bắc Bộ giai đoạn 2023–2030, tầm nhìn 2045?

Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 7 tỉnh, thành phố thuộc Vùng KTTĐ Bắc Bộ gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Vĩnh Phúc và Bắc Ninh. Khung thời gian phân tích tập trung chủ yếu vào giai đoạn 2010–2021 (lấy năm 2010 làm năm gốc so sánh thống kê theo Thông tư 02/2012/TT-BKHĐT), có cập nhật số liệu năm 2022 và xây dựng giải pháp đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn học thuật quốc tế và trong nước về ASXH và kinh tế vùng cho thấy ba dòng nghiên cứu chủ lưu rõ rệt:

Dòng nghiên cứu lý luận chuẩn tắc về ASXH và quản lý rủi ro: Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO, 1952) với Công ước 102 đã đặt nền móng chuẩn mực cho 9 nhánh trợ cấp ASXH tối thiểu; sau đó ILO (2017, 2021) tái khẳng định ASXH là quyền con người phổ quát, là công cụ giảm thiểu tổn thương trước các cú sốc vĩ mô. Robin Burgess và Nicholas Stern (1991) trong tác phẩm Social Security in Developing Countries giải thích sự can thiệp tất yếu của Nhà nước trước thất bại của thị trường (market failure) trong việc phân phối thu nhập và cung cấp lưới an sinh tại các nền kinh tế đang phát triển. Ramachandran (2011) nhấn mạnh vai trò của bảo trợ xã hội truyền thống và gia đình trước các khủng hoảng phi truyền thống. Ngân hàng Thế giới (WB, 2022, 2023) tiếp cận ASXH thông qua khung Quản lý Rủi ro Xã hội (Social Risk Management - SRM), nhấn mạnh tăng chi tiêu công có mục tiêu để bảo vệ nhóm lao động phi chính thức và người di cư.

Dòng nghiên cứu về động thái ASXH, hưu trí và thị trường lao động: David Wise và cộng sự (1999, 2017) qua công trình phân tích so sánh tại 12 quốc gia phát triển đã chỉ ra mối quan hệ nhân quả mạnh mẽ giữa cơ chế ưu đãi của hệ thống ASXH/hưu trí với hành vi tham gia lực lượng lao động của người cao tuổi và phụ nữ. Tại Việt Nam, Mai Ngọc Cường (2009, 2013), Nguyễn Hải Hữu (2008, 2013), Phạm Hồng Trang (2022) đã hệ thống hóa mô hình ASXH quốc gia; Hoàng Đức Thân (2012), Ngô Thắng Lợi (2018) phân tích mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội.

Dòng nghiên cứu về cực tăng trưởng và không gian kinh tế vùng: François Perroux (1972) đề xuất lý thuyết "Cực tăng trưởng" (Growth Poles), luận giải sự phát triển kinh tế không diễn ra đồng đều mà tập trung tại các điểm nút công nghiệp tạo ra các lực hướng tâm và ly tâm. Jacques Boudeville (1966) và John Friedmann (1966) mở rộng mô hình trung tâm - ngoại vi (core-periphery model). Hoàng Ngọc Phong (2023) làm rõ luận điểm địa kinh tế mới: tăng trưởng kinh tế cần tập trung để tạo đột phá quy mô, nhưng mức sống và an sinh xã hội phải tiệm cận hội tụ theo quy luật đường cong chữ U ngược.

Tranh luận học thuật cốt lõi tồn tại giữa hai trường phái:

• Trường phái phúc lợi tập trung (Centralized Egalitarian): Yêu cầu phân bổ đồng đều nguồn lực an sinh ngay từ đầu để triệt tiêu bất bình đẳng.
• Trường phái tích tụ địa kinh tế (Agglomeration Economics): Chấp nhận chênh lệch phân kỳ trong giai đoạn đầu tích tụ tư bản tại vùng cực tăng trưởng, sau đó dùng các công cụ tài khóa và chuyển nhượng để thúc đẩy hội tụ xã hội.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế về phát triển vùng:

• Trường hợp Trung Quốc: Nghiên cứu về sự phân hóa giữa miền Đông ven biển phát triển cao với miền Trung và miền Tây cho thấy nếu không có cơ chế chuyển giao liên vùng và bảo hiểm xã hội linh hoạt, di cư lao động ồ ạt sẽ phá vỡ hệ thống an sinh đô thị.
• Trường hợp Thái Lan: Sự tương phản sâu sắc giữa vùng đại đô thị Bangkok và vùng Đông Bắc (Isan) chỉ ra rằng chính sách an sinh phi tập trung nếu thiếu hỗ trợ từ ngân sách trung ương sẽ làm gia tăng phân hóa giai tầng.

Luận án của NCS Nguyễn Hồng Nhung định vị chính xác vào khoảng trống khoa học này: nghiên cứu thực chứng vùng cực tăng trưởng KTTĐ Bắc Bộ trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, tích hợp đồng bộ 5 thành tố ASXH với chỉ tiêu đánh giá độ co giãn tăng trưởng kinh tế.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mang lại những đóng góp học thuật rõ rệt cho chuyên ngành Kinh tế phát triển:

1. Mở rộng Lý thuyết Cực tăng trưởng (Growth Poles Theory) của François Perroux: Luận án chứng minh rằng một cực tăng trưởng không thể duy trì sức cạnh tranh bền vững nếu chỉ dựa trên sự tích tụ vốn và công nghệ công nghiệp; hệ thống ASXH đóng vai trò là "giá đỡ xã hội" điều tiết các ngoại ứng tiêu cực của quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh.
2. Bổ sung Lý thuyết Địa kinh tế mới về đường cong chữ U ngược: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm khẳng định trong giai đoạn phát triển tăng tốc của Vùng KTTĐ Bắc Bộ, khoảng cách phân hóa xã hội nội vùng có xu hướng giãn rộng nếu thiếu sự can thiệp chủ động của Nhà nước thông qua các công cụ phân phối và phân phối lại.
3. Hoàn thiện lý luận về vai trò tái sản xuất sức lao động: Luận án làm sáng tỏ luận điểm: chi tiêu cho ASXH không phải là khoản chi phí tiêu dùng mất đi, mà là khoản đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trực tiếp nâng cao năng suất lao động xã hội và kích cầu tiêu dùng nội địa.

Khung phân tích độc đáo

Luận án xác lập khung phân tích đa chiều tích hợp 3 trụ cột lý thuyết: Lý thuyết Cực tăng trưởng (Perroux/Friedmann), Khung Quản lý Rủi ro Xã hội (WB/ILO), và Lý thuyết Phát triển Bền vững (Nguyễn Quang Thái & Ngô Thắng Lợi, 2007).

Cấu trúc hệ thống ASXH trong luận án được mô hình hóa thành 5 thành tố hữu cơ:

• Thành tố 1: Bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN) – Trụ cột phòng ngừa và chia sẻ rủi ro cốt lõi, bảo vệ thu nhập người lao động trước các biến cố giảm hoặc mất khả năng lao động.
• Thành tố 2: Lao động và Việc làm – Trụ cột chủ động tạo lập sinh kế, nâng cao năng lực tham gia thị trường lao động, đảm bảo việc làm thỏa đáng.
• Thành tố 3: Trợ giúp xã hội (TGXH) và Giảm nghèo – Trụ cột khắc phục rủi ro và bảo vệ nhóm yếu thế, triển khai theo chuẩn nghèo đa chiều thích ứng.
• Thành tố 4: Dịch vụ xã hội cơ bản (DVXHCB) – Đảm bảo quyền tiếp cận tối thiểu về giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, vệ sinh môi trường và thông tin truyền thông.
• Thành tố 5: Ưu đãi xã hội (UĐXH) – Ghi nhận, tri ân và bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần cho người có công với cách mạng.

Luận án đưa ra định nghĩa mang tính chuẩn hóa:

"An sinh xã hội là sự bảo vệ của Nhà nước và xã hội nhằm nâng cao năng lực cho các thành viên trong xã hội khi gặp những rủi ro, biến cố trong cuộc sống giúp họ đảm bảo về mức sống tối thiểu, thu nhập, sức khoẻ, thông qua các biện pháp công cộng như: Bảo hiểm; lao động và việc làm; trợ giúp xã hội và giảm nghèo; tiếp cận được các dịch vụ xã hội cơ bản. Đồng thời, ưu đãi các thành viên có những cống hiến cho sự nghiệp cách mạng và đất nước."

Điều kiện biên (boundary conditions) của mô hình xác định: Luận án tập trung vào khía cạnh vật chất và vai trò quản trị chủ đạo của Nhà nước (Trung ương và chính quyền địa phương 7 tỉnh, thành), phân tích chiều tác động từ ASXH đến tăng trưởng kinh tế vùng.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng quan điểm phương pháp luận của Chủ nghĩa hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp thực chứng (Post-positivism), sử dụng thiết kế nghiên cứu hỗn hợp (mixed-methods design) đa cấp độ (multi-level design: Vĩ mô toàn quốc – Trung mô 4 vùng KTTĐ – Vi mô 7 tỉnh Vùng KTTĐ Bắc Bộ).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành nghiêm ngặt qua 4 bước:

1. Thu thập dữ liệu thứ cấp chuẩn hóa: Dữ liệu chuỗi thời gian 12 năm (2010–2021, cập nhật 2022) từ Tổng cục Thống kê (GSO), Điều tra Mức sống Dân cư (VHLSS), Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và Niên giám thống kê của 7 tỉnh, thành phố.
2. Khảo sát chuyên gia (Delphi-oriented Expert Survey): Xây dựng phiếu hỏi tham vấn sâu 40 chuyên gia đầu ngành, nhà quản lý chính sách và nhà khoa học kinh tế; thu về 38/40 phiếu hợp lệ (đạt tỷ lệ phản hồi 95%), phục vụ lượng hóa ma trận SWOT và kiểm định các giải pháp chính sách.
3. Tam giác đạc dữ liệu (Data Triangulation): Đối chiếu chéo giữa số liệu báo cáo hành chính của các bộ ngành với dữ liệu điều tra mẫu độc lập VHLSS và kết quả điều tra chuyên gia nhằm triệt tiêu sai số thiên lệch.
4. Độ tin cậy và giá trị khoa học: Tiêu chí thống kê tuân thủ quy chuẩn quốc tế của ILO, WB và quy định thống kê quốc gia theo Thông tư 02/2012/TT-BKHĐT.

Data và phân tích

• Phần mềm và công cụ xử lý: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel và các mô hình thống kê chuyên dụng để tổng hợp cơ sở dữ liệu chuỗi, tính toán các chỉ số cơ cấu, tốc độ tăng trưởng liên hoàn và định gốc.
• Phân tích độ co giãn (Elasticity Analysis): Luận án thiết lập công thức tính độ co giãn giữa các thành tố ASXH (thu chi bảo hiểm, giảm nghèo) đối với tăng trưởng GRDP: $$E = \frac{% \Delta \text{ASXH}}{% \Delta \text{GRDP}}$$
• Chỉ tiêu bất bình đẳng: Phân tích tương quan đường cong Lorenz và hệ số GINI giai đoạn 2010–2021 để đánh giá mức độ bất bình đẳng thu nhập và hiệu quả phân phối lại của chính sách an sinh.
• Kiểm tra tính vững (Robustness checks): So sánh đối chiếu nội vùng giữa các cực tăng trưởng nội tại (Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh) với các tỉnh lân cận (Hải Dương, Hưng Yên, Vĩnh Phúc) và so sánh liên vùng với Vùng KTTĐ phía Nam, Miền Trung và ĐBSCL.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

STT	Phát hiện then chốt	Bằng chứng thực nghiệm từ dữ liệu Luận án	Ý nghĩa phát hiện
1	Tăng trưởng kinh tế vượt trội nhưng bất đối xứng với an sinh	GRDP Vùng KTTĐ Bắc Bộ tăng trưởng dẫn đầu cả nước, thu nhập bình quân tăng nhanh nhưng tỷ lệ chi trả ASXH/GRDP còn khiêm tốn; độ co giãn giữa tăng trưởng và an sinh có sự biến động lớn giữa các giai đoạn.	Tăng trưởng kinh tế chưa tự động chuyển hóa thành phúc lợi đồng đều nếu thiếu cơ chế tái phân phối chủ động.
2	Chuyển dịch cơ cấu lao động tích cực nhưng tính bền vững chưa cao	Tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng đều ở 7 tỉnh nhưng tỷ lệ lao động phi chính thức và áp lực việc làm di cư sau đại dịch COVID-19 bộc lộ rõ tính dễ tổn thương.	Thị trường lao động chịu tổn thương nặng trước cú sốc bên ngoài; chính sách hỗ trợ việc làm nặng về can thiệp ngắn hạn.
3	Thành tựu giảm nghèo ấn tượng chuyển sang thách thức nghèo đa chiều	Tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu toàn vùng, nhưng chỉ số thiếu hụt các DVXHCB (nhà ở công nhân, môi trường, nước sạch) tại các trung tâm công nghiệp (Bắc Ninh, Vĩnh Phúc) còn cao.	Chuẩn nghèo đơn chiều theo thu nhập đã lỗi thời; cần chuyển hướng hoàn toàn sang giải quyết thiếu hụt dịch vụ xã hội đô thị.
4	Sự phân hóa an sinh nội vùng và phân mảnh thể chế	Tồn tại khoảng cách rõ rệt về bao phủ BHYT, BHXH tự nguyện và hạ tầng xã hội giữa Hà Nội/Quảng Ninh với các tỉnh thuần nông chuyển đổi; hoàn toàn thiếu thể chế an sinh cấp vùng.	Địa giới hành chính chia cắt chính sách; lao động di cư bị thiệt thòi khi chuyển dịch qua ranh giới tỉnh.

"Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 01/6/2012 đã đặt ra mục tiêu: 'Đến năm 2020, cơ bản bảo đảm ASXH toàn dân, bảo đảm mức tối thiểu về thu nhập, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin, truyền thông, góp phần từng bước nâng cao thu nhập, bảo đảm cuộc sống an toàn, bình đẳng và hạnh phúc của nhân dân'."

Thực tiễn Vùng KTTĐ Bắc Bộ cho thấy dù đã đạt nhiều mục tiêu của Nghị quyết 15-NQ/TW, đại dịch COVID-19 đã làm bộc lộ khoảng trống bảo trợ đối với hàng vạn công nhân tại các khu công nghiệp FDI khi chuỗi cung ứng bị đứt gãy.

"Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIII (2021) tiếp tục xác định: 'Chú trọng nâng cao phúc lợi xã hội, an sinh xã hội, tiếp tục bảo đảm những nhu cầu cơ bản, thiết yếu của nhân dân về nhà ở, đi lại, giáo dục, y tế, việc làm'."

Implications đa chiều

1. Đóng góp lý thuyết: Bổ sung cơ sở khoa học cho lý thuyết kinh tế phúc lợi vùng tại các nền kinh tế chuyển đổi; chứng minh tính tất yếu của việc lồng ghép "sàn an sinh xã hội" vào quy hoạch phát triển vùng kinh tế động lực.
2. Đổi mới phương pháp luận: Cung cấp khung đánh giá độ co giãn giữa chi tiêu an sinh và tăng trưởng GRDP, có thể nhân rộng áp dụng cho Vùng KTTĐ phía Nam và Vùng KTTĐ Miền Trung.
3. Ứng dụng thực tiễn & Doanh nghiệp: Khuyến nghị các tập đoàn, doanh nghiệp FDI xây dựng quỹ phúc lợi tại chỗ, chủ động liên kết xây dựng nhà ở xã hội và thiết chế văn hóa cho công nhân (như mô hình thí điểm tại Bắc Ninh).
4. Khuyến nghị chính sách vĩ mô:
   • Thành lập Hội đồng Điều phối An sinh Xã hội Vùng KTTĐ Bắc Bộ nhằm xóa bỏ sự cát cứ hành chính, thống nhất dữ liệu bảo hiểm và giải quyết chế độ liên tỉnh.
   • Hoàn thiện kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư với CSDL Bảo hiểm Xã hội để quản lý dòng lao động di cư.
   • Đổi mới chính sách tài khóa: Tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách địa phương giữ lại phục vụ đầu tư mạng lưới DVXHCB tại các địa bàn tập trung khu công nghiệp.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn học thuật:

• Giới hạn dữ liệu: Do thiếu hệ thống số liệu vi mô cấp hộ gia đình theo chuỗi thời gian dài ở cấp huyện/khu công nghiệp, nghiên cứu chủ yếu dựa vào số liệu tổng hợp cấp tỉnh và điều tra mẫu VHLSS.
• Chủ thể nghiên cứu: Tập trung sâu vào vai trò quản trị của Nhà nước (khía cạnh vật chất), chưa thể đi sâu lượng hóa đầy đủ đóng góp của các tổ chức xã hội dân sự, tổ chức từ thiện và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tư nhân.
• Phạm vi kinh tế lượng: Chưa áp dụng các mô hình hồi quy không gian (Spatial Econometrics) hoặc hồi quy dữ liệu bảng đa chiều (Panel Data Regression) ở cấp vi mô để kiểm định tác động nhân quả riêng lẻ của từng cú sốc vĩ mô.

Hướng nghiên cứu tương lai (Research Agenda):

1. Nghiên cứu kinh tế lượng vi mô về tác động của chuyển đổi số và tự động hóa (CMCN 4.0) đến nguy cơ mất việc làm và an sinh của lao động phổ thông trong các khu công nghiệp Vùng KTTĐ Bắc Bộ.
2. Xây dựng mô hình cân bằng tổng thể khả tính (CGE) mô phỏng chính sách chuyển dịch quỹ an sinh xã hội liên vùng.
3. Nghiên cứu an sinh xã hội thích ứng với già hóa dân số nhanh và biến đổi khí hậu tại các vùng ven biển Vùng KTTĐ Bắc Bộ (Hải Phòng, Quảng Ninh).

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các chương trình đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế phát triển, Quản lý kinh tế và Chính sách công; dự kiến tạo nguồn trích dẫn học thuật quan trọng cho các nghiên cứu về kinh tế vùng tại Việt Nam.
• Tác động công nghiệp và thị trường lao động: Thúc đẩy các hiệp hội doanh nghiệp và ban quản lý khu kinh tế tái cấu trúc chế độ đãi ngộ lao động, xem chi phí an sinh là khoản đầu tư duy trì tính ổn định của chuỗi cung ứng.
• Tác động chính sách: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho Ban Chỉ đạo đổi mới phát triển kinh tế vùng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ LĐTB&XH trong việc lập quy hoạch vùng thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050 theo Luật Quy hoạch.
• Tác động xã hội: Định hướng xây dựng chính sách ASXH bao trùm, đảm bảo nguyên tắc "không ai bị bỏ lại phía sau", thu hẹp khoảng cách giàu nghèo và nâng cao chỉ số phát triển con người (HDI) của vùng.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh & Giới học thuật: Tiếp cận khung phân tích 5 thành tố ASXH gắn với độ co giãn tăng trưởng kinh tế vùng; khai thác khoảng trống nghiên cứu về hồi quy không gian và di cư lao động.
• Các nhà hoạch định chính sách (MPI, MoLISA, BHXH Việt Nam): Sử dụng hệ thống giải pháp và ma trận SWOT để điều chỉnh thể chế liên kết vùng, phân bổ dự toán ngân sách an sinh xã hội và hoàn thiện Luật BHXH, Luật Việc làm sửa đổi.
• Lãnh đạo UBND 7 tỉnh, thành phố Vùng KTTĐ Bắc Bộ: Vận dụng các nhóm giải pháp đặc thù về phát triển nhà ở xã hội, y tế trường học và thiết chế an sinh tại các khu kinh tế tập trung.
• Ban Quản lý các Khu công nghiệp & Doanh nghiệp FDI: Nhận thức rõ mối quan hệ giữa an sinh người lao động với việc giảm tỷ lệ biến động nhân sự, tăng năng suất lao động tổng hợp (TFP).

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Trả lời: Đóng góp độc đáo nhất là việc tích hợp thành công Lý thuyết Cực tăng trưởng của François Perroux và Lý thuyết Quản lý Rủi ro Xã hội của WB vào phân tích không gian kinh tế vùng tại một quốc gia đang phát triển. Luận án chỉ ra rằng hệ thống ASXH 5 thành tố đóng vai trò là "lực hướng tâm ổn định hóa", giúp triệt tiêu các ngoại ứng tiêu cực của sự tích tụ công nghiệp và tái tạo năng lực sản xuất cho vùng động lực.

2. Đổi mới phương pháp luận của luận án so với các công trình trước đây? Trả lời: Khác với nghiên cứu thuần túy định tính (Mai Ngọc Cường, 2009) hoặc nghiên cứu kinh tế lượng vĩ mô toàn quốc không phân hóa không gian (Nguyễn Thị Tâm, 2014), luận án đã kết hợp phương pháp phân tích độ co giãn $E$ của ASXH theo GRDP với kỹ thuật phân tích ma trận SWOT lượng hóa từ khảo sát chuyên gia ($N = 38$) trên địa bàn 7 tỉnh thành, tạo ra quy trình đánh giá thực chứng đa cấp độ vừa chuẩn xác về số liệu vừa sát thực tiễn điều hành.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực chứng của luận án là gì? Trả lời: Đó là "nghịch lý phân cực an sinh nội vùng": Mặc dù Vùng KTTĐ Bắc Bộ có mức tăng trưởng GRDP và thu nhập bình quân đầu người cao vượt trội so với mức trung bình cả nước, mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản (đặc biệt là nhà ở đạt chuẩn và môi trường sống) của nhóm lao động nhập cư tại các tỉnh công nghiệp mũi nhọn như Bắc Ninh, Vĩnh Phúc lại cao hơn một số địa bàn thuần nông, phản ánh sự quá tải nghiêm trọng của hạ tầng xã hội trước tốc độ công nghiệp hóa cơ học.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng (Replication Protocol) không? Trả lời: Hoàn toàn có. Khung phân tích 5 thành tố cùng hệ thống bảng biểu chỉ tiêu thu thập từ Niên giám thống kê, chuẩn nghèo đa chiều và công thức tính độ co giãn có thể áp dụng trực tiếp để nghiên cứu và đánh giá thực trạng an sinh tại Vùng KTTĐ phía Nam, Vùng KTTĐ Miền Trung và Vùng KTTĐ ĐBSCL.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tới (10-year research agenda) được vạch ra như thế nào? Trả lời: Tập trung vào 3 trọng tâm: (1) Số hóa và trí tuệ nhân tạo trong dự báo dòng di cư và chi trả an sinh liên vùng; (2) Thiết lập cơ chế tài chính cho quỹ an sinh vùng độc lập; (3) Đánh giá tác động của các cam kết thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA) về tiêu chuẩn lao động và an sinh xã hội đối với chuỗi cung ứng công nghiệp vùng.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của NCS Nguyễn Hồng Nhung đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu với 6 đóng góp mang tính bước ngoặt:

1. Hệ thống hóa và làm sâu sắc cơ sở lý luận về ASXH dưới góc độ kinh tế phát triển, chuẩn hóa cấu trúc 5 thành tố an sinh phù hợp với bối cảnh vùng kinh tế động lực.
2. Đánh giá thực chứng toàn diện thực trạng ASXH tại Vùng KTTĐ Bắc Bộ giai đoạn 2010–2021 qua chuỗi số liệu thống kê chuẩn hóa 12 năm.
3. Lượng hóa tương quan độ co giãn giữa tăng trưởng GRDP và các chỉ tiêu an sinh, chỉ rõ những bất cập trong phân phối lại thành quả tăng trưởng.
4. Nhận diện đầy đủ các thách thức mới từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh, chuyển đổi số và suy thoái kinh tế toàn cầu tác động đến an sinh vùng.
5. Xây dựng ma trận SWOT khoa học dựa trên ý kiến của 38 chuyên gia đầu ngành để định vị chính xác cơ hội và thách thức của hệ thống an sinh vùng.
6. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ: Bao gồm 3 quan điểm phát triển mới, 6 nhóm giải pháp tổng thể và 5 nhóm giải pháp cụ thể tương ứng với từng thành tố an sinh cho giai đoạn 2023–2030, tầm nhìn 2045.

Công trình tạo tiền đề vững chắc cho việc thiết lập thể chế liên kết an sinh vùng, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, bao trùm và thịnh vượng của Vùng Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TÔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨỬU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN Liên quan trực tiếp tới chủ để luận án, NCS sẽ tiền hành tổng quan Các công trình nghiên cửu trong va figoải nước theo2 tuyến vẫn đề như sau: Một là, các công a trình nghiên cửu về ASXH: Hai là, các công trình nghiên cửu về phát triển vùng. Các công trình nghiên cứu về an sinh xã hội Trong những năm gần đây, ASXH lá một trong những lĩnh vực được các nhà nghiên cửu cả trong và ngoái nước quan tâm. Nói đến vẫn để này, phải kế đến các nghiên cửu sau:. Các công tỉnh nghiÊn cửu ở nước #igoái (1) VG I luận ASVH Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài nổi bật phải kế đến là các nghiên cứu của Tế chức lao động quốc tế (LO), có thể kế đến như cuốn sách “Giới thiệu về an sính xã hột" xuất bản tại Genever năm 1992, đã nếu ra những khải niệm ban đầu ASXH, Công ước 102 là công wdc quan trọng nhất về ASXH quy định các tiên chuẩn tối thiểu về ASXH thong qua năm 1952, tác phẩm “Social security for aif” (2008),.

và một số nghiên cứu được xuất bản hãng năm về ASXH. Tac giả Robin B. va Stern N đồng chủ biến cuốn sach) [156] “Social Security jn Developing Countries: Whar, ¥ ‘hy, Who, and How? ” ( 1991), Các nhà nghiên cứu đã giải thích ý nghĩa ASXH và định nghĩa thuật ngữ liên quan đến các mục tiêu ASXH cho các nước đang phát triển. Cuốn sách đưa ra ly do tai sao Nha nước cần tham gia váo ASXII và điều tra thực tế các nước đã can thiệp ASXH cỏ yếu tổ không phải là chính phủ.

Nghiên cứu lập luận liên quan đến sự thất bại của thị trường và phân phối thu nhập nảy sinh trong lý thuyết chính sách kinh tế Hiên chuẩn, sau đó xem xét rộng hơn các câu hôi liên quan đến quyền của các cá nhân, các khải niệm về nghĩa vụ của Nhà nước, vả khải niệm về mức sống và vai trò của Nhá nước trong việc cái thiện đời sống, Cuốn sách đã góp phần giải đáp câu hỏi ai sẽ chịu trách nhiệm về ASNXH. Ramachandran với tác phẩm “Social Sec writy — The Way Forward” (2011). Ong chơ rằng ASXH chủ yếu lä một chươ ng trình bảo hiểm xã hội Cung cấp 12 BIXH, hoặc bảo vệ chống lại các điều kiện rủi ro như nghèo đôi, tuổi giả, khuyết tật, thất nghiệp và những người khác. Ông nhấn mạnh, hiền nay có khá nhiền nhằm lần về ý nghĩa của ASXH, cũng như về khái niềm bảo trợ xã hội.

Khái niệm truyền thông về an sinh xã hội được đưa vào nhiên tiêu chuẩn khác nhau của ©, trong do cỏ công ước C102, Ở hầu hết các nước đang phát triển, gia đính là tổ chức xã hội truyền thống để chăm sóc người già và được kỳ vọng sẽ tiếp tục dong vai trd 14 người chăm sóc với tư cách là nguồn chính hỗ trợ và an sinh tuôi già, Bền cạnh đó, ông đưa ra rằng thể giới ngày nay đang phải đối mặt với một số lượng lớn các cuộc khúng hoảng phức tạp: Khúng hoảng tài chính; khủng bổ; Nhiễu cuộc xung đột vũ trang trong những năm gần đây; Thảm họa sức khỏe, chăng hạn như cuộc khủng hoàng HIV/AIDS; Các thảm họa tự nhiên, chăng hạn như bạn hán và lũ lụt thường xuyên, động đất và bão, sông thân, v.v, Khủng hoảng do quá trình thực hiến các chuyên đổi kinh tế, cũng như chính trị, v. Toàn cầu hóa, một mình hoặc kết hợp với thay đôi công nghệ, thưởng đặt các xã hội vào tình trạng mất ASXH ngây một lớn hơn, hơn mội nữa dân số thế giới không được hưởng bắt kỳ loại hình ASXH theo luật định nào, WB (2023), céng bố cuốn sách “ Vem xếf lại mục tiêu trong 4XXN.- Xiột cải nhìn mới về những vẫn đề nan gidi cf” [17H tông hợp các bài viết về các yếu tổ hình thánh các hợp phân của ASXH. Cuốn sách đã cập nhật các kinh nghiệ m toàn câu liên quan đến kết quả và chỉ phí của việc mang lại lợi ích cho người nghèo hoặc người để bị tốn thương. Bên cạnh đó, để xuất các khái niệm cụ thể hơn, như phần phối thu nhập, giảm ñghẻo trong các hộ gia định.

3) Vễ tác động và một số vẫn đề nội com cua ASXHH Tac giá J. Wise đồng chú biên cuẩn sách [157] “Socia l Security and Retirement around the World” (1999). Trong hon 5 năm, các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu ở 12 quốc gia tiên hành phân tích xuyên quốc gia về mối quan hé giữa ASXH và hưu trí. Phân tích sự tương ứng mạnh mẽ giữa các quốc gia vẻ các ưu đãi của chương trình ASXH đề nghỉ hưu sớm đối với người lao động và tỷ lệ người lớn tuổi đã rời khỏi lực lượng lao động.

Đối với phần tích này, các nhà nghiên cứu ở mỗi quốc gia đã thu thập một cơ sở dữ liệu lớn vẻ các cá nhân gan dén 13 tuôi nghĩ hưu từ quốc gia của họ, tỉnh toán các khuyến khích để tiếp tục làn việc cho mỗi cá nhân, phụ thuộc vào các quy định của chương trình ASXH của quốc gia vả quả trình làm việc và gia đình của cá nhân đỏ, Người lao động ít có khả năng nghĩ hưu hơn đáng kế khi công việc làm thêm dẫn đến sự gia tăng lớn hơn vẻ "của cải ASXH", đóng phúc lợi mà người lao động và gia đỉnh họ nhận được khi nghĩ hưu. Cuén sach WB-MPI. Viemam 2035 [15]: Piemam 3035:Toward Prosperity, Creativity, Equity, and Democracy.C (2016) dA trinh bay quan điểm phát triển hải hoa, bac dam ASXH và công bằng xã hội, Khong chỉ chú ở giảm nghèo bên vững, cuốn sách còn cảnh báo về triển vong tang lop trang lira ting nhanh, có thể chiếm 50% dan sé vao giữa thế kỷ, nên cần chú trọng đến mọi tầng lớp xã hội, dù giàu hay nghéo. Wise véi cudn sách [158] “Social Seeurity Pragrams and Retirement around the World’ (2017).

Cuẩn sách đã nêu ra ở Các nước phái triển, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của nam giới ở độ tuổi lớn hơn đã tăng lên trong những nấm gần day, dao ngược xu hướng suy giảm kéo dai hang thập ký. Tý lệ tham gia của phụ nữ lớn tuối cũng dang tăng lên khí các quốc gia phải đối mặt với những thách thức vẻ tài chính và hưu trị đo tuổi tho kéo dai. Cac nha nghiền cứu nghiền cửu tác động của việc cải thiện sức khỏe và giáo dục, những thay đổi trong cơ cầu nghệ nghiệp, khuyến khích nghị hưu của các chương trình ASXH va sự Xuất hiện của phụ nữ tại nơi lâm việc, trên thị trường lao động. Các phải hiện cho thay cai cach ASXH va cae yéu 16 khdc abur sir di chuyển của phụ nữ vào lực lượng lao động đã động một vai trò quan trọng trong xu hướng tham gia lực lượng lao động, ILO (2017), trong “Báo cáo ASVN thê giới 2017-2019: Phố cập 4SVH đã đạt mục tiêu phốt triên bên vững” {143] nhân manh thé giới chỉ có 45% đân số được hưởng it nhất một dich vụ của chính sách ASXH.

còn 4 ty người chưa bao giờ được hưởng chính sách ASXH. Thiếu ASXH lắm con người để bị tốn thươn g bởi bệnh tật, nghèo đói, bất bình đẳng và bị tách rời khói xã hội. Không đâm bảo quyền này cho 4 tỷ người là một rào cản đăng kế cho phải triển kinh tế và xã hội. Trong khí nhiều 14 quốc gia đã đạt được những bước tiến trong phát triển hệ thống ASXH, vẫn cần nhiên nễ lực hơn nữa để hiện thực hóa quyền ASXH cho tất cả mọi người, ILO (2021) di cong bd “Bio edo ASYH Hhé giới 3020-2022.

Hệ thẳng A4SXH trước ngũ ba đường — vì một tương lai tốt đẹp hơn ” [144], mang lại một cái nhìn tổng thể toàn cầu về sự phát triển của những hệ thống ASXH, bao gom cả sản ASXH và dé cập đến tác động của đại dịch COVID-I19, Báo cáo chỉ ra những khoảng trồng về ASXH và đưa ra những khuyến nghị chính sách then chất, trong đó bao gồm cá những khuyên nghị liên quan đến các mục tiếu của Chương trình Nghị sự 3030 vì Phát triển Bên vững. Báo cáo nhân mạnh, dai dich COVID-19 đã lâm bộc lộ những bất bình đăng sâu sắc và những bạn chế lờn vẻ tỷ lệ bao nhủ ASXH và tỷ lệ bao phú các thánh tổ của ASXH, Nhóm người “yêu thế” như trẻ Êm, neữời cao tuôi, người lâm công việc chăm sóc, phụng đường tại nha không được trả lương, người lao động phi chính thức trong nhiều ngành nghề vả nhất là Người trong các vùng lãnh thổ thu nhập thấp của nhiều nước (như vùng Đông bác Thái Lan, Miền Tây Trung Quốc,.) đã phải thi hành các giải pháp chữa từng có tiến lệ trong lĩnh vực ASXH, tiềm chúng, giản cách xã hội,. Trong điều kiện kinh tế thể giới phục hồi chậm chạp và đa chiều, các vấn để ASXH trong nhát riên KTXH trở nên rất thiết yếu vì liên quan đến cuộc sông án toàn của số đông dân số trong các nước thực hiện phương pháp tiếp cận lấy con người làm trung tâm. Đại dịch COVTD-I0 cho thay, cùng với thiên tai, dịch bệnh các loại đang đe dọa cuộc sông bình an của nhán loại, khi kinh tế thể giới thực hiện mở cửa cho thấy, tầm chiến lược của đầu tự lâu đài cho các thành tổ ASXH.

WB (2022), Bao cdo “Heong tai ASXH todn cầu ~ Khả năng phục hái, công bằng và cơ hội cho tất ca mới người” [170], đưa ra tầm nhìn đề đạt được ASXH toàn cầu, Báo cáo nhắn mạnh sự cần thiết của các quốc gia trong việc Xây dựng các hệ thống ASXH tích hợp dựa trên sự gia tăng chỉ tiêu quốc gia, giúp mở rộng điện bao phủ TGXH, bao gồm cả những người lao động phi chính thức. Để tạo thêm dự địa tài khóa, chỉnh phú các nước được khuyến nghị giảm chỉ tiêu không hiệu qua va huy động thêm nguồn thu trong nước củng với sự hỗ trợ + quốc f€, Bên cạnh đó, bảo 15 cáo nhân mạnh về biến đổi khi hậu và vấn để trao quyên cho phụ nữ và trẻ em gái như là trọng tâm của những nỗ lực nay. WB (2023), voi cudn sach “Di cr, di tan va xd Agi” {172] da nhân mạnh đi cư là một thách thức phát triển. Khoang 184 triệu người ~2,3 % đân số thể giới sống bên ngoài quốc tịch của hợ.

Gắn một nửa trong số họ là ở các nước có thu nhập thấp vả trung bình, Khí các nước trên thểggiới cổ gắng VIƯỢI Qua sự mãi căn bằng kinh tế toản cầu, xu hướng nhân khâu học khác nhau và biến đổi khi hậu, đi cư sẽ trở thành một điểu cần thiết trong những thập kỷ tới đổi với các quốc gia.