phần mở đầu và kết luận, các phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được kết cấu làm 2 chương, 8 tiết. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA NHÂN DÂN TRONG SỰ NGHIỆP BẢO VỆ AN NINH, TRẬT TỰ 1. Quan niệm Hồ Chí Minh về nhân dân, an ninh trật tự, bảo vệ an ninh trật tự, sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự 1. Nhân dân Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh có sự quan tâm lớn đến nhân dân.
Trong nhiều bài nói, bài viết, bài phát biểu, thư động viên, khen thưởng,… Hồ Chí Minh đã giành một dung lượng không nhỏ để nhắc đến nhân dân. Khi nhắc đến nhân dân, Hồ Chí Minh tiếp cận bằng những ngôn ngữ rất phong phú, đa dạng. Để chỉ nhân dân, Hồ Chí Minh thường sử dụng các cụm từ như: Dân, nhân dân, quần chúng nhân dân, đồng bào, con Lạc, cháu Hồng… Tuy có nhiều cách gọi, cách tiếp cận khác nhau như vậy, song đều có một điểm chung là các từ ngữ ấy là để Hồ Chí Minh chỉ “nhân dân”. Nhân dân theo Hồ Chí Minh, trước hết là một tập hợp người đông đảo, không phân biệt già trẻ, trai gái, giàu nghèo, quý tiện.
Đồng thời, nhân dân còn được hiểu làmột con người cụ thể trong cộng đồng, trong dân tộc Việt Nam. Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh dùng cụm từ “nhân dân” chỉ nguồn gốc, tính chất của các cơ quan, đơn vịNhà nước. Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: “Nhà nước ta là nhà nước dân chủ nhân dân”. Với lực lượng Công an, Người xác định: “Công an của ta là công an nhân dân, từ nhân dân mà ra, dựa vào nhân dân mà làm việc”[32, tr.
Nhân dân còn đượcHồ Chí Minhsử dụng để chỉ mục tiêu cao nhất của sự nghiệp cách mạng. Người từng nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com được học hành” [31, tr. Trong một buổi nói chuyện với đồng bào trước khi sang thăm Pháp (30-5-1946), Bác Hồ đã nói: “Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi Tổ quốc, và hạnh phúc của quốc dân. Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo - là vì mục đích đó.
Đến lúc nhờ quốc dân đoàn kết, tranh được chính quyền, ủy thác cho tôi gánh việc Chính phủ, tôi lo lắng đêm ngày, nhẫn nhục cố gắng - cũng vì mục đích đó. Bất kỳ bao giờ, bất kỳ ở đâu, tôi cũng chỉ đeo đuổi một mục đích, làm cho ích quốc lợi dân” [31, tr. Như vậy, nhân dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh là một khái niệm rất rộng vừa là chỉ mục tiêu của sự nghiệp cách mạng, vừa chỉ nguồn gốc, bản chất của các cơ quan, đơn vị của nhà nước, song cao hơn cảđược dùng để chỉ lực lượng to lớn của cách mạng. Nội hàm nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh theo nghĩa rộng là để chỉ mọi người con dân nước Việt, không phân biệt già, trẻ, gái trai, giàu nghèo, quý tiện, dân tộc thiểu số hay dân tộc đa số, có tín ngưỡng hay không có tín ngưỡng.
Đồng thời, theo nghĩa hẹp là dùng chỉ mỗi cá nhân, con người cụ thể có những mối liên hệ khác nhau về giống nòi, về dân tộc, tôn giáo, nhưng họ đều có một điểm tương đồng đó là yêu nước. Trong thực tế, Hồ Chí Minh luôn xác định nhân dân là một khái niệm động và Người luôn muốn mở rộng tối đa phạm vi nội hàm nhân dân. Người từng nhiều lần căn dặn chúng ta ngay cả đối với những người “dinh tê” cũng không được coi thường họ; đối với những người mắc lầm lỗi họ đã có tấm lòng thật tâm sửa chữa, hối cải thì phải bao dung, tha thứ và phát huy vai trò của họ. Nhân dân mặc dù được hiểu là một khái niệm động, có nội hàm rất rộng lớn song theo Hồ Chí Minh nội hàm nhân dân vẫn có giới hạn.
Hồ Chí Minh cho rằng tất cả người con, người dân đất Việt hễ ai có lòng yêu nước, thương nòi đều là dâncòn đối với bọn tay sai, bọn Việt gian bán nước, mất hết 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhân tính thì không phải là nhân dân. Đó là đối tượng đấu tranh của cách mạng, là lực lượng phá hoại cách mạng. Từ những phân tích, luận văn đưa ra một khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân dân, như sau: Nhân dân là toàn bộ các quan điểm của Hồ Chí Minh để chỉ một con người Việt Nam cụ thể hay một tập hợp người đông đảo có phạm vi rộng lớn toàn bộ con người Việt Nam là đồng bào, có chung dòng giống, có lòng yêu nước, hướng tới một mục tiêu chung của sự nghiệp cách mạng đó là xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. An ninh, trật tự An ninh trật tự là cụm từ được Hồ Chí Minh nhiều lần sử dụng.
Trước khi cách mạng Tháng Tám thành công, Hồ Chí Minh thường sử dụng cụm từ này để phê phán, lên án chế độ thực dân phong kiến, đàn áp, đe dọa nghiêm trọng nền an ninh, trật tự của nhân dân các dân tộc thuộc địa trên thế giới. Trong bài Các quan cai trị, Người đã viết: “Một viên công sứ ở Lào buộc 25 người An Nam vào tội hội họp làm biểu tình…Lấy cớ là phải giữ gìn trật tự an ninh trong địa hạt, ông ta đã hạlệnh bắt tất cả những người An Nam không phải là người cư trú trong vùng mà hay lai vãng tới đó, và cứ việc bắn những kẻ toan chạy trốn. Trong một tuần, hai người An Nam bị giết, và một người bị trọng thương, đều do bị bắn gần. Tất cả những người An Nam bị bắt đều bị coi như phiến loạn cả”[28,tr.
Theo Hồ Chí Minh an ninh là một nhu cầu tất yêu của con người.An ninh được Hồ Chí Minh so sánh như là một vị thần che chở, đem lại sự bình yên cho con người. Người viết: “An ninh, người đem lại an ninh; thần an ninh mà người An Nam thường cúng lễ ở nhà gọi là Thần - Ninh”[28, tr. Trong tư duy Hồ Chí Minh an ninh, trật tự là trạng thái xã hội ổn định tuyệt đối, mà ở đó mọi nguy cơ đe dọa đến tính mạng, tài sản của người dân 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đều bị triệt tiêu.Theo Người đó là trạng thái xã hội:“Dạ bất bế hộ, lộ bất thập di”( Ban đêm không cần đóng cửa, ngoài đường không ai nhặt của rơi) [36, tr. Theo Hồ Chí Minh đây trạng thái xã hội mà sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự của chúng ta hướng tới.
Như vậy, cụm từ an ninh, trật tự trong tư tưởng Hồ Chí Minh được dùng để chỉtình hình hay trạng thái của một xã hội có tổ chức, kỉ luật, yên ổn, không có sự rối loạn, mọi nguy cơ đe dọa sự mất ổn định, đe dọa tính mạng, tài sản của người dân đều bị triệt tiêu. Bảo vệ an ninh, trật tự Sinh thời, Hồ Chí Minh đã giành nhiều thời gian bàn luận về bảo vệ an ninh trật tự. Người sớm nhận ra rằng bảo vệ an ninh trật tự là một hoạt động tất yếu của xã hội loài người. Trải qua quá trình hoạt động thực tiễn khảo cứu nhiều quốc gia trên thế giới, Hồ Chí Minh thấu hiểu chế độ thực dân, phong kiến cũng phải tiến hành bảo vệ an ninh, trật tự.
Tuy nhiên, hoạt động bảo vệ an ninh, trật tự của chế độ thực dân, phong kiến là hoạt động bảo vệ lợi ích của số ít, đem lại lợi ích cho giai cấp thống trị là chủ yếu chứ không nhằm mục tiêu vệ an ninh, trật tự cho đại đa số nhân dân.Để vạch trần bộ mặt thật của hoạt động bảo vệ an ninh, trật tự của chế độ thực dân, phong kiến, Người khẳng định: “Công an đế quốc là nanh vuốt của đế quốc để hà hiếp áp bức đa số nhân dân. Chắc các cô các chú cũng nhớ chúng nó là bọn đầu trâu mặt ngựa”[34, tr.Người đãcó ý tưởng sau này sau khi cách mạng giải phóng dân tộc thành công, chế độ nhà nước mới của ta sẽ tiến hành hoạt động bảo vệ an ninh, trật tựcó bản chất khác biệt hoàn toàn so với hoạt động bảo vệ an ninh, trật tự của chế độ cũ. Hoạt động bảo vệ an ninh, trật tự của chế độ ta phải mang bản chất cách mạng, mang tính nhân dân và vì nhân dân,bảo vệ an ninh, trật tự vừa trên cơ sở phương pháp trấn áp, vừa giáo dục, thuyết phục, 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cảm hóa, yêu thương, tôn trọng con người, tạo điều kiện cho người mắc lầm lỗi có cơ hội sửa chữa. Hồ Chí Minh cho rằng bảo vệ an ninh, trật tự là một công việc thường xuyên của cách mạng đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Vì vậy, sau khi cách mạng Tháng Tám thành công, chính quyền non trẻ thuộc về tay nhân nhân, Người đã nhiều lần kêu gọi phải nhanh chóng có những biện pháp bảo vệ an ninh, trật tự.Hồ Chí Minhyêu cầu: “Phải ra sức giữ gìn an ninh trật tự” [38, tr.369]; “Duy trì trật tự an ninh xã hội, nhất là ở các thành phố, phải làm thật tốt”[42, tr.Người hiểu rằng: “Giữ gìn trật tự, trị an tốt thì dân mới an cư lạc nghiệp”[38, tr. Vì lẽ đó, Hồ Chí Minh yêu cầu: “mọi người phải tham gia giữ gìn an ninh trật tự, bỏ dần các hủ tục, xây dựng mỹ tục thuần phong” [39, tr. Để bảo vệ an ninh, trật tự theo Hồ Chí Minh bên cạnh biện pháp kỹ thuật, biện pháp “trấn áp” cần phải đặt biệt coi trọng biện pháp vận động quần chúng. Trong tư duy Hồ Chí Minh, bảo vệ an ninh, trật tự là mọi hoạt động chính nghĩa, có mục đích, mang tính nhân văn, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảngnhằm chống lại mọi sự hủy hoại, xâm phạm của các loại tội phạm để giữ cho được nguyên vẹn trạng thái của một xã hội có tổ chức, kỉ luật, yên ổn, không có sự rối loạn.4 Sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự Không chỉ đề ra mục tiêu, phương pháp, cách thức bảo vệ an ninh, trật tự, Hồ Chí Minh còn cho rằng bảo vệ an ninh, trật tự là sự nghiệp cao cả, có ích lợi lâu dài, cần tiến hành thường xuyên, liên tục.