Nghiên Cứu Pháp Luật về Bán Hàng Đa Cấp Bất Chính và Thực Tiễn Thi Hành tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích pháp luật về bán hàng đa cấp bất chính và thực tiễn thi hành tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và tổng quan.

• Tác giả: Bùi Xuân Giáp
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Huyện
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Bán Hàng Đa Cấp Bất Chính Tại Việt Nam: Thực Tiễn Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 0.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 0.3. Mục đích nghiên cứu và ý nghĩa của đề tài
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT BÁN HÀNG ĐA CẤP BẤT CHÍNH
• 1.1. Khái quát chung về hành vi bán hàng đa cấp bất chính
• 1.2. Định nghĩa bán hàng đa cấp bất chính
• 1.3. Đặc điểm của bán hàng đa cấp bất chính
• 1.4. Phân biệt bán hàng đa cấp chân chính và bán hàng đa cấp bất chính
• 1.5. Nhu cầu điều chỉnh hoạt động bán hàng đa cấp bất chính
• 1.6. Khái quát về pháp luật điều chỉnh hành vi bán hàng đa cấp bất chính
• 1.6.1. Khái niệm pháp luật bán hàng đa cấp bất chính
• 1.6.2. Đặc điểm pháp luật bán hàng đa cấp bất chính
• 1.6.3. Nội dung của pháp luật bán hàng đa cấp bất chính
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT BÁN HÀNG ĐA CẤP BẤT CHÍNH Ở VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng quy định về hành vi bán hàng đa cấp bất chính
• 2.2. Thực trạng quy định về chế tài xử lý hành vi bán hàng đa cấp bất chính
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BÁN HÀNG ĐA CẤP BẤT CHÍNH Ở VIỆT NAM
• 3.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật bán hàng đa cấp bất chính
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật bán hàng đa cấp bất chính
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái quát về pháp luật bán hàng đa cấp bất chính

Pháp luật về bán hàng đa cấp bất chính tại Việt Nam đã được quy định từ những năm đầu của thế kỷ 21, với mục tiêu ngăn chặn các hành vi gian lận và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Theo quy định tại Luật Cạnh tranh 2004, bán hàng đa cấp được hiểu là một phương thức tiếp thị liên kết nhiều cấp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng hình thức này để thực hiện các hành vi bất chính, gây thiệt hại cho người tiêu dùng và làm rối loạn thị trường. Một trong những điểm nổi bật là sự thiếu hụt các quy định cụ thể về điều kiện kinh doanh và chế tài xử lý đối với các hành vi gian lận trong bán hàng đa cấp. Từ đó, cần thiết phải có những quy định rõ ràng hơn để phân biệt giữa bán hàng đa cấp chân chính và bán hàng đa cấp bất chính.

1.1. Định nghĩa và đặc điểm của bán hàng đa cấp bất chính

Bán hàng đa cấp bất chính được định nghĩa là các hoạt động kinh doanh mà trong đó lợi nhuận chủ yếu đến từ việc tuyển dụng người mới tham gia vào mạng lưới hơn là từ việc bán sản phẩm. Hình thức này thường có các dấu hiệu như yêu cầu người tham gia đặt cọc tiền hoặc mua hàng hóa với số lượng lớn trước khi tham gia. Điều này không chỉ vi phạm các quy định pháp luật mà còn gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Đặc điểm nổi bật của bán hàng đa cấp bất chính là tính chất lừa đảo, khiến nhiều người nhẹ dạ cả tin rơi vào bẫy của các doanh nghiệp này. Do đó, cần có những biện pháp mạnh mẽ để quản lý và kiểm soát hoạt động này.

II. Thực trạng pháp luật về bán hàng đa cấp bất chính ở Việt Nam

Thực trạng pháp luật về bán hàng đa cấp bất chính tại Việt Nam cho thấy nhiều bất cập trong việc áp dụng và thực thi các quy định hiện hành. Mặc dù Nghị định 40/2018/NĐ-CP đã quy định rõ ràng về các hành vi bị cấm trong hoạt động bán hàng đa cấp, song vẫn còn nhiều doanh nghiệp lách luật để hoạt động. Số lượng vụ việc liên quan đến bán hàng đa cấp bất chính ngày càng tăng, cho thấy sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật. Các cơ quan chức năng cần phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, việc tuyên truyền, giáo dục người tiêu dùng về các rủi ro khi tham gia vào các hoạt động bán hàng đa cấp cũng là một giải pháp quan trọng.

2.1. Quy định về chế tài xử lý hành vi bán hàng đa cấp bất chính

Chế tài xử lý đối với các hành vi bán hàng đa cấp bất chính hiện nay còn nhiều hạn chế. Mặc dù đã có các quy định cụ thể trong Luật Cạnh tranh và Nghị định 40/2018, nhưng việc thực thi còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều doanh nghiệp vẫn có thể hoạt động mà không bị phát hiện hoặc xử lý kịp thời. Điều này không chỉ gây khó khăn cho người tiêu dùng mà còn làm giảm uy tín của các doanh nghiệp kinh doanh chân chính. Do đó, cần thiết phải có những biện pháp cải cách trong việc thực thi pháp luật, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc xử lý các vụ việc liên quan đến bán hàng đa cấp bất chính.

III. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bán hàng đa cấp bất chính

Để hoàn thiện pháp luật về bán hàng đa cấp bất chính, cần thiết phải xem xét lại các quy định hiện hành, bổ sung các điều khoản cụ thể nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người tiêu dùng để họ có thể nhận diện được các hành vi bất chính. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi vi phạm. Việc xây dựng một cơ chế thông tin minh bạch về các doanh nghiệp bán hàng đa cấp cũng là một giải pháp cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

3.1. Giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật

Cần phải xem xét, điều chỉnh các quy định pháp luật hiện hành về bán hàng đa cấp để phù hợp với tình hình thực tế. Việc bổ sung các quy định rõ ràng về điều kiện kinh doanh, chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm là rất cần thiết. Đồng thời, cần có những quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia vào hoạt động bán hàng đa cấp nhằm bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, đồng thời nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bán hàng đa cấp là một phương thức kinh doanh đã xuất hiện tại Việt Nam từ khoảng năm 1998 và nhanh chóng phát triển, tạo ra nhiều giá trị kinh tế nhưng cũng đồng thời gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực. Theo báo cáo của ngành, hoạt động bán hàng đa cấp bất chính đã trở thành vấn đề xã hội nổi cộm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi người tiêu dùng và sự cạnh tranh lành mạnh trên thị trường. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm sáng tỏ các vấn đề pháp lý liên quan đến bán hàng đa cấp bất chính, phân tích thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Cạnh tranh 2018 và Nghị định 40/2018/NĐ-CP, cùng với các hành vi vi phạm phổ biến trong hoạt động bán hàng đa cấp bất chính tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2004 đến 2018. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tạo môi trường kinh doanh công bằng, đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước trong việc kiểm soát và xử lý các hành vi vi phạm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về cạnh tranh không lành mạnh trong kinh tế thị trường và lý thuyết pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh đa cấp. Lý thuyết cạnh tranh không lành mạnh giúp phân tích bản chất và tác động tiêu cực của bán hàng đa cấp bất chính đối với thị trường và người tiêu dùng. Lý thuyết pháp luật kinh tế cung cấp cơ sở để đánh giá các quy định pháp luật hiện hành về bán hàng đa cấp, từ đó xác định các khoảng trống và hạn chế trong pháp luật. Các khái niệm chính bao gồm: bán hàng đa cấp chân chính, bán hàng đa cấp bất chính, mô hình kinh doanh kim tự tháp, hành vi cạnh tranh không lành mạnh, và chế tài xử lý vi phạm.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp, bao gồm:

• Phương pháp phân tích: phân tích các quy định pháp luật hiện hành, các khái niệm và đặc điểm của bán hàng đa cấp bất chính.
• Phương pháp thống kê: thu thập và tổng hợp số liệu về các vụ việc vi phạm bán hàng đa cấp bất chính được phát hiện và xử lý tại Việt Nam.
• Phương pháp tổng hợp: kết hợp các kết quả phân tích và thống kê để đưa ra đánh giá toàn diện về thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành.
• Phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng: khảo sát các trường hợp điển hình, phân tích các hành vi vi phạm cụ thể và mức độ ảnh hưởng. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật, báo cáo của cơ quan quản lý, các vụ việc xử lý vi phạm từ năm 2004 đến 2018. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí tính đại diện và mức độ ảnh hưởng của các vụ việc. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2018 đến 2019, tập trung vào việc đánh giá hiệu quả thi hành pháp luật sau khi Luật Cạnh tranh 2018 và Nghị định 40/2018/NĐ-CP có hiệu lực.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Pháp luật Việt Nam chưa có định nghĩa rõ ràng về bán hàng đa cấp bất chính, dẫn đến khó khăn trong việc xác định và xử lý các hành vi vi phạm. Tuy nhiên, Nghị định 40/2018/NĐ-CP đã quy định chi tiết các hành vi bị cấm, như yêu cầu đặt cọc, mua hàng bắt buộc, cung cấp thông tin gian dối, lôi kéo người tham gia mạng lưới khác. Theo số liệu thống kê, các hành vi này chiếm khoảng 70% các vụ vi phạm được phát hiện.

2. Hoạt động bán hàng đa cấp bất chính gia tăng về quy mô và tính chất phức tạp, với số lượng vụ việc tăng khoảng 30% mỗi năm trong giai đoạn 2014-2018. Một số doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở pháp luật để thu lợi bất chính từ việc tuyển dụng người tham gia thay vì bán sản phẩm thực tế.

3. Chế tài xử lý hiện nay còn nhẹ và thiếu tính răn đe, mức phạt tối đa đối với tổ chức là 200 triệu đồng, cá nhân là 100 triệu đồng, không tương xứng với lợi nhuận thu được từ hoạt động bất chính. Điều này dẫn đến tình trạng vi phạm tái diễn và khó kiểm soát.

4. Việc phân biệt giữa bán hàng đa cấp chân chính và bất chính còn nhiều khó khăn, do các dấu hiệu nhận biết chưa được phổ biến rộng rãi và người tiêu dùng thiếu thông tin chính xác. Ví dụ, doanh nghiệp chân chính không ép buộc mua hàng, cam kết mua lại sản phẩm, trong khi doanh nghiệp bất chính thường yêu cầu đặt cọc hoặc mua số lượng lớn sản phẩm không cần thiết.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các vấn đề trên là do pháp luật về bán hàng đa cấp tại Việt Nam còn mới và chưa hoàn thiện, đặc biệt là việc thiếu định nghĩa pháp lý rõ ràng về bán hàng đa cấp bất chính. So với các quốc gia như Hoa Kỳ, Singapore hay Canada, Việt Nam mới chỉ bắt đầu xây dựng hệ thống pháp luật chuyên biệt với các quy định chi tiết về hành vi bị cấm và chế tài xử lý. Việc áp dụng các biện pháp xử lý còn hạn chế về mức độ và phạm vi, chưa đủ sức răn đe các đối tượng vi phạm. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số vụ vi phạm theo năm và bảng so sánh mức phạt giữa Việt Nam và một số quốc gia khác. Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện pháp luật, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về bán hàng đa cấp bất chính bằng cách ban hành văn bản quy phạm pháp luật riêng biệt, định nghĩa rõ ràng các hành vi vi phạm và trách nhiệm pháp lý tương ứng. Mục tiêu đạt được trong vòng 1-2 năm, do Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với Bộ Tư pháp.

2. Tăng cường chế tài xử phạt và biện pháp răn đe, nâng mức phạt tiền và áp dụng các biện pháp bổ sung như thu hồi giấy phép, xử lý hình sự đối với các hành vi nghiêm trọng. Thời gian thực hiện trong 1 năm, do Cục Quản lý Cạnh tranh và các cơ quan chức năng thực hiện.

3. Nâng cao năng lực và phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong việc giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm bán hàng đa cấp bất chính. Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ quản lý, xây dựng hệ thống thông tin liên ngành. Kế hoạch triển khai trong 2 năm, do Bộ Công Thương và các Sở Công Thương địa phương đảm nhiệm.

4. Tuyên truyền, phổ biến thông tin và nâng cao nhận thức người tiêu dùng về bán hàng đa cấp chân chính và bất chính, giúp người dân nhận biết và tránh bị lừa đảo. Sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng và mạng xã hội. Thời gian thực hiện liên tục, do các tổ chức xã hội và cơ quan truyền thông phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Công Thương, Cục Quản lý Cạnh tranh, Sở Công Thương các tỉnh, để làm cơ sở hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bán hàng đa cấp.

2. Các doanh nghiệp kinh doanh đa cấp chân chính, giúp hiểu rõ các quy định pháp luật, tránh vi phạm và xây dựng mô hình kinh doanh minh bạch, bền vững.

3. Người tiêu dùng và người tham gia bán hàng đa cấp, cung cấp kiến thức để nhận biết các dấu hiệu bán hàng đa cấp bất chính, bảo vệ quyền lợi cá nhân và tránh rủi ro tài chính.

4. Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực luật kinh tế và quản lý thị trường, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về pháp luật cạnh tranh và kinh doanh đa cấp.

Câu hỏi thường gặp

1. Bán hàng đa cấp bất chính là gì?
   Bán hàng đa cấp bất chính là hoạt động kinh doanh đa cấp vi phạm pháp luật, thường dựa vào việc tuyển dụng người tham gia mới để thu lợi nhuận thay vì bán sản phẩm thực tế. Ví dụ như yêu cầu đặt cọc, mua hàng bắt buộc, cung cấp thông tin sai lệch.

2. Làm thế nào để phân biệt bán hàng đa cấp chân chính và bất chính?
   Doanh nghiệp chân chính không ép buộc mua hàng, cam kết mua lại sản phẩm, trả hoa hồng dựa trên doanh số bán hàng thực tế. Ngược lại, doanh nghiệp bất chính thường yêu cầu đặt cọc, mua hàng lớn, trả hoa hồng chủ yếu từ việc tuyển người mới.

3. Pháp luật Việt Nam xử lý vi phạm bán hàng đa cấp bất chính như thế nào?
   Pháp luật quy định xử phạt hành chính, dân sự và hình sự tùy theo mức độ vi phạm. Mức phạt tiền tối đa hiện nay là 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân, kèm theo các biện pháp bổ sung như thu hồi giấy phép.

4. Người tiêu dùng cần lưu ý gì khi tham gia bán hàng đa cấp?
   Cần tìm hiểu kỹ thông tin doanh nghiệp, không nên đặt cọc hoặc mua hàng với số lượng lớn khi chưa rõ ràng, cảnh giác với các lời hứa lợi nhuận cao không thực tế và các thông tin quảng cáo sai lệch.

5. Các cơ quan nào chịu trách nhiệm quản lý hoạt động bán hàng đa cấp?
   Bộ Công Thương, Cục Quản lý Cạnh tranh và Sở Công Thương các địa phương là các cơ quan chủ yếu chịu trách nhiệm giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm trong hoạt động bán hàng đa cấp.

Kết luận

• Bán hàng đa cấp bất chính là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, gây ảnh hưởng tiêu cực đến quyền lợi người tiêu dùng và thị trường.
• Pháp luật Việt Nam đã có những bước tiến trong việc điều chỉnh và xử lý hoạt động này, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về định nghĩa, chế tài và thực thi.
• Việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý là cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng và tạo môi trường kinh doanh công bằng.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể về pháp luật, chế tài, quản lý và tuyên truyền nhằm ngăn chặn và xử lý hiệu quả bán hàng đa cấp bất chính.
• Các bước tiếp theo bao gồm xây dựng văn bản pháp luật chuyên biệt, tăng cường phối hợp quản lý và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhằm nâng cao nhận thức xã hội về vấn đề này.

Quý độc giả và các cơ quan liên quan được khuyến khích tham khảo và áp dụng các kết quả nghiên cứu để góp phần xây dựng thị trường bán hàng đa cấp minh bạch, lành mạnh tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MỘT SÓ VAN BE LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT BÁN HÀNG ĐA CÁP BÁT CHÍNH 111. Khái quát chung về hành vi bán hàng đa cấp bat chính LLL Định nghia bán hàng da cấp bắt chính: "Trước khi tìm hiểu về bán hàng đa cấp bat chính sẽ là cân thiết khi tiép cân khái niêm bán hàng đa cấp - phương thức kinh doanh theo mang đã ngày cảng phát triển tại Việt Nam. Theo quy định tại khoản 11 Điễu 3 Luật Cạnh tranh (2004) và Điểu 3 Nghĩ định số 110/2005/NĐ-CP ngảy 24/08/2005 vẻ quản lý hoạt động ban ‘hang đa cấp thi ban hang đa cấp được hiểu la một phương thức tiếp thi để ban 1ê hàng hóa đáp ứng các điều kiện sau đây": - Bán hang đa cấp là một mang lưới gồm nhiều mất xích liên kết với nhiễu tang, phân ra các hệ và các cấp bac. - Hanh vi này được người bán hang trực tiép rao bán, tiếp thi cho người dung ma không cân dia điểm kinh doanh thưởng xuyên.

- Những người thuộc mang lưới bản hàng da cấp sẽ được hưởng các tiên thưởng, tiên hoa hồng khi bán được các sản phẩm hang hóa Hiện tại, pháp luật Việt Nam chưa đưa ra được một định nghĩa rõ ring và khái quát về hoạt động BHĐC hoặc Bán hing da cấp bat chính làm cơ sỡ xác định các han vi ban hàng da cấp bắt chính. Tuy nhién, theo các quy định pháp luật hiện hảnh thi hoạt động BHĐC sé cin đáp ứng một số điều kiện nhất định. Dựa trên các điều kiện đã được pháp luật quy đính có thể định nghĩa BHĐC”. ‘hu shea gov t/eeendbngos ago E148 Cam * Điền 7 Ng Anh $0016 8.

CP và hướng din inh dowh đo nhường thức da cip Nói một cách đơn giản hoạt đồng bán hàng đa cấp như một cái cây trong đó cỏ nhiễu cảnh, nhiều tán, nhiễu nhánh nhé của mốt, lả hình thức bán ‘hang ma hang hoa được phân phối trực tiếp từ nha sản xuất đến người tiêu dũng không thông qua các cửa hàng bán lẽ hay dai lý trung gian. BHĐC có những wu điểm riếng, chính hoạt động ban hàng này mang lại tất nhiễu lợi ích cho người tiêu ding. Nhưng hoạt động này đã bi biển chat, thay đổi bản chất gây ra những hau quả xấu cũng như hành vi của nó gay ảnh hưởng đến quyên va lợi ich của người tiêu dùng. Chính vi vậy, pháp luật Việt Nam đã có những quy đính nhằm ngăn ngừa hành vi này.

Luật Chồng kinh doanh theo mồ hình kim tự tháp 2003 của Hoa Ky định nghĩa: “Kinh doanh da cắp bắt chính (pyramid promotional shemes) ia một mô hình trong 4 người tham gia quan tâm đến quyén nhận tiền hoa hông. chit yéu từ việc tryễn người mới tham gia vào mang lưới hơn là từ tiền bán hang hóa, củng ving dich vu cho những người than gia Khác hoặc bôi những, người tham gia cho người khác “.Š "Từ hai định nghĩa trên cho thay kinh doanh đa cấp bat chính là một mô tình gôm nhiêu tang, trong đó người tham gia có quyển tuyển dung thêm người mới vào mang lưới vả được hưởng hoa hổng Tuy nhiên, hoa hồng được nhận không phải do doanh sô của việc bán hàng mã chủ yêu là từ việc tuyển người mới tham gia vảo mang lưới va lây tiên của người mới tham gia đóng vào dé chỉ trả hoa hồng cho những người ở tang trên. Dưới góc 46 pháp luật Việt Nam thi kinh doanh đa cấp bất chính đã được nhìn nhân đưới góc độ hoạt động BHĐC bắt chính từ Luật Cạnh tranh từ năm 2004. Hoạt động này là một trong những đổi tượng chịu sự điều chỉnh của Luật Canh tranh 2004 va cụ thé hơn là một trong số những hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị Luật cắm.

Pháp luật cạnh tranh Việt Nam mới chỉ liệt kê ——=—_——~* 1 CateID=16 những hành vi nào sẽ được coi lé ban hang da cấp bat chính tai Điều 48 Luật cạnh tranh năm 2004. Hướng dẫn về những hành vi ban hang đa cấp quy định tại Điễu 5 Nghĩ định 42/2014/NĐ-CP về quản lý hoạt đồng ban hang đa cấp và nhằm mục đích sinh lợi thi được coi là hành vi kinh doanh đa cấp bat chính. Ké thừa Luật Cạnh tranh 2004 đã hết hiểu lực, Chính phủ đã ban hành. Nghĩ định 40/2018/NĐ-CP quy định về hoạt đông bán hang đa cấp, theo quy định tại Điều 5 về hành vi cầm trong hoạt động lanh doanh theo phương thức.

đa cấp, tại đây Nghị định đã chia rõ thảnh hai trường hợp là: hành vi cắm. doanh nghiệp ban hàng da cấp thực hiện va hành vi cảm người tham gia bán hàng da cấp thực hiện. Như vay so với Luật Cạnh tranh 2004 thì Nghỉ định 40/2018/NĐ-CP đã bổ sung thêm các trường hop cấm người tham gia bán ‘hang đa cấp thực hiện, cu thể”: “Cam người tham gia bản hàng đa cấp thực hiện những hành vi sau đây: - Hành vi quy định tại điểma khoăn 1 Điều 5 (Yêu cầu người khác phải đất cọc hoặc nộp một khoản tiên nhất định dé được ký hop đồng tham gia ban hàng đa cấp), - Điểm b khoản 2 điều 5 (Cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhằm. lẫn vẻ lợi ích của việc tham gia bán hang đa cáp, tính năng, công dụng của hàng hóa, hoạt động của doanh nghiệp bán hang đa cấp,) - Điểm c Khoản 2 diéu 5 (Tổ chức hội thảo, hội nghị, dao tạo về kinh.

doanh theo phương thức đa cấp khi chưa được doanh nghiệp ban hang đa cấp ‘iy quyền bằng văn bên.) - Điểm d khoản 2 diéu 5 (Lôi kéo, dụ dỗ, mua chuộc người tham gia bán hang da cấp của doanh nghiệp khác tham gia vào mang lưới của doanh nghiệp ma mình đang tham gia.) ap sini rg wane Yoption=com contin view eid-931%43A2018-06-12-09-15 ——- Hay tại điểm đ, điểm e điều 5 cũng quy định về những hang vi bi cam của người ban hang đa cấp Theo đó thi việc bin hàng da cấp bat chính là việc doanh nghiệp và những người tng trên trong mang lưới người tham gia thu lợi bất chính từ việc tuyển dung người tham gia mạng lưới ban hang đa cấp. Đặc điểm của bán hàng da cấp bắt chính 'Vẻ ban chất, BHĐC không mang tính chất tiêu cực, là hình thức kinh. doanh hiện đại, hiệu quả va rất tiện lợi, bỡi nó giúp người mua có thé trực tiếp mua hang ma không cẩn thông qua các cửa hàng bán lẻ hay đại lý trung gian Đây là phương thức kinh doanh được nhiêu quốc gia trên thé giới thừa nhân. Hoat đông ban hang da cấp nay sẽ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và hoàn toàn tốt néu hoạt động kinh doanh này thực hiến vân chuyển, đưa sin phẩm trực tiếp từ nơi sản xuất đến tay người tiêu ding với một mức giá phù hợp với việc sin xuất ra sản phẩm đó - chính điều nảy sé lam giãm di các chi phí vận chuyển, chi phí thuê kho bãi, hoặc các chỉ phi cho các bên trung gian từ đó dem lại lợi ích cho người tiêu dùng, Hình thức kinh doanh da cấp này néu như thực hiện một cách đúng đắn, hiệu quả sẽ dem lợi ích rất lớn cho các doanh nghiệp, công ty.

Khi thưc hiện hình thức bản hàng nảy, người bán và người mua déu sẽ tiết kiệm được những khoản chỉ phí va tăng lợi ích cho nhau hơn Và mỗi người mua hang, sau khi được trải nghiệm chất lượng cả san phẩm thi đều có thể trở thành một kênh phân phổi trực tiếp. Tử đó ma sẵn. phẩm được giới thiệu cho những người khác, dau tiên sẽ là những người lân. cân nhất như anh em, bạn bẻ rồi lan chuyển ra những người xung quanh.

Nhưng với cái bản chất vén có của việc ban hang đa cấp thi hình thức kinh doanh nay rất dễ bi lợi dung để lửa dio. Người ta sẽ tên dụng sự tin tưởng, sự kém hiểu biết hay lợi dụng một số thị trường còn chưa rõ rang, hiểu biết của người tiêu dùng còn thấp. Hình thức kinh doanh nảy như một mô hình lừa đão chiếm đoạt tài sin qua nhiễu ting lớp cắp bac. Điều nay cho thấy sự phức tạp trong giải quyết cũng như sự phức tạp của ban hang da cấp nay củng su tiêu cực và những hậu quả vô cùng năng né.

Một số đặc điểm để ta. nhìn rổ hơn vé hoạt động nảy. Ban hang da cấp bất chính trước hết mang đẩy đủ các đặc trưng cơ bản của bán hàng đa cấp. Bên cạnh các đặc trưng nêu trên, ban hang đa cấp bất chính còn ham chứa đâu hiệu “Đất chính” của hành vì mà doanh nghiệp thực hiện Tính bất chính cia bảnh vi mà doanh nghiệp thực hiện thể hiện ở việc: doanh nghiệp đã thực hiện các hành wi trái pháp luật (hành vi bị cẩm) nhằm thu lợi bat chính từ việc tuyển người tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp (tinh không lành mạnh của hành vi) "Như đã phân tích, cạnh tranh được coi là một quy luật tat yêu của nên kinh tế thi trường và lợi ich chính là mục tiêu cudi củng của các doanh nghiệp khi tiến hảnh hoạt động linh doanhŠ, Để đạt được mục tiêu nay, nhiều doanh.

nghiệp không dựa vào năng lực của chính mình mà họ sử dụng các thủ đoạn. bất chính để lâm giãm khả năng cạnh tranh của các đổi thủ cạnh tranh khác và dãnh những lợi thé vẻ phía minh, một trong những thủ đoạn như vậy là ban hàng đa cép bat chính. Dưới góc đô kinh té và pháp lý, thì bán hàng đa cấp bắt chính luôn gây ra những tác động xâu va tiêu cực, do đó can phải ngăn cam triệt để. Vì vay, pháp luật của hầu hết các quốc gia trên thé giới đều ban hành pháp luật vẻ bán hang đa cấp nhằm muc đích duy trì va bảo về nên thương mai công ‘bang va bình đẳng, tao hanh lang pháp lý cho hoạt động bán hang đa cap chan chính phát triển.

Pháp luật vé bán hing da cấp sẽ giúp chúng ta chỉ ra ranh giới giữa chân chính va bat chính Nếu doanh nghiệp thực hiện các hành vi ban hàng da `. 10 cấp chân chính thì pháp luật luôn tao ra một hảnh lang pháp lý cho doanh nghiệp phát triển. Ngược lại, khi doanh nghiệp có các hành vi vượt quá giới hạn mà pháp luật đã để ra, vượt quá giới han chân chính va phạm vào ranh giới bat chính thì pháp luật sẽ có các chế tai nghiêm khắc để ngăn chăn va qua. đó rin de các doanh nghiệp thực hiện hảnh vi bắt chính, đồng thời bao vệ được lợi ich chính đáng của doanh nghiệp bản hàng đa cấp chân chính, người tham gia, người tiêu đùng va toàn xế hồi 1.