MỞ ĐẦU 1.1 Giới thiệu chung: Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước ta hiện nay, việc hình thành nên các khu công nghiệp được xem là một giải pháp ưu việt nhằm giải quyết van dé công ăn việc làm, bố trí dân cư cũng như phát triển nền kinh tế của đất nước. Tình hình phát triển các khu công nghiệp bắt đầu vào giữa những năm 90 của thế kỷ trước. Tại khu vực miền bắc khởi đầu vào năm 1995 với KCN Nội Bài, đến tháng 8/2008. trên địa bàn thành phố đã có 7 KCN và 2 KCNC được Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập, phê duyệt danh mục quy hoạch và có chủ trương dau tư, với diện tích quy hoạch 1.297 ha bao gồm các KCN: Thăng Long, Nội Bài, Hà Nội - Đài Tư, Sài Đồng B, Nam Thăng Long, Đông Anh, Sóc Sơn; hai KCNC là KCNC sinh học Từ Liêm (200 ha) và khu công viên công nghệ thông tin Him Lam.
Trong đó, có 5 KCN&CX đã đi vào hoạt động với diện tích 493 ha, tong von dau tu ha tang là 137 triệu USD va 182 tỷ đồng. Tại khu vực miền nam khởi đầu với dự án KCN Tuy Hạ A do IDICO đầu tư vào năm 1995, tiếp sau đó IDICO tiếp tục đầu tư nhiều dự án xây dựng KCN khác như: KCN Nhơn Trạch I, Nhơn Trạch 5 (Đồng Nai); KCN Mỹ Xuân A, Phu Mỹ II, Phú Mỹ II mở rộng (Ba Rịa - Vũng Tàu). Cac KCN ở nước ta có tỷ lệ lấp đầy cao như KCN Mỹ Xuân A, Nhơn Trạch I đạt tỷ lệ lap day trên 87%, Nhơn Trạch 5 trên 85%, Phú Mỹ II trên 53%. và thu hút được trên 230 nhà đầu tư với tổng vốn đầu tư khoảng 6,5 tỷ USD, góp phần quan trọng trong việc phát triển công nghiệp tại các địa phương, thúc đây quá trình chuyển dịch cơ cầu kinh tế mạnh mẽ, phát triển hạ tầng giao thông tại địa phương, tạo công ăn việc làm cho người lao động.
đó là những thành công lớn đem lại hiệu quả đầu tư, sự phát triển 6n định của doanh nghiệp cũng như hiệu quả về mặt kinh tế - xã hội. Bên cạnh việc đáp ứng cơ sở hạ tang kỹ thuật hiện đại cua KCN, các nha đầu tư cũng đồng thời mong muốn có được những nhà thau thi công chuyên nghiệp để xây dựng những nhà máy chất lượng, đáp ứng được việc sản xuất hàng hóa của họ trong tương lai. Một dự án xây dựng nhà công nghiệp thành công, ngoài yếu tố nhà thầu HV : Phạm Quý Phúc — 10080930 Luận văn thạc sĩ GVHD: PGS. Nguyễn Thống chính còn có sự đóng góp không nhỏ từ các nhà thầu phụ.
Trong 1 dự án xây dựng, khối lượng công việc được thực hiện bởi thầu phụ có thể đạt từ 80% đến 90% (Arditi & Choibhongs, 2005; Matthews, Thorpe & Tyler, 1997). Vi vậy việc lựa chon được những nhà thầu phụ chất lượng là yếu tố không kém phan quan trọng trong việc thi công nhà công nghiệp. Đặc điểm xây dựng nhà công nghiệp khác với cách loại hình xây dựng khác (công trình dân dụng hay công trình giao thông) như: Mặt băng xây dựng trải dài trên một diện tích rong, thời gian xây dựng ngăn và đặc tinh của các công trình không giống nhau vi tính đặc thu của các nha máy sản xuất luôn khác nhau. Vì vậy việc lựa chọn nhà thầu phụ trong lĩnh vực nhà công nghiệp cũng khác so với các loại hình xây dựng khác.
Hiện nay, các nhà thầu chính trong thi công nhà công nghiệp như Obayasi, Shimizu, Coteccons v.thường lựa chọn các nhà thầu phụ của mình thông qua các yếu to như kinh nghiệm từng làm việc chung từ các dự án trước hay giá thành của gói thầu thấp mà ít quan tâm tới các chỉ tiêu đánh giá khác. Không có một mô hình cụ thể để đánh giá chính xác năng lực của nhà thầu phụ. Thêm vào đó, việc lựa chọn thường bị ảnh hưởng lớn bởi đánh giá thiếu khách quan của người ra quyết định. Điều này có thể mang lại rủi ro rất lớn đến chất lượng cũng như tiến độ xây dựng công trình.2 Xác định vấn đề nghiên cứu: Dé giảm bớt các rủi ro có thé mang lại cho dự án va nha thầu chính khi đánh giá không chính xác năng lực các nhà thầu phụ.
tôi đưa ra đề tài: “phân tích các yếu tổ ảnh hưởng đến quyết định chọn thâu phụ của nhà thầu nước ngoài trong thi công nhà công nghiệp” nhằm xây dựng nên một mô hình đánh giá năng lực của các nhà thầu phụ. Với mô hình này, ngoài việc đưa ra các yếu tố đánh giá các nhà thầu phụ, đồng thời cũng xác định mức độ quan trọng của từng yếu tô đến quyết định chọn thầu phụ của nhà thầu nước ngoài trong thi công nhà công nghiệp ở Việt Nam. HV : Phạm Quý Phúc — 10080930 12 Luận văn thạc sĩ GVHD: PGS. Nguyễn Thống Xác định các yếu tố giúp chọn được nhà thầu phụ hiệu quả dé làm phan viéc duoc giao, trong các yếu tô đó thì yếu tố nào là thường xảy ra nhất, va những yếu t6 nào tác động mạnh nhất.
Ngoài ra dé tài cũng phân tích quan điểm của các bên tham gia đối với các nhân tố ảnh hưởng tới quyết định chọn thầu phụ của nhà thầu nước ngoài là giống hay khác nhau nhằm có cái nhìn tổng quát hơn trong van đề đánh giá thầu phụ.3 Mục tiêu nghiên cứu: Đề tài được thực hiện nhằm đạt được các nội dung sau: - Xac định các yếu tố chính ảnh hưởng đến việc chọn lựa các nhà thầu phụ của nhà thầu nước ngoài trong xây dựng nhà công nghiệp trong giai đoạn hiện nay. - Khao sát và thu thập dữ liệu thực tế về mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến quyết định chọn lựa nhà thầu phụ. - _ Xây dựng bảng các yếu tô quan trọng giúp nhà thầu nước ngoài nhận biết dé lựa chọn các nhà thâu phụ hiệu quả trong việc chọn thâu phụ trong tương lai. - So sánh kết quả nghiên cứu với những nghiên cứu đã từng thực hiện trong qua khứ.4 Phạm vi nghiên cứu.
Không gian thực hiện: Tất cả các công trình xây dựng nhà công nghiệp ở Việt Nam. Thời gian thực hiện luận văn: Khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 7. Đối tượng nghiên cứu: Tat cả các nhà thầu nước ngoài trong lĩnh vực thi công nhà công nghiệp tại Việt Nam. Đối tượng khảo sát: Các lãnh đạo nhà thầu, các giám đốc dự án, các chuyên gia đã và đang làm việc cho các nhà thầu thi công nước ngoài trong lĩnh vực thi công nha công nghiệp tại Việt Nam.
HV : Phạm Quý Phúc — 10080930 13 Luận văn thạc sĩ GVHD: PGS.5 Đóng góp dự kiến của nghiên cứu: Đóng góp dự kiến cia đề tài về mặt học thuật: dé tài góp phan đi sâu vào nghiên cứu các yếu tô ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nhà thầu phụ của nhà thầu nước ngoài trong lĩnh vực xây dựng nhà công nghiệp mà trước đây các nghiên cứu khác chưa thực hiện. Đóng góp dự kiến của đề tài về mặt thực tiễn: trên cơ sở mô hình xây dựng được, sẽ giup cho các nhà thầu chính có được cơ sở dé lựa chọn những nhà thầu phụ phù hợp với điều kiện hiện tại của từng nhà thầu, đồng thời giảm thiểu rủi ro có thé mang lại khi lựa chọn những nhà thầu phụ không đủ năng lực. HV : Phạm Quý Phúc — 10080930 14 Luận văn thạc sĩ GVHD: PGS. Nguyễn Thống CHƯƠNG 2: TÔNG QUAN 2.1 Các khái niệm, kiến thức, lý thuyết và mô hình được sử dụng.1 Khái niệm về nhà công nghiệp.
Nhà công nghiệp là công trình được xây dựng nhăm mục đích sản xuất hàng hóa, khai thác khoáng sản hay dịch vụ. Có ranh giới địa lý xác định và được xây dựng dưới su cap phép của cơ quan nhà nước (www.2 Khái niệm về nhà thầu nước ngoài. Nhà thầu nước ngoài là nhà thầu được thành lập và hoạt động theo pháp luật của nước mà nhà thâu mang quốc tịch (điều 3 Luật dau thầu 2006).3 Khái niệm về nhà thầu chính. Nhà thầu chính trong hoạt động xây dựng là nhà thầu ký kết hợp đồng nhận thầu trực tiếp với chủ đầu tư xây dựng công trình để thực hiện phan viéc chinh cua mot loại công việc của dự án đầu tư xây dựng công trình (điều 3 Luật xây dựng 2003).
Nhà thầu chính là nhà thầu chịu trách nhiệm về việc tham gia đấu thầu, đứng tên dự thâu, ký kết và thực hiện hợp đồng nếu được lựa chọn (gọi là nhà thầu tham gia đấu thâu). Nhà thầu tham gia đấu thầu một cách độc lập gọi là nhà thầu độc lập. Nhà thầu cùng với một hoặc nhiều nhà thầu khác tham gia dau thầu trong một đơn dự thâu thì gọi là nhà thầu liên danh (điều 3 Luật dau thầu 2006).4 Khái niệm về thầu phụ. Nhà thầu phụ trong hoạt động xây dựng là nhà thầu ký kết hợp đồng với nhà thầu chính hoặc tong thầu xây dựng để thực hiện một phan công việc cua nha thầu chính hoặc tong thầu xây dựng (điều 3 Luật xây dựng 2003).
Nhà thầu phụ là nhà thầu thực hiện một phan công việc của gói thầu trên cơ sở thỏa thuận hoặc hợp đồng được ký với nhà thầu chính. Nhà thầu phụ không phải là nhà thầu chịu trách nhiệm về việc tham gia đấu thâu (điều 3 Luật xây dựng 2003). HV : Phạm Quý Phúc — 10080930 Luận văn thạc sĩ GVHD: PGS.2 Sơ lược các nghiên cứu trước đã công bố.1 Các nghiên cứu nước ngoài. > Trong các báo cáo trước đây, van dé lựa chọn thầu phụ thường lấy giá cả làm tiêu chí lựa chọn quan trọng nhất.
Cụ thể trong báo cáo của Latham (1994), ông công nhận răng việc lựa chọn nhà thầu phụ phải dựa trên cơ sở giá cả, tuy nhiên chất lượng cũng là một yếu tố quan trong trong tiêu chí lựa chọn thầu phụ của các chủ đầu tư. > Đến năm 1997, The Further Education Funding Councel và The RICS cho rang việc lựa chọn thầu phụ cần thiết phải dựa trên giá cả, tuy nhiên sự phù hợp với mục tiêu, thời gian hoàn thành công trình cũng như khả năng thực hiện của thầu phụ cũng phải được xem xét. Sự lựa chọn có thể dựa trên các đặc điểm về thương mại, kỹ thuật va các đặc điểm chức năng khác. Những nhân t6 này có thé tùy thuộc vao từng loại dự án khác nhau mà có những mức độ quan trọng khác nhau.
> Vào năm 1997, CỊB đã lập nên quy tắc lựa chọn nhà thầu phụ cho các nhà đầu tư. Quy tắc này nêu lên rằng các hồ sơ dự thầu của các nhà thầu phụ cần được đánh giá và phê duyệt dựa trên cả chất lượng và giá cả.