LỜI MỞ ĐẦU Sự phát triển của kinh tế Việt Nam trong những năm gần đây cũng đánh dấu những bước thay đổi trong nhận thức và hành vi của người dân về sức khỏe. Xu hướng quan tâm đến sức khỏe là một xu hướng tích cực, thể hiện sự phát triển của xã hội. Người dân hiểu rằng, một chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng sẽ giúp họ có một sức khỏe tốt hơn. Sữa là một trong những thực phẩm được người dân quan tâm nhiều nhất, là thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp các chất cần thiết cho sự phát triển của trẻ em và người lớn.
Các doanh nghiệp sữa Việt Nam đã đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm, mang đến cho người tiêu dùng nhiều sản phẩm sữa chất lượng cao, phù hợp với nhu cầu và sở thích của người dân. Nhận thấy được vai trò và tiềm năng của ngành công nghiệp sữa, nhóm chúng em đã quyết định lựa chọn phân tích về Vinamilk – doanh nghiệp sữa hàng đầu Việt Nam. Từ đó mong muốn đem đến cái nhìn tổng quan về thị trường, mối quan hệ giữa kinh tế, xã hội và doanh nghiệp, các chiến lược xây dựng sản phẩm, chiến lược về giá,. Người tiêu dùng sẽ hiểu được hơn về sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp.
Việc phân tích kỹ lưỡng sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra quyết định mua hàng phù hợp, cân nhắc các yếu tố để đưa ra đánh giá khách quan về doanh nghiệp sữa. lOMoARcPSD|11346942 7 PHÂN TÍCH NGÀNH ĐỊNH NGHĨA VỀ NGÀNH CÔNG NGHIỆP SỮA VIỆT NAM 1. Tổng quan thị trường sữa Việt Nam “Theo báo cáo tổng hợp, kim ngạch nhập khẩu của thị trường sữa và sản phẩm từ sữa trong 4 tháng đầu năm 2023 đạt 406,39 triệu USD, giảm khoảng 9,7% so với 4 tháng đầu năm 2022. New Zealand, Mỹ, Pháp và Thái Lan là các thị trường chủ yếu cung cấp sữa và sản phẩm từ sữa cho Việt Nam.
Theo VIRAC, quy mô thị trường sữa dự kiến sẽ tăng trưởng từ 613,96 tỷ USD ở năm 2023 lên 840 tỷ USD vào năm 2028, với CAGR là 6.47% trong giai đoạn dự báo (2023-2028)”.Trong đó, sản xuất trong nước chỉ mới đáp ứng được 40 - 50% nhu cầu sữa trong nước, phần còn lại đến từ sữa nhập khẩu. Sản lượng sữa sản xuất trong nước sáu tháng năm 2023 đạt khoảng 662,8 nghìn tấn sữa tươi, tăng 8,4%, xuất khẩu sữa và sản phẩm sữa đạt 65 triệu USD. Phần lớn sữa bột nhập khẩu vào Việt nam được chế biến thành sữa pha lại. Về phân khúc sản phẩm, sữa bột và sữa nước chiếm gần ¾ quy mô thị trường sữa của Việt Nam.
Sữa chua và sữa uống đang có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất với mức tăng trưởng hàng năm lần lượt là 12% và 10% so với sữa bột 4%. Tầm quan trọng của ngành công nghiệp sữa tại Việt Nam Ngành công nghiệp sữa tại Việt Nam là một phần quan trọng trong ngành công nghiệp thực phẩm, đóng góp không nhỏ đến sự phát triển bền vững giữa khu vực nông thôn và thành thị của quốc gia. Sữa và các sản phẩm từ sữa là nguồn dinh dưỡng vô cùng quan trọng và là một trong những thực phẩm chứa nhiều vi chất tốt, dễ hấp thụ được các chuyên gia khuyên dùng với mọi đối tượng từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi. Chính vì sự hữu dụng và tính tiện lợi đến từ sản phẩm mà ngành công nghiệp sữa ngày càng khẳng định vị trí trong lĩnh vực thực phẩm đồ uống.
lOMoARcPSD|11346942 8 (Hình 1: Tổng hợp khảo sát người tiêu dùng thực phẩm – đồ uống tháng 8/2021 & 8/2022) Đây là ngành công nghiệp có sự đa dạng về quy mô và công nghệ sản xuất, từ các nhà máy lớn đầu tư vào công nghệ hiện đại đến những trang trại sản xuất sữa nhỏ hơn. Có thể thấy rõ nét, ngành công nghiệp sữa đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Việt Nam dù trong điều kiện “thắt lưng buộc bụng” của đại dịch Covid-19 hay thời điểm lạm phát gia tăng thì nhu cầu tiêu dùng sản phẩm trong ngành vẫn rất lớn. Chính vì thế sự đa dạng về quy mô và công nghệ sản xuất, từ các nhà máy lớn đầu tư vào công nghệ hiện đại đến những trang trại sản xuất sữa nhỏ hơn ngày càng được hoàn thiện và mở rộng. Vị trí của ngành công nghiệp sữa Việt Nam trên bản đồ thế giới Ngành công nghiệp sữa của Việt Nam không chỉ là một phần quan trọng trong nền kinh tế nội địa mà còn có tầm ảnh hưởng trong khu vực và thế giới.
Ngành công nghiệp sữa tại khu vực Đông Nam Á: Việt Nam nằm trong khu vực Đông Nam Á và là một trong các nước có ngành công nghiệp sữa phát triển đáng kể. Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc cung cấp sản phẩm sữa cho thị trường trong khu vực và thậm chí xuất khẩu sang các quốc gia láng giềng như Campuchia, Lào, Myanmar, Malaysia, và Singapore. Việt Nam đã và đang tăng cường sản lượng sản xuất sữa và các sản phẩm từ sữa nhằm thúc đẩy tăng cường xuất khẩu. Điều đó đã giúp Việt Nam ghi tên trên bản đồ thế giới lOMoARcPSD|11346942 9 một trong những quốc gia sản xuất sữa quan trọng ở thị trường quốc tế.
Các sản phẩm sữa và sản phẩm sữa liên quan từ Việt Nam đã có sự hiện diện trên thị trường thế giới với nhiều sự hoàn thiện tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Sữa bột Việt Nam đã có mặt trên thị trường Nhật Bản, Sản phẩm sữa và sữa chế biến của Việt Nam cũng đã xuất khẩu sang Hàn Quốc, Một số sản phẩm sữa Việt Nam đã xuất khẩu tới các quốc gia Châu Âu, như Nga và Ukraine. Ngành công nghiệp sữa của Việt Nam đã có sự phát triển đáng kể trong những năm gần đây với sự đầu tư vào công nghệ và cơ sở hạ tầng. Nhiều nhà máy sản xuất sữa hiện đại đã được xây dựng, và năng suất sản xuất sữa đã tăng lên.
(Hình ảnh 2: Minh họa sản phẩm sữa Việt Nam trên thị trường tiêu dùng quốc tế) (Hình ảnh 3: Minh họa doanh thu xuất khẩu của Việt Nam sang các nước khác) lOMoARcPSD|11346942 10 Hiện nay, sản phẩm sữa Việt Nam đã xuất khẩu tới 50 quốc gia, vùng lãnh thổ; kim ngạch xuất khẩu sữa tăng lên trong các năm 2020 - 2021, kim ngạch xuất khẩu hàng năm đạt gần 300 triệu USD 2. CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP SỮA VIỆT NAM Các doanh nghiệp lớn: Ngành công nghiệp sữa tại Việt Nam có một số doanh nghiệp lớn chủ lực, như Vinamilk, TH True Milk, Moc Chau Milk, NutiFood, và Dutch Lady (do FrieslandCampina quản lý). Những doanh nghiệp này thường chiếm một phần lớn thị phần và có sự hiện diện mạnh mẽ trên thị trường.com/News/Detail/7128444?lang=vi-VN) Các nhà sản xuất trung bình và nhỏ: Ngoài các doanh nghiệp lớn, còn nhiều nhà sản xuất sữa trung bình và nhỏ khác hoạt động trong ngành như Vinasoy, Da Lat Milk. Những doanh nghiệp này thường chuyên sản xuất những sản phẩm sữa cụ thể hoặc cung cấp sữa cho thị trường cục bộ.
Mặc dù họ không có quy mô lớn như Vinamilk, TH True Milk, nhưng vẫn đóng vai trò quan trọng trong đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam và cũng đã bắt đầu tìm kiếm cơ hội xuất khẩu. Trang trại sản xuất sữa: Ngoài các doanh nghiệp chế biến, ngành công nghiệp sữa ở Việt Nam còn bao gồm một lượng lớn trang trại sản xuất sữa nhỏ và lớn như Trang trại sữa Hòa Bình (Hoabinh Dairy Farm); Trang trại sữa Mộc Châu (Moc Chau Dairy Farm); Trang trại sữa TH Milk (TH Dairy Farm); và các trang trại gia đình. Những trang trại lOMoARcPSD|11346942 11 này cung cấp nguồn nguyên liệu chính cho ngành công nghiệp sữa, là minh chứng cho sự đa dạng trong ngành sản xuất sữa tại Việt Nam. Nhà phân phối và cửa hàng bán lẻ: Ngành công nghiệp sữa cũng có nhiều nhà phân phối và cửa hàng bán lẻ chuyên kinh doanh các sản phẩm sữa.
Như các chuỗi siêu thị lớn như Lotte Mart, Big C, Coopmart, và VinMart, các cửa hàng tiện lợi như Circle K, 7-Eleven, và VinMart+ và các sàn thương mại điện tử (Vinamilk EShop giacmosuaviet. Đây là những điểm bán hàng quan trọng để tiếp cận đến nhiều người tiêu dùng. Thị trường xuất khẩu: Việt Nam đã và đang mở rộng xuất khẩu sản phẩm sữa và các sản phẩm từ sữa sang nhiều thị trường quốc tế như Campuchia, Lào, Myanmar, Malaysia, Singapore, Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tăng cường hoàn thiện chất lượng mẫu mã đáp ứng các tiêu chí của thị trường quốc tế khó tính như Liên minh Châu Âu Cấu trúc thị trường của ngành công nghiệp sữa Việt Nam đang trải qua sự biến đổi và phát triển, với sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa các doanh nghiệp lớn và những cơ hội xuất khẩu đang mở ra.
Việt Nam cũng đang tăng cường sự đầu tư vào công nghệ và chất lượng sản phẩm để nắm bắt cơ hội trong ngành này 3. ĐIỀU KIỆN THỊ TRƯỜNG CỦA NGÀNH SỮA: Điều kiện thị trường của ngành công nghiệp sữa tại Việt Nam: Sự gia tăng cạnh tranh: Ngành công nghiệp sữa Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng cạnh tranh từ nhiều doanh nghiệp khác nhau. Ngoài “ông lớn” của ngành sữa Vinamilk thì Dutch Lady, TH True Milk, Nutifood, Nestle…cũng tích cực phát triển gia tăng thị phần, khẳng định vị trí trên thị trường. Điều này làm cho thị trường trở nên cạnh tranh hơn, và các doanh nghiệp phải đầu tư vào nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ để duy trì hoặc tăng thị phần Tăng cường xuất khẩu: Các doanh nghiệp sữa tại Việt Nam, bao gồm Vinamilk, đã mở rộng thị trường xuất khẩu để tăng cường doanh số bán hàng và giảm thiểu tác động của biến động thị trường nội địa.
Thị trường quốc tế đòi hỏi tuân thủ nhiều tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm, và điều này đã tạo áp lực lên các doanh nghiệp. Thị trường Liên minh Châu Âu một trong những thị trường khó tính đặt ra lOMoARcPSD|11346942 12 những yêu cầu khắt khe đối với sản phẩm sữa nhập khẩu về tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và đáp ứng tiêu chí sản xuất xanh của thế giới. Chính sách quản lý và quy định: Chính phủ Việt Nam có thể thay đổi các quy định và chính sách liên quan đến ngành công nghiệp sữa, ví dụ như về giá cả, an toàn thực phẩm, và vệ sinh. Các sản phẩm sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi được đưa vào quỹ bình ổn giá.
Điều này có thể ảnh hưởng đến hoạt động và lợi nhuận của các doanh nghiệp sữa.