Phân tích tình hình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Khóa luận phân tích tình hình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Cổ phần Dệt May Huế 2020 - 2022

• Tác giả: Lê Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thị Ngọc Hà
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Phân tích tình hình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Cổ phần Dệt May Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty CP Dệt May Huế

Công ty Cổ phần Dệt May Huế là doanh nghiệp dệt may hàng đầu tại khu vực miền Trung. Doanh nghiệp sở hữu dây chuyền sản xuất khép kín từ sợi, dệt, nhuộm đến may hoàn tất. Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc đóng vai trò quyết định trong cơ cấu doanh thu. Trong giai đoạn 2020-2022, bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động phức tạp. Đại dịch bùng phát gây đứt gãy chuỗi cung ứng logistics. Lạm phát gia tăng khiến sức mua tại các thị trường lớn sụt giảm. Tuy nhiên, doanh nghiệp đã chủ động điều chỉnh chiến lược sản xuất kinh doanh linh hoạt. Công ty duy trì các đơn hàng truyền thống và tích cực tìm kiếm thị trường tiềm năng. Năng lực quản trị rủi ro được củng cố vững chắc qua từng năm. Nhờ đó, hoạt động thương mại quốc tế của đơn vị vẫn ghi nhận kết quả tích cực. Doanh thu xuất khẩu duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định qua các chu kỳ. Đây là minh chứng rõ nét cho bản lĩnh kinh doanh và nội lực sản xuất mạnh mẽ.

1.1. Lịch sử hình thành và năng lực sản xuất của Dệt May Huế

Công ty Cổ phần Dệt May Huế thành lập từ năm 1988. Tiền thân của đơn vị là Nhà máy Dệt Huế. Trải qua hơn ba thập kỷ phát triển, doanh nghiệp liên tục mở rộng quy mô. Hệ thống nhà xưởng hiện đại đạt chuẩn quốc tế về môi trường và an toàn lao động. Năng lực sản xuất bao gồm hàng chục triệu sản phẩm may mặc mỗi năm. Các mặt hàng chủ lực gồm áo thun, áo polo, quần áo thể thao và hàng dệt kim. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật và công nhân may có tay nghề cao. Doanh nghiệp áp dụng quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn ISO. Nền tảng kỹ thuật vững chắc tạo tiền đề mở rộng giao thương quốc tế.

1.2. Vai trò kinh tế của hoạt động xuất khẩu giai đoạn 2020 2022

Xuất khẩu là động lực tăng trưởng kinh tế cốt lõi của doanh nghiệp. Nguồn thu ngoại tệ từ thị trường nước ngoài chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng doanh thu. Nguồn tài chính này hỗ trợ tái đầu tư máy móc tự động hóa. Đơn vị chủ động nâng cao năng suất và hạ giá thành đơn vị. Hoạt động xuất khẩu tạo việc làm thường xuyên cho hàng ngàn lao động địa phương. Thu nhập bình quân của người lao động được cải thiện qua từng năm. Doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng góp ngân sách nhà nước. Thành công trong xuất khẩu giúp thương hiệu Dệt May Huế vươn xa trên bản đồ dệt may toàn cầu. Hoạt động này cũng thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ tại Thừa Thiên Huế phát triển.

II. Phân tích xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty CP Dệt May Huế

Giai đoạn 2020-2022 chứng kiến nhiều thách thức gay gắt đối với ngành dệt may Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu của Dệt May Huế có sự biến thiên theo từng thời điểm. Năm 2020, chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu toàn cầu bị phong tỏa tạm thời do dịch bệnh. Chi phí cước vận tải biển quốc tế tăng phi mã. Năm 2021, công ty khôi phục đà sản xuất nhờ mô hình thích ứng an toàn. Đơn hàng từ các đối tác truyền thống tại Hoa Kỳ và Nhật Bản tăng nhanh. Sang năm 2022, doanh nghiệp đối mặt với cuộc suy giảm sức mua quốc tế vì áp lực lạm phát cao. Về phương thức xuất khẩu, công ty vẫn thực hiện tỷ trọng lớn theo hình thức gia công CMT và xuất khẩu FOB. Tỷ lệ đơn hàng ODM và OBM mang lại giá trị gia tăng cao vẫn còn khiêm tốn. Sự phụ thuộc vào nguồn vải và phụ liệu nhập khẩu cũng tạo ra rủi ro chi phí. Doanh nghiệp chịu áp lực cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia sản xuất có chi phí nhân công rẻ như Bangladesh và Campuchia.

2.1. Biến động thị trường và cơ cấu mặt hàng xuất khẩu chủ lực

Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu trọng điểm của công ty. Thị phần tại thị trường này chiếm tỷ trọng chi phối trong suốt giai đoạn. Nhật Bản và Hàn Quốc duy trì kim ngạch ổn định nhờ các hiệp định thương mại tự do. Các thị trường mới nổi tại châu Âu có tiềm năng lớn nhưng tốc độ thâm nhập còn chậm. Về cơ cấu sản phẩm, áo dệt kim và hàng may mặc thường ngày chiếm ưu thế. Các sản phẩm thời trang cao cấp và dòng sản phẩm xanh chưa có tỷ trọng đáng kể. Sự biến động về thị hiếu tiêu dùng đòi hỏi doanh nghiệp phải phản ứng nhanh nhạy hơn. Việc phụ thuộc vào một vài thị trường lớn tiềm ẩn rủi ro khi có khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

2.2. Những rào cản kỹ thuật và hạn chế về chuỗi cung ứng

Doanh nghiệp đối mặt với các tiêu chuẩn khắt khe về xuất xứ hàng hóa. Các hiệp định CPTPP và EVFTA đòi hỏi quy tắc xuất xứ từ sợi hoặc từ vải trở đi. Nguồn cung nguyên phụ liệu nội địa chưa hoàn toàn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Doanh nghiệp vẫn phải nhập khẩu nhiều loại chỉ may, cúc và phụ kiện chuyên dụng. Việc này làm kéo dài chu kỳ sản xuất và giảm biên lợi nhuận ròng. Bên cạnh đó, các rào cản phi thuế quan ngày càng gia tăng. Khách hàng quốc tế đặt ra nhiều yêu cầu mới về trách nhiệm xã hội và môi trường. Chi phí kiểm toán chứng chỉ lao động và phát thải carbon tạo áp lực tài chính. Doanh nghiệp cần cải thiện mạnh mẽ hệ thống giám sát nội bộ để vượt qua các rào cản này.

III. Giải pháp xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty CP Dệt May Huế

Để nâng cao hiệu quả xuất khẩu, Dệt May Huế cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp chiến lược. Trọng tâm hàng đầu là chuyển dịch cơ cấu phương thức sản xuất. Doanh nghiệp cần giảm dần tỷ lệ gia công CMT và tiến nhanh lên phương thức FOB, ODM. Việc đầu tư nghiên cứu thiết kế mẫu mã giúp gia tăng giá trị sản phẩm xuất khẩu. Tiếp theo, công ty phải đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu. Đơn vị cần chủ động tiếp cận thị trường EU để tận dụng ưu đãi thuế quan từ EVFTA. Thị trường Canada và Australia cũng là hướng đi giàu tiềm năng trong khuôn khổ CPTPP. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi số trong quản lý chuỗi cung ứng là yêu cầu bắt buộc. Doanh nghiệp nên ứng dụng phần mềm ERP quản lý sản xuất và kho bãi hiện đại. Tự động hóa các công đoạn cắt, may giúp tối ưu hóa định mức tiêu hao nguyên liệu. Cuối cùng, công ty cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững. Sản xuất xanh và tiết kiệm năng lượng sẽ mở đường cho sản phẩm thâm nhập vào các thị trường cao cấp.

3.1. Nâng cấp phương thức xuất khẩu từ CMT lên FOB và ODM

Chuyển dịch phương thức xuất khẩu là chìa khóa gia tăng giá trị thặng dư. Gia công CMT mang lại biên lợi nhuận thấp và phụ thuộc vào khách hàng. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh mô hình FOB thông qua tự chủ nguồn nguyên liệu. Đơn vị cần liên kết chặt chẽ với các nhà máy dệt sợi trong nước để chủ động cung ứng vải. Bước tiếp theo là xây dựng trung tâm thiết kế thời trang ODM. Doanh nghiệp chủ động đề xuất mẫu mã và chất liệu mới cho đối tác quốc tế. Mô hình này giúp đơn vị nắm giữ thế chủ động trong đàm phán giá cả. Lợi nhuận tích lũy sẽ hỗ trợ công ty phát triển thương hiệu riêng OBM trong tương lai dài hạn.

3.2. Mở rộng thị trường xuất khẩu và thúc đẩy chuyển đổi xanh

Doanh nghiệp cần mở rộng hoạt động xúc tiến thương mại sang các thị trường mới. Châu Âu và các nước thành viên CPTPP là mục tiêu ưu tiên hàng đầu. Việc khai thác tốt các hiệp định thương mại giúp tận dụng dòng thuế xuất nhập khẩu 0%. Đồng thời, chuyển đổi xanh là tấm vé thông hành bắt buộc vào thị trường cao cấp. Công ty cần đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà tại các xưởng may. Doanh nghiệp áp dụng quy trình xử lý nước thải tiên tiến và tái chế phụ phẩm dệt may. Các chứng chỉ quốc tế về bông hữu cơ và vải tái chế cần được hoàn thiện sớm. Sản xuất xanh giúp bảo vệ môi trường và tạo dựng uy tín thương hiệu vững chắc.

IV. Kết luận xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty CP Dệt May Huế

Nhìn lại hành trình 2020-2022, Công ty Cổ phần Dệt May Huế đã thể hiện sự kiên cường và khả năng thích ứng cao. Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc vượt qua khủng hoảng dịch bệnh và duy trì đà phát triển ổn định. Đơn vị giữ vững các thị trường cốt lõi, bảo toàn việc làm và thu nhập cho người lao động. Những kết quả đạt được khẳng định tính đúng đắn trong định hướng quản trị kinh doanh của ban lãnh đạo. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần nhận diện rõ các hạn chế nội tại về tỷ trọng phương thức sản xuất và rào cản chuỗi cung ứng. Quá trình công nghiệp hóa và hội nhập quốc tế mở ra nhiều vận hội mới song hành cùng thách thức. Việc thực hiện quyết liệt các giải pháp chuyển đổi xanh và tự chủ nguyên liệu là con đường tất yếu. Những bài học thực tiễn từ giai đoạn 2020-2022 cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc hoạch định chiến lược xuất khẩu dài hạn. Doanh nghiệp sẵn sàng bứt phá mạnh mẽ để trở thành trung tâm sản xuất dệt may chất lượng cao của cả nước.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong quản trị rủi ro xuất khẩu

Bài học lớn nhất từ giai đoạn biến động là năng lực quản trị rủi ro linh hoạt. Doanh nghiệp cần chủ động nguồn cung vật tư ngay từ đầu mùa vụ sản xuất. Việc xây dựng mạng lưới nhà cung ứng dự phòng giúp giảm thiểu rủi ro đứt gãy logistics. Ngoài ra, việc duy trì quan hệ đối tác bền chặt với khách hàng truyền thống tạo điểm tựa ổn định. Đơn vị cần nâng cao kỹ năng đàm phán hợp đồng thương mại quốc tế. Các điều khoản về bảo hiểm vận tải và thanh toán tín dụng quốc tế phải được quy định chặt chẽ. Đào tạo nhân sự chuyên trách quản trị rủi ro tỷ giá giúp bảo vệ nguồn thu ngoại tệ an toàn.

4.2. Định hướng ứng dụng cho chiến lược phát triển sau năm 2022

Chiến lược phát triển sau năm 2022 tập trung vào hiện đại hóa công nghệ và đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ đầu tư nhà xưởng thông minh và tự động hóa dây chuyền may. Các quy trình kỹ thuật số giúp tối ưu thời gian sản xuất và giao hàng. Bên cạnh đó, công ty xây dựng lộ trình cụ thể cho các dòng sản phẩm tái chế. Việc bắt kịp xu hướng thời trang tuần hoàn giúp mở rộng thị phần tại các thị trường khó tính. Doanh nghiệp tiếp tục mở rộng liên kết với các trường đại học để thu hút nhân tài kinh doanh quốc tế. Chiến lược đồng bộ này tạo nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng xuất khẩu bền vững trong kỷ nguyên mới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành dệt may giữ vị trí then chốt trong cơ cấu kinh tế đối ngoại của Việt Nam, đóng góp khoảng 12% vào tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước và đưa Việt Nam trở thành quốc gia xuất khẩu hàng may mặc đứng thứ ba trên thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Bangladesh. Cùng với việc tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại Tự do Liên minh Châu Âu - Việt Nam (EVFTA), các doanh nghiệp dệt may trong nước có điều kiện tiếp cận sâu rộng hơn vào các thị trường tiêu chuẩn cao. Tuy nhiên, giai đoạn 2020 – 2022 chứng kiến bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động phức tạp dưới tác động kéo dài của đại dịch COVID-19, căng thẳng địa chính trị Nga – Ukraine và tình trạng lạm phát gia tăng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng cũng như sức mua tại các thị trường nhập khẩu lớn.

Công ty Cổ phần Dệt May Huế (thành viên thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam) là đơn vị chuyên sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu các sản phẩm sợi, vải dệt kim, hàng may mặc cùng nguyên phụ liệu chuyên ngành. Trong tổng cơ cấu doanh thu của đơn vị, xuất khẩu hàng may mặc đóng vai trò là hoạt động kinh doanh cốt lõi. Mặc dù vậy, giá trị kim ngạch xuất khẩu của công ty ghi nhận sự thiếu ổn định qua các năm: sau khi đạt mức tăng trưởng 47,54% trong năm 2021 nhờ sự phục hồi tạm thời của thị trường, kim ngạch xuất khẩu may mặc năm 2022 đã giảm 14,33% so với năm trước. Sự suy giảm này đặt doanh nghiệp trước yêu cầu phải đánh giá lại toàn diện hoạt động xuất khẩu nhằm tìm kiếm các biện pháp thích ứng hiệu quả.

Nhằm giải quyết yêu cầu thực tiễn trên, khóa luận xác định các câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Những chỉ tiêu nào được sử dụng để đánh giá tình hình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Cổ phần Dệt May Huế?
2. Thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Cổ phần Dệt May Huế trong giai đoạn 2020 – 2022 diễn ra như thế nào?
3. Cần đề xuất những nhóm giải pháp nào để thúc đẩy và nâng cao hiệu quả xuất khẩu hàng may mặc của công ty trong giai đoạn tiếp theo?

Mục tiêu chung của nghiên cứu là phân tích thực trạng xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp trong thời gian tới. Các mục tiêu cụ thể được xác định gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động xuất khẩu hàng hóa và mặt hàng may mặc.
2. Đánh giá, phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu may mặc của công ty trong giai đoạn 2020 – 2022 thông qua các chỉ tiêu quy mô và thị trường, đồng thời ứng dụng mô hình định lượng dự báo kim ngạch xuất khẩu.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp quản trị, tài chính, kỹ thuật và thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ổn định và gia tăng kim ngạch xuất khẩu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể trong khóa luận:

• Đối tượng nghiên cứu: Tình hình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích thực trạng được thu thập chủ yếu trong giai đoạn 2020 – 2022; đồng thời tác giả mở rộng thu thập dữ liệu kim ngạch theo quý đến năm 2023 nhằm phục vụ công tác dự báo cho chu kỳ 2023 – 2024.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào công tác tổ chức, chỉ tiêu tài chính liên quan, kết quả kim ngạch, cơ cấu thị trường, loại hình xuất khẩu và phương thức vận tải hàng may mặc của công ty.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và lý thuyết thương mại quốc tế:

• Cơ sở pháp lý và khái niệm: Tác giả căn cứ vào Khoản 1 Điều 28 Luật Thương mại năm 2005 để xác định bản chất của xuất khẩu là hoạt động đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực hải quan riêng. Hoạt động này được nhìn nhận dưới góc độ kinh tế là phương thức thâm nhập thị trường quốc tế nhằm khai thác lợi thế so sánh, gia tăng nguồn thu ngoại tệ và giải quyết việc làm.
• Hình thức xuất khẩu: Nghiên cứu phân loại chi tiết 6 hình thức xuất khẩu trong thương mại quốc tế, bao gồm xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu gián tiếp (ủy thác xuất khẩu qua đơn vị trung gian giao nhận/forwarder), gia công xuất khẩu (GCXK), xuất khẩu tại chỗ, tái xuất khẩu và buôn bán đối lưu (hàng đổi hàng).
• Quy trình xuất khẩu: Tổng hợp chuỗi 9 bước nghiệp vụ ngoại thương chuẩn hóa:
  1. Xin giấy phép xuất khẩu (đối với hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành theo quy định pháp luật như Nghị định số 57/1998/NĐ-CP).
  2. Chuẩn bị hàng hóa xuất khẩu (thu gom hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu theo hợp đồng kinh tế).
  3. Kiểm tra chất lượng hàng hóa (kiểm tra quy cách, phẩm chất tại cửa khẩu hoặc cơ sở sản xuất).
  4. Mua bảo hiểm hàng hóa (lựa chọn các điều kiện bảo hiểm hàng hải A, B hoặc C phù hợp với rủi ro vận chuyển).
  5. Thuê phương tiện vận tải (xác định phương thức đường biển, đường bộ dựa trên khối lượng và điều kiện giao hàng).
  6. Thực hiện thủ tục hải quan (khai báo tờ khai hải quan, xuất trình thực tế hàng hóa và chấp hành quyết định thông quan).
  7. Giao hàng lên tàu (lập biên bản giao nhận, hoàn thành thủ tục với hãng tàu đối với hàng nguyên container FCL hoặc hàng lẻ LCL để nhận vận đơn đường biển sạch).
  8. Làm thủ tục thanh toán quốc tế (phương thức tín dụng chứng từ L/C hoặc phương thức nhờ thu kèm bộ chứng từ hợp lệ).
  9. Khiếu nại và giải quyết tranh chấp (nếu có vi phạm điều khoản hợp đồng).
• Đặc điểm sản phẩm và hệ thống chỉ tiêu: Phân tích đặc trưng của sản phẩm may mặc gồm tính thời vụ, tính thời trang, chu kỳ sống ngắn và độ thâm dụng lao động cao. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá được phân tách thành:
  • Chỉ tiêu theo chiều rộng: Kim ngạch xuất khẩu ($KNXK = \text{Đơn giá} \times \text{Sản lượng}$), quy mô tăng giảm tuyệt đối ($\Delta M = M_t - M_0$) và tốc độ tăng trưởng liên hoàn ($g = \Delta M / M_0 \times 100%$).
  • Chỉ tiêu theo chiều sâu: Cơ cấu thị trường xuất khẩu theo vị trí địa lý, lịch sử quan hệ ngoại thương (thị trường truyền thống, thị trường mới, thị trường tiềm năng), mức độ ưu tiên (thị trường trọng điểm, thị trường phụ) và mức độ bảo hộ rào cản kỹ thuật.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai đồng bộ qua các kỹ thuật:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán được công bố trên cổng thông tin của Công ty Cổ phần Dệt May Huế; số liệu chi tiết về đơn hàng và kim ngạch từ Phòng Xuất nhập khẩu May; tài liệu tổng quan ngành từ Bộ Thương mại, Tổng cục Hải quan và Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS).
• Phương pháp xử lý và phân tích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel 2016 để tính toán thống kê mô tả, lập bảng biểu đối sánh số liệu tuyệt đối và số tương đối.
• Phương pháp định lượng dự báo chuỗi thời gian: Khóa luận áp dụng mô hình san mũ Holt – Winters có tính đến yếu tố thời vụ, phân tách thành hai dạng mô hình toán học:
  • Mô hình Holt – Winters dạng cộng (Additive): Phù hợp khi biên độ dao động thời vụ không phụ thuộc vào mức độ của chuỗi xu thế. Các công thức xác định mức san mũ trung bình $\tilde{Y}t$, giá trị san xu thế $T_t$, chỉ số thời vụ $S_t$ và giá trị dự báo cho tầm xa $h$ được biểu diễn như sau: $$\tilde{Y}t = \alpha (Y_t - S{t-L}) + (1 - \alpha)(\tilde{Y}{t-1} + T_{t-1})$$ $$T_t = \beta (\tilde{Y}t - \tilde{Y}{t-1}) + (1 - \beta) T_{t-1}$$ $$S_t = \gamma (Y_t - \tilde{Y}t) + (1 - \gamma) S{t-L}$$ $$\hat{Y}_{t+h} = \tilde{Y}t + h \cdot T_t + S{t-L+h}$$
  • Mô hình Holt – Winters dạng nhân (Multiplicative): Phù hợp khi dao động thời vụ biến thiên tỷ lệ thuận với xu thế chung của chuỗi số liệu: $$\tilde{Y}t = \alpha \left(\frac{Y_t}{S{t-L}}\right) + (1 - \alpha)(\tilde{Y}{t-1} + T{t-1})$$ $$T_t = \beta (\tilde{Y}t - \tilde{Y}{t-1}) + (1 - \beta) T_{t-1}$$ $$S_t = \gamma \left(\frac{Y_t}{\tilde{Y}t}\right) + (1 - \gamma) S{t-L}$$ $$\hat{Y}_{t+h} = (\tilde{Y}t + h \cdot T_t) \cdot S{t-L+h}$$
  • Tiêu chuẩn chọn mô hình: Tác giả thiết lập bộ tham số làm trơn mũ $(\alpha = 0,2; \beta = 0,3; \gamma = 0,4)$ và sử dụng chỉ số sai số phần trăm tuyệt đối trung bình (MAPE) làm căn cứ lựa chọn giữa hai dạng mô hình nhằm tối ưu hóa độ chính xác của kết quả dự báo.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ XUẤT KHẨU HÀNG HÓA VÀ HÀNG MAY MẶC

Chương này tập trung xây dựng cơ sở lý luận tổng quan về hoạt động xuất khẩu và đặc thù của ngành công nghiệp dệt may:

• Làm rõ vai trò đa diện của xuất khẩu đối với nền kinh tế quốc dân: đóng vai trò là nguồn tích lũy ngoại tệ phục vụ nhập khẩu tư liệu sản xuất, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, tạo điều kiện lan tỏa cho công nghiệp phụ trợ (trồng bông, sản xuất hóa chất dệt nhuộm), đồng thời giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động.
• Đối với doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu là động lực thúc đẩy đổi mới công nghệ, hoàn thiện năng lực quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế và phân tán rủi ro thị trường.
• Hệ thống hóa các đặc điểm kỹ thuật của hàng may mặc: sản phẩm có vòng đời ngắn do tính thay đổi nhanh của xu hướng thời trang, chịu sự chi phối mạnh mẽ của các mùa khí hậu tại các thị trường ôn đới, đòi hỏi quy trình sản xuất qua nhiều khâu phân đoạn (thiết kế, giác sơ đồ, cắt, may ráp, kiểm hóa, hoàn thiện và đóng gói).
• Trình bày cơ sở thực tiễn về tình hình xuất khẩu may mặc Việt Nam giai đoạn 2020 – 2022: phân tích tốc độ tăng trưởng sản lượng, biến động đơn giá xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm, việc tận dụng ưu đãi thuế quan từ CPTPP, EVFTA, cùng với bức tranh xuất khẩu dệt may trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HUẾ

Nội dung chương 2 đi sâu phân tích toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh và xuất khẩu tại doanh nghiệp:

• Tổng quan doanh nghiệp: Giới thiệu lịch sử hình thành, mô hình quản trị gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban Tổng giám đốc và hệ thống phòng ban chức năng; trong đó Phòng Xuất nhập khẩu May trực tiếp chịu trách nhiệm điều phối hoạt động thương mại may mặc.
• Tình hình tài chính và kết quả kinh doanh (2020 – 2022): Phân tích biến động tài sản ngắn hạn, tài sản dài hạn, cơ cấu nợ phải trả và các hệ số thanh toán. Doanh thu và lợi nhuận sau thuế của công ty ghi nhận sự tăng trưởng tốt trong năm 2021 nhưng chịu nhiều áp lực thu hẹp biên lợi nhuận trong năm 2022 trước biến động giá nguyên phụ liệu đầu vào và lạm phát toàn cầu.
• Thực trạng xuất khẩu may mặc:
  • Hình thức và điều kiện thương mại: Doanh nghiệp áp dụng kết hợp phương thức sản xuất xuất khẩu (SXXK) và gia công xuất khẩu (GCXK); phương thức vận tải chủ đạo là đường biển bằng container (FCL và LCL) thông qua hệ thống cảng biển khu vực miền Trung; điều kiện giao hàng áp dụng phổ biến theo các quy tắc Incoterms chuẩn.
  • Biến động kim ngạch xuất khẩu: Kim ngạch may mặc tăng trưởng mạnh 47,54% trong năm 2021 khi chuỗi cung ứng mở cửa trở lại, nhưng sụt giảm 14,33% vào năm 2022 dưới tác động của suy giảm tổng cầu tiêu dùng tại các thị trường phương Tây.
  • Cơ cấu thị trường: Khóa luận lập bảng biểu và đồ thị phân tích tỷ trọng xuất khẩu sang các thị trường truyền thống và thị trường mới, làm rõ mức độ phụ thuộc vào các khu vực tiêu thụ lớn.
• Kết quả dự báo kim ngạch xuất khẩu:
  • Tác giả thu thập chuỗi dữ liệu kim ngạch xuất khẩu may mặc theo từng quý giai đoạn 2020 – 2023 làm dữ liệu đầu vào.
  • Ứng dụng mô hình Holt – Winters dạng cộng và dạng nhân với bộ tham số san $(\alpha = 0,2; \beta = 0,3; \gamma = 0,4)$ để tính toán chuỗi giá trị san mũ xu thế và chỉ số thời vụ.
  • Tiến hành so sánh chỉ số sai số MAPE giữa hai phương pháp nhằm xác định mô hình phản ánh sát nhất quy luật biến động thực tế, từ đó đưa ra bảng số liệu dự báo kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của công ty cho các quý từ Quý III/2023 đến Quý III/2024.
• Đánh giá tổng hợp các ưu điểm đạt được và những mặt hạn chế trong công tác quản lý đơn hàng, chi phí và chuỗi cung ứng của công ty.

CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HUẾ TRONG THỜI GIAN TỚI

Trên cơ sở định hướng phát triển của doanh nghiệp và bối cảnh thị trường quốc tế, tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Giải pháp về công tác tổ chức quản lý: Kiện toàn bộ máy điều hành, hoàn thiện quy chế phối hợp giữa xưởng may, bộ phận kỹ thuật và Phòng Xuất nhập khẩu May nhằm rút ngắn thời gian xử lý chứng từ và phản hồi khách hàng.
2. Tiết kiệm chi phí sản xuất: Nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên phụ liệu, kiểm soát chặt chẽ định mức hao hụt vải và phụ liệu may trong quá trình cắt may, giảm tỷ lệ hàng lỗi hỏng để hạ giá thành sản phẩm.
3. Giải pháp về nhân sự: Đào tạo chuyên sâu nghiệp vụ ngoại thương, cập nhật kiến thức Incoterms, tập huấn kỹ năng đàm phán hợp đồng quốc tế và nâng cao trình độ ngoại ngữ chuyên ngành cho nhân viên xuất nhập khẩu; đồng thời duy trì chính sách đãi ngộ hợp lý để ổn định đội ngũ công nhân may lành nghề.
4. Giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm: Siết chặt quy trình kiểm tra chất lượng sản phẩm (KCS) qua từng công đoạn dệt, cắt ráp, may và hoàn thiện; áp dụng tiêu chuẩn kiểm định nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu khiếu nại chất lượng từ đối tác quốc tế.
5. Giải pháp liên quan đến tiến độ giao hàng: Hoàn thiện kế hoạch điều độ sản xuất, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị giao nhận và hãng tàu để bố trí vỏ container kịp thời, tránh phát sinh chi phí lưu bãi và loại trừ rủi ro chậm trễ giao hàng.
6. Giải pháp tài chính: Quản trị hiệu quả công nợ khách hàng, nâng cao hệ số thanh toán, chủ động sử dụng các công cụ tài chính phòng ngừa rủi ro biến động tỷ giá ngoại tệ đối với các hợp đồng xuất khẩu thanh toán bằng ngoại tệ mạnh.

---

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã phản ánh cụ thể các chỉ số phát triển xuất khẩu của ngành may mặc Việt Nam và thực tế tại doanh nghiệp:

Chỉ tiêu / Thông số	Giá trị ghi nhận trong khóa luận	Nguồn gốc dữ liệu
Tỷ trọng xuất khẩu may mặc trong tổng kim ngạch cả nước	Khoảng 12%	Báo cáo ngành dệt may Việt Nam
Vị thế xuất khẩu may mặc của Việt Nam trên thế giới	Xếp thứ 3 (sau Trung Quốc, Bangladesh)	Dữ liệu thống kê thương mại quốc tế
Tốc độ tăng trưởng kim ngạch may mặc công ty năm 2021 so với 2020	Tăng 47,54%	Phòng Xuất nhập khẩu May CTCP Dệt May Huế
Tốc độ tăng trưởng kim ngạch may mặc công ty năm 2022 so với 2021	Giảm 14,33%	Phòng Xuất nhập khẩu May CTCP Dệt May Huế
Bộ tham số san mũ mô hình Holt – Winters	$\alpha = 0,2; \beta = 0,3; \gamma = 0,4$	Thử nghiệm mô hình dự báo của tác giả
Tiêu chí lựa chọn mô hình dự báo tối ưu	Chỉ số sai số MAPE	So sánh giữa Holt – Winters dạng cộng và dạng nhân
Tầm xa dự báo chuỗi thời gian	Quý III/2023 đến Quý III/2024	Kết quả dự báo định lượng trên Excel 2016

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc hệ thống hóa quy trình nghiệp vụ xuất khẩu ngoại thương áp dụng trực tiếp cho loại hình may mặc tại một doanh nghiệp cụ thể thuộc Vinatex ở khu vực miền Trung. Thay vì chỉ sử dụng các phương pháp phân tích tài chính hoặc thống kê mô tả truyền thống, tác giả đã kết hợp mô hình định lượng Holt – Winters để xử lý chuỗi số liệu theo quý, tách biệt xu thế tăng trưởng và quy luật thời vụ. Việc đối sánh sai số MAPE giữa hai dạng mô hình cộng và nhân tạo ra căn cứ khoa học cho công tác lập kế hoạch kim ngạch xuất khẩu ngắn hạn tại đơn vị.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số điểm giới hạn trong phạm vi thực hiện:

• Nghiên cứu được hoàn thành trong thời gian thực tập 3 tháng tại doanh nghiệp, do đó việc tiếp cận số liệu nội bộ chuyên sâu về cơ cấu chi phí gia công chi tiết cho từng mã hàng may mặc còn ở mức độ nhất định.
• Dữ liệu thứ cấp phân tích thực trạng chủ yếu tập trung trong giai đoạn 2020 – 2022, chuỗi thời gian phục vụ dự báo Holt – Winters bị giới hạn trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến năm 2023, giai đoạn có nhiều biến động dị thường do đại dịch COVID-19 và bất ổn kinh tế thế giới, gây ảnh hưởng đến tính ổn định của các hệ số san mũ.

Hướng nghiên cứu mở rộng được đề xuất:

• Tiếp tục theo dõi, cập nhật dữ liệu kim ngạch xuất khẩu thực tế trong các quý năm 2023 và 2024 để kiểm định lại sai số dự báo thực tế so với kết quả của mô hình Holt – Winters.
• Mở rộng phân tích định lượng tác động của quy tắc xuất xứ (từ sợi trở đi trong CPTPP và từ vải trở đi trong EVFTA) đến tỷ lệ nội địa hóa và khả năng hưởng ưu đãi thuế quan của các nhóm hàng may mặc tại công ty.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo phục vụ các nhóm đối tượng:

• Sinh viên ngành Kinh tế Quốc tế, Thương mại Quốc tế, Quản trị Kinh doanh: Tài liệu cung cấp cấu trúc mẫu chuẩn mực cho một khóa luận tốt nghiệp phân tích thực trạng xuất nhập khẩu tại doanh nghiệp sản xuất, bao gồm việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu chiều rộng - chiều sâu và triển khai chi tiết 9 bước nghiệp vụ xuất khẩu.
• Người nghiên cứu về dự báo kinh tế: Cung cấp phương pháp thực hành chi tiết mô hình san mũ thời vụ Holt – Winters (cả dạng cộng và dạng nhân) ứng dụng cho chuỗi số liệu kinh doanh theo quý trên phần mềm Microsoft Excel.
• Cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp may mặc: Tham khảo các nhóm giải pháp về quản lý định mức nguyên phụ liệu, quy trình kiểm soát KCS và giải pháp giao nhận vận tải container nhằm giảm thiểu rủi ro chậm trễ đơn hàng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Cổ phần Dệt May Huế biến động ra sao trong giai đoạn 2020 – 2022?
Trong năm 2021, kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của công ty tăng trưởng mạnh 47,54% so với năm 2020 nhờ việc tái kết nối đơn hàng sau khi dịch bệnh được kiểm soát bước đầu. Tuy nhiên, sang năm 2022, kim ngạch xuất khẩu giảm 14,33% so với năm 2021 do ảnh hưởng của xung đột Nga – Ukraine, lạm phát toàn cầu và sự suy giảm sức mua tại các thị trường nhập khẩu lớn.

2. Tác giả sử dụng phương pháp định lượng nào để dự báo kim ngạch xuất khẩu và căn cứ nào để lựa chọn mô hình?
Tác giả sử dụng phương pháp san mũ Holt – Winters có tính đến yếu tố thời vụ, triển khai song song cả hai dạng mô hình: dạng cộng (additive) và dạng nhân (multiplicative). Bộ tham số san mũ được thử nghiệm là $(\alpha = 0,2; \beta = 0,3; \gamma = 0,4)$. Mô hình tối ưu được lựa chọn dựa trên việc so sánh sai số phần trăm tuyệt đối trung bình (MAPE) giữa hai phương pháp.

3. Hoạt động xuất khẩu hàng hóa tại công ty trải qua những bước nghiệp vụ cơ bản nào?
Quy trình xuất khẩu gồm 9 bước: (1) Xin giấy phép xuất khẩu (đối với hàng hóa thuộc diện quản lý riêng); (2) Chuẩn bị hàng xuất khẩu và đóng gói bao bì; (3) Kiểm tra chất lượng hàng hóa; (4) Mua bảo hiểm hàng hải (điều kiện A, B hoặc C); (5) Thuê phương tiện vận tải; (6) Thực hiện thủ tục hải quan; (7) Giao hàng lên tàu (FCL hoặc LCL); (8) Làm thủ tục thanh toán qua L/C hoặc nhờ thu; (9) Khiếu nại và giải quyết khiếu nại nếu phát sinh vi phạm hợp đồng.

4. Khóa luận đưa ra các nhóm giải pháp trọng tâm nào để đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc của công ty?
Khóa luận xây dựng 6 nhóm giải pháp: (1) Cải tiến công tác tổ chức quản lý; (2) Tiết kiệm chi phí sản xuất thông qua kiểm soát định mức nguyên phụ liệu; (3) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngoại thương; (4) Siết chặt quy trình KCS để nâng cao chất lượng sản phẩm; (5) Tối ưu hóa chuỗi cung ứng logistics để đảm bảo tiến độ giao hàng; (6) Nâng cao năng lực tài chính và quản trị rủi ro tỷ giá.

5. Vì sao hàng may mặc xuất khẩu lại có tính thời vụ cao và đòi hỏi doanh nghiệp phải dự báo theo quý?
Hàng may mặc chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi điều kiện thời tiết khí hậu bốn mùa tại các thị trường tiêu thụ (đặc biệt là các quốc gia ôn đới nhập khẩu nhiều hàng mùa đông/mùa hè) và chu kỳ sống của xu hướng thời trang rất ngắn. Do đó, nhu cầu đơn hàng biến động theo từng quý trong năm, đòi hỏi doanh nghiệp phải áp dụng mô hình dự báo thời vụ như Holt – Winters để cân đối năng lực sản xuất và nguyên phụ liệu kịp thời.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Thu Hà đã phân tích một cách có hệ thống thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế trong giai đoạn 2020 – 2022 đầy biến động. Nghiên cứu đã kết hợp giữa việc đánh giá các chỉ tiêu kinh doanh, tài chính thực tế với việc áp dụng công cụ định lượng Holt – Winters nhằm dự báo kim ngạch xuất khẩu may mặc theo quý. Các nhóm giải pháp được đề xuất từ cấp độ quản trị chi phí, chất lượng, logistics đến kiến nghị với các cơ quan quản lý ngành bám sát thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho công tác xây dựng kế hoạch xuất khẩu dệt may trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ XUẤT KHẨU HÀNG HÓA VÀ HÀNG MAY MẶC 1. Tổng quan về xuất khẩu hàng hóa 1. Khái niệm về xuất khẩu hàng hóa Xuất khẩu là quá trình bán hàng hóa, dịch vụ hoặc công nghệ từ quốc gia này sang quốc gia khác và được thanh toán bằng ngoại tệ. Mục đích của việc xuất khẩu là khai thác triệt để được lợi thế của mỗi quốc gia.

Theo Luật Thương mại 2005, Điều 28 khoản 1: “Xuất khẩu là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” Nói tóm lại, dù được hiểu theo cách nào thì xuất khẩu cũng là một hình thức thâm nhập thị trường nước ngoài hiệu quả nhằm mục đích thu lợi nhuận, tăng nguồn ngoại tệ và phát triển nền kinh tế quốc gia. Chính vì thế, có thể nói xuất khẩu đóng vai trò hết sức quan trọng và có ảnh hưởng lớn đến toàn bộ nền kinh tế, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Vai trò của xuất khẩu hàng hóa a)Vai trò củaxuất khẩu đối với nền kinh tế quốc dân Đẩy mạnh xuất khẩu được coi là một vấn đề cấp thiết để phát triển kinh tế và thực hiện quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Xuất khẩu có vai trò quan trọng và có ảnh hưởng đa diện đến nền kinh tế của một quốc gia.

Các vai trò của xuất khẩu được thể hiện như sau: - Tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu: Xuất khẩu tạo nguồn vốn để nhập khẩu các hàng hóa phục vụ cho quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa của đất nước. - Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sự phát triển của các ngành sản xuất. - Tạo cơ hội phát triển cho các ngành khác: Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành khác có cơ hội phát triển thuận lợi. Ví dụ, phát triển ngành dệt may xuất khẩu có thể tạo cơ hội cho việc phát triển ngành sản xuất nguyên liệu như bông và thuốc nhuộm.

- Mở rộng thị trường tiêu thụ: Xuất khẩu tạo ra khả năng mở rộng thị trường tiêu SVTH: Lê Thị Thu Hà 5 Khóaluận cuối khóa GVHD: ThS. Hoàng Thị Ngọc Hà thụ sản phẩm, góp phần cho sự phát triển và ổn định của sản xuất. - Nâng cao năng lực sản xuất trong nước: Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, góp phần nâng cao năng lực sản xuất trong nước. - Truyền dẫn vốn, kỹ thuật và công nghệ từ thế giới bên ngoài: Xuất khẩu tạo ra những tiền đề kinh tế, kỹ thuật để cải tạo và nâng cao năng lực sản xuất, là một phương tiện truyền dẫn quan trọng để tạo ra vốn, kỹ thuật và công nghệ từ thế giới bên ngoài vào trong nước, nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

- Thúc đẩy cạnh tranh và tái cơ cấu sản xuất: Xuất khẩu đòi hỏi chúng ta phải tổ chức lại sản xuất, hình thành cơ cấu sản xuất để có thể cạnh tranh với thị trường quốc tế về chất lượng và giá cả. - Tạo việc làm và cải thiện đời sống của nhân dân: Xuất khẩu có tác động tích cực đến việc giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống của nhân dân. Sản xuất hàng hóa xuất khẩu thu hút hàng triệu lao động vào làm việc và tạo thu nhập ổn định. Xuất khẩu cũng tạo nguồn vốn để nhập khẩu các hàng hóa cần thiết phục vụ đời sống và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng phong phú của nhân dân.

- Mở rộng và thúc đẩy quan hệ kinh tế đối ngoại: Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại của một quốc gia. b) Vai trò củaxuất khẩu đối với doanh nghiệp sản xuất kinh doanh Hoạt động xuất khẩu thực chất là hoạt động bán hàng và tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp trên phạm vi quốc tế. Điểm khác biệt so với hoạt động bán hàng trong nước là xuất khẩu liên quan đến việc tiếp cận các thị trường khác nhau với văn hóa, ngôn ngữ, luật pháp, chính sách, tập quán tín ngưỡng khác nhau. Sự khác biệt này mở ra cho doanh nghiệp nhiều cơ hội phát triển kinh doanh lớn hơn và lâu dài hơn.

Tiêu thụ sản phẩm là một phần quan trọng trong hoạt động thương mại của doanh nghiệp, vì hàng hóa được sản xuất phải được tiêu thụ để đảm bảo sự tồn tại của doanh nghiệp. Xuất khẩu đóng góp một phần quan trọng vào sự phát triển của doanh nghiệp, bao gồm: - Mở rộng thị trường tiêu thụ: Xuất khẩu tạo cơ hội cho doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm của mình trên quy mô lớn và trên nhiều thị trường khác nhau. - Khả năng đổi mới và hoàn thiện cơ cấu sản xuất: Xuất khẩu yêu cầu doanh nghiệp liên tục đổi mới và hoàn thiện cơ cấu sản xuất kinh doanh để phù hợp với thị trường và sự phát triển toàn cầu. Qua hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp có thêm cơ SVTH: Lê Thị Thu Hà 6 Khóaluận cuối khóa GVHD: ThS.

Hoàng Thị Ngọc Hà hội mở rộng quan hệ kinh doanh với các đối tác quốc tế, từ đó thu thập nhiều kinh nghiệm trong kinh doanh và quản lý doanh nghiệp. - Nguồn tài chính mạnh: Xuất khẩu mang lại nguồn ngoại tệ giúp doanh nghiệp có thêm tài chính mạnh để tái đầu tư vào quá trình sản xuất, mở rộng quy mô cũng như nâng cao chất lượng sản phẩm. - Lợi ích cho xã hội: Hoạt động sản xuất hàng xuất khẩu tạo thu nhập ổn định cho lao động và cung cấp nguồn thu nhập để nhập khẩu vật tư, tư liệu sản xuất, và vật phẩm tiêu dùng. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn tạo lợi ích cho xã hội nói chung.

Các hình thức xuất khẩu Hiện nay, có nhiều hình thức xuất khẩu khác nhau và mỗi doanh nghiệp sẽ lựa chọn hình thức xuất khẩu phù hợp.Các hình thức xuất khẩu bao gồm:  Xuất khẩu trực tiếp: Xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu được thực hiện trực tiếp giữa hai bên, bên mua hàng và bên đơn vị bán hàng. Hai bên sẽ trực tiếp đàm phán và ký kết hợp đồng ngoại thương với nhau. Hợp đồng này phải tuân thủ pháp luật của từng quốc gia và đúng tiêu chuẩn của điều lệ mua bán quốc tế. Hình thức này có ưu điểm là chủ động trong việc tìm kiếm bạn hàng và thị trường tiêu thụ sản phẩm, trực tiếp đàm phán giá cả và lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp, giảm được chi phí trung gian và thiết lập, tăng cường và mở rộng quan hệ ngoại thương hiệu quả.

Tuy nhiên, xuất khẩu trực tiếp cũng có nhược điểm như rủi ro lớn đối với thị trường mới và mặt hàng mới, đòi hỏi nhân viên kinh doanh xuất nhập khẩu giỏi, đối mặt với nhiều chi phí khi tiếp cận thị trường mới và yêu cầu khối lượng hàng hóa đủ lớn. Xuất khẩu gián tiếp (xuất khẩu ủy thác): Xuất khẩu gián tiếp, hay còn gọi là xuất khẩu ủy thác, là hình thức doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài thông qua đơn vị trung gian (forwarder). Đơn vị trung gian sẽ tiến hành ký kết hợp đồng xuất khẩu và làm các thủ tục cần thiết để xuất khẩu mặt hàng thay cho nhà sản xuất và được hưởng phí ủy thác. Hình thức này yêu cầu ký hợp đồng xuất khẩu ủy thác nhằm thỏa thuận quyền lợi và nghĩa vụ của hai bên.

Xuất khẩu gián tiếp có ưu điểm là forwarder uy tín thường có SVTH: Lê Thị Thu Hà 7 Khóaluận cuối khóa GVHD: ThS. Hoàng Thị Ngọc Hà nghiệp vụ chuyên môn cao, giúp chủ hàng tránh được các rủi ro trong việc xuất khẩu, tiết kiệm thời gian và nguồn lực cho chủ hàng, chia sẻ rủi ro với đơn vị trung gian, giảm thiểu chi phí thông qua việc tận dụng cơ sở vật chất và các dịch vụ của trung gian. Tuy nhiên, hình thức này cũng có nhược điểm như mất sự liên kết trực tiếp với thị trường, phải đáp ứng yêu cầu từ phía trung gian, lợi nhuận bị chia sẻ và có thể bị chiếm dụng vốn.  Giacông xuất khẩu: Gia công xuất khẩu là hình thức sản xuất mà công ty trong nước nhận các tư liệu sản xuất từ công ty nước ngoài như máy móc, thiết bị, nguyên phụ liệu.

để sản xuất hàng hóa dựa trên yêu cầu của bên đặt hàng. Các sản phẩm gia công được bán ra nước ngoài theo chỉ định của công ty đặt hàng. Các mặt hàng gia công trong nước bao gồm dệt may, da giày, điện tử và nhiều ngành công nghiệp khác. Hình thức gia công xuất khẩu có ưu điểm là giải quyết vấn đề việc làm, tăng thu nhập cho người lao động và đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế quốc gia.

Nó cũng cung cấp cơ hội học hỏi công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại từ các đối tác gia công, cũng như có thị trường tiêu thụ sẵn có và tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành công nghiệp phụ trợ. Tuy nhiên, hình thức này cũng có nhược điểm như mất kiểm soát chất lượng sản phẩm do không có sự quản lý trực tiếp trong quy trình sản xuất, nguy cơ rò rỉ thông tin và mất bảo mật công nghệ. Ngoài ra, sự phụ thuộc vào nguồn lao động giá rẻ và khả năng biến động của nguồn lao động có thể làm mất lợi thế cạnh tranh về giá cả. Quản lý định mức gia công và thanh lý các hợp đồng gia công không tốt có thể tạo điều kiện cho hàng hóa trốn thuế vào Việt Nam và dễ dẫn đến việc trở thành bãi rác công nghệ.

 Xuất khẩu tại chỗ: Giao hàng tại chỗ là một hình thức giao hàng được áp dụng trong lãnh thổ Việt Nam cho phép người mua nước ngoài nhận hàng tại địa điểm trong nước thay vì phải nhập khẩu từ nước ngoài như thông thường. Ưu điểm của hình thức này bao gồm tiết kiệm thời gian và nhân lực, cũng như giảm thiểu rủi ro cho hàng hóa. Tuy nhiên, hình thức này cũng có nhược điểm là thủ tục phức tạp Tái xuất khẩu: Tái xuất khẩu là một quy trình cho phép hàng hóa tạm thời nhập vào lãnh thổ SVTH: Lê Thị Thu Hà 8 Khóaluận cuối khóa GVHD: ThS. Hoàng Thị Ngọc Hà Việt Nam rồi sau đó được xuất khẩu sang nước thứ ba hoặc tái nhập về nước ban đầu sau một thời gian nhất định.