CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VÀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH 1. Khái niệm và vai trò tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm TCDN Tài chính doanh nghiệp biểu hiện sự vận động chuyển dịch các luồng giá trị phục vụ trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Hay nói cách khác, tài chính doanh nghiệp là hệ thống các quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình phân phối các nguồn tài chính gắn liền với việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp để phục vụ cho yêu cầu sản xuất kinh doanh. Vai trò của tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp có tác động thúc đẩy hay kìm hãm hoạt động kinh doanh. Trên góc độ này tài chính doanh nghiệp được xem là một trong những công cụ có vai trò quan trọng trong quản lý kinh doanh. Vai trò của tài chính tài chính doanh nghiệp được thể hiện ở những điểm chủ yếu sau: - Tài chính doanh nghiệp huy động vốn đảm bảo cho các hoạt động của doanh nghiệp diễn ra bình thường và liên tục.
- Tài chính doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiêp. - Tài chính doanh nghiệp là công cụ rất hữu ích để kiểm soát tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. Khái niệm và vai trò phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp có thể định nghĩa như một tổng thể các phương pháp cho phép đánh giá tình hình tài chính quá khứ và hiện tại cho việc ra quyết định quản lý và đánh giá doanh nghiệp một cách chính xác.
Phân tích tài chính có mục tiêu đưa ra những dự báo tài chính nhằm giúp cho các nhà lãnh đạo thấy rõ những thực trạng, tiềm năng, hiệu quả kinh doanh cũng như rủi ro trong tương lai của doanh nghiệp.TS Lê Thị Kim Nhung 9 SVTH: Nguyễn Thị Thắm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đại học Thương Mại Khóa luận tốt nghiệp Phân tích tài chính với tư cách là một hoạt động thực tiễn, nó là một giai đoạn của quá trình quản trị nhằm thấy được chất lượng hoạt động tài chính, nguồn năng lực tiềm tàng trên cơ sở đó đề ra những phương pháp mới và biện pháp khai thác có hiệu quả. Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp Qua phân tích hình tài chính mới đánh giá đầy đủ, chính xác tình hình phân phối và sử dụng, quản lý các loại vốn, nguồn vốn vạch ra khả năng tiềm tàng về vốn của doanh nghiệp. Trên cơ sở đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Phân tích tài chính là công cụ không thể thiếu phục vụ cho công tác quản lý của cơ quan cấp trên, cơ quan tài chính ngân hàng như: đánh giá tình hình thực hiện các chế độ, xem xét việc cho vay vốn.
Nhiệm vụ của phân tích tài chính doanh nghiệp - Đánh giá tình hình sử dụng vốn, nguồn vốn như: xem xét việc phân bổ vốn, nguồn vốn có hợp lý hay không? Xem xét mức độ đảm bảo vốn cho nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, phát hiện nguyên nhân dẫn đến tình trạng thừa thiếu vốn. - Đánh giá tình hình thanh toán, khả năng thanh toán của doanh nghiệp, chính sách tài chính. - Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn. - Phát hiện khả năng tiềm tàng, đề ra các biện pháp, khai thác khả năng tiềm tàng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.CƠ SỞ DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.
Cơ sở dữ liệu phân tích tài chính doanh nghiệp Một trong những yêu cầu quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp là nguồn dữ liệu chính xác mới đảm bảo tính chính xác và kết quả khách quan của phân tích. Khi phân tích tình hình tài chính chúng ta thường sử dụng các bảng báo cáo như: bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, thuyết minh báo cáo tài chính, báo các lưu chuyển tiền tệ.TS Lê Thị Kim Nhung 10 SVTH: Nguyễn Thị Thắm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đại học Thương Mại Khóa luận tốt nghiệp 1. Bảng cân đối kế toán Bảng cân đối kế toán là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tổng quát toàn bộ giá trị tài sản hiện có và nguồn hình thành tài sản đó của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định. Số liệu trên bảng cân đối kế toán cho biết toàn bộ giá trị tài sản hiện có của doanh nghiệp theo cơ cấu nguồn vốn hình thành các tài sản hiện đó.
Căn cứ vào bảng cân đối có thể nhận xét, đánh giá khái quát tình hình tài chính của doanh nghiệp. Bảng cân đối kế toán được chia làm hai phần: phần tài sản và phần nguồn vốn. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tổng quát tình hình và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong một kỳ kế toán của doanh nghiệp, số liệu trong báo các này cung cấp những thông tin tổng hợp nhất về tình hình và kết quả sử dụng các tiềm năng về vốn, lao động, kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý kinh doanh của doanh nghiệp. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là một bộ phận hợp thành hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp, cung cấp thông tin giúp cho người sử dụng đánh giá các thay đổi trong tài sản thuần, cơ cấu tài chính, khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền, khả năng thanh toán và khả năng tạo ra các luồng tiền trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp.
Thuyết minh báo cáo tài chính Thuyết minh báo cáo tài chính là bản giải trình chi tiết một số chỉ tiêu tổng hợp đã phản ánh trên các báo cáo tài chính khác đồng thời tuyên bố các chính sách kế toán doanh nghiệp đã áp dụng để ghi nhận các nghiệp vụ kinh tế phát sinh ở doanh nghiệp giúp người đọc báo cáo có các thông tin bổ sung cần thiết cho việc đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp. Tài liệu khác Sự tồn tại, phát triển cũng như suy thoái của doanh nghiệp phụ thuộc vào nhiều yếu tố: GVHD: PGS.TS Lê Thị Kim Nhung 11 SVTH: Nguyễn Thị Thắm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đại học Thương Mại Khóa luận tốt nghiệp - Các yếu tố bên trong là những yếu tố thuộc về tổ chức doanh nghiệp, trình độ quản lý doanh nghiệp, ngành nghề, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp kinh doanh. Quy trình công nghệ và năng lực của lao động. - Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp là những yếu tố mang tính khách quan như: chế độ chính trị xã hội, tăng trưởng kinh tế của nền kinh tế, tiến bộ khoa học kỹ thuật, chính sách tiền tệ, chính sách thuế.
Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Phương pháp so sánh * Khái niệm Phương pháp so sánh là phương pháp xem xét một vài chỉ tiêu phân tích bằng cách dựa trên việc so sánh với một vài chỉ tiêu cơ sở (chỉ tiêu gốc). Phương pháp so sánh được sử dụng phổ biến trong phân tích kinh tế nói chung, trong phân tích tài chính nói riêng. So sánh nhằm xác định xu hướng, mức độ biến động của chỉ tiêu phân tích.
Do vậy, để đảm bảo ý nghĩa của tiêu so sánh, cần phải thực hiện các vấn đề cơ bản như: xác định điều kiện so sánh, xác định số gốc để so sánh và kỹ thuật để so sánh. * Điều kiện so sánh - Phải tồn tại ít nhất hai đại lượng - Các đại lượng ( các chỉ tiêu) phải đảm tính chất so sánh được. Đó là sự thống nhất về nội dung kinh tế, thống nhất về phương pháp tính toán, thống nhất về thời gian và đơn vị đo lường. * Xác định gốc để so sánh: Kỳ gốc so sánh tùy thuộc vào mục đích của phân tích.
- Khi xác định xu hướng và tốc độ phát triển của chỉ tiêu phân tích thì gốc so sánh được xác định là trị số của chỉ tiêu phân tích ở kỳ trước hoặc hàng loạt kỳ trước. - Khi đánh giá tình hình thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra thì kỳ gốc so sánh là trị số kế hoạch của chỉ tiêu phân tích. Khi đã tiến hành so sánh giữa thực tế và kế hoạch, dự toán, định mức của chỉ tiêu.TS Lê Thị Kim Nhung 12 SVTH: Nguyễn Thị Thắm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đại học Thương Mại Khóa luận tốt nghiệp - Khi xác định vị trí, thứ hạng của doanh nghiệp thì gốc so sánh được xác định là trị số của các chỉ tiêu tài chính chủ yếu trung bình của ngành hay chỉ tiêu phân tích của đối thủ cạnh tranh. * Kỹ thuật so sánh: sử dụng so sánh bằng số tương đối hay số tuyệt đối - So sánh bằng số tuyệt đối để thấy sự biến động và số tuyệt đối của chỉ tiêu phân tích.
Số tuyệt đối được tính bằng hiệu số giữa hai chỉ tiêu: chỉ tiêu kỳ phân tích và chỉ tiêu kỳ gốc. - So sánh bằng số tương đối để thấy thực tế so với kỳ gốc chỉ tiêu tăng hay giảm bao nhiêu %. Số tương đối là tỷ lệ phần trăm (%) của chỉ tiêu phân tích so với chỉ tiêu gốc để thể hiện mức độ hoàn thành hoặc tỷ lệ của số chênh lệch tuyệt đối so với chỉ tiêu gốc để nói lên tốc độ tăng trưởng. Phương pháp đồ thị Phương pháp đồ thị sử dụng để phản ánh trực quan các số liệu phân tích bằng biểu đồ, đồ thị, qua đó mô tả xu hướng, mức độ biến động của chỉ tiêu nghiên cứu hay thể hiện mối quan hệ kết cấu của các bộ phận trong một tổng thể.
Phương pháp đồ thị gồm nhiều dạng như đồ thị hình cột, hình tròn. Phương pháp này có ưu điểm thể hiện rõ ràng, trực quan sự biến động tăng giảm hay mối liên hệ giữa các chỉ tiêu. Phương pháp cân đối Đây là phương pháp dùng để phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố mà giữa chúng sẵn có mối liên hệ cân đối và chúng là những nhân tố độc lập. Một lượng thay đổi trong mỗi nhân tố sẽ làm thay đổi trong chỉ tiêu phân tích một lượng tương ứng.
Trong hệ thống các chỉ tiêu kinh tế - tài chính của doanh nghiệp có nhiều chỉ tiêu có liên hệ với nhau bằng những mối liên hệ mang tính chất cân đối. Các quan hệ cân đối trong doanh nghiệp có hai loại: cân đối tổng thể và cân đối cá biệt. - Cân đối tổng thể là mối quan hệ cân đối các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp.