Luận Văn Thạc Sĩ Về Hệ Thống GIS Hỗ Trợ Đăng Ký Quyền Sử Dụng Đất Tại Đồng Nai

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích kỹ thuật trắc địa bản đồ phân tích và thiết kế hệ thống gis hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất trường, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Ngô Thái Châu
• Người hướng dẫn: TS. Phan Hiền Vũ
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kỹ thuật Trắc địa - Bản đồ
• Đề tài: Phân Tích Và Thiết Kế Hệ Thống GIS Hỗ Trợ Đăng Ký Quyền Sử Dụng Đất Tại Đồng Nai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tính cần thiết của đề tài

Đề tài "Phân tích và thiết kế hệ thống GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất tại Đồng Nai" được đặt ra trong bối cảnh cần thiết của việc quản lý đất đai theo Luật đất đai số 45/2013/QH13. Tỉnh Đồng Nai đã triển khai công tác đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Việc ứng dụng công nghệ GIS trong công tác này là cực kỳ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu sai sót trong quá trình đăng ký quyền sử dụng đất. Đề tài này không chỉ đáp ứng nhu cầu thực tiễn mà còn đóng góp vào xu hướng ứng dụng công nghệ GIS trong quản lý đất đai. Theo các nghiên cứu trước đây, công nghệ GIS đã được áp dụng hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong quản lý thông tin đất đai, giúp các cơ quan chức năng có thể theo dõi và cập nhật thông tin một cách nhanh chóng và chính xác.

II. Hiện trạng quy trình và hệ thống đăng ký quyền sử dụng đất

Chương này phân tích hiện trạng quy trình và hệ thống đăng ký quyền sử dụng đất tại tỉnh Đồng Nai. Hệ thống thông tin đất đai hiện tại được tổ chức theo mô hình dữ liệu tập trung, với sự quản lý của Trung tâm Công nghệ thông tin thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường. Các cán bộ địa chính cấp xã, người dân và doanh nghiệp có thể khai thác thông tin thông qua hệ thống mạng Internet. Tuy nhiên, quy trình đăng ký quyền sử dụng đất hiện tại chủ yếu phục vụ cho các trường hợp riêng lẻ và chưa có sự hỗ trợ cho việc đăng ký đồng loạt tại phường/xã. Việc này dẫn đến nhiều khó khăn trong việc quản lý và xử lý hồ sơ. Do đó, việc thiết kế một hệ thống GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất đồng loạt là rất cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả và chính xác trong công tác quản lý đất đai.

III. Phân tích nhu cầu hệ thống

Nhu cầu về hệ thống GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất tại tỉnh Đồng Nai được phân tích dựa trên thực trạng hiện tại và các yêu cầu từ người dân cũng như cơ quan chức năng. Hệ thống cần phải đáp ứng được các yêu cầu về thu thập, xử lý và lưu trữ thông tin đất đai một cách chính xác và nhanh chóng. Đặc biệt, việc thiết kế cơ sở dữ liệu đất đai thí điểm tại thị trấn Trảng Bom sẽ là một bước quan trọng trong việc triển khai hệ thống này. Dữ liệu đầu vào sẽ được trích xuất từ các nguồn dữ liệu hiện có và cần được tổ chức theo mô hình thực thể liên kết, đảm bảo tính khả thi trong việc truy xuất và cập nhật thông tin. Hệ thống cần có khả năng hỗ trợ các chức năng như tra cứu thông tin thửa đất, đăng ký thông tin thửa đất và tổng hợp danh sách, nhằm nâng cao hiệu quả công việc của các cán bộ địa chính.

IV. Thiết kế và mô hình hệ thống GIS

Thiết kế hệ thống GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất bao gồm việc xây dựng mô hình dữ liệu, thiết kế giao diện người dùng và các chức năng cần thiết. Mô hình dữ liệu sẽ được xây dựng dựa trên mô hình thực thể - mối quan hệ, với các bảng dữ liệu liên kết chặt chẽ nhằm đảm bảo tính chính xác và nhất quán. Giao diện người dùng cần được thiết kế thân thiện, dễ sử dụng để các cán bộ địa chính có thể thao tác nhanh chóng. Hệ thống cũng cần có khả năng kết nối với các phần mềm quản lý đất đai hiện có tại tỉnh Đồng Nai, nhằm tận dụng tối đa nguồn lực và dữ liệu sẵn có. Việc triển khai thử nghiệm tại thị trấn Trảng Bom sẽ là cơ sở để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của hệ thống trước khi mở rộng ra toàn tỉnh.

V. Kết luận và hướng phát triển

Kết quả của đề tài là cơ sở kỹ thuật để cài đặt ứng dụng GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất tại thị trấn Trảng Bom. Đề tài không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý đất đai mà còn mở ra hướng phát triển mới cho các ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài nguyên. Hệ thống này có khả năng được nhân rộng cho các xã, phường khác trong tỉnh Đồng Nai, từ đó cải thiện quy trình đăng ký quyền sử dụng đất, giảm thiểu sai sót và nâng cao sự hài lòng của người dân. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc mở rộng các chức năng của hệ thống và tích hợp thêm các công nghệ mới nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: HIỆN TRẠNG QUY TRÌNH VÀ HỆ THỐNG ĐĂNG KÝ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT 1.1 CÁC KHÁI NIỆM Trong công tác đăng ký đất đai có những khái niệm chính sau đây [6]: - Hồ sơ địa chính là tập hợp tài liệu thể hiện thông tin chi tiết về hiện trạng và tình trạng pháp lý của việc quản lý, sử dụng các thửa đất, tài sản gắn liền với đất để phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai và nhu cầu thông tin của các tổ chức, cá nhân có liên quan. - Đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu (sau đây gọi là đăng ký mới) là việc thực hiện thủ tục lần đầu để ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền SDĐ, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất và quyền quản lý đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính. - Đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất (sau đây gọi là đăng ký biến động) là việc thực hiện thủ tục để ghi nhận sự thay đổi về một hoặc một số thông tin đã đăng ký vào hồ sơ địa chính theo quy định của pháp luật.2 HIỆN TRẠNG HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐẤT ĐAI 1.1 Mô hình hệ thống Mô hình hệ thống thông tin đất đai Tỉnh Đồng Nai [7] (Hình 1.1) gồm các thành phần chính như sau: - Giao tiếp người dân: Tùy vào điều kiện của từng địa phương, đơn vị giao tiếp với dân có thể khác nhau nhưng thường ở cấp Tỉnh là bộ phận thuộc VPĐK Tỉnh; ở cấp huyện là bộ phận trực thuộc VPĐK cấp huyện. Sau đây gọi tắt các đơn vị giao tiếp với dân là Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả.

Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả là bộ phận tiếp nhận hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận (gồm cấp giấy lần đầu, cấp đổi giấy chứng nhận), đăng ký biến động về đất đai (gồm biến động về ranh giới, tách hợp 7 thửa đất, biến động về chủ sử dụng, …), cũng đồng thời là nơi trao trả kết quả xử lý hồ sơ đăng ký biến động về đất đai. Tại đây, Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả được phân quyền sử dụng các nhóm chức năng tiếp nhận đăng ký biến động hỗ trợ nhân viên cập nhật các thông tin trong hồ sơ đăng ký biến động về đất đai, in biên nhận. Sau đó hồ sơ này sẽ được chuyển cho bộ phận xử lý nghiệp vụ. GIAO TIẾP NGƯỜI DÂN XỬ LÝ NGHIỆP VỤ LƯU TRỮ THÔNG TIN TIẾP NHẬN & TRẢ VPĐKĐĐ CẤP TRUNG TÂM CÔNG KẾT QUẢ TỈNH/HUYỆN NGHỆ THÔNG TIN PHÒNG BAN CHỨC NĂNG NHẬP ĐƠN ĐĂNG KÝ QUẢN LÝ LƯU TRỮ - ĐĂNG KÝ KÊ KHAI THÔNG TIN BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI XỬ LÝ BIẾN ĐỘNG - ĐĂNG KÝ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN IN GIẤY CHỨNG NHẬN KHAI THÁC DỮ LIỆU LẬP CÁC SỔ BỘ ĐỊA CHÍNH LUÂN CHUYỂN HỒ SƠ PHÂN HỆ CHƯƠNG TRÌNH DỮ LIỆU HỒ SƠ DỮ LIỆU HỒ SƠ ArcSDE ĐĂNG KÝ HỒ SƠ ĐỊA CHÍNH VÀ ORACLE LỊCH XỬ BIẾN ĐỘNG CƠ SỞ DỮ LIỆU Hình 1.1 Mô hình vận hành hệ thống - Xử lý nghiệp vụ: Các bộ phận có chức năng tác nghiệp trên Phần mềm đăng ký cấp giấy chứng nhận và cập nhật thông tin biến động đất đai chủ yếu là VPĐK cấp Tỉnh và VPĐK cấp huyện.

Các đơn vị khác chỉ được phép quản lý theo dõi kết quả, tra cứu thông tin phục vụ công tác chuyên môn. Đơn vị xử lý nghiệp vụ được cấp 8 quyền nhập đơn đăng ký, chỉnh lý, cập nhật biến động, in các loại phiếu chuyển, xuất hồ sơ kỹ thuật thửa đất, in giấy chứng nhận, tạo các sổ bộ địa chính, … - Lưu trữ thông tin: Ứng dụng đăng ký cấp giấy chứng nhận và cập nhật thông tin biến động đất đai hỗ trợ tác nghiệp theo quy trình hành chính xử lý hồ sơ đăng ký biến động về đất đai, nên cách thức khai thác và lưu trữ thông tin cũng theo quy cách riêng của công tác quản lý đất đai. Sau khi, bộ phận xử lý nghiệp vụ hoàn thành xử lý hồ sơ thì các dữ liệu pháp lý về thửa đất, chủ sử dụng, quyền, lịch sử, … được chính thức cập nhật vào CSDL. Cơ sở dữ liệu này sẽ tổ chức lưu trữ tại Trung tâm Công nghệ thông tin trực thuộc Sở TNMT (Hình 1.

Lãnh đạo Sở TNMT, các phòng chuyên môn liên quan và cán bộ địa chính xã có thể tra cứu thông tin về tình hình xử lý hồ sơ đăng ký biến động về đất đai, thông tin pháp lý thửa đất, lịch sử thửa đất thông qua trang thông tin điện tử. Trung tâm Công nghệ thông tin Hình 1.2 Sơ đồ tổng quan hệ thống quản lý và khai thác CSDL đất đai Tỉnh Đồng Nai 9 1.2 Cấu trúc hệ thống thông tin đất đai Mô hình hệ thống thông tin đất đai được xây dựng theo kiến trúc 3 lớp Client/Server (Hình 1.3) gồm: - Lớp ứng dụng: bao gồm phần mềm Quản lý đất đai được cài đặt trên các máy trạm (Client) và các trình duyệt webGIS cung cấp thông tin đất đai. Người sử dụng muốn sử dụng chương trình phải đăng nhập với một tài khoản do quản trị hệ thống cung cấp. Tùy thuộc vào quyền mà tài khoản được cấp, người sử dụng chỉ được phép sử dụng các chức năng trong hệ thống xác định trước.

Cổng thông tin đất đai hỗ trợ Lãnh đạo các cấp, công chức địa chính xã/ phường, người dân tra cứu thông tin đất đai thông qua trình duyệt web trong môi trường mạng Internet mà không cần cài đặt bất kì ứng dụng nào. Lớp ứng dụng Lớp giao tiếp Lớp dữ liệu Hình 1.3 Sơ đồ cấu trúc hệ thống thông tin đất đai Tỉnh Đồng Nai - Lớp giao tiếp: bao gồm các phần cứng và phần mềm cung cấp các chức năng như là một cổng giao tiếp giữa các ứng dụng GIS và trình duyệt webGIS với CSDL 10 đất đai. Các gói phần mềm ArcGIS Server và ArcEngine cung cấp các dịch vụ kết nối với hệ quản trị CSDL và nền tảng (thư viện các đối tượng – source codes) để phát triển các ứng dụng GIS và trình duyệt webGIS. Ngoài ra, phần mềm ArcSDE hỗ trợ quản lý dữ liệu không gian và chia sẻ đa người dùng, đóng vai trò kết nối giữa các phần mềm ứng dụng quản lý đất đai với hệ quản trị.

- Lớp dữ liệu: gồm CSDL đất đai được lưu trữ trong một hệ quản trị CSDL. Hệ thống sử dụng hệ quản trị CSDL Oracle 11g có khả năng quản trị hàng triệu bản ghi cùng các cơ chế bảo mật và toàn vẹn dữ liệu mạnh mẽ. CSDL đất đai của Tỉnh bao gồm dữ liệu không gian và thuộc tính, và được quản lý tập trung tại Trung tâm Công nghệ thông tin, Sở TNMT. Ngoài ra, nó được lưu trữ tích hợp cùng CSDL tài nguyên và môi trường của Tỉnh.3 Cơ sở dữ liệu đất đai CSDL đất đai Tỉnh Đồng Nai được tổ chức thành các thành phần theo quá trình xử lý hồ sơ như sau: - Thành phần hồ sơ: lưu trữ thông tin hồ sơ đăng ký biến động về đất đai do bộ phận tiếp nhận và trả kết quả nhập vào.

Dữ liệu trong phần kê khai của người dân có thể khác với dữ liệu hồ sơ địa chính gốc. Thành phần này sẽ phản ánh chính xác những thông tin do tổ chức/cá nhân kê khai trên các đơn đăng ký biến động. - Thành phần xử lý: lưu trữ tạm thời dữ liệu phát sinh trong quá trình xử lý hồ sơ đăng ký biến động về đất đai. Quá trình xử lý hồ sơ về đất đai gồm nhiều bước và được nhiều chuyên viên nghiệp vụ thực hiện.

Các bước thực hiện xử lý hồ sơ đều có mối liên quan với nhau, do đó kết quả thực hiện của mỗi bước đều phải được chuyên viên lưu trữ lại. Dữ liệu được lưu trữ trong thành phần xử lý sẽ giúp các chuyên viên có thể khai thác, kiểm tra, đối chiếu kết quả thực hiện của chuyên viên khác trong quá trình xử lý hồ sơ. Sau quá trình xử lý mỗi hồ sơ, hệ thống cho phép lưu lại hoặc hủy bỏ dữ liệu này. - Thành phần luân chuyển: lưu trữ dữ liệu về trạng thái hồ sơ kể từ khi tổ chức/cá nhân nộp hồ sơ đến khi quá trình xử lý hoàn tất, bộ phận tiếp dân trả hồ sơ.

11 - Thành phần lưu trữ: lưu trữ các thông tin về đất đai đã được pháp lý hóa mới nhất, hay dữ liệu về hồ sơ địa chính. - Thành phần lịch sử: lưu trữ dữ liệu đã biến động, dữ liệu mang tính lịch sử trong quá trình chỉnh lý biến động về đất đai. - Thành phần bảo mật: gồm dữ liệu về người sử dụng và phân quyền khai thác các chức năng trong hệ thống. Mỗi chuyên viên, thuộc các phòng ban khác nhau, sẽ được phân quyền truy cập hệ thống khác nhau.

Hệ thống ghi nhận lại lịch sử truy cập hệ thống của mỗi người sử dụng, như dữ liệu nhật ký người sử dụng. Trong tổ chức lưu trữ, CSDL đất đai Tỉnh Đồng Nai được phân làm hai nhóm gồm dữ liệu không gian và dữ liệu thuộc tính (Hình 1.4 Phân nhóm lớp và bảng dữ liệu trong CSDL đất đai của Tỉnh Đồng Nai - Dữ liệu không gian: bao gồm các lớp dữ liệu như sau: + Nhóm lớp Hiện trạng mô tả thông tin hiện trạng sử dụng gồm các lớp sau giao thông, thủy hệ, ranh thửa 12 + Nhóm lớp Quy hoạch thể hiện các lớp giao thông theo quy hoạch, chức năng quy hoạch, hiện trạng. + Nhóm lớp lịch sử: mô tả lịch sử biến động của thửa đất. - Dữ liệu thuộc tính: bao gồm các nhóm thông tin như sau: + Nhóm thông tin về người: bao gồm người sử dụng đất, người quản lý + Nhóm thông tin thửa đất: mã thửa, số tờ, số thửa, diện tích, loại đất, thời hạn sử dụng.

+ Nhóm thông tin pháp lý: thông tin giấy chứng nhận: dữ liệu số phát hành giấy, số vào sổ cấp giấy, mã vạch giấy; tình trạng thế chấp, hạn chế quyền sử dụng đất + Nhóm thông tin về biến động: biến động về SDĐ trong quá trình sử dụng: dữ liệu về thời điểm đăng ký biến động, nội dung biến động, chỉ số tra cứu biến động. + Nhóm thông tin về tài sản: Nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, công trình trên đất. Phần mềm quản lý đất đai Phần mềm Quản lý đất đai do Sở TNMT Tỉnh Đồng Nai chủ trì xây dựng từ năm 2008, dựa trên nền tảng ArcEngine của ESRI và ngôn ngữ lập trình. Phần mềm khai thác trực tiếp CSDL đất đai được lưu trữ trong hệ quản trị CSDL Oracle và được hỗ trợ bởi phần mềm ArcSDE.