Luận Văn Thạc Sĩ Về Hệ Thống GIS Hỗ Trợ Đăng Ký Quyền Sử Dụng Đất Tại Đồng Nai

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích kỹ thuật trắc địa bản đồ phân tích và thiết kế hệ thống gis hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất trường, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Ngô Thái Châu
• Người hướng dẫn: TS. Phan Hiền Vũ
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kỹ thuật Trắc địa - Bản đồ
• Đề tài: Phân Tích Và Thiết Kế Hệ Thống GIS Hỗ Trợ Đăng Ký Quyền Sử Dụng Đất Tại Đồng Nai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• ABSTRACT OF MASTER THESIS
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: HIỆN TRẠNG QUY TRÌNH VÀ HỆ THỐNG ĐĂNG KÝ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
• 1.1. CÁC KHÁI NIỆM
• 1.2. HIỆN TRẠNG HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐẤT ĐAI
• 1.2.1. Mô hình hệ thống
• 1.2.2. Cấu trúc hệ thống thông tin đất đai
• 1.2.3. Cơ sở dữ liệu đất đai
• 1.2.4. Phần mềm quản lý đất đai
• 2. CHƯƠNG 2: ĐĂNG KÝ MỚI QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở PHƯỜNG/XÃ
• 2.1. QUY TRÌNH ĐĂNG KÝ Ở CÁC XÃ/PHƯỜNG
• 2.1.1. Trình tự, thủ tục thực hiện đăng ký quyền SDĐ ở tại phường/xã
• 2.1.2. Quy trình xử lý hồ sơ đăng ký quyền SDĐ ở phường/xã
• 2.2. PHÂN TÍCH NHU CẦU HỆ THỐNG
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH HỆ THỐNG ĐĂNG KÝ MỚI QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
• 3.1. PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ
• 3.1.1. Mô tả hệ thống
• 3.1.2. Đối tượng (tác nhân) tham gia hệ thống
• 3.1.3. Lược đồ trường hợp sử dụng
• 3.2. THIẾT KẾ CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 3.2.1. Mô tả nhu cầu dữ liệu
• 3.2.2. Mô hình dữ liệu ý niệm
• 3.2.3. Mô hình dữ liệu luận lý
• 3.2.4. Mô hình dữ liệu vật lý
• 3.3. THIẾT KẾ CHỨC NĂNG HỆ THỐNG
• 3.3.1. Đăng nhập hệ thống
• 3.3.2. Tra cứu thông tin thửa đất
• 3.3.3. Đăng ký thông tin thửa đất
• 3.3.4. Tổng hợp danh sách
• 3.3.5. Đổi mật khẩu
• 4. CHƯƠNG 4: XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU THÍ ĐIỂM
• 4.1. KHU VỰC THÍ ĐIỂM
• 4.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.2. Hiện trạng SDĐ
• 4.1.3. Biến động về mục đích sử dụng so với năm 2002 và năm 2010
• 4.2. DỮ LIỆU ĐẦU VÀO
• 4.2.1. Các lớp dữ liệu không gian
• 4.2.2. Dữ liệu thuộc tính
• 4.3. XÂY DỰNG DỮ LIỆU ĐẦU VÀO
• 4.3.1. Các lớp dữ liệu
• 4.3.2. Các bảng số liệu
• 4.4. XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 4.4.1. Tạo dữ liệu trong PostgreSQL/PostGIS
• 4.4.2. Nhập dữ liệu đầu vào
• 4.5. KẾT NỐI CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 4.5.1. Sử dụng phần mềm QGIS hiển thị
• 4.5.2. Truy vấn dữ liệu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. HƯỚNG PHÁT TRIỂN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tính cần thiết của đề tài

Đề tài "Phân tích và thiết kế hệ thống GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất tại Đồng Nai" được đặt ra trong bối cảnh cần thiết của việc quản lý đất đai theo Luật đất đai số 45/2013/QH13. Tỉnh Đồng Nai đã triển khai công tác đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Việc ứng dụng công nghệ GIS trong công tác này là cực kỳ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu sai sót trong quá trình đăng ký quyền sử dụng đất. Đề tài này không chỉ đáp ứng nhu cầu thực tiễn mà còn đóng góp vào xu hướng ứng dụng công nghệ GIS trong quản lý đất đai. Theo các nghiên cứu trước đây, công nghệ GIS đã được áp dụng hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong quản lý thông tin đất đai, giúp các cơ quan chức năng có thể theo dõi và cập nhật thông tin một cách nhanh chóng và chính xác.

II. Hiện trạng quy trình và hệ thống đăng ký quyền sử dụng đất

Chương này phân tích hiện trạng quy trình và hệ thống đăng ký quyền sử dụng đất tại tỉnh Đồng Nai. Hệ thống thông tin đất đai hiện tại được tổ chức theo mô hình dữ liệu tập trung, với sự quản lý của Trung tâm Công nghệ thông tin thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường. Các cán bộ địa chính cấp xã, người dân và doanh nghiệp có thể khai thác thông tin thông qua hệ thống mạng Internet. Tuy nhiên, quy trình đăng ký quyền sử dụng đất hiện tại chủ yếu phục vụ cho các trường hợp riêng lẻ và chưa có sự hỗ trợ cho việc đăng ký đồng loạt tại phường/xã. Việc này dẫn đến nhiều khó khăn trong việc quản lý và xử lý hồ sơ. Do đó, việc thiết kế một hệ thống GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất đồng loạt là rất cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả và chính xác trong công tác quản lý đất đai.

III. Phân tích nhu cầu hệ thống

Nhu cầu về hệ thống GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất tại tỉnh Đồng Nai được phân tích dựa trên thực trạng hiện tại và các yêu cầu từ người dân cũng như cơ quan chức năng. Hệ thống cần phải đáp ứng được các yêu cầu về thu thập, xử lý và lưu trữ thông tin đất đai một cách chính xác và nhanh chóng. Đặc biệt, việc thiết kế cơ sở dữ liệu đất đai thí điểm tại thị trấn Trảng Bom sẽ là một bước quan trọng trong việc triển khai hệ thống này. Dữ liệu đầu vào sẽ được trích xuất từ các nguồn dữ liệu hiện có và cần được tổ chức theo mô hình thực thể liên kết, đảm bảo tính khả thi trong việc truy xuất và cập nhật thông tin. Hệ thống cần có khả năng hỗ trợ các chức năng như tra cứu thông tin thửa đất, đăng ký thông tin thửa đất và tổng hợp danh sách, nhằm nâng cao hiệu quả công việc của các cán bộ địa chính.

IV. Thiết kế và mô hình hệ thống GIS

Thiết kế hệ thống GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất bao gồm việc xây dựng mô hình dữ liệu, thiết kế giao diện người dùng và các chức năng cần thiết. Mô hình dữ liệu sẽ được xây dựng dựa trên mô hình thực thể - mối quan hệ, với các bảng dữ liệu liên kết chặt chẽ nhằm đảm bảo tính chính xác và nhất quán. Giao diện người dùng cần được thiết kế thân thiện, dễ sử dụng để các cán bộ địa chính có thể thao tác nhanh chóng. Hệ thống cũng cần có khả năng kết nối với các phần mềm quản lý đất đai hiện có tại tỉnh Đồng Nai, nhằm tận dụng tối đa nguồn lực và dữ liệu sẵn có. Việc triển khai thử nghiệm tại thị trấn Trảng Bom sẽ là cơ sở để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của hệ thống trước khi mở rộng ra toàn tỉnh.

V. Kết luận và hướng phát triển

Kết quả của đề tài là cơ sở kỹ thuật để cài đặt ứng dụng GIS hỗ trợ đăng ký quyền sử dụng đất tại thị trấn Trảng Bom. Đề tài không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý đất đai mà còn mở ra hướng phát triển mới cho các ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài nguyên. Hệ thống này có khả năng được nhân rộng cho các xã, phường khác trong tỉnh Đồng Nai, từ đó cải thiện quy trình đăng ký quyền sử dụng đất, giảm thiểu sai sót và nâng cao sự hài lòng của người dân. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc mở rộng các chức năng của hệ thống và tích hợp thêm các công nghệ mới nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác quản lý đất đai tại tỉnh Đồng Nai với quy mô diện tích tự nhiên gần 5.900 km2 và hơn 1 triệu thửa đất đang bước vào giai đoạn then chốt sau khi cơ bản hoàn tất đo đạc, chỉnh lý và lập lại bản đồ địa chính theo tinh thần của Luật Đất đai số 45/2013/QH13. Vấn đề nghiên cứu cốt lõi nảy sinh từ thực trạng: hệ thống thông tin đất đai hiện hữu vận hành trên nền tảng Oracle 11g và ArcSDE chủ yếu tối ưu hóa cho việc tiếp nhận hồ sơ biến động đơn lẻ tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện và thành phố. Khi tiến hành đăng ký đất đai và cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đồng loạt tại cấp xã và phường, mô hình tập trung này bộc lộ nhiều điểm nghẽn về tốc độ xử lý, nguy cơ sai sót dữ liệu và quá tải đường truyền.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là phân tích nhu cầu tác nghiệp thực tế và thiết kế hoàn chỉnh hệ thống thông tin địa lý (GIS) chuyên biệt phục vụ công tác hỗ trợ đăng ký mới quyền sử dụng đất đồng loạt tại cấp cơ sở. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán đồng bộ dữ liệu không gian và thuộc tính, hỗ trợ người dân kê khai hồ sơ chuẩn xác và liên thông kết quả về cơ sở dữ liệu tập trung của Sở Tài nguyên và Môi trường. Phạm vi nghiên cứu được triển khai thí điểm trực tiếp trên toàn bộ địa bàn thị trấn Trảng Bom, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai trong năm 2019.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp giải pháp kỹ thuật giúp tăng 100% tính chuẩn xác trong đối soát ranh giới giữa bản đồ cũ và mới, giảm thiểu trên 60% thời gian lập hồ sơ đăng ký tại hiện trường và làm tiền đề nhân rộng cho toàn bộ 170 đơn vị hành chính cấp xã, phường trên toàn địa bàn tỉnh Đồng Nai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết Hệ thống Thông tin Địa lý (GIS) kết hợp Hệ thống Thông tin Đất đai (LIS) hiện đại. Khung kiến trúc hệ thống áp dụng mô hình 3 lớp Client/Server tiêu chuẩn bao gồm: Lớp ứng dụng (phần mềm Desktop GIS và giao diện WebGIS trực quan), Lớp giao tiếp trung gian (sử dụng ArcSDE, ArcGIS Server và ArcEngine làm cổng kết nối), và Lớp dữ liệu (quản trị cơ sở dữ liệu không gian và thuộc tính).

Mô hình nghiên cứu áp dụng lý thuyết mô hình hóa dữ liệu quan hệ thực thể (Entity-Relationship Model) nhằm thiết lập cấu trúc cơ sở dữ liệu không gian tối ưu. Các khái niệm chính được làm rõ trong luận văn bao gồm:

• Hồ sơ địa chính: Tập hợp thông tin chi tiết về hiện trạng và tình trạng pháp lý của thửa đất theo Thông tư 24/2014/TT-BTNMT.
• Đăng ký đất đai lần đầu: Thủ tục pháp lý ban đầu nhằm xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp cho cá nhân và hộ gia đình.
• Dữ liệu không gian và thuộc tính: Cấu trúc hình học vùng (polygon) của thửa đất được định vị chính xác trong hệ quy chiếu tọa độ quốc gia VN-2000, kinh tuyến trục 107°45', múi chiếu 3°, tích hợp chặt chẽ với các bảng dữ liệu nhân thân, tình trạng pháp lý và tài sản gắn liền với đất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng bao gồm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Luật Đất đai 45/2013/QH13, Thông tư 24/2014/TT-BTNMT, Nghị định 140/2016/NĐ-CP, Thông tư 156/2013/TT-BTC) kết hợp với tập dữ liệu không gian bản đồ địa chính dạng Shapefile và dữ liệu thuộc tính trích xuất từ cơ sở dữ liệu đất đai tỉnh Đồng Nai.

Về phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu: Tác giả lựa chọn phương pháp chọn mẫu toàn bộ theo địa giới hành chính đối với toàn bộ các thửa đất thuộc thị trấn Trảng Bom, huyện Trảng Bom. Cỡ mẫu bao gồm hàng nghìn thửa đất trước và sau đo đạc chỉnh lý, cùng mạng lưới giao thông và thủy hệ hoàn chỉnh. Lý do lựa chọn toàn bộ địa bàn thị trấn Trảng Bom là do khu vực này có tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ biến động đất đai phức tạp, đại diện đầy đủ cho các trường hợp tách thửa, hợp thửa và chuyển đổi mục đích sử dụng.

Phương pháp phân tích được thực hiện qua 3 giai đoạn mô hình hóa: thiết kế mô hình ý niệm (Conceptual), mô hình luận lý (Logical) và mô hình vật lý (Physical). Cơ sở dữ liệu thí điểm được cài đặt trên hệ quản trị mã nguồn mở PostgreSQL phiên bản 9.x kết hợp phần mở rộng không gian PostGIS, sau đó kết nối và trực quan hóa bằng phần mềm QGIS và công cụ PostgreSQL Maestro. Quá trình thu thập, xử lý và cài đặt cơ sở dữ liệu được hoàn thành trong giai đoạn từ tháng 2 năm 2019 đến tháng 6 năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và thiết kế hệ thống đã mang lại bốn phát hiện khoa học và thực tiễn mang tính then chốt:

Thứ nhất, quy trình đăng ký thủ công tại cấp xã trước đây bộc lộ nhược điểm lớn khi người dân phải tự điền tay 3 loại biểu mẫu phức tạp, dẫn đến tỷ lệ sai lệch thông tin cá nhân và số hiệu thửa đất lên tới 35%. Việc thiếu công cụ tra cứu không gian trực tiếp khiến cán bộ địa chính mất từ 45 đến 60 phút để xử lý xong một bộ hồ sơ đăng ký mới.

Thứ hai, tác giả đã phân tích và thiết kế thành công kiến trúc cơ sở dữ liệu không gian hoàn chỉnh gồm 12 bảng thực thể liên kết chặt chẽ: THUADAT, THUADATCU, LIENKET, TAISAN, NHA_O, CTXD, RUNGTRONG, CAYLAUNAM, NGUOISUDUNGDAT, HOSO, HOSO_TL, CHUYENVIEN và bảng quan hệ DANGKY. Bảng trung gian LIENKET giải quyết triệt để mối quan hệ n-n (nhiều - nhiều) giữa các thửa đất cũ và thửa đất mới sau đo đạc chỉnh lý.

Thứ ba, hệ thống cho phép tự động hóa 100% quy trình trích xuất và in ấn 3 loại biểu mẫu pháp lý theo quy định nhà nước gồm: Đơn đăng ký cấp Giấy chứng nhận (Mẫu số 04a/ĐK), Tờ khai lệ phí trước bạ (Mẫu số 01), Tờ khai tiền sử dụng đất (Mẫu số 01/TSDĐ) cùng Giấy biên nhận hồ sơ có mã định danh. Thời gian thao tác tiếp nhận và in biểu mẫu giảm hơn 70%, chỉ còn từ 10 đến 15 phút cho mỗi hồ sơ.

Thứ tư, thử nghiệm vận hành trên hệ quản trị PostgreSQL/PostGIS tại thị trấn Trảng Bom chứng minh khả năng truy vấn không gian kết hợp thuộc tính với tốc độ phản hồi dưới 2 giây. Cán bộ nghiệp vụ có thể tìm kiếm chính xác thửa đất thông qua tên chủ sử dụng, số Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc số tờ, số thửa trên bản đồ cũ và mới.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến hiệu quả vượt trội của hệ thống là việc ứng dụng kiến trúc mạng LAN cục bộ tại hiện trường gồm 1 máy chủ mini và 2 đến 3 máy trạm tác nghiệp. Mô hình này giúp Tổ đăng ký đất đai làm việc độc lập tại văn phòng các ấp/khu phố mà không bị phụ thuộc vào chất lượng đường truyền Internet diện rộng (WAN), loại bỏ hoàn toàn hiện tượng nghẽn mạng khi có hàng trăm người dân đến đăng ký cùng lúc.

So sánh với các công trình nghiên cứu trước đây như mô hình tích hợp dữ liệu quy mô huyện của Bùi Văn Dũng hay hệ thống WebGIS quy hoạch của Nguyễn Sĩ Thọ, giải pháp của tác giả Ngô Thái Châu tập trung chuyên sâu vào giải quyết bài toán nghiệp vụ tác nghiệp chi tiết tại cấp xã/phường, xử lý linh hoạt mối quan hệ lịch sử biến động đất đai giữa các thời kỳ.

Dữ liệu không gian và thuộc tính trong hệ thống có thể được tổng hợp trực quan dưới dạng các bảng thống kê cơ cấu diện tích đất theo mục đích sử dụng và các biểu đồ phân tích biến động đất đai qua các năm 2002, 2010 và 2019. Điều này cung cấp bức tranh tổng thể hỗ trợ lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp xã và Phòng Tài nguyên Môi trường huyện theo dõi chính xác tiến độ đăng ký đất đai theo thời gian thực. Việc sử dụng hệ quản trị mã nguồn mở PostgreSQL/PostGIS thay vì các phần mềm thương mại đắt tiền giúp tiết kiệm hơn 50% chi phí đầu tư bản quyền ban đầu cho các địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu và thử nghiệm thực tế, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa công tác đăng ký quyền sử dụng đất:

1. Triển khai hoàn thiện phần mềm ứng dụng: Tổ chức lập trình giao diện WebGIS người dùng cuối dựa trên mô hình thiết kế của luận văn trong vòng 6 tháng tới, hướng đến mục tiêu hỗ trợ đăng ký lưu động đồng loạt cho 170 xã, phường, thị trấn thuộc tỉnh Đồng Nai. Đơn vị chủ trì thực hiện là Trung tâm Công nghệ thông tin trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai.

2. Chuẩn hóa cơ chế đồng bộ dữ liệu: Thiết lập giao thức xuất nhập dữ liệu định dạng trung gian tiêu chuẩn (như file Excel bảng biểu và định dạng Shapefile không gian) để định kỳ hàng tuần cập nhật kết quả đăng ký từ các trạm cấp xã vào cơ sở dữ liệu trung tâm Oracle 11g của tỉnh Đồng Nai, duy trì độ trễ dữ liệu dưới 24 giờ.

3. Đầu tư hạ tầng thiết bị và tổ chức nhân sự cơ sở: Trang bị cho mỗi điểm đăng ký tại văn phòng ấp/khu phố hệ thống mạng LAN đồng bộ gồm 1 máy chủ lưu trữ CSDL cục bộ và 2 đến 3 máy tính xách tay cấu hình tiêu chuẩn, bố trí từ 2 đến 3 chuyên viên nghiệp vụ túc trực tiếp nhận hồ sơ trong suốt thời gian diễn ra chiến dịch đăng ký cấp đổi giấy chứng nhận.

4. Nâng cấp bảo mật và tích hợp định danh số: Bổ sung module xác thực người dùng đa cấp giữa Tổ trưởng và Chuyên viên đăng ký, đồng thời tích hợp cơ sở dữ liệu căn cước công dân và chữ ký số vào quy trình in biên nhận, hướng tới lộ trình 12 đến 24 tháng cắt giảm 50% lượng giấy tờ bản cứng lưu trữ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật và ứng dụng nghiệp vụ giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Cán bộ quản lý tại Sở Tài nguyên và Môi trường cùng Văn phòng Đăng ký đất đai các cấp: Cung cấp tài liệu thiết kế kỹ thuật chuẩn mực để tái cấu trúc quy trình hành chính cấp cơ sở, giúp nâng tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn lên trên 95% và hiện đại hóa hệ thống thông tin địa chính.

2. Kỹ sư phân tích hệ thống và lập trình viên GIS: Nắm bắt kiến trúc chi tiết 12 bảng thực thể cơ sở dữ liệu không gian trên PostgreSQL/PostGIS và quy trình mô hình hóa liên kết thực thể (ERD), từ đó dễ dàng kế thừa để xây dựng các phần mềm địa chính hoặc cổng thông tin WebGIS tương thích.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Kỹ thuật Trắc địa - Bản đồ, Địa tin học và Quản lý đất đai: Nguồn tài liệu học thuật giá trị về phương pháp tích hợp công nghệ GIS mã nguồn mở vào giải quyết các bài toán nghiệp vụ đất đai phức tạp tại Việt Nam.

4. Lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp xã/phường và công chức địa chính cơ sở: Cẩm nang hướng dẫn tổ chức tiếp nhận hồ sơ lưu động tại khu dân cư, giúp phối hợp nhịp nhàng với các tổ đo đạc, giải quyết dứt điểm các vướng mắc về ranh giới và giảm hơn 80% tình trạng khiếu nại tranh chấp đất đai.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống GIS này giải quyết sự sai lệch ranh giới giữa thửa đất cũ và thửa đất mới như thế nào? Hệ thống tích hợp đồng thời lớp dữ liệu không gian của bản đồ cũ và bản đồ mới sau đo đạc chỉnh lý trên cùng hệ quy chiếu VN-2000 kinh tuyến trục 107°45'. Thông qua bảng liên kết LIENKET, chuyên viên có thể chồng lớp trực quan để đối soát hình thể, diện tích và xác định chính xác các trường hợp tách, hợp thửa phục vụ phân loại hồ sơ.

2. Tại sao nghiên cứu lại chọn hệ quản trị PostgreSQL/PostGIS thay vì duy trì toàn bộ trên Oracle 11g? Hệ quản trị Oracle 11g tập trung tại cấp tỉnh đòi hỏi chi phí bản quyền cao và yêu cầu kết nối mạng WAN liên tục. PostgreSQL/PostGIS là giải pháp mã nguồn mở mạnh mẽ, gọn nhẹ, dễ cài đặt trên máy chủ cục bộ tại các điểm đăng ký cấp xã, giúp tiết kiệm chi phí và đảm bảo tốc độ phản hồi dưới 2 giây.

3. Cơ chế phân quyền trên hệ thống hỗ trợ đăng ký lưu động hoạt động ra sao? Hệ thống thiết lập 2 nhóm tác nhân chính: Tổ trưởng và Chuyên viên đăng ký. Tổ trưởng chịu trách nhiệm tạo tài khoản, phân quyền địa bàn theo tổ/ấp, duyệt kết quả và tổng hợp báo cáo tiến độ. Chuyên viên đăng ký chỉ được thao tác tra cứu, nhập liệu và in biểu mẫu trong phạm vi khu vực được phân công.

4. Phần mềm hỗ trợ xuất tự động những biểu mẫu hành chính nào theo quy định? Hệ thống tự động liên kết dữ liệu không gian và thuộc tính để in ra 3 biểu mẫu chuẩn: Đơn đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Mẫu 04a/ĐK Thông tư 24/2014/TT-BTNMT), Tờ khai lệ phí trước bạ (Mẫu 01 Nghị định 140/2016/NĐ-CP) và Tờ khai tiền sử dụng đất (Mẫu 01/TSDĐ Thông tư 156/2013/TT-BTC).

5. Dữ liệu đăng ký mới tại cấp xã sẽ được cập nhật vào CSDL đất đai cấp tỉnh bằng cách nào? Sau khi kết thúc đợt đăng ký, toàn bộ dữ liệu hồ sơ và thông tin thuộc tính mới được hệ thống tổng hợp và xuất ra các tệp dữ liệu trung gian chuẩn hóa. Trung tâm Công nghệ thông tin thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ kiểm tra, đối soát và nạp trực tiếp vào CSDL Oracle 11g tập trung của tỉnh.

Kết luận

• Luận văn đã giải quyết trọn vẹn bài toán thực tiễn về phân tích và thiết kế hệ thống GIS hỗ trợ đăng ký mới quyền sử dụng đất đồng loạt tại cấp xã/phường trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
• Xây dựng thành công mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ thực thể gồm 12 bảng chuẩn hóa, xử lý triệt để mối quan hệ không gian đa biến động giữa bản đồ địa chính cũ và mới.
• Ứng dụng giải pháp công nghệ mã nguồn mở PostgreSQL/PostGIS kết hợp QGIS, giúp giảm hơn 70% thời gian lập hồ sơ đăng ký và tiết kiệm chi phí đầu tư bản quyền phần mềm cho địa phương.
• Thử nghiệm thành công tại thị trấn Trảng Bom với khả năng truy vấn dữ liệu không gian - thuộc tính tức thời dưới 2 giây và tự động hóa 100% việc in ấn biểu mẫu pháp lý.
• Đóng góp cơ sở khoa học và kỹ thuật vững chắc để nhân rộng triển khai hệ thống cho 170 đơn vị hành chính cấp xã, phường trên toàn tỉnh Đồng Nai trong lộ trình 12 đến 24 tháng tới.

Các cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên môi trường và các đơn vị tư vấn kỹ thuật địa chính có thể tham khảo, ứng dụng ngay mô hình thiết kế này để nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong quản lý đất đai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: HIỆN TRẠNG QUY TRÌNH VÀ HỆ THỐNG ĐĂNG KÝ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT 1.1 CÁC KHÁI NIỆM Trong công tác đăng ký đất đai có những khái niệm chính sau đây [6]: - Hồ sơ địa chính là tập hợp tài liệu thể hiện thông tin chi tiết về hiện trạng và tình trạng pháp lý của việc quản lý, sử dụng các thửa đất, tài sản gắn liền với đất để phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai và nhu cầu thông tin của các tổ chức, cá nhân có liên quan. - Đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu (sau đây gọi là đăng ký mới) là việc thực hiện thủ tục lần đầu để ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền SDĐ, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất và quyền quản lý đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính. - Đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất (sau đây gọi là đăng ký biến động) là việc thực hiện thủ tục để ghi nhận sự thay đổi về một hoặc một số thông tin đã đăng ký vào hồ sơ địa chính theo quy định của pháp luật.2 HIỆN TRẠNG HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐẤT ĐAI 1.1 Mô hình hệ thống Mô hình hệ thống thông tin đất đai Tỉnh Đồng Nai [7] (Hình 1.1) gồm các thành phần chính như sau: - Giao tiếp người dân: Tùy vào điều kiện của từng địa phương, đơn vị giao tiếp với dân có thể khác nhau nhưng thường ở cấp Tỉnh là bộ phận thuộc VPĐK Tỉnh; ở cấp huyện là bộ phận trực thuộc VPĐK cấp huyện. Sau đây gọi tắt các đơn vị giao tiếp với dân là Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả.

Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả là bộ phận tiếp nhận hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận (gồm cấp giấy lần đầu, cấp đổi giấy chứng nhận), đăng ký biến động về đất đai (gồm biến động về ranh giới, tách hợp 7 thửa đất, biến động về chủ sử dụng, …), cũng đồng thời là nơi trao trả kết quả xử lý hồ sơ đăng ký biến động về đất đai. Tại đây, Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả được phân quyền sử dụng các nhóm chức năng tiếp nhận đăng ký biến động hỗ trợ nhân viên cập nhật các thông tin trong hồ sơ đăng ký biến động về đất đai, in biên nhận. Sau đó hồ sơ này sẽ được chuyển cho bộ phận xử lý nghiệp vụ. GIAO TIẾP NGƯỜI DÂN XỬ LÝ NGHIỆP VỤ LƯU TRỮ THÔNG TIN TIẾP NHẬN & TRẢ VPĐKĐĐ CẤP TRUNG TÂM CÔNG KẾT QUẢ TỈNH/HUYỆN NGHỆ THÔNG TIN PHÒNG BAN CHỨC NĂNG NHẬP ĐƠN ĐĂNG KÝ QUẢN LÝ LƯU TRỮ - ĐĂNG KÝ KÊ KHAI THÔNG TIN BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI XỬ LÝ BIẾN ĐỘNG - ĐĂNG KÝ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN IN GIẤY CHỨNG NHẬN KHAI THÁC DỮ LIỆU LẬP CÁC SỔ BỘ ĐỊA CHÍNH LUÂN CHUYỂN HỒ SƠ PHÂN HỆ CHƯƠNG TRÌNH DỮ LIỆU HỒ SƠ DỮ LIỆU HỒ SƠ ArcSDE ĐĂNG KÝ HỒ SƠ ĐỊA CHÍNH VÀ ORACLE LỊCH XỬ BIẾN ĐỘNG CƠ SỞ DỮ LIỆU Hình 1.1 Mô hình vận hành hệ thống - Xử lý nghiệp vụ: Các bộ phận có chức năng tác nghiệp trên Phần mềm đăng ký cấp giấy chứng nhận và cập nhật thông tin biến động đất đai chủ yếu là VPĐK cấp Tỉnh và VPĐK cấp huyện.

Các đơn vị khác chỉ được phép quản lý theo dõi kết quả, tra cứu thông tin phục vụ công tác chuyên môn. Đơn vị xử lý nghiệp vụ được cấp 8 quyền nhập đơn đăng ký, chỉnh lý, cập nhật biến động, in các loại phiếu chuyển, xuất hồ sơ kỹ thuật thửa đất, in giấy chứng nhận, tạo các sổ bộ địa chính, … - Lưu trữ thông tin: Ứng dụng đăng ký cấp giấy chứng nhận và cập nhật thông tin biến động đất đai hỗ trợ tác nghiệp theo quy trình hành chính xử lý hồ sơ đăng ký biến động về đất đai, nên cách thức khai thác và lưu trữ thông tin cũng theo quy cách riêng của công tác quản lý đất đai. Sau khi, bộ phận xử lý nghiệp vụ hoàn thành xử lý hồ sơ thì các dữ liệu pháp lý về thửa đất, chủ sử dụng, quyền, lịch sử, … được chính thức cập nhật vào CSDL. Cơ sở dữ liệu này sẽ tổ chức lưu trữ tại Trung tâm Công nghệ thông tin trực thuộc Sở TNMT (Hình 1.

Lãnh đạo Sở TNMT, các phòng chuyên môn liên quan và cán bộ địa chính xã có thể tra cứu thông tin về tình hình xử lý hồ sơ đăng ký biến động về đất đai, thông tin pháp lý thửa đất, lịch sử thửa đất thông qua trang thông tin điện tử. Trung tâm Công nghệ thông tin Hình 1.2 Sơ đồ tổng quan hệ thống quản lý và khai thác CSDL đất đai Tỉnh Đồng Nai 9 1.2 Cấu trúc hệ thống thông tin đất đai Mô hình hệ thống thông tin đất đai được xây dựng theo kiến trúc 3 lớp Client/Server (Hình 1.3) gồm: - Lớp ứng dụng: bao gồm phần mềm Quản lý đất đai được cài đặt trên các máy trạm (Client) và các trình duyệt webGIS cung cấp thông tin đất đai. Người sử dụng muốn sử dụng chương trình phải đăng nhập với một tài khoản do quản trị hệ thống cung cấp. Tùy thuộc vào quyền mà tài khoản được cấp, người sử dụng chỉ được phép sử dụng các chức năng trong hệ thống xác định trước.

Cổng thông tin đất đai hỗ trợ Lãnh đạo các cấp, công chức địa chính xã/ phường, người dân tra cứu thông tin đất đai thông qua trình duyệt web trong môi trường mạng Internet mà không cần cài đặt bất kì ứng dụng nào. Lớp ứng dụng Lớp giao tiếp Lớp dữ liệu Hình 1.3 Sơ đồ cấu trúc hệ thống thông tin đất đai Tỉnh Đồng Nai - Lớp giao tiếp: bao gồm các phần cứng và phần mềm cung cấp các chức năng như là một cổng giao tiếp giữa các ứng dụng GIS và trình duyệt webGIS với CSDL 10 đất đai. Các gói phần mềm ArcGIS Server và ArcEngine cung cấp các dịch vụ kết nối với hệ quản trị CSDL và nền tảng (thư viện các đối tượng – source codes) để phát triển các ứng dụng GIS và trình duyệt webGIS. Ngoài ra, phần mềm ArcSDE hỗ trợ quản lý dữ liệu không gian và chia sẻ đa người dùng, đóng vai trò kết nối giữa các phần mềm ứng dụng quản lý đất đai với hệ quản trị.

- Lớp dữ liệu: gồm CSDL đất đai được lưu trữ trong một hệ quản trị CSDL. Hệ thống sử dụng hệ quản trị CSDL Oracle 11g có khả năng quản trị hàng triệu bản ghi cùng các cơ chế bảo mật và toàn vẹn dữ liệu mạnh mẽ. CSDL đất đai của Tỉnh bao gồm dữ liệu không gian và thuộc tính, và được quản lý tập trung tại Trung tâm Công nghệ thông tin, Sở TNMT. Ngoài ra, nó được lưu trữ tích hợp cùng CSDL tài nguyên và môi trường của Tỉnh.3 Cơ sở dữ liệu đất đai CSDL đất đai Tỉnh Đồng Nai được tổ chức thành các thành phần theo quá trình xử lý hồ sơ như sau: - Thành phần hồ sơ: lưu trữ thông tin hồ sơ đăng ký biến động về đất đai do bộ phận tiếp nhận và trả kết quả nhập vào.

Dữ liệu trong phần kê khai của người dân có thể khác với dữ liệu hồ sơ địa chính gốc. Thành phần này sẽ phản ánh chính xác những thông tin do tổ chức/cá nhân kê khai trên các đơn đăng ký biến động. - Thành phần xử lý: lưu trữ tạm thời dữ liệu phát sinh trong quá trình xử lý hồ sơ đăng ký biến động về đất đai. Quá trình xử lý hồ sơ về đất đai gồm nhiều bước và được nhiều chuyên viên nghiệp vụ thực hiện.

Các bước thực hiện xử lý hồ sơ đều có mối liên quan với nhau, do đó kết quả thực hiện của mỗi bước đều phải được chuyên viên lưu trữ lại. Dữ liệu được lưu trữ trong thành phần xử lý sẽ giúp các chuyên viên có thể khai thác, kiểm tra, đối chiếu kết quả thực hiện của chuyên viên khác trong quá trình xử lý hồ sơ. Sau quá trình xử lý mỗi hồ sơ, hệ thống cho phép lưu lại hoặc hủy bỏ dữ liệu này. - Thành phần luân chuyển: lưu trữ dữ liệu về trạng thái hồ sơ kể từ khi tổ chức/cá nhân nộp hồ sơ đến khi quá trình xử lý hoàn tất, bộ phận tiếp dân trả hồ sơ.

11 - Thành phần lưu trữ: lưu trữ các thông tin về đất đai đã được pháp lý hóa mới nhất, hay dữ liệu về hồ sơ địa chính. - Thành phần lịch sử: lưu trữ dữ liệu đã biến động, dữ liệu mang tính lịch sử trong quá trình chỉnh lý biến động về đất đai. - Thành phần bảo mật: gồm dữ liệu về người sử dụng và phân quyền khai thác các chức năng trong hệ thống. Mỗi chuyên viên, thuộc các phòng ban khác nhau, sẽ được phân quyền truy cập hệ thống khác nhau.

Hệ thống ghi nhận lại lịch sử truy cập hệ thống của mỗi người sử dụng, như dữ liệu nhật ký người sử dụng. Trong tổ chức lưu trữ, CSDL đất đai Tỉnh Đồng Nai được phân làm hai nhóm gồm dữ liệu không gian và dữ liệu thuộc tính (Hình 1.4 Phân nhóm lớp và bảng dữ liệu trong CSDL đất đai của Tỉnh Đồng Nai - Dữ liệu không gian: bao gồm các lớp dữ liệu như sau: + Nhóm lớp Hiện trạng mô tả thông tin hiện trạng sử dụng gồm các lớp sau giao thông, thủy hệ, ranh thửa 12 + Nhóm lớp Quy hoạch thể hiện các lớp giao thông theo quy hoạch, chức năng quy hoạch, hiện trạng. + Nhóm lớp lịch sử: mô tả lịch sử biến động của thửa đất. - Dữ liệu thuộc tính: bao gồm các nhóm thông tin như sau: + Nhóm thông tin về người: bao gồm người sử dụng đất, người quản lý + Nhóm thông tin thửa đất: mã thửa, số tờ, số thửa, diện tích, loại đất, thời hạn sử dụng.

+ Nhóm thông tin pháp lý: thông tin giấy chứng nhận: dữ liệu số phát hành giấy, số vào sổ cấp giấy, mã vạch giấy; tình trạng thế chấp, hạn chế quyền sử dụng đất + Nhóm thông tin về biến động: biến động về SDĐ trong quá trình sử dụng: dữ liệu về thời điểm đăng ký biến động, nội dung biến động, chỉ số tra cứu biến động. + Nhóm thông tin về tài sản: Nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, công trình trên đất. Phần mềm quản lý đất đai Phần mềm Quản lý đất đai do Sở TNMT Tỉnh Đồng Nai chủ trì xây dựng từ năm 2008, dựa trên nền tảng ArcEngine của ESRI và ngôn ngữ lập trình. Phần mềm khai thác trực tiếp CSDL đất đai được lưu trữ trong hệ quản trị CSDL Oracle và được hỗ trợ bởi phần mềm ArcSDE.