Chương 1 TỎNG QUAN 1. Tống quan tài liệu nghiên cứu 1. Nghiên cứu nước ngoài Alraja và cs (2021) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chuyên đổi số trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Oman dựa trên mô hình công nghệ, tổ chức và môi trường (TOE). Dữ liệu được thu thập từ 61 lãnh đạo doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Oman.
Mô hình phương trình cấu trúc (SEM) được sử dụng dé kiểm tra các giả thuyết được đề xuất. Kết quả chỉ ra các nhân tố của mô hình TOE, bao gồm bối cảnh công nghệ, tô chức và môi trường có ảnh hưởng đến thực hiện chuyền đổi số trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Oman. Wahid va cs (2021) đã nghiên cứu các yếu tô ảnh hưởng đến việc áp dụng chuyên đổi kỹ thuật số giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Malaysia. Mô hình thống nhất về áp dụng và sử dụng công nghệ (UTAUT) được áp dụng trong xây dựng mô hình nghiên cứu.
Dữ liệu được thu thập từ 351 lãnh đạo và các phòng ban của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Malaysia. Phương pháp hồi quy bình phương tối thiểu nhỏ nhất PLS được sử dụng trong phân tích dit liệu. Kết qua cho thay (1) Ap lực cạnh tranh, (2) Tiến bộ công nghệ, (3) Giảm thiểu chi phí, (4) Ảnh hưởng môi trường và (5) Cú sốc môi trường (Đại dich Covid-19) có ảnh hưởng đến việc áp dụng chuyền đổi kỹ thuật số giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Malaysia. Jovica và cs (2022) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chuyên đổi số tại các công ty bảo hiểm tại Cộng hòa Serbia.
Dựa trên khung TOE, ba nhóm yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng CNTT trong bảo hiểm điện tử được xác định: công nghệ, tô chức và môi trường. Dữ liệu được thu thập từ 16 công ty bảo hiểm với 96 lãnh đạo công ty và lãnh đạo các phòng ban. Phương pháp phân tích nhân tổ EFA và hồi quy đa biến được sử dung trong phân tích dữ liệu. Kết quả thu được chỉ ra rằng yếu tố tô chức và yếu tố môi trường có ảnh hưởng đến chuyền đổi số tại các công ty bảo hiểm tại Cộng hoa Serbia.
Oh và cs (2022) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chuyên đổi số tại các tô chức tài chính tại Hàn Quốc. Các yêu tổ tác động đến việc áp dụng chuyền đổi số đã được xác định từ tổng quan tài liệu và mô hình hành vi có kế hoạch TPB. Nghiên cứu đã thu thập dữ liệu từ 100 nhân viên làm việc cho các tô chức tài chính Hàn Quốc đề phân tích thống kê và xác định các yếu tố quyết định ảnh hưởng đến chuyên đổi số thành công. Phương pháp phân tích nhân tố EFA và hồi quy đa biến được sử dụng trong phân tích dit liệu.
Kết quả cho thấy các yếu tô hành vi có kế hoạch (Chấp nhận cá nhân và chấp nhận xã hội, Thái độ đối với chuyên đổi số, Nhận thức hành vi) và đặc điểm đổi mới (Lợi thế tương đối và Đổi mới công nghệ) có tác động tích cực đến thái độ chấp nhận chuyền đổi số của doanh nghiệp. Ra'ed (2023) đã nghiên cứu về sự chấp nhận và tác động của công nghệ kỹ thuật số đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Jordan. Nghiên cứu tập trung việc áp dụng vào Trí tuệ nhân tạo (AI) của các công ty. Khung lý thuyết được dựa trên lý thuyết lý thuyết hành động hợp lý (TRA), khung Môi trường tổ chức công nghệ (TOE) mô hình kết hợp C-TAM-TPB.
Dữ liệu được thu thập từ các chủ sở hữu/người quản lý của các doanh nghiệp vừa và nhỏ Jordan ở Amman. Phương pháp phân tích nhân tố EFA và hồi quy đa biến được sử dung trong phân tích dit liệu. Nghiên cứu xác định một số yếu tô quyết định ảnh hưởng đến việc áp dụng các công nghệ kỹ thuật số, bao gồm: kiến thức CNTT, cơ sở hạ tầng công nghệ, hỗ trợ quản lý, đào tạo, hệ thống khen thưởng, hỗ trợ của chính phủ, mạng xã hội và tín ngưỡng tôn giáo. Nghiên cứu trong nước Nguyễn Thị Mai Hương và Bùi Thị Sen (2021) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định thực hiện chuyên đổi số trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Khung phân tích TOE (viết tắt của Công nghệ-Tổ chức- Môi trường) được vận dụng trong nghiên cứu. Nghiên cứu sử dụng phương pháp kiểm định hệ số tin cậy Cronbach Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi quy dựa trên số liệu được khảo sát từ thông tin của 97 doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Nội nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định thực hiện chuyên đổi số của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố: Mục tiêu của doanh nghiệp; Chiến lược chuyên đổi số của doanh nghiệp; Cơ sở hạ tang công nghệ; Năng lực tài chính của doanh nghiệp; Trình độ sử dụng công nghệ có ảnh hưởng đến ý định thực hiện chuyên đổi số trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn nghiên cứu. Nghiên cứu của Chir Bá Quyết (2021) khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến chuyên đổi số thành công của doanh nghiệp ở Việt Nam.
Dé xác định các nhân tố ảnh hưởng, nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp tài liệu và vận dụng khung phân tích TOE (viết tắt của Công nghệ-Tổ chức-Môi trường). Sử dụng phần mềm thống kê SPSS 22 đề phân tích mô hình hồi quy với điều tra 200 mẫu điều tra hợp lệ, nghiên cứu xác lập được bảy nhân tố có ảnh hưởng đến chuyên đổi số thành công của các doanh nghiệp ở Việt Nam, xếp theo mức độ anh hưởng giảm dan: (i) Chính sách pháp luật và hỗ trợ của chính phủ; (ii) An toàn, bảo mật thông tin của doanh nghiệp; (iii) Quy trình số hóa; (iv) Chiến lược chuyền đổi số của doanh nghiệp; các nhân tố (v) Nhân lực của doanh nghiệp; (vi) Cơ cấu tô chức và quy trình kinh doanh của doanh nghiệp; và (vii) Các dịch vụ hỗ trợ khách hàng trực tuyến có mức ảnh hưởng thấp tương đương nhau đến chuyên đối số thành công của doanh nghiệp. Nguyễn Thị Kim Ánh và Nguyễn Thị Xuân Nương (2022) đã áp dụng mô hình TOE-TAM tích hợp trong nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chuyên đổi số của doanh nghiệp tại Bình Định. Nghiên cứu đã khảo sát 150 doanh nghiệp, trong đó có 44,6% doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, 38,7% quy mô vừa, còn lại là doanh nghiệp lớn.
Bằng kỹ thuật phân tích nhân tổ khám phá EFA, nghiên cứu xác định 6 nhân tố ảnh hưởng đến khả năng chuyên đổi số của các doanh nghiệp gồm: năng lực nhân viên, nền tảng công nghệ, áp lực của doanh nghiệp, lãnh đạo, chiến lược kinh doanh số và văn hóa doanh nghiệp. Thông qua kỹ thuật phân tích hồi quy bội với mẫu khảo sát tại Bình Định, nghiên cứu cho thấy 2 nhân tố có tác động mạnh nhất đến chuyên đôi sô là năng lực nhân viên và nên tang công nghệ. Nguyễn Thị Vân Anh và cs (2023) đã nghiên cứu các yếu tô ảnh hưởng đến chuyên đổi số trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhóm nghiên cứu xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chuyền đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa dựa trên một số mô hình như Lý thuyết hành động hợp lý (TRA), Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM), Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB), mô hình C-TAM- TPB và Mô hình thống nhất về áp dụng và sử dụng công nghệ (UTAUT).
Nghiên cứu đã khảo sát 352 lãnh đạo và các trưởng phòng của các công ty trên dia bàn thành phố Hà Nội. Phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích nhân tố khẳng định CFA và mô hình cấu trúc tuyến tính SEM được sử dụng trong phân tích dit liệu. Kết quả nghiên cứu xác định mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến việc chuyền đổi số của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Hà Nội, bao gồm: (1) Kha năng sử dụng nhận thức; (2) Kiểm soát hành vi nhận thức; (3) Ảnh hướng xã hội; (4) Hiệu qua kỳ vọng, (5) Điều kiện thuận tiện và (6) Rui ro tồn tại trong chuyền đổi số. Ngoài ra, kết quả cũng cho thấy có sự khác biệt nhất định trong ý định và quyết định chuyên đổi số giữa các loại hình doanh nghiệp khác nhau.
Hoàng Văn Thắng và Phạm Văn Nghĩa (2023) đã nghiên cứu các nhân tô ảnh hưởng đến quá trình chuyên đổi số của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa ban tinh Hải Dương. Nghiên cứu đã khảo sát 150 lãnh đạo doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Hải Dương. Phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA được sử dụng trong phân tích dữ liệu. Bằng kỹ thuật phân tích nhân tố khám phá, nghiên cứu xác định 6 nhân tô ảnh hưởng đến khả năng chuyên đổi số của các doanh nghiệp gồm: (1) năng lực nhân viên, (2) nền tảng công nghệ, (3) áp lực của doanh nghiệp, (4) lãnh dao, (5) chiến lược kinh doanh số và (6) văn hóa doanh nghiệp.
Bảng tổng hợp các công trình nghiên cứu Trên cơ sở các nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước về các nhân tố ảnh hưởng đến chuyền đổi số của doanh nghiệp được tông hợp theo Bảng 1. Tông hợp các nhân tố ảnh hưởng đến đến chuyên đổi số của doanh nghiệp Tác øiả - Nohié str lTácgá gnien , Ly thuyét nên a Mô hình xủ É sẽ ° a Yéu to tac dong cứu lý sô liệu Alraja và cs (2021) - Các yếu tố ảnh Mô hìnhcông Mô hình hưởng đến thực nghệ, tô chức và phương trình Công nghệ, tổ chức và 1 hiện chuyển đối số trong các doanh ote môi trường cầu trúc môi trường Sesame men (SEM) nghiệp vừa va nhỏ tại Oman Wahid và cs (2021) (1) Áp lực cạnh tranh, - Các yếu tố ảnh (2) Tiến bộ công nghệ, Mô hình thống Hồi quy bình hưởng đến việc áp (3) Giảm thiéu chi phi, nhất về áp dụng phương tối 2 dụng chuyên đổi kỹ (4) Ảnh hưởng môi và sử dụng công thiểu nhỏ thuật số giữa các trường và (5) Cú sốc nghệ (UTAUT) nhất PLS doanh nghiệp vừa môi trường (Đại dịch và nhỏ ở Malaysia. Covid-19) Jovica va cs (2022) - Các yêu t6 anh Mô hình công 3 hưởng đến chuyển nghệ, tổ chức và Phân tích Yếu tố tô chức và yếu ` đôi sô tại các công môi trường nhân tô EFA tô môi trường ty bảo hiểm tại (TOE) Cộng hòa Serbia.