chương 1 của Luật xuất bản ban hành năm 2004 thì: ‘‘Xuất bản phẩm là tác phẩm, tài liệu về chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, văn học nghệ thuật được xuất bản bằng tiếng việt, tiếng dân tộc thiểu số Việt Nam, tiếng nước ngoài và còn được thể hiện bằng hình ảnh, âm thanh trên các chất liệu, phương tiện kỹ thuật khác nhau”. Các tài liệu theo quy định của luật này bao gồm tài liệu tuyên truyền, cổ động, hướng dẫn học tập, thi hành chỉ thị, nghị quyết của Đảng và pháp luật của nhà nước, hướng dẫn kĩ thuật sản xuất, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, kỷ yếu hội thảo. Theo điều 2 của nghị định số 111/NĐ-CP thì Xuất bản phẩm được thể hiện bằng các hình thức: bao gồm cả sách của người khiếm thị, tranh ảnh, bản đồ, tờ rơi, tờ gấp có nội dung như điều 4 của luật xuất bản, lịch các loại dưới dạng xuất bản phẩm, băng âm thanh, băng hình, đĩa hình ảnh của Nhà xuất bản có nội dung thay sách hoặc minh họa cho sách. Từ định nghĩa trên đây cho thấy Xuất bản phẩm có nội dung vô cùng phong phú đa dạng, nó đề cập đến tất cả các lĩnh vực tri thức và xuất bản phẩm hiện nay không đơn thuần chỉ thể hiện trên giấy truyền thống mà còn trên băng đĩa và nhiều chất liệu khác nhau.
7 Khóa luận tốt nghiệp Phạm Bích Ngọc Như vậy, về mặt nội dung thì xuất bản phẩm chứa đựng toàn bộ các tri thức mà loài người đã chinh phục được trong quá trình khai phá tự nhiên, xã hội và tư duy. Xuất bản phẩm là sản phẩm của công nghệ in và xuất bản. Nó nhằm mục đích tuyên truyền giáo dục và phổ biến tri thức thông qua việc lưu hành ra thị trường. Khi mang ra trao đổi thì xuất bản phẩm được biểu thị qua hai mặt là giá trị và giá trị sử dụng.
Song do định hướng của Nhà nước nên xuất bản phẩm được coi là 1 sản phẩm đặc biệt thuộc ngành kinh doanh đặc thù nhằm thỏa mãn nhu cầu tinh thần và trau dồi kiến thức cho con người. Tiêu thụ xuất bản phẩm Tiêu thụ là một thuật ngữ kinh tế được dùng phổ biến trong hoạt động thương mại, chỉ sự bán sản phẩm hàng hóa ra thị trường nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu của khách hàng và đạt mục tiêu kinh tế của nhà sản xuất, nhà kinh doanh. Tiêu thụ là một khâu quan trọng nhất của quá trình kinh doanh, là khâu lưu thông hàng hóa và là cầu nối giữa nhà sản xuất với người tiêu dùng, trực tiếp liên quan dến hiệu quả kinh doanh. Kết thúc quá trình tiêu thụ là lúc khách hàng thanh toán và người bán chuyển giao quyền sở hữu sang tay khách hàng và nhận tiền.
Bởi vậy tiêu thụ sản phẩm là quá trình thực hiện trao đổi giá trị hàng hóa và chuyển giao quyền sở hữu về sản phẩm đó. Đã có nhiều khái niệm và quan điểm về tiêu thụ tùy theo góc độ quan sát của người đánh giá thẩm định. Tiêu thụ với tư cách là một hành vi thì nó là việc chuyển dịch quyền sở hữu hàng hóa thực hiện giá trị, hay nói đúng hơn tiêu thụ là khâu bán hàng. Song khi đứng ở tư cách là một khâu, một chức năng trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp thì tiêu thụ lại là một khâu chuyên thực hiện các hoạt động nghiệp vụ liên quan đến việc thực hiện chuyển hình thái giá trị của 8 Khóa luận tốt nghiệp Phạm Bích Ngọc hàng hóa sang tiền tệ (H-T) hoặc từ tiền sang hàng (T-H) diễn ra trên thị trường thông qua mối quan hệ mua bán giữa hai hay nhiều chủ thể.
Xét theo nghĩa rộng thì tiêu thụ được hiểu dưới tư cách là một quá trình: tiêu thụ là một quá trình bao gồm các hoạt động trực tiếp và gián tiếp ở tất cả các cấp, các khâu trong doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện thuận lợi để tạo ra khả năng chuyển hóa hình thái giá trị một cách hiệu quả nhất. Việc xác định tiêu thụ theo nghĩa rộng hay hẹp phụ thuộc hoàn toàn vào mục tiêu, chiến lược của mỗi doanh nghiệp trên thị trường. Trong điều kiện nên kinh tế mở như hiện nay thì các thành phần kinh tế cạnh tranh gay gắt với nhau. Mặt khác mục tiêu xuyên suốt, trọng yếu của nhà kinh doanh là bán được nhanh và nhiều hàng hóa ra thị trường để thu tiền về.
Bởi vậy việc cung cấp hàng hóa ngày càng phong phú đa dạng khiến cho khách hàng có nhiều sự lựa chọn trong việc mua sắm, song đây lại chính là nguyên nhân của việc tiêu thụ khó khăn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Doanh nghiệp nào bán được nhiều hàng hóa của mình ra thị trường thì doanh nghiệp ấy coi như đã thành công một phần và giúp chính doanh nghiệp đứng vững trên thị trường và có thể cạnh tranh được với doanh nghiệp bạn. Tiêu thụ xuất bản phẩm là khâu cuối cùng của quá trình kinh doanh XBP. Thực chất tiêu thụ XBP trong cơ chế thị trường là chỉ sự bán ra các XBP nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng và nhà kinh doanh.
Tuy nhiên để bán ra các XBP phải có sự vận động tích cực của các nhà tiêu thụ hướng tới người mua bằng kỹ năng, và các dịch vụ phù hợp. Theo ý nghĩa kinh tế thì tiêu thụ XBP chính là một quá trình chuyển giao quyền sở hữu XBP nhằm thực hiện mục đích của các bên tham gia trao đổi. Kết thúc một quá trình tiêu thụ khi hàng hóa XBP được mua và bán, 9 Khóa luận tốt nghiệp Phạm Bích Ngọc khách hàng có được XBP để thỏa mãn nhu cầu về giá trị tri thức trong XBP, còn nhà tiêu thụ thu tiền về để tái sản xuất sức lao động và đầu tư kinh doanh. Như vậy, ‘Tiêu thụ xuất bản phẩm là quá trình đầu tư công sức, tiền của và trí tuệ để thực hiện việc trao đổi giá trị cho hàng hóa xuất bản phẩm nhằm chuyển giao quyền sở hữu về hàng hóa từ tay nhà sản xuất kinh doanh đến người sử dụng Xuất bản phẩm nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng và mang về lợi ích cho nhà kinh doanh.” – Giáo trình nghệ thuật tiêu thụ - Khoa Xuất bản – Phát hành – Đại học Văn hóa Hà Nội.
Xuất phát từ yêu cầu của họat động tiêu thụ, nhà kinh doanh phải đầu tư tiền vốn, cơ sở vật chất, sức lao động vào quá trình kinh doanh. Từ hiệu quả của hoạt động tiêu thụ mà doanh nghiệp phải tổ chức thành lập các kênh phân phối cũng như các hình thức bán hàng thích hợp, phù hợp với tính chất, đặc điểm của hàng hóa điều kiện của doanh nghiệp sử dụng các biện pháp xúc tiến tiêu thụ linh hoạt để đẩy nhanh hàng hóa ra thị trường. Cũng xuất phát từ ý nghĩa của hoạt động tiêu thụ mà nhà kinh doanh có thể phát huy hết khả năng, sử dụng có hiệu quả các phương tiện, công cụ đồng thời phải sử dụng nghệ thuật tiêu thụ ( sử dụng khéo léo, mềm dẻo nguồn nhân lực, vật lực, các hình thức bán hàng…). Ngày nay trong điều kiện kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ thì các doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh Xuất bản phẩm phải cạnh tranh mạnh mẽ với các doanh nghiệp khác thuộc mọi thành phần kinh tế.
Đó không chỉ là những đối thủ kinh doanh cùng loại mặt hàng mà còn là các đối thủ kinh doanh các mặt hàng khác ( hàng hóa thay thế), đặc biệt là mạng Internet hiện nay đang rất chiếm ưu thế. Người tiêu dùng hiện nay đang có thói quen lướt Web hơn là ngồi đọc những cuốn sách truyền thống mất nhiều thời gian. Từ thực tế này đòi hỏi các nhà kinh doanh xuất bản phẩm phải tìm cho mình một lối thoát, một giải pháp tích cực để hỗ trợ bán hàng một cách hiệu quả nhất. 10 Khóa luận tốt nghiệp Phạm Bích Ngọc Xuất phát từ yêu cầu của tiêu thụ mà kinh doanh phải đầu tư vốn, cơ sở vật chất kỹ thuật.
Nhưng xuất phát từ mục tiêu hiệu quả của tiêu thụ thì cần sử dụng các kênh, các hình thức, biện pháp xúc tiến để thúc đẩy tiêu thụ và di chuyển hàng hóa nhanh chóng. Đồng thời cần phải sử dụng nghệ thuật tiêu thụ để mang lại hiệu quả tiêu thụ một cách cao nhất nhằm: “ Đáp ứng tốt nhất nhu cầu khách hàng và làm tốt hơn đối thủ cạnh tranh. Xúc tiến trong thương mại Cùng với sự chuyển đổi của nền kinh tế thị trường, xúc tiến kinh doanh, xúc tiến tiêu thụ đã không còn là điều mới mẻ tại Việt Nam. Xúc tiến là một trong các tham số Marketing hỗn hợp.
Theo các nhà kinh tế ở các nước Đông Âu thì: “ Xúc tiến là một công cụ, một chính sách thương mại nhằm làm năng động và gây ảnh hưởng định hướng giữa người bán và người mua, là một hình thức hoạt động tuyên truyền nhằm mục tiêu đạt được sự chú ý và chỉ ra những lợi ích của khách hàng tiềm năng về hàng hóa và dịch vụ”. Theo giáo trình “Lý luận về nghệ thuật ứng xử trong kinh doanh” – Khoa Marketing – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân định nghĩa: “Xúc tiến là các biện pháp và nghệ thuật mà các nhà kinh doanh dùng để thông tin về hàng hóa, tác động vào người mua, lôi kéo người mua về phía mình và các biện pháp hỗ trợ cho bán hàng.” Cũng có những định nghĩa nhắc đến hoạt động xúc tiến như hoạt động định giá ngắn hạn các phần thưởng hoặc quà tặng để kích thích việc mua hàng của người tiêu dùng, xúc tiến đồng nghĩa với kích thích tiêu thụ. Theo Tiến sỹ Nguyễn Thị Lan Hương, trong cuốn xúc tiến bán hàng trong Kinh doanh thương mại ở Việt Nam : “Ở mức độ chung nhất, thuật ngữ xúc tiến được hiểu là hoạt động tìm kiếm thúc đẩy một cái gì đó trong cuộc sống hay xúc tiến 11 Khóa luận tốt nghiệp Phạm Bích Ngọc thương mại là các hoạt động tìm kiếm và thúc dẩy mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ thương mại.” Như vậy tìm được khái niệm chính xác nhất về xúc tiến không phải là điều đơn giản. Tuy nhiên, đây là một trong những lĩnh vực quan trọng nhất của Marketing, nó là một trong 4 tham số cấu thành nên Marketing hỗn hợp: Sản phẩm – giá cả - phân phối – xúc tiến.
Đó là các tham số có thể điều khiển được và doanh nghiệp thương mại sử dụng để thỏa mãn một cách tốt nhất nhu cầu khách hàng.