PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Trong điều kiện nền kinh tế nƣớc ta ngày đang đƣợc hội nhập, việc nâng cao chất lƣợng về hoạt động cho vay sẽ đem lại nhiều lợi ích chi khách hàng, cho ngân hàng và toàn hệ thống tài chính cũng nhƣ nền kinh tế. Đối với Ngân hàng Thƣơng Mại, hoạt động cho vay là một trong những hoạt động đem lại nguồn thu lớn nhất hiện nay đây cũng là hoạt động then chốt của mỗi ngân hàng. Tuy nhiên, hoạt động cho vay tại ngân hàng là một nghiệp vụ đặc trƣng tiềm ẩn chứa nhiều rủi ro, mà mỗi sai lầm đều gây ra hiệu quả nghiêm trọng.
Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các Ngân hàng Thƣơng mại và sự hiểu biết cao của khách hàng, để phát triển sản phẩm cho vay mua bất động sản có tài sản bảo đảm an toàn và hiệu quả là không hề đơn giản. Xuất phát từ mục tiêu đó, cùng với mong muốn hiểu biết sâu hơn về thực trạng cũng nhƣ định hƣớng phát triển trong tƣơng lai của sản phẩm cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại Ngân hàng TMCP Phƣơng Đông – Chi nhánh Bình Dƣơng nên tác giả quyết định chọn đề tài: “Phân tích hoạt động cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại Ngân hàng TMCP Phƣơng Đông – chi nhánh Bình Dƣơng”. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu của báo cáo này nhằm để phân tích hoạt động cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại Ngân hàng TMCP Phƣơng Đông – Chi nhánh Bình Dƣơng. Đánh giá hiệu quả, nâng cao chất lƣợng hoạt động cho vay mua bất động sản tại ngân hàng TMCP Phƣơng Đông - chi nhánh Bình Dƣơng.
Ngoài ra, báo cáo còn đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển về hoạt động vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại Ngân Hàng TMCP Phƣơng Đông - Chi nhánh Bình Dƣơng. 1 Phạm vi nghiên cứu: Không gian: Phòng RB Ngân Hàng TMCP Phƣơng Đông - Chi nhánh Bình Dƣơng Thời gian: Thời gian tìm hiểu và nghiên cứu diễn ra trong 3 tháng, từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2020. Về tình hình hoạt động của Ngân Hàng Thƣơng Mại Cổ Phần Phƣơng Đông chi nhánh Bình Dƣơng, em sẽ tiến hành phân tích trong khoảng thời gian 3 năm từ năm 2017 đến năm 2019.
Địa điểm: Ngân Hàng TMCP Phƣơng Đông - Chi nhánh Bình Dƣơng , 233 Đại lộ Bình Dƣơng, P. Phú Thọ, Thành phố Thủ Dầu Một, T. Phƣơng pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu, bài báo cáo này có sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu sau: Phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu tài liệu về sản phẩm cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại NHTM. Nghiên cứu những bài viết, bài báo về sản phẩm cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo trên internet, sách báo, tạp chí.
Phƣơng pháp phỏng vấn trực tiếp: Là phỏng vấn trực tiếp các nhân viên tại OCB chi nhánh Bình Dƣơng cung cấp các thông tin cần thiết có liên quan đến bài báo cáo. Bằng phƣơng pháp này làm giải đáp mọi thắc mắc trong quá trình nghiên cứu tài liệu, nội dung nghiên cứu, các bƣớc công việc cần làm. Phƣơng pháp xử lí phân tích số liệu: + Phƣơng pháp thống kê mô tả: nhằm đánh giá về sản phẩm cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại OCB trong các năm gần đây. + Phƣơng pháp lịch sử: so sánh đối chiếu các thông tin, số liệu trong những năm trƣớc để có thể tìm giải pháp đẩy mạnh và phát triển về sản phẩm cho vay tại Ngân Hàng Thƣơng Mại Cổ Phần Phƣơng Đông.
+ Phƣơng pháp tƣơng quan: xác định mối quan hệ tƣơng ứng giữ thực trạng sản phẩm cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo của OCB và 2 những giải pháp đề ra để cải thiện những thực trạng đó. Ý nghĩa nghiên cứu Lý luận: hệ thống hóa lại các cơ sở lý thuyết về cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo. Thực tiễn: đáng giá lại quá trình quả cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại Ngân Hàng TMCP Phƣơng Đông - chi nhánh Bình Dƣơng và đề xuất một số kiến nghị nâng cao hiệu quả cho mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại Ngân Hàng TMCP Phƣơng Đông - chi nhánh Bình Dƣơng. Kết cấu của đề tài Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết về hoạt động cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại Ngân hàng TMCP Phƣơng Đông – Chi nhánh Bình Dƣơng.
Chƣơng 2: Phân tích hoạt động cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo tại Ngân hàng TMCP Phƣơng Đông – Chi nhánh Bình Dƣơng. Chƣơng 3: Giải pháp và kiến nghị. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ CHO VAY MUA BẤT ĐỘNG SẢN CÓ TÀI SẢN ĐẢM BẢO TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. KHÁI QUÁT NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ CHO VAY MUA BẤT ĐỘNG SẢN CÓ TÀI SẢN ĐẢM BẢO TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Khái niệm, Phân loại, Đặc điểm, Các chỉ tiêu đánh giá, Các yếu tố tác động đến hoạt động cho vay mua bất động sản có tài sản đảm bảo 1. Khái niệm *Khái niệm cho vay tiêu dùng Theo Phan Thị Cúc (2008): Cho vay tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng trong đó ngân hàng thoả thuận để khách hàng là cá nhân hay hộ gia đình sử dụng một khoản tiền với mục đích tiêu dùng với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi trong một thời gian nhất định. *Khái niệm về tài sản đảm bảo Tài sản bảo đảm là tài sản đƣợc bên bảo đảm dùng để bảo đảm đối với bên nhận bảo đảm thông qua các biện pháp bảo đảm bảo lãnh, kí cƣợc, kí quỹ, đặt cọc. thực hiện nghĩa vụ bảo đảm nhƣ cầm cố, thế chấp.
Tài sản bảo đảm phải là tài sản thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm, đƣợc phép giao dịch và không có tranh chấp, tài sản bảo đảm cũng có thể là quyền sử dung đất. Tài sản bảo đảm cũng có thể là tài sản thuộc quyền sở hữu của ngƣời thứ ba hoặc quyền sử đụng đất của ngƣời thứ ba nếu bên bảo đảm, bên nhận bảo đảm và ngƣời thứ ba có thoả thuận. *Khái niệm về bất động sản Theo Bộ luật Dân sự năm 2005 của nƣớc Cộng hoà XHCN Việt Nam, tại Điều 174 có quy định: “BĐS là các tài sản bao gồm: Đất đai; Nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai, kể cả các tài sản gắn liền với nhà, công trình xây dựng đó; Các tài sản khác gắn liền với đất đai; Các tài sản khác do pháp luật quy định”. Phân loại cho vay tiêu dùng Theo Nguyễn Khánh Phương (2019) các khoản vay đƣợc căn cứ phân loại nhƣ sau: a) Căn cứ vào thời hạn cho vay Cho vay ngắn hạn: là những khoản vay có thời hạn đến 1 năm, thƣờng đƣợc sử dụng để cho vay bổ sung thiếu hụt tạm thời vốn lƣu động và phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của cá nhân Cho vay trung hạn: là những khoản vay có thời hạn trên 1 năm đến 5 năm; đƣợc cung cấp để mua sắm tài sản cố định, cải tiến và đổi mới kỹ thuật, mở rộng và xây dựng các công trình nhỏ có thời gian thu hồi vốn nhanh.
Cho vay dài hạn: là những khoản vay có thời hạn trên 5 năm. Loại tín dụng này đƣợc sử dụng để cung cấp vốn cho xây dựng cơ bản, cải tiến và mở rộng sản xuất với quy mô lớn. b) Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn Cho vay sản xuất và lƣu thông hàng hóa: là loại cấp phát tín dụng cho các doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế khác tiến hành sản xuất và lƣu thông hàng hóa. Cho vay tiêu dùng: là hình thức cấp phát tín dụng cho cá nhân để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng.
Cho vay học tập: là hình thức cấp phát tín dụng để phục vụ việc học tập của sinh viên. Ngoài ra, căn cứ vào mục đích sử dụng vốn còn có thể có nhiều hình thức tín dụng khác. c) Căn cứ vào đối tượng trả nợ Cho vay trực tiếp: là hình thức tín dụng mà trong đó ngƣời đi vay cũng là ngƣời trực tiếp trả nợ. Cho vay gián tiếp: là hình thức tín dụng mà trong đó ngƣời đi vay và ngƣời trả nợ là hai đối tƣợng khác nhau.
d) Căn cứ vào tính chất của khoản vay Cho vay có TSBĐ đảm bảo: các khoản vốn tín dụng phát ra đều có hàng 5 hóa, vật tƣ tài sản tƣơng đƣơng đảm bảo. Cho vay không có TSBĐ đảm bảo: Các khoản tín dụng phát ra không cần có hàng hóa, vật tƣ, tài sản đảm bảo mà chỉ dựa vào uy tín, sự tín nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân để cấp vốn tín dụng. Đặc điểm Cho vay tiêu dùng có một số đặc điểm khác nhau (TS Nguyễn Minh Kiều 2011). Cụ thể có thể kể ra nhƣ sau: Quy mô các khoản vay nhỏ nhưng số lượng các khoản vay lớn Các khách hàng tìm đến ngân hàng với mục đích vay tiêu dùng thƣờng có nhu cầu vốn không lớn lắm.
Đó là vì khi xác định mua sắm bất cứ vật dụng gì ngƣời tiêu dùng phải có một khoản tích luỹ từ trƣớc (vì không khi nào ngân hàng cho vay 100% nhu cầu vốn). Tuy nhiên số lƣợng các khoản vay tiêu dùng là lớn do đối tƣợng của vay tiêu dùng là mọi tầng lớp dân cƣ trong xã hội. Các khoản cho vay tiêu dùng có lãi suất “cứng nhắc” Không nhƣ các khoản vay kinh doanh hiện nay có lãi suất có thể thay đổi theo điều kiện thị trƣờng, các khoản vay tiêu dùng thƣờng có lãi suất cố định, đặc biệt là các khoản vay tiêu dùng trả góp. Các khoản vay tiêu dùng thường có độ rủi ro cao Vì đối tƣợng của các hoạt động cho vay tiêu dùng là các cá nhân, hộ gia đình nên bên cạnh các yếu tố khách quan từ bên ngoài nhƣ thiên tai, mất mùa, thất nghiệp, chu kỳ kinh tế, còn có các yếu tố chủ quan từ chính ngƣời tiêu dùng.
Đó chính là tâm lý tiêu dùng, ngƣời tiêu dùng muốn vay tiêu dùng nhƣng không muốn trả. Trong những trƣờng hợp nhƣ vậy, cho dù có nắm giữ tài sản đảm bảo ngân hàng vẫn đối mặt với rủi ro giảm thu nhập. Mặt khác do các khoản vay tiêu dùng thƣờng có lãi suất cứng nhắc nên khi lãi suất huy động tăng lên ngân hàng đối mặt với rủi ro lãi suất.