Luận văn thạc sĩ về tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế chi nhánh quận 5

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế chi nhánh quận 5, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Đề tài: Nghiên Cứu Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Quốc Tế Quận 5

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
• 1.1. KHÁI NIỆM VỀ CHIẾN LƯỢC VÀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
• 1.1.1. Khái niệm về chiến lược
• 1.1.2. Khái niệm về quản trị chiến lược
• 1.2. CÁC CẤP ĐỘ CHIẾN LƯỢC
• 1.2.1. Chiến lược cấp công ty
• 1.2.2. Chiến lược kinh doanh
• 1.2.3. Chiến lược tác nghiệp (còn gọi là chiến lược chức năng)
• 1.3. CHIẾN LƯỢC KINH DOANH TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG
• 1.3.1. Chiến lược củng cố thị phần
• 1.3.2. Chiến lược đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ
• 1.3.3. Chiến lược mở rộng mạng lưới phân phối
• 1.3.4. Chiến lược tập trung
• 1.3.5. Chiến lược khác biệt hóa
• 1.4. QUÁ TRÌNH QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
• 1.4.1. Quá trình xây dựng chiến lược
• 1.4.2. Quá trình triển khai chiến lược
• 1.4.3. Đánh giá chiến lược
• 1.5. NHỮNG ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ CỦA QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM
• 2.1. GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý, mạng lưới phân phối
• 2.1.3. Sản phẩm, dịch vụ
• 2.1.4. Thực trạng hoạt động kinh doanh trong thời gian qua
• 2.2. PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ BÊN NGOÀI TÁC ĐỘNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA EXIMBANK
• 2.2.1. Môi trường kinh tế - chính trị
• 2.2.2. Môi trường pháp lý
• 2.2.3. Môi trường văn hóa xã hội
• 2.2.4. Môi trường công nghệ
• 2.2.5. Môi trường nhân lực
• 2.2.6. Môi trường ngành Ngân hàng và chính sách tiền tệ
• 2.2.7. Môi trường cạnh tranh - Ma trận hình ảnh cạnh tranh
• 2.2.8. Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE)
• 2.2.9. Đánh giá cơ hội và thách thức
• 2.3. PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ CỦA MÔI TRƯỜNG BÊN TRONG EXIMBANK
• 2.3.1. Nguồn lực tài chính
• 2.3.2. Hạ tầng công nghệ
• 2.3.3. Nguồn nhân lực
• 2.3.4. Sản phẩm dịch vụ của Eximbank
• 2.3.5. Mô hình tổ chức
• 2.3.6. Hoạt động Marketing
• 2.3.7. Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA EXIMBANK ĐẾN NĂM 2010
• 3.1. MỤC ĐÍCH VÀ SỨ MỆNH CỦA EXIMBANK
• 3.2. MỤC TIÊU KINH DOANH CỦA EXIMBANK ĐẾN 2010
• 3.3. PHÂN TÍCH CÁC CHIẾN LƯỢC KINH DOANH
• 3.3.1. Phân tích ma trận SWOT
• 3.3.2. Phân tích ma trận SPACE của Eximbank
• 3.3.3. Chiến lược chính và chiến lược có khả năng thay thế
• 3.3.4. Lựa chọn chiến lược (Phân tích ma trận QSPM)
• 3.4. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP TRIỂN KHAI CHIẾN LƯỢC
• 3.4.1. Giải pháp liên quan đến nguồn nhân lực
• 3.4.2. Giải pháp liên quan đến quản trị điều hành và cơ cấu tổ chức
• 3.4.3. Giải pháp liên quan đến năng lực tài chính
• 3.4.4. Giải pháp liên quan đến công nghệ
• 3.4.5. Giải pháp liên quan đến sản phẩm dịch vụ
• 3.4.6. Giải pháp liên quan đến Marketing
• 3.5. CÁC KIẾN NGHỊ
• 3.5.1. Kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.5.2. Kiến nghị với Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
• 3.5.3. Kiến nghị với Eximbank
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Nghiên cứu tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế quận 5

Phần này trình bày tổng quan về nghiên cứu tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế quận 5. Nghiên cứu tập trung vào Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế hoạt động tại quận 5, phân tích hoạt động tín dụng của ngân hàng này. Nghiên cứu tín dụng này bao gồm việc đánh giá quy mô hoạt động, các sản phẩm tín dụng, đối tượng khách hàng, cũng như hiệu quả hoạt động tín dụng. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính, tài liệu nội bộ của ngân hàng và các nguồn thông tin thứ cấp khác. Các phương pháp phân tích định lượng và định tính được sử dụng để phân tích dữ liệu và đưa ra kết luận. Nghiên cứu cũng xem xét yếu tố ảnh hưởng đến nghiên cứu tín dụng, bao gồm chính sách tiền tệ, điều kiện kinh tế vĩ mô, và các yếu tố đặc thù của thị trường tín dụng tại quận 5. Thực tiễn nghiên cứu tín dụng ở đây được so sánh với các ngân hàng khác trong khu vực và trên toàn quốc. Nghiên cứu này cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý ngân hàng, các nhà đầu tư và các nhà nghiên cứu quan tâm đến lĩnh vực tín dụng ngân hàng.

1.1. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu

Mục tiêu chính là đánh giá toàn diện hoạt động tín dụng ngân hàng tại Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế quận 5. Phạm vi nghiên cứu bao gồm phân tích các chỉ tiêu tài chính liên quan đến tín dụng, đánh giá chất lượng tín dụng, phân tích rủi ro tín dụng, và đánh giá hiệu quả hoạt động tín dụng. Nghiên cứu tín dụng được thực hiện dựa trên dữ liệu thu thập trong khoảng thời gian cụ thể. Nghiên cứu tập trung vào các sản phẩm tín dụng chính của ngân hàng như tín dụng doanh nghiệp, tín dụng cá nhân, tín dụng bất động sản. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng bao gồm phân tích thời gian, phân tích hồi quy và các mô hình thống kê khác để đánh giá mối quan hệ giữa các biến. Quận 5 được chọn làm khu vực nghiên cứu do đặc thù kinh tế xã hội và đặc điểm hoạt động tín dụng tại khu vực này. Dữ liệu nghiên cứu được đảm bảo tính chính xác và khách quan. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin giá trị cho các bên liên quan.

1.2. Phương pháp luận nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu kết hợp cả định lượng và định tính. Dữ liệu định lượng được thu thập từ báo cáo tài chính của Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế quận 5, bao gồm các chỉ tiêu về dư nợ tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, lợi nhuận từ hoạt động tín dụng. Dữ liệu định tính được thu thập thông qua phỏng vấn với các cán bộ quản lý và nhân viên tín dụng của ngân hàng. Phân tích dữ liệu sử dụng các kỹ thuật thống kê mô tả, phân tích hồi quy, và các mô hình kinh tế lượng khác để kiểm định giả thuyết. Quy trình nghiên cứu tuân thủ các nguyên tắc khoa học, đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả. Yếu tố ảnh hưởng đến nghiên cứu tín dụng được xem xét một cách tổng quát. Nghiên cứu áp dụng các tiêu chuẩn nghiên cứu tín dụng quốc tế. Luật và quy định nghiên cứu tín dụng được tuân thủ nghiêm ngặt. Ứng dụng nghiên cứu tín dụng được đề cập trong phần kết luận. Cơ sở dữ liệu nghiên cứu tín dụng được quản lý và bảo mật chặt chẽ.

II. Phân tích hoạt động tín dụng ngân hàng

Phần này phân tích chi tiết hoạt động tín dụng ngân hàng của Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế quận 5. Dữ liệu được trình bày dưới dạng biểu đồ và bảng thống kê. Các chỉ tiêu quan trọng được phân tích bao gồm: dư nợ tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, lợi nhuận từ hoạt động tín dụng, chi phí hoạt động tín dụng. Phân tích tín dụng được thực hiện theo từng loại sản phẩm tín dụng. Đánh giá rủi ro tín dụng là một phần quan trọng của phần này. Nghiên cứu xem xét các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng của ngân hàng. Chứng cứ nghiên cứu tín dụng được trình bày minh bạch và rõ ràng. Mẫu báo cáo nghiên cứu tín dụng được sử dụng làm khuôn mẫu cho phần này. Dịch vụ nghiên cứu tín dụng được cung cấp nhằm mục đích hỗ trợ cho quá trình phân tích. Phần này cũng đề cập đến các ngân hàng tại quận 5, so sánh và đối chiếu hoạt động tín dụng của các ngân hàng này với Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế quận 5. Thông tin ngân hàng quận 5 được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau.

2.1. Phân tích dư nợ tín dụng

Phần này tập trung vào phân tích xu hướng thay đổi của dư nợ tín dụng của Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế quận 5 trong một khoảng thời gian cụ thể. Dữ liệu về dư nợ tín dụng được trình bày dưới dạng biểu đồ và bảng thống kê, cho thấy sự tăng trưởng hoặc giảm sút của dư nợ tín dụng theo từng thời kỳ. Phân tích tín dụng cũng xem xét sự phân bổ dư nợ tín dụng theo từng loại sản phẩm tín dụng, cho thấy sự tập trung vào các sản phẩm tín dụng nào. Phân tích tín dụng cũng so sánh dư nợ tín dụng của ngân hàng với các ngân hàng khác trong cùng khu vực để đánh giá vị thế cạnh tranh của ngân hàng. Đánh giá rủi ro tín dụng được thực hiện dựa trên dữ liệu về tỷ lệ nợ xấu. Chi phí nghiên cứu tín dụng cũng được tính toán và phân tích. Thời gian nghiên cứu tín dụng được sử dụng để thu thập dữ liệu. Lợi ích nghiên cứu tín dụng được thể hiện qua việc cung cấp thông tin hữu ích về hoạt động tín dụng của ngân hàng.

2.2. Đánh giá rủi ro tín dụng

Phần này đánh giá các rủi ro tín dụng mà Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế quận 5 đang phải đối mặt. Các rủi ro tín dụng được phân loại và phân tích dựa trên các yếu tố như rủi ro tín dụng của khách hàng, rủi ro thị trường, rủi ro hoạt động, và rủi ro pháp lý. Đánh giá rủi ro tín dụng được thực hiện bằng cách sử dụng các mô hình đánh giá rủi ro tín dụng. Phân tích tín dụng cho thấy những điểm yếu và điểm mạnh trong việc quản lý rủi ro tín dụng của ngân hàng. Tài liệu nghiên cứu tín dụng được sử dụng để hỗ trợ quá trình đánh giá. Rủi ro nghiên cứu tín dụng được xem xét để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Danh sách ngân hàng quận 5 được sử dụng để so sánh và đối chiếu rủi ro tín dụng giữa các ngân hàng. Thông tin ngân hàng quận 5 hỗ trợ việc đánh giá rủi ro tín dụng.

III. Kết luận và khuyến nghị

Phần này tóm tắt các kết quả nghiên cứu và đưa ra các khuyến nghị cho Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế quận 5. Các kết luận được rút ra dựa trên việc phân tích dữ liệu và đánh giá rủi ro tín dụng. Nghiên cứu tín dụng này cung cấp các thông tin hữu ích cho việc ra quyết định của ngân hàng. Các khuyến nghị tập trung vào việc cải thiện hiệu quả hoạt động tín dụng, giảm thiểu rủi ro tín dụng, và tăng cường năng lực cạnh tranh của ngân hàng. Ứng dụng nghiên cứu tín dụng được đề cập ở đây. Phần mềm nghiên cứu tín dụng được sử dụng trong quá trình nghiên cứu. Cơ sở dữ liệu nghiên cứu tín dụng cung cấp những bằng chứng khách quan. Tài liệu nghiên cứu tín dụng được trình bày đầy đủ. Chi phí nghiên cứu tín dụng cần được xem xét cho các dự án tương tự.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn đầu thế kỷ XXI ghi nhận sự chuyển dịch sâu rộng của nền kinh tế Việt Nam khi bước vào sân chơi hội nhập kinh tế toàn cầu, đặc biệt là sự kiện gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Ngành tài chính - ngân hàng đứng trước sức ép cạnh tranh quyết liệt từ việc dỡ bỏ hàng rào bảo hộ và sự thâm nhập mạnh mẽ của các định chế tài chính quốc tế. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank), năm 2007 đánh dấu sự phục hồi vượt bậc sau 5 năm thực hiện đề án tái cơ cấu đặc biệt, với tổng tài sản đạt 33.710 tỷ đồng (tăng 84% so với năm 2006) và vốn điều lệ đạt 2.800 tỷ đồng, giữ vị trí thứ 2 trong khối ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình kinh doanh từ kinh doanh tiền tệ truyền thống sang mô hình ngân hàng đa năng hiện đại, nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh và xử lý các điểm nghẽn về mạng lưới, công nghệ và phân bổ thị phần. Mục tiêu của luận văn là phân tích toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh của Eximbank, đánh giá các tác động từ môi trường vĩ mô và vi mô, từ đó hoạch định chiến lược kinh doanh khả thi đến năm 2010 cùng hệ thống giải pháp triển khai đồng bộ.

Phạm vi nghiên cứu bao quát chuỗi dữ liệu lịch sử từ năm 1990 đến năm 2007, tập trung chuyên sâu vào giai đoạn bứt phá 2006 - 2007 và định hướng chiến lược đến năm 2010 trên phạm vi mạng lưới toàn quốc của Eximbank, trọng điểm tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp mô hình hoạch định chiến lược định lượng, hỗ trợ kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn dưới mức 1,5%, duy trì mức tăng trưởng huy động và tín dụng trên 25%/năm, tạo tiền đề đưa Eximbank vươn lên nhóm các ngân hàng thương mại cổ phần hàng đầu Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn ứng dụng hệ thống lý thuyết quản trị chiến lược hiện đại theo trường phái của Fred R. David, Stuart Wells và Costas Markides. Quản trị chiến lược được định nghĩa là quá trình mang tính hệ thống bao gồm ba giai đoạn: thiết lập chiến lược, thực thi chiến lược và kiểm soát, đánh giá chiến lược nhằm tối ưu hóa vị thế cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp.

Khung phân tích chiến lược được xây dựng qua quy trình ba bước tích hợp:

1. Giai đoạn nhập thông tin: Sử dụng Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE) để lượng hóa các cơ hội và nguy cơ từ môi trường kinh tế, chính trị, pháp lý, công nghệ; kết hợp Ma trận hình ảnh cạnh tranh (CPM) để so sánh năng lực tương quan giữa Eximbank và các ngân hàng đối thủ lớn như ACB, Sacombank, Techcombank, VIB; Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong (IFE) nhằm tổng hợp điểm mạnh, điểm yếu về nguồn vốn, nhân lực, công nghệ và marketing.
2. Giai đoạn kết hợp thông tin: Ứng dụng Ma trận SWOT để định hình bốn nhóm chiến lược (SO, WO, ST, WT) và Ma trận vị trí chiến lược và đánh giá hoạt động (SPACE) dựa trên bốn biến số: Sức mạnh tài chính (FS), Lợi thế cạnh tranh (CA), Sự ổn định của môi trường (ES) và Sức hấp dẫn của ngành (IS).
3. Giai đoạn quyết định: Áp dụng Ma trận hoạch định chiến lược có thể định lượng (QSPM) để chấm điểm mức độ hấp dẫn (AS) và tổng điểm hấp dẫn (TAS), từ đó lựa chọn chiến lược tối ưu nhất.

Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm: chiến lược kinh doanh ngân hàng, quản trị rủi ro thanh khoản, tỷ lệ nợ khó đòi (NPL), năng lực cạnh tranh cốt lõi và chiến lược thâm nhập thị trường dịch vụ tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng trên nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp toàn diện. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ hệ thống tổ chức của Eximbank với Hội sở chính (8 Khối, 29 Phòng Ban), 1 Sở Giao dịch, 27 chi nhánh và 38 phòng giao dịch tại các tỉnh, thành phố lớn trên toàn quốc. Bộ dữ liệu chuỗi thời gian kéo dài 18 năm (1990 - 2007) được trích xuất từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên của Eximbank, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và số liệu so sánh từ 5 ngân hàng thương mại cổ phần quy mô tương đương.

Phương pháp chọn mẫu chuyên gia có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng với sự tham gia của 30 cán bộ quản lý cấp cao, giám đốc khối và chuyên viên nghiên cứu thị trường để tiến hành đánh giá trọng số và hệ số phản ứng cho các ma trận EFE, IFE, SPACE và QSPM. Việc lựa chọn phương pháp phân tích ma trận định lượng kết hợp phân tích thống kê mô tả giúp chuyển đổi các nhận định định tính thành các chỉ số đo lường tin cậy, loại bỏ các thiên kiến chủ quan trong quá trình ra quyết định chiến lược. Timeline nghiên cứu được chia làm ba giai đoạn: giai đoạn khởi nghiệp và khủng hoảng (1990 - 2000), giai đoạn tái cơ cấu theo Quyết định 575/QĐ-TTg (2001 - 2005) và giai đoạn tăng tốc sau tái cơ cấu (2006 - 2007), hướng tới tầm nhìn năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh của Eximbank giai đoạn 2001 - 2007 ghi nhận bốn phát hiện cốt lõi:

Thứ nhất, quy mô tài chính và năng lực vốn có sự tăng trưởng bứt phá. Đến ngày 31/12/2007, tổng tài sản của Eximbank đạt 33.710 tỷ đồng, tăng 84% so với năm 2006 (18.332 tỷ đồng), đạt 106% kế hoạch năm và xếp thứ 5 trong hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Vốn điều lệ đạt 2.800 tỷ đồng, giữ vị trí thứ 2 toàn hệ thống cổ phần (chỉ sau Sacombank với khoảng 4.449 tỷ đồng), củng cố vững chắc nền tảng an toàn vốn.

Thứ hai, hoạt động huy động vốn và tăng trưởng tín dụng bùng nổ nhưng có sự tập trung cục bộ về mặt địa lý. Vốn huy động năm 2007 đạt 22.915 tỷ đồng, tăng 70% so với đầu năm, trong đó tiền gửi thanh toán đạt 9.269 tỷ đồng (tăng 113%). Dư nợ cho vay đạt 18.452 tỷ đồng, tăng 80% so với năm 2006, chiếm 55% tổng tài sản có. Tuy nhiên, thị phần tập trung phần lớn tại khu vực phía Nam: Thành phố Hồ Chí Minh chiếm tới 71% tổng vốn huy động và 71% tổng dư nợ cho vay, trong khi Hà Nội chiếm 15% huy động và 13% dư nợ, các tỉnh thành khác như Cần Thơ, Đà Nẵng, Nha Trang chỉ chiếm từ 1% đến 7%.

Thứ ba, công tác kiểm soát rủi ro và xử lý nợ đọng đạt hiệu quả rõ nét. Sau khi hoàn tất việc cấn trừ nợ với Công ty TNHH Việt Hà (giảm 136 tỷ đồng nợ quá hạn), tỷ lệ nợ xấu (nhóm 3 đến nhóm 5) tại ngày 31/12/2007 chỉ còn 0,87% (thấp hơn nhiều so với mục tiêu dưới 1,5%), và tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ ở mức 1,46%, hoàn toàn thoát khỏi mức đỉnh khủng hoảng 80% vào năm 2000.

Thứ tư, cơ cấu thu nhập chuyển dịch tích cực sang các mảng phi tín dụng. Lợi nhuận trước thuế năm 2007 đạt 629 tỷ đồng, tăng 75% so với năm 2006 (358 tỷ đồng). Doanh số thanh toán quốc tế đạt 2,9 tỷ USD (tăng 27%), doanh số kinh doanh ngoại tệ đạt xấp xỉ 10 tỷ USD (thu nhập 42 tỷ đồng), và doanh số kinh doanh vàng đạt 5,099 triệu lượng mang lại lợi nhuận 97 tỷ đồng, gấp 4 lần năm 2006.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên sự hồi phục ngoạn mục là việc chấm dứt thành công giai đoạn giám sát đặc biệt 5 năm theo chỉ đạo của Chính phủ, giúp ngân hàng giải phóng các nguồn lực bị đóng băng và khôi phục niềm tin của khách hàng. Trong giai đoạn 2001 - 2005, Eximbank đã sử dụng toàn bộ 554 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế để trích lập dự phòng xử lý rủi ro, tạo bảng cân đối kế toán lành mạnh cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Khi đối chiếu với các ngân hàng đối thủ lớn cùng thời điểm, Eximbank có thế mạnh vượt trội về vốn điều lệ và nghiệp vụ tài trợ xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế và kinh doanh vàng. Tuy nhiên, mạng lưới phân phối của ngân hàng với 66 điểm giao dịch vẫn còn quá mỏng so với mạng lưới hàng trăm chi nhánh của ACB hay Sacombank, dẫn đến tình trạng vốn huy động và dư nợ bị phụ thuộc quá mức vào địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Các số liệu này có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ cơ cấu nguồn vốn theo địa bàn và biểu đồ cột so sánh tốc độ tăng trưởng quy mô tài sản giai đoạn 2001 - 2007. Kết quả phân tích Ma trận SPACE xác định Eximbank nằm tại góc phần tư "Chiến lược tấn công", chứng minh ngân hàng đang sở hữu sức mạnh tài chính vững chắc và lợi thế ngành thuận lợi để đẩy mạnh thâm nhập thị trường và mở rộng sản phẩm dịch vụ hiện đại.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích ma trận QSPM và định vị chiến lược tấn công, các giải pháp cụ thể được hoạch định triển khai đến năm 2010 gồm:

1. Nâng cao năng lực tài chính và quy mô vốn: Hội đồng Quản trị và Ban Tổng Giám đốc cần chủ trì kế hoạch tăng vốn điều lệ lên mức 5.000 tỷ đồng trước năm 2010 thông qua phát hành cổ phần cho đối tác chiến lược nước ngoài, đảm bảo hệ số an toàn vốn (CAR) đạt trên 10%, duy trì tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt trên 20%/năm.
2. Tái cấu trúc bộ máy quản lý và phát triển nguồn nhân lực: Khối Quản lý Nhân sự phối hợp các Khối chức năng hoàn thiện chuyển đổi tổ chức theo 8 Khối nghiệp vụ, tuyển dụng mới và đào tạo lại hơn 500 cán bộ tín dụng, giao dịch viên và chuyên gia ngoại hối có chứng chỉ quốc tế trong giai đoạn 2008 - 2009, gắn kết quả KPI với chính sách đãi ngộ.
3. Hiện đại hóa công nghệ và mở rộng mạng lưới phân phối: Khối Công nghệ thông tin hoàn thiện dự án hiện đại hóa Core Banking theo chuẩn quốc tế, mở rộng thêm 50 phòng giao dịch tại các vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc và miền Trung, lắp đặt mới 200 máy rút tiền tự động (ATM) và nâng cấp cổng thanh toán trực tuyến trong năm 2008 - 2009.
4. Phát triển sản phẩm và đa dạng hóa danh mục tín dụng: Khối Khách hàng Doanh nghiệp và Khối Khách hàng Cá nhân triển khai gói tài trợ xuất nhập khẩu quy mô 2.000 tỷ đồng với cơ chế bảo hiểm tỷ giá linh hoạt, đồng thời đẩy mạnh mảng cho vay tiêu dùng (mua nhà, mua xe, thấu chi) để nâng tỷ trọng tín dụng cá nhân lên mức 30 - 35% tổng dư nợ vào năm 2010, kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ quá hạn dưới mức 1,5%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng:

1. Ban lãnh đạo và chuyên viên quản trị chiến lược ngân hàng: Nhận diện phương pháp ứng dụng toàn diện bộ công cụ ma trận (EFE, IFE, CPM, SWOT, SPACE, QSPM) vào việc hoạch định đường lối kinh doanh và tái cấu trúc định chế tài chính.
2. Chuyên viên phân tích tín dụng và quản trị rủi ro: Khảo cứu case study thực tiễn về xử lý khủng hoảng nợ xấu ngân hàng, các biện pháp trích lập dự phòng rủi ro và giải pháp duy trì an toàn thanh khoản trong môi trường biến động lãi suất.
3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về cấu trúc đề tài thạc sĩ, phương pháp thu thập và xử lý chuỗi số liệu tài chính liên năm kết hợp phân tích ma trận chiến lược.
4. Các nhà đầu tư và chuyên viên phân tích chứng khoán: Đánh giá chi tiết cơ cấu tài sản, tiềm năng tăng trưởng của các nghiệp vụ kinh doanh vàng, ngoại hối, tài trợ xuất nhập khẩu để đưa ra nhận định định giá cổ phiếu ngành ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Động lực chính giúp Eximbank vượt qua giai đoạn khủng hoảng 1997 - 2000 là gì? Eximbank đã thực hiện quyết liệt phương án chấn chỉnh theo Quyết định 575/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tiếp nhận gói vay hỗ trợ 300 tỷ đồng với lãi suất 0,2%/tháng, cơ cấu lại toàn bộ danh mục nợ và dành trọn 554 tỷ đồng lợi nhuận trong 5 năm để trích lập dự phòng xử lý dứt điểm các khoản nợ xấu tồn đọng.

2. Ma trận SPACE định vị Eximbank thuộc nhóm chiến lược nào? Kết quả đánh giá các biến số về sức mạnh tài chính, lợi thế cạnh tranh, sự ổn định môi trường và sức hấp dẫn ngành xếp Eximbank vào góc phần tư "Chiến lược tấn công". Định vị này cho phép ngân hàng tận dụng tối đa tiềm lực vốn để mở rộng thị phần, đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng mạng lưới chi nhánh.

3. Vì sao hoạt động huy động vốn và tín dụng của Eximbank năm 2007 lại tập trung lớn tại TP. Hồ Chí Minh? Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế năng động và là đầu mối xuất nhập khẩu lớn nhất cả nước, nơi Eximbank đặt Hội sở chính và xây dựng được uy tín vững chắc với hơn 19.000 khách hàng doanh nghiệp truyền thống, dẫn đến tỷ trọng huy động và dư nợ tại đây đều chiếm 71% toàn hệ thống.

4. Eximbank quản lý rủi ro tín dụng như thế nào khi tốc độ tăng trưởng dư nợ năm 2007 đạt tới 80%? Ngân hàng thực hiện phân tán rủi ro bằng cách đa dạng hóa đối tượng vay, khống chế tỷ trọng nợ trung dài hạn ở mức 30%, đẩy mạnh cho vay theo hạn mức xuất nhập khẩu trọn gói gắn với quản lý dòng tiền thanh toán quốc tế và kiểm soát tài sản thế chấp nghiêm ngặt, giữ tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,87%.

5. Điểm khác biệt trong cơ cấu thu nhập của Eximbank so với các ngân hàng thương mại khác là gì? Bên cạnh thu nhập lãi thuần, Eximbank có nguồn thu đột phá từ các mảng dịch vụ phi tín dụng, đặc biệt là kinh doanh vàng với lợi nhuận 97 tỷ đồng năm 2007 (gấp 4 lần năm 2006), doanh số thanh toán quốc tế đạt 2,9 tỷ USD và doanh số mua bán ngoại tệ xấp xỉ 10 tỷ USD.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị chiến lược trong lĩnh vực ngân hàng thương mại thông qua quy trình kết hợp các ma trận EFE, IFE, CPM, SWOT, SPACE và QSPM.
• Phản ánh trung thực bức tranh phục hồi và bứt phá của Eximbank sau 5 năm tái cơ cấu, đưa tổng tài sản đạt 33.710 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế đạt 629 tỷ đồng vào cuối năm 2007.
• Nhận diện rõ nét thế mạnh cốt lõi trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế, kinh doanh vàng và ngoại tệ, đồng thời chỉ ra hạn chế về độ bao phủ mạng lưới ngoài địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược trọng tâm về năng lực vốn (tăng vốn lên 5.000 tỷ đồng), công nghệ Core Banking, mở rộng 50 phòng giao dịch và phát triển nhân sự chất lượng cao đến năm 2010.
• Đóng góp mô hình thực chứng có giá trị tham khảo sâu sắc cho quá trình tái cơ cấu và quản trị rủi ro thanh khoản của các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam.

Kính mời các nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý và độc giả quan tâm tham khảo toàn văn công trình để ứng dụng hiệu quả các mô hình ma trận chiến lược vào thực tiễn quản trị tài chính - ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về quản trị chiến lược Chương 2: Thực trạng hoạt động kinh doanh của Ngân hang TMCP Xuất Nhập Khau Viét Nam Chương 3: Hoạch định chiến lược kinh doanh của Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam đến năm 2010 KẾT LUẬN TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG1 TONG QUAN VE QUAN TRI CHIEN LUGC 1.1 KHAINIEM VE CHIEN LUGC VA QUAN TRI CHIEN LƯỢC: Nền kinh tế thị trường, xu hướng quốc tế hóa hoạt động kinh doanh. và môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt hiện nay đang từng bước đẩy lùi tư duy chờ vận may trong hoạt động kinh doanh. Thay vào đó, sự thành công chỉ đến với những ai có trí tuệ, biết vận dụng kiến thức chuyên môn, kiến thức quản trị, hoạch định và quản trị chiến lược một cách rõ ràng. Hiểu được chiến lược và vận dụng hiệu quả vào thực tiễn hoạt động kinh doanh đòi hỏi các nhà quần trị, những người chú doanh nghiệp phải hiểu rõ, có sự nghiên cứu thấu đáo các khái niệm truyền thống và hiện đại về chiến lược và quản trị chiến lược.

Khái niệm về chiến lược, quần trị chiến lược được rất nhiều tài liệu đề cập và được tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau, trong luận văn này tôi chi dé cập đến những khái niệm phổ biến và dễ tiếp cận nhất. Khái niệm về chiến lược: Theo Fred R.David: “Chiến lược là những phương tiện dat tớt những mục tiêu dài hạn. Chiến lược kinh doanh có thể gồm có sự phát triển về địa lý, đa dạng hóa hoạt động, sở hữu hóa, phát triển sản phẩm, thâm nhập thị trường, cắt giảm chi tiêu, thanh lý và liên doanh.” {2) Theo Stuart Well: “ Chiến lược thực sự là sự định vị những lợi thế cạnh tranh trong tương lai. Đó là mấu chốt.

Bất kỳ tư duy chiến lược nào cũng đều phần ánh điều cơ bản này. Đó là mục đích dẫn dắt chiến lược. Markiders: “ Chiến lược được định nghĩa là một vị trí thị trường duy nhất và chiếm lấy thị trường duy nhất này. Điều cốt yếu của chiến lược là lựa chọn một vị trí và chiếm hữu nó (Mội vị trí chiến lược là tổng cộng các câu trả lời cho ba câu hỏi: (1) Công ty nên tập trung vào khách hàng nào? (2) Công ty nên cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ nào? (3) Công ty có thể làm điều này hiệu quả đến mức nào?) “ {3} Theo Deependra Moitra: “ Chiến lược chính là tính độc đáo và việc làm khác biệt khả năng cạnh tranh để đạt được lợi thế đòn bẩy trong thị trường.” {3} Theo tác giả của luận văn, chiến lược là một chương trình hành động tổng quát mang tính dài hạn mà một doanh nghiệp cố gắng thực hiện để có được sự khác biệt rõ ràng hơn hẳn đối thủ cạnh tranh nhằm đạt một mục tiêu cụ thể đã hoạch định.

Khái niệm về quản trị chiến lược: “ Quản trị chiến lược là quá trình nghiên cứu các môi trường hiện tại cũng như tương lai, hoạch định các mục tiêu của tổ chức; để ra, thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các quyết định để đạt được các mục tiêu đó trong môi trường hiện tại cũng như trong tương lai nhằm tăng thế lực cho doanh nghiệp” {4} Theo Fred R.David: “ Quản trị chiến lược có thể được định nghĩa như là một nghệ thuật và khoa học thiết lập, thực hiện và đánh giá các quyết định liên quan nhiều chức năng cho phép một tổ chức đạt được những mục tiêu để ra” {2] Theo tác giả, quản trị chiến lược là một quá trình mang tính hệ thống từ việc xây dựng chiến lược, triển khai chiến lược, kiểm soát đánh giá chiến lược nhằm đạt được mục tiêu mà doanh nghiệp đặt ra.2 CÁC CẤP ĐỘ CHIẾN LƯỢC: Chiến lược là một chương trình hành động tổng quát. Thông thường chiến lược không vạch ra một cách cụ thể các biện pháp để đạt mục tiêu mà chỉ nêu ra những định hướng quan trọng. Đi kèm với chiến lược tổng thể là các chiến lược kinh doanh, chiến lược tác nghiệp, các chương tình hỗ trợ.Có nhiều cấp độ chiến lược được sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh, nhưng tựu chung có 3 loại chiến lược phổ biến nhất được các doanh nghiệp đang sử dụng hiện nay. Chiến lược cấp công ty: Chiến lược công ty là loại chiến lược đài hạn liên quan đến sứ mệnh và mục tiêu tổng thể, quy mô của doanh nghiệp nhằm đáp ứng những kỳ vọng và ý chí của các ông chủ, của các nhà quản trị cao cấp trong tổ chức.

Chiến lược công ty mang tính dài hạn, có tầm nhìn bao quát, và chi phối tất cả các chiến lược khác như chiến lược kinh doanh, chiến lược tác nghiệp. Chiến lược công ty thường được trình bày rõ ràng trong “tuyên bố sứ mệnh”. Chiến lược kỉnh doanh: Chiến lược kinh doanh liên quan đến việc làm thế nào để doanh nghiệp có thể cạnh tranh thành công trên một thị trường cụ thể, liên quan đến các quyết định chiến lược về việc lựa chọn sản phẩm, đáp ứng nhu cầu khách hàng, tìm lợi thế cạnh tranh so với đối thủ, khai thác và tạo ra các cơ hội mới. Chiến lược tác nghiệp (còn gọi là chiến lược chức năng): Chiến lược tác nghiệp liên quan đến việc từng bộ phận trong doanh nghiệp sẽ tổ chức, triển khai, đánh giá như thế nào để thực hiện chiến lược kinh doanh và chiến lược công ty.

Chiến lược tác nghiệp hướng vào vấn để nguồn lực và chiến thuật triển khai cụ thể như: chiến lược sản phẩm, chiến lược giá, chiến lược phân phối, chiến lược thâm nhập thị trường, chiến lược công nghệ.33 CHIẾN LƯỢC KINH DOANH TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG: Trong hoạt động thực tiễn của ngành ngân hàng, có thể khái quát một số chiến lược kinh doanh điển hình sau: 1. Chiến lược củng cố thị phần: Hướng đến việc củng cố vị thế và hình ảnh của ngân hàng thông qua việc cải tiến mô hình quản trị, rà soát và hoàn thiện hệ thống kiểm soát, giải quyết tình trạng nợ đọng, nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ nhằm giữ chân khách hàng. Chiến lược này thường được các ngân hàng áp dụng trong giai đoạn khủng hoảng về uy tín. Chiến lược đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ: Hướng đến việc đa dạng hóa các sản phẩm địch vụ nhằm thỏa mãn cao nhất các nhu cầu có khả năng thanh toán của khách hàng để phát triển khách hàng, tăng lợi nhuận.

Chiến lược này thường được các ngân hàng áp dụng trong giai đoạn hoạt động kinh doanh có mức tăng trưởng cao. Chiến lược mở rộng mạng lưới phân phối: Hướng đến việc đa dạng và mở rộng kênh phân phối của ngân hàng nhằm cung cấp cho khách hàng sự thuận tiện nhất khi sử dụng các sản phẩm dịch vụ. Chiến lược này thường được các ngân hàng áp dụng trong giai đoạn tăng tốc để cạnh tranh. Chiến lược tập trung: Xác định phân khúc thị trường, lĩnh vực, định vị sản phẩm và khách hàng mục tiêu mà ngân hàng có thế mạnh nhất từ đó tập trung mọi nguôn lực của doanh nghiệp nhằm đạt được mục tiêu tăng trưởng và hiệu quả cao.

Chiến lược khác biệt hóa: Xác định hoặc xây dựng những điểm riêng có của doanh nghiệp về sản phẩm, kênh phân phối, giá cả, chính sách chiêu thị. để đạt đựơc mục tiêu của doanh nghiệp.4 QUA TRINH QUAN TRI CHIEN LƯỢC: 1. Quá trình xây dựng chiến lược: Khởi đầu của quá trình xây dựng chiến lược là xác định tầm nhìn - sứ mệnh - mục tiêu kinh doanh của tổ chức. Việc xác định tầm nhìn và sứ mệnh nhằm xác định tổ chức là ai, đang ở vị trí nào trone hiện tại, mong muốn ở vị trí nào trong tương lai, mục tiêu đài hạn là gì.Việc xác định sứ mệnh, mục tiêu có ý nghĩa quan trọng trong công tác xây dựng chiến lược, giúp người hoạch định xác lập nguồn tư liệu cần thu thập.

Có 3 giai đoạn trong quá trình xây dựng chiến lược: Giai đoạn I: Thu thập và xử lý thông tin: Là khâu quan trọng nhất và là bước khởi đầu của quá trình xây dựng và quản trị chiến lược. Quá trình thu thập thông tin là tiền để để xây dựng chiến lược và quyết định rất nhiều đến sự thành bại của chiến lược. Việc thu thập và xử lý thông tin là yêu cầu quan trọng nhất trong quá trình lập chiến lược. Nếu việc thu thập thông tin bị sai lệch không chính xác sẽ dẫn đến chiến lược bị sai, khi đi vào triển khai sẽ khó mang lại hiệu quả, thậm chí gây tác động tiêu cực cho hoạt động kinh doanh của tổ chức.

Để việc thu thập thông tin hiệu quả và đảm bảo tính chính xác, cần giới hạn phạm vi thông tin cần thiết cho việc xây dựng chiến lược để tìm ra biện pháp thu thập thông tin hiệu quả và chính xác nhất. Các thông tin cần thiết cho quá trình lập chiến lược bao gồm: + Thu thập thông tin về môi trường bên ngoài: là việc thu thập những thông tin có ảnh hưởng đến tổ chức xuất phát bên ngoài doanh nghiệp. Thông tin bên ngoài cần thu thập bao gốm: - Môi trường chính trị tại thị trường mà tổ chức đang hoặc sẽ hoạt động nhằm nắm rõ tình hình thể chế chính trị, đắng phái, hệ thống pháp luật, nguy cơ rủi ro do chính trị,. - Môi trường kinh tế tại thị trường mà tổ chức đang hoặc sẽ hoạt động nhằm hiểu rõ về tình hình kinh tế tại thị trường như GDP, GDP bình quân đầu người, chính sách lương, tình hình thất nghiệp, bảo hiểm.

- Môi trường pháp lý tại thị trường mà tổ chức đang hoạt động: hiểu biết hệ thống pháp luật để xem xét khả năng phù hợp mà công ty có thể chấp nhận được khi kinh doanh. - Môi trường dịch vụ và cơ sở hạ tầng tại thị trường mà tổ chức đang hoạt động nhằm nắm rõ tình hình cơ sở hạ tâng, kỹ thuật, dịch vụ tài chính tại nơi kinh doanh. - Môi trường văn hóa tại thị trường mà tổ chức đang hoạt động nhằm hiểu được các đặc tính văn hóa của người tiêu dùng tại thị trường đối với các loại sản phẩm dich vu ma công ty đan cung cấp. - Môi trường dân số tại thị trường mà tổ chức đang hoạt động nhằm hiểu biết cặn kẽ về số dân, độ tuổi, tình trạng hôn nhân, dân tộc.

từ đó xác định qui mô của thị trường. - Môi trường công nehệ tại thị trường mà tổ chức đang hoạt động nhằm tìm hiểu về khả năng công nghệ tại nơi mà doanh nghiệp đang hoặc sẽ kinh doanh. - Môi trường ngành tại thị trường mà tổ chức đang hoạt động: các ngành đang hoạt động như thế nào, có hỗ trợ được gì cho doanh nghiệp hay không.