Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. “Nếu một dự án không bền vững về mặt tài chính thì các lợi ích kinh tế sẽ không thực hiện được” (ADB). Mặc dù phân tích kinh tế mớ là phương pháp chủ đạo trong thẩm định dự án công nhưng cần thiết phải tiến hành phân tích tài chính và dựa vào đó để tiến hành những điều chỉnh cần thiết nhằm chuyển sang phân tích kinh tế. Một dự án đầu tư tốt trước hết phải cân đối được các dòng tiền vào và ra – tức là nó phải tự nuôi dưỡng bản thân, rồi mới tạo ra những tác động kinh tế và xã hội tích cực.
Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính. Phân tích tài chính ước tính lợi ích tài chính ròng mà dự án mang lại cho chủ đầu tư và những người đóng góp nguồn lực tài chính khác cho dự án bằng cách xem xét tất cả các khoản thu và chi về tài chính trong vòng đời dự kiến của dự án. Mục tiêu của công tác phân tích tài chính là để đánh giá tính vững mạnh về mặt tài chính của dự án trên quan điểm của chủ đầu tư, chủ nợ, tổ chức vận hành,v.v… Cơ sở để ước tính lợi ích tài chính ròng của dự án là xác định và ước tính dòng tiền vào và dòng tiền ra về mặt tài chính trong vòng đời dự kiến của dự án.
Trong phân tích tài chính, chúng ta chỉ tập trung vào dòng tiền ròng (net cash flows). Một trong những ví dụ về hình dạng của dòng tiền được mô tả như hình dưới đây. Khi nghiên cứu dự án, chúng ta phải chi ra một lượng tiền, tiếp theo phải dùng phần tiền khác hình thành tài sản cố định…Vì vậy, những năm đầu, dòng tiền ròng của dự án thường âm. Khi dự án vận hành, nó tạo ra một dòng tiền ròng dương.
Có nhiều dự án khi kết thúc phải chi một lượng tiền khôi phục hiện trạng, xử lý môi trường hoặc trợ cấp thôi việc cho người lao động, nên dòng tiền ròng cuối cùng dự án có dấu âm Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính. Hình dạng dòng tiền tài chính qua thời gian Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính.
Công thức chung xác định dòng tiền (ròng) tài chính Một cách tổng quát, dòng tiền (ròng) tài chính là khoản chênh lệch giữa tổng dòng tiền mà dự án sinh ra (tổng dòng tiền vào) với tổng dòng tiền ra của dự án. Dòng tiền ròng = Tổng dòng tiền vào - Tổng dòng tiền ra Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính. Công thức chung xác định dòng tiền (ròng) tài chính Dòng tiền ròng = Tổng dòng tiền vào - Tổng dòng tiền ra Tổng dòng tiền vào của dự án có thể đến từ ba hoạt động: - Hoạt động vận hành: bán hàng, cung cấp dịch vụ, mua chịu,.
- Hoạt động đầu tư: thanh lý tài sản,. - Hoạt động tài trợ: vay các nhà tài trợ, gọi vốn cổ đông,. Tổng dòng tiền ra của dự án cho các hoạt động: - Hoạt động vận hành: Mua nguyên vật liệu, thanh toán phí dịch vụ, trả lương, nộp thuế, trả lãi. - Hoạt động đầu tư: mua sắm tài sản, góp vốn.
- Hoạt động tài trợ: trả gốc các khoản vay, chia cổ tức. Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính. Công thức chung xác định dòng tiền (ròng) tài chính Quá trình xác định dòng tiền ròng thuộc hoạt động vận hành (operating cash flows) gồm các bước sau: Bước một, sử dụng công thức tính lợi nhuận sau thuế: Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG.
Hình dạng dòng tiền tài chính. Công thức chung xác định dòng tiền (ròng) tài chính Quá trình xác định dòng tiền ròng thuộc hoạt động vận hành (operating cash flows) gồm các bước sau: Bước hai, sắp xếp lại công thức trên theo tiêu chí dòng tiền vào, dòng tiền ra chứ không theo khoản mục chi phí. Khấu hao là một khoản mục chi phí không phải tiền nên được chuyển từ vế phải sang vế trái. Như vậy, vế trái chỉ còn những khoản mục tạo dòng tiền vào - doanh thu, và những dòng tiền ra - chi phí hàng bán, chi phí hoạt động, lãi vay và thuế.
Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính. Công thức chung xác định dòng tiền (ròng) tài chính Quá trình xác định dòng tiền ròng thuộc hoạt động vận hành (operating cash flows) gồm các bước sau: Bước ba, giả định chưa xuất hiện các khoản phải thu, phải trả. Khi đó doanh thu đúng bằng dòng tiền vào.
Chi phí hàng bán, chi phí hoạt động, lãi vay và thuế tạo dòng tiền ra. Lúc này, công thức trên viết lại như sau. Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính.
Công thức chung xác định dòng tiền (ròng) tài chính Chênh lệch giữa dòng tiền vào và dòng tiền ra chính là dòng tiền ròng. Vì thế, xét về thành phần dòng tiền ròng bao gồm: Dòng tiền (ròng) = Lợi nhuận sau thuế + Khấu hao Viết dưới dạng công thức như trên ngầm ý rằng dòng tiền ròng của dự án gồm hai thành phần cơ bản là lợi nhuận sau thuế và khấu hao tài sản cố định. Không nên dùng nó làm công thức xác định dòng tiền ròng vì thực tế luôn xuất hiện các khoản phải thu, các khoản phải trả, tồn quỹ tiền,. Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG.
Hình dạng dòng tiền tài chính. Công thức chung xác định dòng tiền (ròng) tài chính Khi các khoản phải thu cuối kỳ tăng lên nó sẽ làm giảm dòng tiền vào từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ; khi các khoản phải thu cuối kỳ giảm xuống nó báo hiệu có thêm đồng tiền bơm vào hoạt động vận hành (operating activities). Ngược lại, các khoản phải trả cuối kỳ tăng lên nó cho thấy những người cung cấp đầu vào của dự án đã bơm tiền vào dự án - tức là làm tăng dòng tiền vào; khi các khoản phải trả cuối kỳ giảm xuống nó phản ánh một dòng tiền bị rút ra khỏi hoạt động vận hành của dự án để thanh toán cho các nhà cung cấp. Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG.
Hình dạng dòng tiền tài chính. Công thức chung xác định dòng tiền (ròng) tài chính Đối với khoản tiền cuối kỳ, chúng ta cần cẩn thận vì nó dễ gây nhầm lẫn. Sự tăng lên của số dư tiền cuối kỳ cho thấy chúng đã bị rút ra khỏi hoạt động vận hành để nằm ở trạng thái tiền. Sự giảm xuống của số dư tiền cuối kỳ cho thấy trong năm, các hoạt động vận hành và hoạt động tài trợ (financing activities) đã không tạo đủ tiền hỗ trợ cho nhu cầu về tiền nên phải sử dụng đến lượng tiền đầu kỳ, tức là một phần của số dư tiền đầu kỳ đã được bơm vào hoạt động vận hành và/hoặc có thể hỗ trợ phần nào cho hoạt động giảm nguồn tài trợ.
Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính. Công thức chung xác định dòng tiền (ròng) tài chính Tập hợp những phân tích trên vào bảng dưới đây về Thay đổi của số dư tiền, các khoản phải thu và các khoản phải trả đến dòng tiền vào/ra khỏi hoạt động vận hành Một cách đầy đủ, dòng tiền (ròng) Khoản mục So cuối kỳ với đầu kỳ Tác động gồm các thành phần: Tăng lên Tạo dòng tiền ra Tiền Giảm xuống Tạo dòng tiền vào Tăng lên Tạo dòng tiền ra Phải thu Giảm xuống Tạo dòng tiền vào Tăng lên Tạo dòng tiền vào Phải trả Giảm xuống Tạo dòng tiền ra Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính.
Xây dựng bảng kế hoạch dòng tiền 2. Những căn cứ Bảng kế hoạch dòng tiền được lập để phản ánh các dòng tiền vào và các dòng tiền ra trong suốt thời gian tồn tại của dự án. Một kế hoạch về dòng tiền hay có thể gọi là dự báo về dòng tiền của dự án đầu tư được xây dựng căn cứ vào những thông tin từ các văn bản sau: Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG. Hình dạng dòng tiền tài chính.
Xây dựng bảng kế hoạch dòng tiền 2. Những căn cứ Kế hoạch đầu tư. Kế hoạch đầu tư trình bày tổng kinh phí đầu tư vào tài sản cố định và tài sản lưu động, các hình thức tài trợ cho dự án cùng với những chi phí cơ hội của công quỹ và chi phí nợ, thời điểm bỏ vốn,. Trong kế hoạch đầu tư, cần phản ánh cả những khoản trợ giá của Chính phủ nếu có.
Căn cứ vào kế hoạch này, chúng ta sẽ xây dựng dòng tiền vào và dòng tiền ra. Ví dụ, vay ngân hàng tạo một dòng tiền vào; mua tài sản cố định gây nên một dòng tiền ra;. Lưu ý, trong các dự án đầu tư ngoài khu vực công, việc chủ đầu tư bỏ vốn tự có không tạo một dòng tiền vào vì đó là tiền của chính người chủ chứ không phải của những người hên ngoài nên không tạo nguồn thu cho dự án. Vì vậy, đâu là dòng tiền vào và đâu là dòng tiền ra tùy thuộc vào quan điểm phân tích dự án.
Học Phần Thẩm định đầu tư Công CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN TÀI CHÍNH VÀ TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ ĐẦU TƯ Ở KHU VỰC CÔNG.