CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Để tạo thêm cơ hội cho hộ nông dân tiếp cận nhiều hơn với dịch vụ tài chính chính thức, giảm việc đi vay từ nguồn phi chính thức đắt đỏ, cải thiện điều kiện sống tại khu vực nông thôn, khuyến khích đầu tư của khu vực tư nhân, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn là tổ chức trung gian tài chính góp phần thực hiện những chức năng trên. Ngoài chức năng của một ngân hàng thương mại, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn được xác định thêm nhiệm vụ đầu tư phát triển đối với khu vực nông thôn thông qua việc mở rộng đầu tư vốn trung, dài hạn để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy hải sản góp phần thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn. Tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, chủ lực trên thị trường tài chính nông thôn, luôn là người bạn đồng hành tin cậy cuả hộ gia đình, giải quyết triệt để vấn đề nợ xấu, đạt hệ số an toàn vốn theo tiêu chuẩn quốc tế, phát triển hệ thống công nghệ thông tin, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, đảm bảo các lợi ích của người lao động.
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Huyện Lai vung đã có nhiều đóng góp tích cực vào việc đầu tư phát triển nền kinh tế nông nghiệp- nông thôn địa phương. Trong những năm gần đây, Ngân hàng góp phần thay đổi quy mô và cơ cấu sản xuất kinh doanh, đáp ứng nhu cầu vốn sản xuất của người dân. Vốn đầu tư tăng lên giúp người dân mở rộng sản xuất kinh doanh những ngành nghề có thu nhập cao, tạo điều kiện giúp nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi. Thu nhập của nông dân tăng lên và đa dạng hóa hơn, nghèo đòi giảm đáng kể.
Ngoài việc tăng cường năng lực sản xuất kinh doanh, hộ vay vốn đã được nâng cao nhận thức và các năng lực hoạt động xã hội khác: việc tham gia vay vốn, hoạt động theo hộ vay vốn như thế nào cho hiệu quả nhất, trả nợ ra sao, đã giúp nông hộ mạnh dạn hơn, học hành của trẻ em trong gia đình được quan tâm hơn. GVHD:TS Lê Khương Ninh SVTH: Hà Thị Minh Thư - 13 - LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phân tích tình hình cho vay vốn đối với hộ trồng Quýt tại NHNo&PTNT CN Huyện Lai Vung Lai Vung nổi tiếng với nghề trồng Quýt, với khoảng 1.100 ha đang cho trái, sản lượng hàng năm cung cấp cho thị trường hàng chục ngàn tấn đóng góp một phần đáng kể vào tăng trưởng kinh tế địa phương. Hàng năm, nông dân trồng Quýt cần có vốn để đầu tư chăm sóc, cải tạo vườn, nguồn vốn tự có thường không đủ vì đa số nông dân còn nghèo. NHNo-PTNT CN Huyện Lai Vung là tổ chức trung gian tài chính chính thức góp phần hỗ trợ người dân nói chung và người trồng Quýt nói riêng có vốn đầu tư sản xuất.
Để tìm hiểu thực tế việc cho vay vốn của NHNo & PTNT CN Huyện Lai Vung giúp nông dân làm giàu, Huyện Lai Vung phát triển loại trái cây đặc sản có giá trị kinh tế cao nên đề tài "Phân tích tình hình cho vay vốn đối với nông hộ trồng Quýt tại Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn chi nhánh Huyện Lai Vung từ năm 2006 -2008 " được chọn làm đề tài tốt nghiệp. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Mục tiêu chung Bài viết phân tích tình hình cho vay vốn đối với nông hộ trồng Quýt giai đoạn 2005 – 2008, qua đó đề suất một số giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay vốn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Huyện Lai Vung Tỉnh Đồng Tháp 1.2 Mục tiêu cụ thể - Phân tích tình hình hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng. - Phân tích tình hình cho vay, thu nợ, dư nợ, nợ quá hạn đối với nông hộ trồng Quýt. - Hộ trồng quýt sử dụng vốn vay của Ngân hàng để phát triển kinh tế gia đình góp phần phát huy tiềm năng phát triển kinh tế của Huyên Lai Vung.
- Đề suất một số giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay đối với nông hộ trồng Quýt. GVHD:TS Lê Khương Ninh SVTH: Hà Thị Minh Thư - 14 - LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phân tích tình hình cho vay vốn đối với hộ trồng Quýt tại NHNo&PTNT CN Huyện Lai Vung 1. PHẠM VI NGHIÊN CỨU Về không gian: luận văn được thực hiện trên số liệu tại Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn chi nhánh Huyện Lai Vung Về thời gian: thu thập và xử lý số liệu từ 2006-2008, thời gian thực hiện đề tài từ 02/02/2009 đến 27/04/2009. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu là những báo cáo có liên quan đến hoạt động tín dụng ngắn hạn, trung hạn của NHNo & PTNT, những số liệu của Phòng Nông Nghiệp Huyện Lai Vung, thông tin từ hộ trồng Quýt.
GVHD:TS Lê Khương Ninh SVTH: Hà Thị Minh Thư - 15 - LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phân tích tình hình cho vay vốn đối với hộ trồng Quýt tại NHNo&PTNT CN Huyện Lai Vung CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CÚU 2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN 2.1 Hộ sản xuất và sự cần thiết phải phát triển kinh tế hộ gia đình - Khái niệm hộ sản xuất: Hộ sản xuất là một đơn vị kinh tế tự chủ, trực tiếp hoạt động sản xuất kinh doanh là chủ thể cho mọi quan hệ sản xuất. Hộ sản xuất ở nước ta giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp. - Sự cần thiết phải phát triển kinh tế hộ: Việc phát triển kinh tế hộ sản xuất không chỉ có hiệu quả đối với sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn mà còn tác động mạnh mẽ đến toàn bộ đời sống xã hội cũng như sự phát triển chung của đất nước. Thực vậy, kể từ khi công cuộc đổi mới được tiến hành một cách toàn diện vào năm 1988, ruộng đất được giao cho các hộ nông dân canh tác, công việc sản xuất kinh doanh hoàn toàn do các hộ tự chịu trách nhiệm, kinh tế hộ đã trở thành đơn vị kinh tế độc lập và ngày càng đạt hiệu quả, các hợp tác xã chỉ còn chức năng cung cấp các dịch vụ nông nghiệp.
Điều đó cho thấy kinh tế hộ sản xuất vừa tạo ra những biến đổi to lớn trên bình diện sản xuất vừa đạt hiệu quả cao trong thu nhập và quản lý kinh tế nông nghiệp nông thôn. Chính vì thế, trong điều kiện hiện nay cần phải tập trung phát triển kinh tế hộ là điều tất yếu.2 Khái niệm tín dụng Tín dụng: là quan hệ kinh tế được biểu hiện dưới hình thái tiền tệ hay hiện vật, trong đó người đi vay phải trả cho người cho vay cả gốc và lãi sau một thời gian nhất định. Như vậy, một hoạt động được gọi là tín dụng thì phải có các điều kiện sau: Thứ nhất, có sự chuyển giao tạm thời (có thời hạn). Thứ hai, là sự chuyển giao một lượng giá trị dưới dạng hàng hóa hay tiền tệ.
Thứ ba, có sự hoàn trả và giá trị hoàn trả phải lớn hơn giá trị ban đầu. GVHD:TS Lê Khương Ninh SVTH: Hà Thị Minh Thư - 16 - LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phân tích tình hình cho vay vốn đối với hộ trồng Quýt tại NHNo&PTNT CN Huyện Lai Vung Nếu thiếu một trong ba điều kiện trên thì không còn phạm trù tín dụng nữa.3 Vai trò của tín dụng Trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay, tín dụng có các vai trò sau: - Đáp ứng nhu cầu vốn để duy trì quá trình sản xuất được liên tục đồng thời góp phần đầu tư phát triển kinh tế. - Thúc đẩy quá trình tập trung vốn và tập trung sản xuất. - Tín dụng là công cụ tài trợ cho các ngành kinh tế kém phát triển và ngành mũi nhọn.
- Góp phần tác động đến việc tăng cường chế độ hạch toán kinh tế của các doanh nghiệp nhà nước. - Tạo điều kiện để phát triển quan hệ kinh tế với nước ngoài. Vai trò của tín dụng trong việc phát triển nông nghiệp nông thôn * Cung cấp vốn, hạn chế cho vay nặng lãi ở nông thôn: + Cung cấp vốn: Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã đề ra “…Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn, cho vay, cung ứng các dịch vụ và tiện ích Ngân hàng, thuận lợi và thông thoáng đến mọi doanh nghiệp và dân cư, đáp ứng kịp thời các nhu cầu vốn tính dụng cho sản xuất kinh doanh và đời sống, chú trọng khu vực nông nghiệp, nông thôn…”. Qua từng thời kỳ phát triển, Ngân hàng No- PTNT có nhiều văn bản hướng dẫn đầu tư cho nông nghiệp nông thôn, đã tạo ra môi trường pháp lý để mở rộng cho vay.
Do đó, doanh số cho vay mà đối tượng là các tổ chức, các thành phần kinh tế nông thôn, nhất là hộ sản xuất nông nghiệp ngày càng tăng dư nợ ngày càng nhiều. Số vốn đó đã làm thay đổi bộ mặt nông thôn, thay đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, cải thiện nâng cao đời sống hộ sản xuất nông nghiệp. + Hạn chế cho vay nặng lãi ở nông thôn: Trong những năm gần đây cùng với công cuộc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng khối lượng tính dụng cho kinh tế nông nghiệp – nông thôn theo hướng cơ chế thị trường, đã góp phần làm giảm bớt tình trạng cho vay nặng lãi ở nông thôn. Từ đó tạo cơ hội làm ăn tốt hơn cho hộ sản xuất nông nghiệp góp phần phát triển nông nghiệp nông thôn.
GVHD:TS Lê Khương Ninh SVTH: Hà Thị Minh Thư - 17 - LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phân tích tình hình cho vay vốn đối với hộ trồng Quýt tại NHNo&PTNT CN Huyện Lai Vung * Đưa khoa học kỹ thuật vào đồng ruộng : Hiện nay đất canh tác đang bị thu hẹp, bình quân đất nông nghiệp trên đầu người giảm. Nguồn vốn từ Ngân hàng giúp người nông dân kiến tạo một cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ hiện đại, có khả năng chống thiên tai dịch hại, đưa sản xuất nông nghiệp thoát khỏi sự lệ thuộc vào thiên nhiên. Để đáp ứng nhu cầu lương thực, thực phẩm trong tương lai, để nông nghiệp phát triển ổn định việc sử dụng đất đai đầy đủ, hợp lý vấn đền cơ bản là phải có khoa học kỹ thuật và vốn tín dụng đóng vai trò rất lớn trong việc giải quyết vấn đề này.