CHƯƠNG 1: CO SỞ LÝ LUẬN VÈ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIÊN KINH TE TUẦN HOÀN VÀ PHÁT THAI CARBON 1. Lý thuyết chung về kinh tế tuần hoàn 1. Khái niệm kinh tế tuần hoàn Khái niệm kinh tế tuần hoàn (Circular economy) lần đầu ra đời và được xây dung bởi các tác giả Pearce và Turner từ những năm 1990, trong bối cảnh xã hội hiện đại phát triển, tiêu dùng tăng cao gây ra nhiều nhân tố tác động tiêu cực đến sức khỏe con người và hệ sinh thái, cũng như mang đến nhiều mối nguy hại cho môi trường và sự phát triển bền vững. Cho đến nay, có nhiều cách hiểu khác nhau về KTTH.
Theo Liên minh châu Âu năm 2015 mô tả trong cuộc toạ đàm về Kế hoạch hành động của EU đối với KTTH, thì “Nền kinh tế tuần hoàn là một mô hình sản xuất và tiêu dùng, trong đó bao gồm các hoạt động chia sẻ, cho thuê, tái sử dụng, sửa chữa, tân trang. và tái chế các vật liệu và sản phẩm hiện tại đề được càng lâu càng tốt. Bằng phương thức. này, vòng đời của sản phẩm sẽ được kéo dài hơn so với trước đây”.
Trong thực tế, mô hình này mang mục đích giảm chất thải đến mức tối thiểu. Khi một sản phẩm hết tuổi thọ, nguyên vật liệu tạo nên nó được giữ lại trong nền kinh tế bat cứ khi nào có thê nhờ vào tái chế. Những vật liệu này có thể được sử dụng nhiều lần một cách hiệu quả, do đó sẽ tạo ra giá trị hơn nữa. Đây là một sự khác biệt so với mô hình kinh tế tuyến tính truyền thống, trong đó tài nguyên thiên nhiên thô được sử dụng, chuyển đổi thành sản phẩm và được xử lý thải bỏ.
Mô hình này dựa trên số lượng lớn vật liệu và năng lượng giá rẻ và dễ tiếp cận. Ngoài ra, một phần của mô hình này là sự lỗi thời có kế hoạch, khi một sản phẩm được thiết kế đề có tuôi thọ giới hạn nhằm khuyến khích người tiêu dùng mua lại sản phâm đó. Nghị viện châu Âu đã kêu gọi các biện pháp. để giải quyết thực tiễn này.
Theo Quy Ellen Macarthur nam 2013, nền kinh tế tuần hoàn là một hệ thống được hỗ trợ bởi quá trình chuyển đổi sang năng lượng và vị tái tạo từ đó mang lại khả năng phục hồi tốt cho doanh nghiệp, con người và môi trường. “Trong nền kinh tế hiện tại của chúng ta, chúng ta lấy vật liệu từ Trái đất, tạo ra các sản phẩm từ chúng và cuối cùng vứt bỏ chúng như rác thải — đó là quy trình diễn ra theo mô hình tuyến tính. lại, trong một nền kinh tế tuần hoàn, chúng ta ngăn chặn chất thải được tạo ra ngay từ 7 đầu. Chúng ta phải biến đổi mọi yếu tố trong hệ thống tận dụng - sử dụng - thải bỏ: cách chúng ta quản lý tải nguyên, cách chúng ta tạo ra và sử dụng sản phẩm cũng như.
những gì chúng ta làm với nguyên vật liệu sau đó. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể tạo. ra một nền kinh tế tuần hoàn thịnh vượng có thê mang lại lợi ích cho tất cả mọi người trong giới hạn của hành tỉnh chúng ta.” Nguyên liệu thô Nguyên liệu thô Sản xuất aren Go g Kính tế tuyển tính Kinh tế tuẫn hoàn Hình 1. Sơ đồ mô hình kinh tế tuyến tính và kinh tế tuần hoàn bởi EME Nguôn: Ellen MacArthur Foundation, 2013 Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2014 cho rằng: “Nền kinh tế tuần hoàn là một hệ thống công nghiệp được phục hồi hoặc tái tạo theo ý định và thiết kế.
Nó thay thế khái niệm kết thúc vòng đời bằng sự phục hồi, chuyển sang sử dụng năng lượng tái tạo, loại bỏ việc sử dụng các hóa chất độc hại làm mắt khả năng tái sử dụng quay trở lại sinh quyền, đồng thời hướng đến việc loại bỏ chất thải thông qua thiết kế vật liệu ưu việt của vật liệu, sản phẩm, hệ thống và mô hình kinh doanh”. Từ các khái niệm trên có thể rút ra rằng, Kinh tế tuần hoàn là một hệ thống, trong đó các tài nguyên được tận dụng lại hoặc tái sử dụng, các dòng phế liệu được biến thành. nguyên liệu đầu vào trở thành nguyên liệu để tiếp tục chu trình sản xuất mới, từ đó hạn chế bớt các tác động tiêu cực đến môi trường, gìn giữ hệ sinh thái và bảo vệ sức khỏe con người. Các nguyên tắc cơ bản của kinh tế tuần hoàn Theo quỹ Ellen McArthur năm 2013, mô hình kinh tế tuần hoàn được vận hành dựa trên các nguyên tắc cơ bản sau: § Nguyên tắc số I: Chất thải và ô nhiễm phải được loại bỏ Hiện nay, nền kinh tế của chúng ta đang hoạt động theo cơ chế lấy nguyên liệu thô từ Trái đất, tạo ra sản phẩm từ chúng và cuối cùng vứt chúng đi như rác thải.
Phần lớn chất thải này kết thúc tại các bãi chôn lấp hoặc lò đốt và bị mất đi trong khi tài nguyên trên hành tỉnh của chúng ta là hữu hạn. Nền kinh tế tuần hoàn đã chỉ ra và khắc. phục những tác động tiêu cực của hoạt động kinh tế gây thiệt hại cho sức khỏe con người và hệ thống tự nhiên. Điều này bao gồm việc giải phóng khí nhà kính và các chất độc hại, ô nhiễm không khí, đất và nước cũng như chất thải cơ cấu như tắc nghẽn giao thông.
Nguyên tắc số 2: Lưu thông sản phẩm và vật liệu Nguyên tắc thứ hai của nền kinh tế tuần hoàn là lưu trữ sản phẩm, vật tư để chúng đạt được giá trị cao nhất. Điều này có nghĩa là giữ cho vật liệu được sử dụng dưới dang thành phẩm, hoặc khi không thê sử dụng được nữa thì cũng sẽ là ở dạng thành phần hoặc. nguyên vật liệu. Bằng cách này, không có gì trở nên lăng phí và giá trị của sản phẩm.
hay nguyên vật liệu đó vẫn sẽ được giữ nguyên. Để làm được điều này, sản phẩm phải được thiết kế để đảm bảo độ bèn, khả năng sử dụng tái sinh, sản phẩm tái sinh và tái chế để chứa các sản phẩm, vật dụng và vật liệu được lưu trữ trong nền kinh tế. Nguyên tắc số 3: Tái tạo thiên nhiên Khi chuyên từ nền kinh tế tuyến tính là lấy - sản xuất - thải bỏ sang nền kinh tế tuần hoàn, mô hình này này sẽ hỗ trợ các quá trình tái tạo tự nhiên và dành nhiều không, gian hơn cho thiên nhiên phát triển. Nền kinh tế tuần hoàn tránh sử dụng các nguồn tài nguyên và năng lượng không tái tạo, đồng thời bảo tồn hoặc tăng cường các nguồn tài nguyên tái tao, ví dụ như trả lại các chất dinh dưỡng có giá trị cho đất để hỗ trợ quá trình.
tái tạo hoặc sử dụng năng lượng tái tạo thay vì dựa vào nhiên liệu hóa thạch. Sự cần thiết của việc phát triển kinh tế tuần hoàn Kể từ sau cuộc cách mạng công nghiệp, con người đã đi theo mô hình sản xuất và tiêu dùng tuyến tính. Đây là một mô hình kinh tế truyền thống phô biến trên thế giới, trong đó nguyên liệu thô được chuyển biến thành hàng hóa sau đó được bán, sử dụng và biến thành chất thải nhiều lần bị loại bỏ và quản lý một cách vô ý thức đã dẫn đến nhiều. sự lãng phí.
Mô hình này không tính đến khái niệm bảo vệ môi trường, do đó không cần 9 phải tối ưu hóa các phương thức sản xuất và tiêu dùng của chúng ta. Nếu tiếp tục như: vậy, chúng ta có nguy cơ cạn kiệt tất cả các nguồn tài nguyên của hành tỉnh một cách nhanh chóng, đồng thời gây ô nhiễm không thê khắc phục được. Trên cơ sở đó, việc lựa chọn một nên kinh tế tuần hoàn là một hành động thiết yếu đối với môi trường, điều này cũng sẽ bảo vệ mô hình kinh tế của chúng ta. Thật vậy, nền kinh tế tuần hoàn là một mô hình công nghiệp có khả năng tái tạo theo ý định và thiết nhằm cải thiện hiệu suất của các nguồn lực và chống lại sự biến động mà biến đổi khí hậu.
Mô hình này có thể mang lại cho các doanh nghiệp cho phép chúng ta giải quyết nhiều vấn đề về môi trường, xã hội và kinh tế (tạo việc làm, liên kết xã hội, tăng. tỷ lệ tái chế và tái sử dụng, tiêu thụ tài nguyên và nguyên liệu thô có đạo đức và tôn trong hon, v. Dựa trên những điều mà KTTH mang lại, chúng ta có thể tóm gọn thành nội dung có 4 lợi ích chính: 1. Lợi ích môi trường của nền kinh tế tuần hoàn (1) Ít phát thải khí nhà kính hơn Một trong những mục tiêu của nền kinh tế tuần hoàn là có tác động tích cực đến các hệ sinh thái của hành tỉnh và chống lại việc khai thác tài nguyên thiên nhiên quá mức.
Nền kinh tế tuần hoàn có tiềm năng giảm phát thải khí nhà kính và giảm sử dụng. nguyên liệu thô, tối ưu hóa năng suất nông nghiệp và giảm các tác động tiêu cực bên ngoài do mô hình tuyến tính mang lại. (2) Đất đai lành mạnh và đàn hồi Các nguyên tắc của nền kinh tế tuần hoàn trong hệ thống canh tác đảm bảo rằng các chất dinh dưỡng quan trọng được trả lại cho đắt thông qua các quá trình ky khí hoặc ủ phân, giúp giảm nhẹ việc khai thác đất và các hệ sinh thái tự nhiên. Bằng cách này, khi chất thải được trả lại cho đất, bên cạnh việc xử lý ít chất thải hơn, đất sẽ trở nên khỏe.
mạnh và đàn hồi hơn, cho phép cân bằng tốt hơn trong các hệ sinh thái xung quanh nó. Trên thực tế, một mô hình kinh tế tuần hoàn hoạt động trong các hệ thống thực phẩm của Châu Âu có khả năng giảm 80% việc sử dụng phân bón nhân tạo và do đó, 10 góp phần vào sự cân bằng tự nhiên của đất, theo một nghiên cứu từ Quỹ Ellen MacArthur năm 2013. (3) Ít ngoại ứng tiêu cực hơn Tuân theo các nguyên tắc của nền kinh tế tuần hoản, các ngoại ứng tiêu cực như: sử dụng đất, ô nhiễm đất, nước và không khí được quản lý tốt hơn, cũng như việc phát thải các chất độc hại và biến đổi khí hậu. Lợi ích kinh tế của nên kinh tế tuần hoàn (1) Tăng tiềm năng tăng trưởng kinh tế Điều quan trọng là phải tách rời tăng trưởng kinh tế khỏi tiêu thụ tài nguyên.
Theo một báo cáo của MeKinsey, sự gia tăng doanh thu từ các hoạt động tuần hoàn mới, cùng. với việc sản xuất rẻ hơn bằng cách làm cho các sản phẩm và vật liệu có nhiều chức năng. hơn, có thể dễ dàng tháo rời và tái sử dụng, có khả năng tăng GDP và do đó sẽ góp phần làm tăng trưởng kinh tế.