Lời mở đầu Báo cáo kế toán biểu hiện kết quả của công tác kế toán ở các đơn vị kế toán, là nguồn thông tin cần thiết, quan trọng cho các quyết định kinh tế của nhiều đối tượng khác nhau bên trong cũng như bên ngoài doanh nghiệp. Chất lượng thông tin do báo cáo kế toán cung cấp luôn là mối quan tâm thường xuyên của bản thân nhà quản trị tại doanh nghiệp, các cơ quan chức năng của Nhà nước và của các đối tượng khác có quyền lợi trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, mục tiêu của các doanh nghiệp là hiệu quả kinh doanh và không những tồn tại trên thị trường mà còn phát triển một cách vững mạnh. Để đạt được mục tiêu đó các doanh nghiệp buộc phải khẳng định mình và phát huy khả năng có sẵn lẫn khả năng tiềm tàng, không ngừng nâng cao vị thế trên thị trường.
Song bên cạnh những nỗ lực đó thì việc doanh nghiệp phải biết tự đánh giá về tình hình tài chính của mình là hết sức quan trọng. Việc đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp dựa chủ yếu trên thông tin do báo cáo tài chính mang lại được nhiều đối tượng quan tâm, không chỉ riêng bản thân doanh nghiệp mà còn có các cá nhân,tổ chức, ngân hàng, nhà đầu tư,. Chính vì lẽ đó mà việc phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp là hết sức quan trọng trong việc đề ra các quyết định quản lý của các đối tượng tham gia trong các mối quan hệ kinh tế. Từ nhận thức về tầm quan trọng của việc lập và phân tích tình hình tài chính qua báo cáo tài chính nói chung và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng, cùng với việc thu thập số liệu thực tế tại Công ty Cổ phần kinh doanh xuất nhập khẩu thủy sản Hải Phòng, em đã đi sâu nghiên cứu đề tài " Hoàn thiện công tác lập và phân tích Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty Cổ phần kinh doanh xuất nhập khẩu thủy sản Hải Phòng".
Nội dung báo cáo gồm có 3 phần: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về tổ chức lập và phân tích báo cáo kết quả kinh doanh. Chương 2: Thực trạng công tác phân tích Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty Cổ phần kinh doanh xuất nhập khẩu thủy sản Hải Phòng. Chƣơng 3: Hoàn thiện công tác lập và phân tích Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần KD XNK thủy sản Hải Phòng. Sinh viên: Nguyễn Thị Hồng Ánh – QT1406K 1 Khóa luận tốt nghiệp Chƣơng I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC LẬP VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LẬP BCTC 1. Khái niệm Báo cáo tài chính là một hệ thống thông tin được xử lý bởi hệ thống kế toán tài chính, nhằm cung cấp những thông tin về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu quản lý của Doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước và nhu cầu hữu ích của những người sử dụng trong việc đưa ra các quyết định kinh tế. Báo cáo tài chính phải cung cấp các thông tin của một doanh nghiệp về: a) Tài sản; b) Nợ phải trả và vốn chủ sở hữu; c) Doanh thu, thu nhập khác, chi phí kinh doanh và chi phí khác; d) Lãi, lỗ và phân chia kết quả kinh doanh; e) Thuế và các khoản nộp Nhà nước; f) Tài sản khác có liên qua đến đơn vị kế toán; g) Các luồng tiền. Ngoài các thông tin này, doanh nghiệp còn phải cung cấp các thông tin khác trong "Bản thuyết minh Báo cáo tài chính" nhằm giải thích thêm về các chỉ tiêu đã phản ánh trên các báo cáo tài chính tổng hợp và các chính sách kế toán đã áp dụng để ghi nhận các nghiệp vụ kế toán phát sinh, lập và trình bày báo cáo tài chính.
Theo quy định hiện hành, hệ thống Báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam bao gồm 04 báo cáo: + Bảng cân đối kế toán; + Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh; + Báo cáo lưu chuyển tiền tệ; + Thuyết minh báo cáo tài chính; Sinh viên: Nguyễn Thị Hồng Ánh – QT1406K 2 Khóa luận tốt nghiệp 1. Mục đích, vai trò của báo cáo tài chính 1. Mục đích Hệ thống Báo cáo tài chính của doanh nghiệp được lập với mục đích sau: - Tổng hợp và trình bày một cách tổng quát, toàn diện tình hình tài sản, nguồn vốn, công nợ, tình hình và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán. - Cung cấp các thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu cho việc đánh giá tình hình và kết quả hoạt động của doanh nghiệp, đánh giá thực trạng tài chính của doanh nghiệp trong kỳ hoạt động đã qua và những dự đoán trong tương lai.
Vai trò của Báo cáo tài chính Báo cáo tài chính là luồng thông tin quan trọng không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn phục vụ chủ yếu cho các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp như các cơ quan quản lý Nhà nước, các nhà đầu tư hiện tại và đầu tư tiềm năng, các chủ nợ, nhà quản lý, kiểm toán viên độc lập và các đối tượng khác có liên quan. - Đối với Nhà nước: Báo cáo tài chính cung cấp thông tin cần thiết giúp cho việc thực hiện chức năng quản lý vĩ mô của Nhà nước đối với nền kinh tế, giúp các cơ quan tài chính Nhà nước thực hiện việc kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời làm cơ sở cho việc tính thuế và các khoản phải nộp khác của doanh nghiệp với ngân sách nhà nước. - Đối với nhà quản lý doanh nghiệp: Các nhà quản lý thường cạnh tranh với nhau để tìm kiếm nguồn vốn, cố gắng thuyết phục các nhà đầu tư và các chủ nợ rằng họ sẽ đem lại mức lợi nhuận cao nhất với độ rủi ro thấp nhất. Để thực hiện được điều này, các nhà quản lý phải công bố công khai các thông tin trên báo cáo tài chính định kỳ về hoạt động của doanh nghiệp.
Ngoài ra, nhà quản lý còn sử dụng báo cáo tài chính để tiến hành quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình. - Đối với các nhà đầu tư, các chủ nợ: Nhìn chung các nhà đầu tư và các chủ nợ đòi hỏi báo cáo tài chính vì 2 lý do: họ cần các thông tin tài chính để giám sát và bắt buộc các nhà quản lý phải thực hiện theo đúng hợp đồng đã ký kết và họ cần các thông tin tài chính để thực hiện các quyết định đầu tư, cho vay của mình. Sinh viên: Nguyễn Thị Hồng Ánh – QT1406K 3 Khóa luận tốt nghiệp - Đối với kiểm toán viên độc lập: Các nhà đầu tư và cung cấp tín dụng có lý do để lo lắng rằng các nhà quản lý có thể bóp méo các báo cáo tài chính do họ cung cấp nhằm mục đích kiếm nguồn vốn hoạt động. Vì vậy, các nhà đầu tư và tín dụng đòi hỏi các nhà quản lý phải bỏ tiền ra thuê các kiểm toán viên độc lập để kiểm toán báo cáo tài chính.
Các nhà quản lý đương nhiên phải chấp nhận vì họ cần vốn. Như vậy báo cáo tài chính đóng vai trò như là đối tượng của kiểm toán độc lập. Ngoài ra, các thông tin trên báo cáo tài chính còn có tác dụng củng cố niềm tin và sức mạnh cho các công nhân viên của doanh nghiệp, để họ nhiệt tình, hăng say trong lao động, tham gia đầu tư vào trái phiếu, cổ phiếu do công ty phát hành. Đối tƣợng áp dụng Hệ thống Báo cáo tài chính năm được áp dụng cho tất cả các loại hình doanh nghiệp thuộc các ngành và các thành phần kinh tế.
Riêng các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn tuân thủ những quy định chung tại phần này và những quy định, hướng dẫn cụ thể phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hệ thống Báo cáo tài chính giữa niên độ, "Báo cáo tài chính quý" được áp dụng cho các doanh nghiệp Nhà nước, các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán và các doanh nghiệp khác khi tự nguyện lập báo cáo tài chính giữa niên độ. Một số trường hợp đặc biệt như Ngân hàng, tổ chức tín dụng, các doanh nghiệp, ngành đặc thù, công ty mẹ, tập đoàn, các đơn vị kế toán hạch toán phụ thuộc. việc lập và trình bày báo cáo tài chính phải tuân theo quy định riêng cho từng loại đối tượng.
Yêu cầu lập và trình bày báo cáo tài chính 1. Yêu cầu lập và trình bày báo cáo tài chính Việc lập và trình bày báo cáo tài chính phải tuân thủ các yêu cầu quy định tại chuẩn mực kế toán số 21- "Trình bày báo cáo tài chính" gồm: - Trung thực và hợp lý. - Lựa chọn và áp dụng các chính sách kế toán phù hợp với quy định của từng Chuẩn mực kế toán nhằm đảm bảo cung cấp thông tin thích hợp với nhu cầu ra quyết định kinh tế của người sử dụng và cung cấp được các thông tin đáng tin cậy, khi: Sinh viên: Nguyễn Thị Hồng Ánh – QT1406K 4 Khóa luận tốt nghiệp + Trình bày trung thực, hợp lý tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp; + Phản ánh đúng bản chất kinh tế của các giao dịch và sự kiện, không chỉ đơn thuần phản ánh hình thức hợp pháp của chúng; + Trình bày khách quan, không thiên vị; + Tuân thủ nguyên tắc thận trọng; + Trình bày đầy đủ trên mọi khía cạnh trọng yếu. Việc lập báo cáo tài chính phải căn cứ vào số liệu sau khi khóa sổ kế toán.
Báo cáo tài chính phải được lập đúng nội dung, phương pháp và trình bày nhất quán giữa các kỳ kế toán. Báo cáo tài chính phải được người lập, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán ký, đóng dấu của đơn vị. Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính Hoạt động liên tục: Khi lập và trình bày báo cáo tài chính, Giám đốc (hoặc người đứng đầu) doanh nghiệp cần phải đánh giá về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp. Báo cáo tài chính phải được lập trên cơ sở giả định là doanh nghiệp đang hoạt động liên tục và sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh bình thường trong tương lai gần, trừ khi doanh nghiệp có ý định cũng như buộc phải ngừng hoạt động, hoặc phải thu hẹp đáng kể quy mô hoạt động của mình.
