CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀİ XÂY DỰNG PHẦN MỀM TỪ ĐİỂN ANH-VİỆT SỬ DỤNG TRONG LĨNH VỰC CẦU ĐƯỜNG 1. Lý do chọn đề tài Sự phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ của công nghệ thông tin, liên lạc hiện nay đã khiến cho việc học tập, nghiên cứu, trao đổi công nghệ trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Sự bùng nổ thông tin trên toàn thế giới đã tạo ra một lượng thông tin khổng lồ và không ngừng thay đổi. Và một trong số những công cụ đắc lực hỗ trợ cho việc làm chủ những kiến thức đó chính là ngoại ngữ, đặc biệt là Tiếng Anh – một trong những ngôn ngữ phổ biến và thông dụng nhất trên thế giới hiện nay.
Và mặc dù là một khối kiến thức quan trọng nhưng hiện trạng dạy và học Tiếng Anh, đặc biệt là Tiếng Anh chuyên ngành ở các trường Đại Học thật sự đáng báo động. Sinh viên mất nhiều kiến thức về từ vựng, ngữ pháp và kể cả “mất gốc” môn tiếng Anh ngay từ khi còn học THPT. Hiện nay, tiếng Anh là ngôn ngữ phổ thông nhất trên thế giới và nó cũng là ngoại ngữ phổ biến ở Việt Nam. Phần lớn, các công ty khi tuyển dụng đều yêu cầu trình độ Anh ngữ từ phía ứng viên.
Chính vì vậy, thông thạo tiếng Anh sẽ là một lợi thế rất lớn cho việc tìm kiếm việc làm cũng như nắm bắt được cơ hội khởi nghiệp cho những tân kỹ sư và cử nhân. Trong tình hình hiện nay, thực tế để có được một công việc như mong muốn ở tất cả mọi lĩnh vực thì không thể thiếu một trong những điều kiện “tiên quyết” đó là phải có vốn ngoại ngữ – tiếng Anh. Điều này cũng đã và đang góp phần thúc đẩy cho việc dạy và học ngoại ngữ ở các trường Đại học, Cao đẳng luôn trở nên “nóng”, nhất là trong mấy năm trở lại đây. Từ đó, những đổi mới trong việc soạn sách, giáo trình học, phương pháp giảng dạy và học tập không ngừng được triển khai nhằm mục đích nâng cao trình độ ngoại ngữ cho sinh viên để sau khi ra trường cùng với những kiến thức chuyên ngành có được cộng với vốn ngoại ngữ sẽ giúp sinh viên dễ dàng tìm được công việc, đáp ứng được yêu cầu khắt khe của nhiều nhà tuyển dụng.
Tuy vậy, bên cạnh những sinh viên có thành tích tốt trong các kì thi IELTS, TOEFL và có khả năng giao tiếp thành thạo với người nước ngoài thì còn đa số sinh viên chưa nắm được kiến thức cơ bản lẫn chuyên ngành hoặc nắm khá vững kiến thức nhưng lại không giao tiếp được. Tình trạng này đã và đang diễn ra ở hầu hết các khối 8 ngành đào tạo hệ Đại học, Cao đẳng từ khối ngành kĩ thuật đến khối ngành nhân văn, an ninh quân sự và cả những ngành nhiều hay ít khi tiếp xúc với tiếng Anh. Đối với khối ngành kĩ thuật, dường như sinh viên ít phải tiếp xúc hay làm việc nhiều với tiếng Anh thì việc học cũng chỉ dừng lại hầu như ở mức nắm những kiến thức cơ bản. Và thế thực tế không ít những trường thuộc khối ngành này, sinh viên chỉ phải học tiếng Anh trong một năm, vì vậy ít “mặn mà” với bộ môn này dẫn đến kết quả không cao và tỉ lệ thi lại, học lại nhiều.
Đấy là đối với những ngành ít tiếp xúc với tiếng Anh, còn đối với những ngành tiếp xúc nhiều với tiếng anh thì tình hình cũng không máy khả quan hơn. Cả trường, giảng viên lẫn sinh viên đều không chú trọng, thậm chí có trường còn bỏ hẳn môn Tiếng Anh chuyên ngành. Mặc dù ở trường ĐH GTVT – CSII việc học tập cũng như nghiên cứu Tiếng Anh chuyên ngành được thực hiện liên tục, nhưng đa phần sinh viên đều không ý thức được tầm quan trọng của bộ môn này. Như vậy việc học tiếng Anh của sinh viên nhìn chung đang còn nhiều hạn chế và việc học nhiều khi chỉ mang tính chất đối phó với các kì thi.
Đứng trước thực tế như vậy không khó gì để tìm ra nguyên nhân của tình trạng trên có thể điểm qua mấy nguyên nhân chính như sau: Thứ nhất, thời lượng đào tạo tiếng Anh không đủ để đào tạo cho hết tất cả sinh viên ra trường có đủ khả năng giao tiếp lưu loát đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng. Thực tế cho thấy cả giảng viên và sinh viên ở các trường này đều không có đủ thời gian để đào tạo và tiếp thu kiến thức một cách trọn vẹn. Rất nhiều sinh viên quan niệm học cho qua điểm, học cho có đã ảnh hưởng không nhỏ đến trình độ tiếng Anh của rất nhiều sinh viên trường ĐH GTVT – CSII ở mức yếu, không đáp ứng được công việc. Thứ hai, trình độ của sinh viên không đồng đều và có sự khác biệt khá lớn về năng lực tiếng Anh giữa họ.
Thường trong một lớp học sẽ bao gồm các trình độ từ sơ cấp (gồm những sinh viên học tiếng Anh lần đầu) đến trung cấp (những sinh viên đã học hệ đào tạo tiếng Anh bảy năm); những sinh viên người thành phố đa phần có trình độ tiếng Anh tốt hơn so với những bạn ở các tỉnh lẻ, vùng nông thôn do được tiếp cận từ nhỏ và được đầu tư hơn. Những lớp học đa trình độ như vậy sẽ gây nhiều khó khăn cho giảng viên, khiến họ khó có thể quán xuyến hết tất cả sinh viên, từ đó gây trở ngại cho cả việc dạy và học. Sinh viên năm nhất khi bước vào trường, có những bạn chưa biết gì về tiếng anh phải được đào tạo cơ bản ngay từ đầu. Bên cạnh đó cũng không ít sinh viên có trình độ tiếng Anh cao cấp, vì vậy nếu họ cũng được đào tạo như những sinh viên sơ cấp sẽ rất lãng phí và mất thời gian.
Thứ ba, tình trạng học tiếng 9 Anh ở cấp 3 đã dẫn đến một hệ lụy là khi bước chân vào các trường ĐH – CĐ, nhiều sinh viên gặp trở ngại lớn vứi môn học này. Chương trình học tiếng Anh ở Phổ thông quá nặng. Từ lớp 6 đến lớp 12 đều có 16 bài trong một năm học với những chủ đề khác nhau. Nội dung chương trình lại quá tải so với thời lượng cho phép không đủ để giáo viên chuyển tải cả 4 kĩ năng đến với học sinh mà chủ yếu chỉ được học ngữ pháp và từ vựng, ít được rèn luyện kĩ năng nghe, nói.
Thứ tư, việc đào tạo tiếng Anh ở các trường không chuyên thường vội và chú trọng hơn vào tiếng Anh chuyên ngành trong khi những kiến thức cơ bản thì không nhiều sinh viên nắm vững hết được. Do đó, sinh viên không thể giao tiếp được do không có những kiến thức cơ bản về câu, từ. Qua khảo sát gần 160 sinh viên của ĐH GTVT – CSII cho thấy có đến 28% sinh viên cho rằng do giáo trình không sát với thực tế, 7% do giảng viên, còn lại là do phương tiện học tập thiếu. Phương tiện học tập thiếu ở đây có rất nhiều nguyên nhân, và một trong số nguyên nhân đấy là do sinh viên chưa có một bộ từ điển chuyên ngành thật sự đầy đủ cũng như tiện lợi để phục vụ cho việc học tập.
Trường ĐH GTVT – CSII đào tạo rất nhiều ngành nhưng đa phần là nghành kỹ thuật mà trọng tâm là Cầu – Đường. Hiện nay, đã có rất nhiều các dạng từ điển chuyên nghành mở ở dạng từ điển trực tuyến, sách in,… Nhưng hạn chế của những loại từ điển này có rất nhiều: khó mang theo, cồng kềnh với loại sách in, hay chỉ có thể tra cứu khi có mạng Internet với loại từ điển trực tuyến. Nhận thấy điều này, nhóm nghiên cứu đã quyết định tạo một phần từ điển mở chuyên ngành Cầu – Đường với độ chính xác cao, thuận tiện khi sử dụng do được cài đặt ngay trên điện thoại di động, và không cần kết nối Internet. Mục tiêu đề tài Nhóm nghiên cứu đề tài mong muốn sau khi đề tài hoàn thành sẽ đem đến một sự lựa chọn mới về cách học tiếng Anh hiện nay.
Chúng ta cũng đã biết, việc học ngoại ngữ nói chung cũng như việc học tiếng Anh nói riêng đặc biệt là tiếng Anh chuyên ngành, mà ở đây nhóm nghiên cứu tập trung vào chuyên ngành cầu đường đều phải rèn luyện và hoàn thiện cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Bởi thế việc có một chiếc từ điển có thể đáp ứng cho việc học cả bốn kỹ năng này là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên hiện nay trên thị trường chỉ có những cuốn từ điển được in ấn thành dạng sách từ điển tra cứu hoặc từ điển trực tuyến. Nếu như từ điển trực tuyến bị giới hạn sử dụng là phải bắt buộc có kết nối Internet thì với từ điển dạng sách in lại không đáp ứng 10 được kỹ năng nghe.
Có hay chăng nó chỉ đáp ứng được việc rèn luyện kỹ năng nói thông qua phần phiên âm được chuẩn hóa theo phiên âm quốc tế - phần được coi là không phải bất cứ người mới học tiếng Anh bào có thể sử dụng triệt để tiện ích này khi sử dụng từ điển. Biết rằng việc học ngoại ngữ chính là học một ngôn ngữ thứ hai sau tiếng mẹ đẻ, vì vậy nếu chúng ta học theo như cái cách mà lần đầu người ta tập nói, tập nghe, tập viết thì sẽ dễ dàng hơn nhiều. Bởi lẽ cái cách học đó chính là tự nhiên nhất, đơn giản mà hiệu quả nhất. Vì thế nhóm nghiên cứu quyết định đưa vào phần mềm từ điển này mục phát âm, nhằm tạo điều kiện cho người sử dụng có thể tiếp cận một từ ngữ mới theo cách đơn giản nhất.
Nghĩa là họ chỉ cần nghe theo, bắt chước đọc theo, dần dần chính từ ngữ đó sẽ lưu trong trí óc khiến người dùng có thể phát âm chính xác từ đó theo giọng đọc của người bản xứ một cách tự nhiên, hay còn gọi là theo phản xạ. Đi kèm với phần phát âm nhóm nghiên cứu cũng sẽ làm loại từ và nghĩa của từ nhằm làm người học có thể làm chủ được vốn từ vựng của mình một cách đầy đủ nhất. Với nhiều tiện ích đi kèm, vấn đề đặt ra cho nhóm nghiên cứu là làm sao để bộ từ điển này có thể đến tay mọi người một cách dễ dàng và phổ biến nhất. Và nhóm nghiên cứu đã quyết định sử dụng ngôn ngữ lập trình JAVA, một ngôn ngữ lập trình gần như phổ biến nhất hiện nay.
Hiện nay, việc sở hữu một chiếc điện thoại không còn khó khăn như trước nữa. Trái lại việc cạnh tranh của các nhà mạng đã khuyến khích nhiều người dùng điện thoại hơn.