CHƯƠNG 1- TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN VÀ NIÊM YẾT CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN. Công ty cổ phần. Khái niệm công ty cổ phần. Theo Luật Doanh nghiệp năm 2005, Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh.
Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi. Cũng theo Luật Doanh nghiệp năm 2005, CTCP là doanh nghiệp, trong đó: a. Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần; b. Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là ba và không hạn chế số lượng tối đa.
Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp; d. Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. CTCP có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, có quyền phát hành chứng khoán các loại để huy động vốn. Đặc điểm của công ty cổ phần.
Do vốn điều lệ của CTCP được chia thành nhiều phần bằng nhau nên mỗi cổ phần của công ty đều tạo cho người sở hữu nó các quyền, nghĩa vụ và lợi ích như nhau. CTCP phải có cổ phần phổ thông; có thể có cổ phần ưu đãi (ưu đãi biểu quyết, ưu đãi cổ tức, ưu đãi hoàn lại, ưu đãi khác do Điều lệ công ty quy định). Do loại hình CTCP chỉ giới hạn số lượng cổ đông tối thiểu mà không giới hạn số tối đa, nên khả năng số người tham gia góp vốn có thể rất lớn, tạo điều kiện mở rộng quy mô kinh doanh, tăng lợi nhuận. Các cổ đông chỉ chịu trách nhiệm trong phần vốn đã góp vào CTCP, mức thiệt hại tối đa đối với các cổ đông chỉ dừng lại ở mức vốn mà họ đã góp vào công ty.
1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cổ đông phổ thông-người sở hữu cổ phần phổ thông-được tự do chuyển nhượng cổ phần của mình cho cổ đông khác và cho người không phải là cổ đông. Như vậy, loại hình CTCP có được khả năng “tự làm mới” mình cả về lượng và chất. Điều lưu ý ở đây là tính linh hoạt trong việc chuyển quyền sở hữu cổ phiếu giữa các cổ đông phổ thông với nhau hoặc giữa cổ đông phổ thông cũ với nhà đầu tư mới muốn trở thành cổ đông của CTCP; còn quá trình đó diễn ra dễ dàng hay khó khăn còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố trong đó phải kể đến tính thanh khoản của loại cổ phiếu đó. Cơ chế hoạt động của công ty cổ phần.
Trong nền kinh tế hàng hóa, muốn tồn tại, phát triển và đủ sức cạnh tranh, các công ty phải tăng năng suất, giảm chi phí để hạ giá thành sản phẩm. Muốn thế họ phải không ngừng tìm tòi, nghiên cứu để cải tiến máy móc-thiết bị, nâng cao trình độ kỹ thuật, công nghệ. Để thực hiện mục tiêu này, các công ty cần phải có nhiều vốn. Thấy được sự cần thiết đó, những công ty nhỏ đã thực hiện sáp nhập, liên kết lại với nhau và kết quả dẫn đến quá trình tập trung tư bản, biểu hiện rõ rệt nhất là sự ra đời của các CTCP.
CTCP có thể phát hành các loại chứng khoán để huy động vốn. Ưu thế này càng làm cho loại hình CTCP có khả năng rất lớn trong việc tăng vốn. Ngoài những công ty hoạt động ở những ngành công nghiệp nặng cần đầu tư cho máy móc, thiết bị, hoặc những công ty muốn đa dạng hóa các ngành nghề kinh doanh, chiếm lĩnh thị trường, còn phải kể đến ngành kinh doanh tiền tệ là một trong những lĩnh vực mà loại hình CTCP được xúc tiến mạnh nhất, và kết quả là sự ra đời của hàng loạt các ngân hàng thương mại cổ phần. Ngày nay, các CTCP thống trị trong nhiều ngành kinh tế với phạm vi bao trùm từ khâu cung cấp đầu vào cho quá trình sản xuất đến khâu sản xuất, lưu thông, dịch vụ, vận tải, xuất-nhập khẩu, tư vấn… Với các đặc điểm đã nêu, loại hình CTCP có lợi thế vượt bậc so với các hình thức công ty khác về phương thức huy động và sử dụng vốn.
Đây là hình thức tập trung tư bản tiến bộ và hiệu quả. Quá trình tập trung tư bản có thể diễn ra giữa các nhà đầu tư trong nước, hoặc giữa các nhà đầu tư trong nước và các nhà đầu tư nước ngoài hay thực hiện cổ phần hóa các doanh nghiệp thuộc sở hữu của nhà nước. Việc huy động vốn cho một CTCP bằng cách phát hành cổ phiếu bán cổ phần cho các cổ đông, ở một chừng mực nào đó, là biện pháp dễ dàng so với việc vay vốn ngân hàng. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Tác động của công ty cổ phần. Tác động của CTCP đến nền kinh tế. CTCP là mô hình kinh tế phổ biến và hoạt động hiệu quả trong nền kinh tế hàng hóa. Không những nó ra đời sớm mà còn tồn tại và phát triển lâu dài cùng với sự tồn tại của các thành phần kinh tế.
Sự ra đời của loại hình công ty này đã thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ, kết quả là nền kinh tế phát triển nhanh chóng. Trên thế giới, điều này đã được minh chứng qua sự phát triển như vũ bão của nền kinh tế các nước tư bản vào những năm đầu của thế kỷ 20. Ngày nay, với những thành tựu vượt bậc của khoa học-kỹ thuật và công nghệ, đòi hỏi phải xây dựng những công trình lớn, cơ sở hạ tầng hoàn thiện… thì không một nhà tư bản riêng lẻ nào có thể đảm nhận được khi nguồn vốn có giới hạn. Cách giải quyết hiệu quả nhất là tập trung vốn của nhiều nhà tư bản lại dưới hình thức thành lập CTCP -Nhân tố tạo vốn.
Ngay cả trong kinh doanh, dưới áp lực cạnh tranh gay gắt trên thị trường, số lượng công ty phá sản không ngừng tăng lên. Để tránh rủi ro, các công ty buộc phải đổi mới công nghệ; đa dạng hình thức kinh doanh, ngành nghề kinh doanh thông qua góp vốn với nhiều công ty khác nhau. Điều này không chỉ có ý nghĩa trong việc tập trung tư bản mà còn có một lợi ích nữa đó là tập trung được năng lực trí tuệ, chất xám của nhiều người từ nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau. Từ đó tổng hợp, khai thác được nhiều thông tin, kinh nghiệm giúp cho việc quản lý và điều hành chiến lược đầu tư của công ty đi đúng hướng- Nhân tố nguồn nhân lực & công nghệ.
Theo lý thuyết về tăng trưởng kinh tế thì các nhân tố của sự tăng trưởng là nguồn nhân lực, nguồn tài nguyên, tạo vốn và đổi mới công nghệ. Sự xuất hiện của CTCP ở nhiều lĩnh vực, ngành nghề cùng với sự thành công của nó đã tạo được phần lớn các nhân tố cần thiết cho sự tăng trưởng kinh tế của một quốc gia. Chủ trương định hướng phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần ở nước ta đã được nêu ra từ Đại hội VIII của Đảng và được khẳng định lại tại Đại hội IX, Đại hội X của Đảng. Theo đó, sự ra đời của các CTCP sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế tập thể, kinh tế cá thể; từng bước biến đổi làm gọn nhẹ kinh tế quốc doanh, cải thiện bộ máy của thành phần kinh tế quốc doanh theo hướng từ nặng nề, bao cấp sang năng động, tự chủ và hoạt động có hiệu quả.
CTCP ra đời là một bước đệm cho quá trình 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng tối ưu, nó là một tất yếu nhằm đáp ứng không những cho đòi hỏi tích tụ, tập trung vốn mà còn đáp ứng cho yêu cầu cấp bách trong khâu tổ chức quản lý và điều hành nền kinh tế có hiệu quả. Tác động của CTCP đến thị trường chứng khoán. Để huy động và khơi thông mọi nguồn vốn trong nước, khuyến khích tiết kiệm trong dân cư, thu hút mọi nguồn vốn đầu tư là phải tạo ra một thị trường tài chính đồng bộ, bao gồm thị trường tiền tệ và thị trường vốn. Thị trường chứng khoán-một bộ phận của thị trường vốn-là nơi diễn ra các hoạt động mua, bán các loại chứng khoán.
Thông qua TTCK, vốn trong nền kinh tế sẽ được tập trung và chuyển dịch từ nhà đầu tư này sang nhà đầu tư khác. Để các thị trường này hoạt động được, trước tiên phải tạo ra hàng hóa-đó là các công cụ tài chính, trong đó phải kể đến CP của các CTCP. Khi trên TTCK chưa xuất hiện CP thì việc mua bán chứng khoán, sự dịch chuyển vốn từ nhà đầu tư này sang nhà đầu tư khác xảy ra không thường xuyên. Hàng hóa lúc đó chỉ giới hạn ở những trái phiếu, thương phiếu.
Những nhà đầu tư thận trọng luôn tìm kiếm thu nhập an toàn nên họ sẵn sàng tìm đến với trái phiếu của một vài công ty nào đó. Tuy nhiên, mức thu nhập mang lại không cao, chưa làm thỏa mãn những nhà đầu tư ưa thích mạo hiểm. Sự chuyển dịch vốn đầu tư của nhà đầu tư từ loại trái phiếu này sang loại trái phiếu khác cũng không nhiều, bởi tính tương đối ngang bằng về mặt lãi suất cũng như về mức độ an toàn của các loại trái phiếu. Đối với những nhà đầu tư năng động, nếu chỉ giới hạn ở những hàng hóa như trái phiếu, thương phiếu thì chưa đủ.
Họ đòi hỏi trong danh mục đầu tư của mình không chỉ những hàng hóa đa dạng về lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh mà còn phải đa dạng về chủng loại. Sự ra đời của loại hình CTCP với việc phát hành CP đã làm thay đổi bộ mặt của TTCK. Điều đầu tiên có thể nói đến đó là thị trường đã được bổ sung thêm một loại hàng hóa mới, nó bao trùm hầu hết các ngành nghề trong nền kinh tế; tiếp đến là sự xuất hiện của các nghiệp vụ phái sinh từ các hàng hóa này như mua/bán quyền được mua CP; quyền chọn mua; quyền chọn bán, hợp đồng tương lai… Điều này đã thỏa mãn được kỳ vọng và tính ưa mạo hiểm của những nhà đầu tư năng động.