Chương 1 TONG QUAN 1. Tổng quan các nghiên cứu trước có liên quan 1. Các nghiên cứu trên thế giới Aziz (2002) đã dựa trên lý thuyết về điểm đến và sự lựa chọn điểm đến dé đưa ra mô hình thu hút điểm đến bao gồm 5 nhóm nhân tố với 17 thuộc tính tác động trực tiếp đến việc thu hút của điểm đến. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích nhân té khang định (CFA) với 5 nhóm nhân tổ đó là (1) Địa lý, (2) Văn hóa - xã hội, (3) Đặc điểm vật chất, (4) Đặc điểm tự nhiên, (5) Các đặc tính bổ trợ.
Trong đó yếu tố địa lý bao gồm vị trí địa lý của điểm đến, khả năng tiếp cận của điểm đến có dé dang hay không, thời tiết, khí hậu, nét độc đáo của điểm đến so với các điểm đến khác; yếu tô văn hóa - xã hội là lối sống bản địa, lòng hiếu khách và mức giá tại địa phương; các đặc điểm vật chất bao gồm công viên giải trí, khu vực mua sắm, kiến trúc, tiện nghi giải trí; các đặc điểm tự nhiên bao gồm nét đẹp tự nhiên của điểm đến, phong cảnh độc đáo, các hoạt động ngoài trời; các đặc tính bồ trợ là cơ sở hạ tầng, dịch vụ lưu trú (khách sạn, motel, resort.), phương tiện vận chuyền và ăn uống/âm thực. Hu và Ritchie (1993) khi tiến hành nghiên cứu việc thu hút của điểm đến du lịch đã dựa trên lý thuyết lựa chọn điểm đến, lý thuyết lợi thế so sánh của Ricardo (1817), tác giả sử dụng phương pháp phân tích nhân tố khẳng định (CFA) với 5 yếu tố đưa tác động đến thu hút du khách là (1) Các yếu tố tự nhiên, (2) Các yếu tô xã hội, (3) Các yếu tố lịch sử, (4) Các điều kiện giải trí và mua sắm, (5) Cơ sở hạ tầng, âm thực, lưu trú. Trong công trình nghiên cứu cua Hu va Ritchie (1993) mô hình đi từ nhận biết các thuộc tính sau đó đo lường các thuộc tính đó tác động đến hình ảnh tong thé của điểm đến như thế nào, qua đó đánh giá kha năng thu hút của điểm đến. Day là mô hình tổng thé nhất đi từ nhận biết các thuộc tính đến tác động của các thuộc tính đó đến khả năng thu hút của điểm đến.
Tuy nhiên, các biến quan sát của các nhóm nhân tố vẫn chưa xét đến “An toàn điểm đến” mà theo đánh giá của nhiều nghiên cứu thì đây là yếu tố nổi lên gần đây có tác động rất lớn đến thu hút du khách của điểm đến. Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp về bảo tồn và phát huy các yếu tố tự nhiên, lịch sử, văn hóa - xã hội; nâng cao các đặc tính bổ trợ (cơ sở hạ tầng, am thuc va dich vu hé tro); giai phap dé phat triển các điều kiện giải trí mua sắm. Ngoài ra, một số nghiên cứu khác có liên quan ở những khía cạnh của hoạt động thu hút du lịch của điểm đến, có thé ké đến như nghiên cứu cua Mukherjee và cộng sự (2018) cho thấy chất lượng của du lịch có thé được xác định không chỉ bởi chất lượng của các tính năng đích đến mà còn bởi chất lượng dịch vụ và chất lượng của trải nghiệm người ta nhận thay từ một điểm đến. Nghiên cứu của Chin và cộng sự (2017) cho thấy mối quan tâm của khách du lich tập trung vào chất lượng tiếp cận, chỗ ở, giải trí, cơ sở hạ tầng du lịch và hỗ trợ cộng đồng dé phat trién nang luc canh tranh diém đến du lịch.
Nghiên cứu của Santos và cộng sự (2014) cho phép kết luận rằng việc thiếu các van đề về môi trường, không bị phát triển quá mức về mặt xây dung và duy trì tính xác thực đều được khách du lịch coi là quan trọng hơn đối với khả năng cạnh tranh của các điểm đến du lịch, chang han nhu gia ca va chat luong ché 6. Đó là khả năng ứng dụng khái niệm chiến lược như đề xuất trong các mô hình trước đó như Poon (1993), Borda (1994), kết hợp với trách nhiệm xã hội cao, chất lượng môi trường và xây dựng hình ảnh và thương hiệu điểm đến. Ngoài ra, cả hai quốc gia cũng có hệ thống thé chế và khung quản lý kinh doanh du lịch tuyệt hảo. Kết qua này một lần nữa khang định sự cần thiết phải sử dụng kết hợp hệ thống các chỉ tiêu tong hợp trong đánh giá kha năng cạnh tranh của điểm đến du lịch.
Daud và Rozana (2012) với mô hình phân tích ưu tiên để lựa chọn điểm đến du lịch dựa trên các yếu tố thúc đây (Một nghiên cứu điền hình ở Kedah, Malaysia). Đề tài này trình bày đánh giá về các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự lựa chọn điểm đến của khách du lịch địa phương ở Kedah và xác định sự ưa thích của khách du lịch đối với các điểm đến bằng phương pháp TOPSIS phân cấp mờ (nội dung chính của TOPSIS là đánh giá các lựa chọn bằng việc đo lường đồng thời khoảng cách từ các lựa chọn tới giải pháp tối ưu tích cực (PIS) và giải pháp tối ưu tiêu cực (NIS)). Nghiên cứu nay tập trung vào các yếu tố bên trong thúc đây khách du lịch lựa chọn sở thích của họ về điểm đến. 5 tiêu chí chính ảnh hưởng đến mong muốn của khách du lịch là yếu tố tâm lý, yếu tố vật lý, tương tác xã hội và tìm kiếm hoặc thăm đò.
Kết qua cho thay mục đích thăm bạn bè và người thân là yếu tố quan trọng nhất thúc đây chuyến thăm của họ đến Kedah, trong khi tìm kiếm sự mới lạ là yếu tố thúc đây ít nhất ảnh hưởng đến sự lựa chọn điểm đến. Các nghiên cứu trong nước Trần Thị Ngọc Liên và cộng sự (2021) với nghiên cứu đánh giá khả năng thu hút của điểm đến Lý Sơn, nghiên cứu này được thực hiện dựa trên cơ sở các dữ liệu thu thập được thông qua các điều tra khảo sát ý kiến của 250 khách du lịch nội địa bằng bảng hỏi cấu trúc tại Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá khả năng thu hút khách du lịch nội địa của điểm đến Lý Sơn. Nhóm tác giả xây dựng hệ thống thuộc tinh dé đánh giá khả năng thu hút của điểm đến Lý Sơn dựa trên sự tham khảo khung phân tích gồm 16 thuộc tinh của Hu và Ritchie, khung phân tích 17 thuộc tính của Bùi Thị Tám và cộng sự.
Kết quả của nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tô tài nguyên du lịch của Lý Sơn được đánh rat cao, nhưng các yếu tố sản phẩm và dịch vụ du lịch vẫn còn nghèo nàn từ đó làm giảm khả năng thu hút của điểm đến. Vì vậy, để tăng khả năng thu hút khách du lịch của điểm đến Lý Sơn, cần phải đầu tư phát triển các hoạt động giải tri/ giải tri về đêm, dịch vụ lưu trú, nâng cao tính chuyên nghiệp của lao động du lịch, cải thiện vệ sinh môi trường, các dịch vụ và tiện nghi công cộng, dịch vụ mua sam, ăn uống nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của du khách đến Lý Sơn. Huỳnh Thị Thanh Trúc (2016) đã tiến hành nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thu hút du khách của điểm đến du lịch Phú Yên. Nghiên cứu dựa trên lý thuyết về điểm đến du lịch, khả năng thu hút khách du lịch của điểm đến.
Tác giả sử dụng các công cụ phân tích đữ liệu: Thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy bội, kiểm định Anova bằng phần mềm SPSS. Kết quả nghiên cứu cho thay có 3 nhóm yếu tố tác động mạnh đến du khách để du khách quyết định đi du lịch tại Phú Yên đó là các đặc tính bồ trợ (cơ sở hạ tầng, phương tiện vận chuyên, lưu trú, ăn uống và dịch vụ hỗ trợ), các đặc điểm vị trí địa lý (vị trí địa lý, thời tiết, khí hậu, khả năng tiếp cận, nét độc đáo), các đặc điểm tự nhiên (nét đẹp thiên nhiên, phong cảnh độc đáo, các hoạt động ngoài trời). Dé thu hút du khách của điểm đến du lịch Phú Yên tác gia đã dé xuất các hàm ý chính sách về khai thác các tiềm năng về tự nhiên để phát triển du lịch; nâng cao hệ thống giao thông sao cho đầy đủ, phục vụ du khách đến điểm đến; nâng cao số lượng và chất lượng cơ sở hạ tầng, phương tiện vận chuyên, lưu trú, ăn uống và dịch vụ hỗ trợ đáp ứng nhu cầu khách du lịch. Hoàng Thanh Liêm (2016) thực hiện nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự trở lại điểm đến du lịch Bình Thuận của du khách trong nước.
Đề xây dựng mô hình nghiên cứu tác giả đã dựa trên lý thuyết lựa chọn điểm đến của McCabe (2000). Nghiên cứu áp dụng phương pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA), kết quả của nghiên cứu cho thấy có 6 yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn điểm đến du lịch Bình Thuận của du khách trong nước gồm nguồn nhân lực du lịch, sự đa dạng các loại dịch vụ, giá cả dịch vụ hợp lý, điểm đến an toàn, cơ sở hạ tầng du lịch, môi trường tự nhiên. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất một số hàm ý quản trị về đảm bảo sự an toàn của điểm đến du lịch, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, đây mạnh công tác quản lý nhà nước về du lịch, hoàn thiện cơ sở vật chất hạ tầng về du lịch, đa dạng hoá các loại hình dịch vụ du lịch. Lê Thị Ngọc Anh và Trần Thị Khuyên (2014) đã nghiên cứu đánh giá khả năng thu hút của điểm đến di tích Đại Nội Huế.
Nghiên cứu dựa trên lý thuyết về điểm đến du lịch, lý thuyết khả năng thu hút khách du lịch của điểm đến. Tác giả đã tiến hành kiểm định thang do bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy bội từ dữ liệu khảo sát 250 du khách nội địa đến tham quan di tích Đại Nội Huế để xác định và đo lường các nhân tố. Nghiên cứu đã xác định được 8 nhân tố ảnh hưởng bao gồm (1) Phong cảnh và môi trường du lịch, (2) Giá trị của di tích Đại Nội, (3) Khả năng tiếp cận, (4) Nhân viên, (5) Hàng lưu niệm, (6) Giá cả, (7) Dịch vụ/ hoạt động hỗn hop, (8) An ninh, an toàn.