Chương 1 TỎNG QUAN 1. Tống quan tài liệu nghiên cứu 1. Các nghiên cứu trong nước Nguyễn Thị Ngọc Hiền và cộng sự (2022) đã thực hiện phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tin dụng của khách hang tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) - Chi nhánh Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ. Nghiên cứu dựa trên nền tang lý thuyết hành vi kế hoạch (TPB) dé xây dựng mô hình các yêu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn của khách hàng.
Qua phỏng van trực tiếp 124 khách hàng tại PVcomBank Ninh Kiều tác giả đã thực hiện phân tích độ tin cậy của thang do thông qua Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) va hồi quy đa biến. Kết quả cho thấy các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng tại PVcomBank Ninh Kiều gồm: Thái độ với hành vi sử dụng thẻ, chuẩn chủ quan, nhận thức thức về kiểm soát hành vi sử dụng thẻ, khả năng đáp ứng hệ thống của ngân hàng, chính sách Marketing. Kết quả nghiên cứu là cơ sở dé đề xuất một số hàmý quản trị nhằm nâng cao khả năng ra quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hang trong chiến lược phát triển lâu dai của PVcomBank trong thời gian tới. Trần Thị Khánh Trâm (2022) tiến hành phân tích các yêu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt của người dân ở các huyện thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế.
Nghiên cứu nhằm mục đích tập trung xác định các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt của người dân tại những vùng có tỷ lệ áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt thấp. Dé thực hiện nghiên cứu, nhóm tác giả đã tiến hành khảo sát 276 người người dân tại 04 huyện trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, nghiên cứu sử dụng lý thuyết hợp nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) và lý thuyết chấp nhận công nghệ mở rộng (TAM2) dé xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi của người dân. Các phương pháp kiêm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám pha (EFA) và mô hình hồi quy tuyến tính được sử dụng trong nghiên cứu. Kết quả hồi quy cho thấy ý định sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt của người dân ở các huyện thuộc thành pho Hué chiu ảnh hưởng cùng chiều bởi Điều kiện thuận lợi, Anh hưởng xã hội, Nỗ lực kỳ vọng, Hiệu qua kỳ vọng, và có mỗi quan hệ ngược chiều với Rui ro cảm nhận.
Những phát hiện trong nghiên cứu nay có ý nghĩa quan trọng giúp cho các nhà quản tri trong việc triển khai các hoạt động thúc day thanh toán không dùng tiền mặt ở các vùng ngoại thành. Phạm Thị Thu Hiền và Sơn Thị Ma Ly (2021) đã thực hiện nghiên cứu các yêu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ ATM của khách hàng cá nhân (KHCN) tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh tinh Trà Vinh. Nghiên cứu đã dựa trên nền tảng lý thuyết hành vi kế hoạch (TPB), lý thuyết chấp nhận công nghệ mở rộng (TAM2) và lý thuyết hành vi của khách hàng (Kotler, 2001) dé làm cơ sở xây dựng các yếu tố ảnh hưởng. Bang câu hỏi chính thức được thiết kế dựa trên 8 yếu tố, với 31 biến quan sát định lượng và được đo lường bang thang đo Likert 5 mức độ.
Ngoài ra, tác giả còn sử dụng phương pháp thống kê mô ta dé mô ta những đặc tính co ban cua dữ liệu so cấp được thu thập, như: Giới tính, độ tuôi, trình độ học vấn, nghề nghiệp và thu nhập hằng tháng. Tác giả thu thập số liệu thông qua bảng khảo sát với 220 KHCN từ tháng 10 đến hết tháng 12/2021. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có tất cả 8 yếu tổ đều ảnh hưởng đến quyết định sử dung thẻ ATM của KHCN tại Agribank Trà Vinh theo thứ tự giảm dần như sau: (1) Tiện ích của thẻ; (2) Khả năng sẵn sàng của hệ thống; (3) Đội ngũ nhân viên; (4) An toàn bao mật; (5) Chi phi; (6) Hình ảnh ngân hang; (7) Chuan chủ quan và (8) Chính sách Marketing. Từ kết quả nghiên cứu, nhóm tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao quyết định sử dụng thẻ ATM của KHCN tại ngân hàng trong tương lai.
Trần Thị Thu Hương và Phước Minh Hiệp (2020) đã thực hiện nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng lại dịch vụ thanh toán bằng thẻ ATM của khách hàng tại Agribank chỉ nhánh tỉnh Trà Vinh. Công trình nghiên cứu đã dựa trên lý thuyết hành vi kế hoạch (TPB), lý thuyết chấp nhận công nghệ mở rộng (TAM2) dé xây dựng mô hình nghiên cứu. Dựa trên số liệu khảo sát 150 khách hàng cá nhân đã sử dụng dịch vụ thanh toán bằng thẻ ATM, tác giả áp dụng phương pháp kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy tuyến tinh để xác định và đo lường mức độ tác động của các yếu tố đến ý định. Kết quả từ mô hình hồi quy cho thấy có 6 nhân tố ảnh hưởng tích đến ý định sử dụng lại dịch vụ thanh toán bằng thẻ ATM của khách hàng tại Agribank chi nhánh tinh Trà Vinh bao gồm: Ha tang công nghệ, độ an toàn, cảm nhận về sự tiện ích, thói quen sử dụng, chính sách Marketing dịch vụ thanh toán thẻ và uy tín của ngân hàng.
Đây là cơ sở khoa học thực tiễn dé Agribank chi nhánh tinh Trà Vinh tham khảo và đưa ra các kế hoạch kinh doanh phù hợp trong thời gian tới. Lê Thế Giới và Lê Văn Huy (2020) nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ ATM của khách hàng tại Agribank chỉ nhánh tỉnh Sóc Trăng. Trên cơ sở khung lý thuyết về hành động hợp lý (TRA) được xây dựng bởi Fishbein và Ajzen (1975), thuyết hành vi dự định (TPB) của Ajzen (1991) được phát triển từ lý thuyết hành động hợp lý, mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) được xây dựng bởi Davis và cộng sự (1989) và nghiên cứu của chính hai tác giả Lê Thế Giới và Lê Văn Huy (2006) với mô hình nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến ý định và quyết định sử dụng thẻ ATM tại Việt Nam dé làm cơ sở đề xuất mô hình nghiên cứu. Dựa trên số liệu khảo sát 162 khách hàng cá nhân đã sử dụng dịch vụ thanh toán bằng thẻ ATM, tác gia đã áp dụng phương pháp phân tích định lượng (đánh giá độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá, hồi quy bội) để xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố.
Nghiên cứu đã chỉ ra 7 nhân tố có ảnh hưởng tích cực đến ý định sử dụng lại dịch vụ thanh toán bằng thẻ ATM của khách hàng bao gồm: Cảm nhận về sự tiện ích, chính sách Marketing dịch vụ thẻ, độ an toàn, ảnh hưởng của người thân và xã hội, uy tín của ngân hàng cung cấp, yếu tố pháp luật và cảm nhận chỉ phí. Trịnh Hoàng Nam, Vương Đức Hoàng Quân (2019) đã thực hiện nghiên cứu mô hình các nhân tố tác động đến ý định sử dụng: Trường hợp thẻ tín dụng tại Việt Nam. Mục đích của nghiên cứu là nhằm làm rõ ý định sử dụng thẻ tín dụng (TTD) của người tiêu dùng trong bối cảnh chúng được kỳ vọng trở thành công cụ thanh toán không dùng tiền mặt phô biến nhất tại Việt Nam. Mô hình nghiên cứu được phát triển dựa trên sự kết hợp có chọn lọc lý thuyết hành vi kế hoạch (TPB), lý thuyết chấp nhận công nghệ mở rộng (TAM2) của với dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ 402 khách hàng nhận lương qua tài khoản ngân hàng theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện.
Kết quả phân tích cho thấy, lợi ích cảm nhận, kiểm soát hành vi cảm nhận và ảnh hưởng xã hội có tác động tích cực, trong khi rủi ro cảm nhận có ảnh hưởng tiêu cực đến ý định sử dụng TTD của người tiêu dùng Việt Nam. Dựa trên kết quả nghiên cứu, các nhà hoạch định chiến lược có thé đưa ra các chính sách phù hợp nhằm gia tăng ý định sử dụng TTD của người tiêu dùng, từ đó cải thiện hiệu quả hoạt động kinh doanh TTD tại Việt Nam. Nghiên cứu của Nguyễn Mạnh Tú và Hồ Huy Tựu (2014) về một số yếu tố tác động đến ý định sử dụng thẻ ATM nhận lương hưu của cán bộ hưu trí tại Thành phố Nha Trang, theo đó tác giả đã thực hiện khảo sát đối với 254 cán bộ hưu trí trên địa bàn Thành phố Nha Trang. Nghiên cứu này vận dụng lý thuyết về hành động hợp lý (TRA) và lý thuyết hành vi kế hoạch (TPB) để giải thích ý định sử dụng ATM.
Các phương pháp kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và mô hình hồi quy tuyến tính được sử dụng trong nghiên cứu này. Kết quả nghiên cứu cho thấy ý định của cán bộ hưu trí chịu sự tác động của các yếu tố: (1) Thái độ sử dụng thẻ ATM; (2) Cảm nhận rủi ro; (3) Kiến thức ATM; và (4) Hỗ trợ xã hội. Riêng nhân tố Cảm nhận rủi ro có tác động ngược chiều đến ý định sử dụng thẻ ATM để nhận lương hưu. Các nghiên cứu nước ngoài Amin (2020) đã thực hiện nghiên cứu ý định sử dụng thẻ tín dụng Hồi giáo của khách hàng ở các ngân hàng tại Malaysia.
Tác giả đã dựa vào lý thuyết hành động hợp lý (TRA) đề đề xuất mô hình ngiên cứu bao gồm các yếu tố: Thái độ, chuân chủ quan và nhận thức về chi phi tài chính. Thông qua các bước phân tích định lượng (kiểm định hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy bội) từ dữ liệu khảo sát 381 khách hàng, nghiên cứu đã xác định được nhân tô thái độ và chuẩn chủ quan có ảnh hưởng mạnh mẽ theo hướng tích cực đến ý định sử dụng thẻ tín dụng Hồi giáo và chỉ ra rằng khách hàng càng nhận thức rõ về chi phi tài chính thì khả năng thẻ tín dụng Hồi giáo được chọn sẽ thấp hơn. Khare và cộng sự (2018) với nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng thẻ thanh toán tại An Độ thông qua kết quả phỏng van 280 khách hang dang sử dụng thẻ thanh toán, bằng phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh, phân tích tần số nghiên cứu đã xem xét danh sách các khoản mục giá trị (MILOV) lên các đặc tính của thẻ thanh toán.