Các Nhân Tố Tác Động Đến Tỷ Suất Sinh Lợi Chứng Khoán Trên Thị Trường Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Các nhân tố tác động lên tỷ suất sinh lợi chứng khoán xây dựng mô hình trên thị trường chứng khoán, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Khoa Học Kinh Tế
• Đề tài: Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Tỷ Suất Sinh Lợi Chứng Khoán Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Công Trình Dự Thi Giải Thưởng Nghiên Cứu Khoa Học Sinh Viên
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT MỘT SỐ MÔ HÌNH XÁC ĐỊNH TỶ SUẤT SINH LỢI CHỨNG KHOÁN
• 1.1. Lý thuyết danh mục Markowitz
• 1.1.1. Tổng quan lý thuyết danh mục
• 1.2. Mô hình định giá tài sản vốn CAPM
• 1.2.1. Đường thị trường vốn CML
• 1.2.2. Mô hình CAPM và các giả định
• 1.2.3. Đường thị trường chứng khoán SML
• 1.2.4. Mở rộng mô hình CAPM
• 1.2.5. CAPM trong trường hợp LS đi vay và cho vay khác nhau
• 1.2.6. CAPM trong trường hợp có chi phí giao dịch
• 1.2.7. CAPM trong trường hợp có thuế
• 1.3. Mô hình 3 nhân tố của Fama – French (FF3FM -1993)
• 1.3.1. Xây dựng mô hình, ý nghĩa các nhân tố và hệ số
• 1.3.2. Kết quả mô hình trên mẫu của Fama – French
• 1.4. Mô hình 4 nhân tố của Carhart (1997)
• 1.4.1. Xây dựng mô hình, ý nghĩa các nhân tố và hệ số
• 1.4.2. Kết quả mô hình trên mẫu của Carhart
• 1.5. Mô hình 3 nhân tố của Lu Zhang (2009)
• 1.5.1. Xây dựng mô hình, ý nghĩa các nhân tố và hệ số
• 1.5.2. Kết quả mô hình trên mẫu của Lu Zhang
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: ỨNG DỤNG MỘT SỐ MÔ HÌNH VÀO THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 2.1. Thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.1.1. Tổng quan về thị trường
• 2.1.2. Thực tế sử dụng các mô hình tại Việt Nam
• 2.2. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 2.2.2. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 2.2.2.1. Kiểm định giả thiết thống kê về quy luật phân phối xác suất của TSSL chứng khoán
• 2.2.2.2. Kiểm định mô hình CAPM
• 2.2.2.3. Mô hình hồi quy
• 2.2.2.4. Kiểm tra tính dừng của chuỗi dữ liệu
• 2.2.2.5. Ước lượng mô hình hồi quy
• 2.2.2.6. Kiểm định các giả thiết thống kê
• 2.2.2.7. Kiểm định giả thiết đối với các hệ số hồi quy
• 2.2.2.8. Kiểm định phần dư
• 2.2.2.9. Kiểm định sự phù hợp của hàm hồi quy
• 2.3. Ước lượng TSSL kỳ vọng bằng mô hình 3 nhân tố Fama-French (FF3FM)
• 2.3.1. Mô hình hồi quy
• 2.3.2. Kiểm tra tính dừng của chuỗi dữ liệu
• 2.3.3. Ước lượng mô hình hồi quy
• 2.3.4. Kiểm định các giả thiết thống kê
• 2.3.5. Kiểm định giả thiết đối với các hệ số hồi quy
• 2.3.6. Kiểm định phần dư
• 2.3.7. Kiểm định đa cộng tuyến
• 2.3.8. Kiểm định sự phù hợp của hàm hồi quy
• 2.3.9. So sánh kết quả của mô hình FF3FM và CAPM
• 2.3.10. Phân tích ý nghĩa của việc thêm 2 nhân tố vào mô hình
• 2.4. Ước lượng TSSL kỳ vọng bằng mô hình 4 nhân tố Carhart (1997)
• 2.4.1. Mô hình hồi quy
• 2.4.2. Kiểm tra tính dừng của chuỗi dữ liệu
• 2.4.3. Ước lượng mô hình hồi quy
• 2.4.4. Kiểm định các giả thiết thống kê
• 2.4.5. Kiểm định giả thiết đối với các hệ số hồi quy
• 2.4.6. Kiểm định phần dư
• 2.4.7. Kiểm định sự phù hợp của hàm hồi quy
• 2.4.8. So sánh kết quả của mô hình Carhart và FF3FM
• 2.5. Ước lượng TSSL kỳ vọng bằng mô hình 3 nhân tố Lu Zhang (2010)
• 2.5.1. Mô hình hồi quy
• 2.5.2. Kiểm tra tính dừng của chuỗi dữ liệu
• 2.5.3. Ước lượng mô hình hồi quy
• 2.5.4. Kiểm định các giả thiết đối với hệ số hồi quy
• 2.5.5. Kiểm định sự phù hợp của hàm hồi quy
• 2.5.6. So sánh kết quả của mô hình Lu Zhang và mô hình Carhart
• 2.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHO MÔ HÌNH XÁC ĐỊNH TỶ SUẤT SINH LỢI CHỨNG KHOÁN TRÊN THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM
• 3.1. Nhận xét về kết quả của các mô hình đã đưa ra trên TTCK Việt Nam
• 3.1.1. Kết quả mô hình ba nhân tố Fama-French
• 3.1.2. Kết quả mô hình bốn nhân tố Carhart
• 3.1.3. Kết quả mô hình ba nhân tố Lu Zhang
• 3.2. Hạn chế và kiến nghị cho quá trình xây dựng mô hình
• 3.2.1. Hạn chế khách quan
• 3.2.2. Hạn chế chủ quan
• 3.2.3. Kiến nghị cho quá trình xây dựng mô hình
• 3.3. Các yếu tố đặc thù của TTCK Việt Nam
• 3.4. Kiến nghị đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• PHỤ LỤC 1: Các kết quả kiểm định mô hình CAPM
• PHỤ LỤC 2: Các kết quả kiểm định mô hình Fama-French
• PHỤ LỤC 3: Các kết quả kiểm định mô hình bốn nhân tố Carhart
• PHỤ LỤC 4: Các kết quả kiểm định mô hình ba nhân tố Lu Zhang
• PHỤ LỤC 5: Bảng câu hỏi khảo sát
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển từ khi chính thức hoạt động vào năm 2000. Tuy nhiên, việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi vẫn còn hạn chế. Các nhà đầu tư cần hiểu rõ các yếu tố này để đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố chính như thị trường, quy mô công ty, và giá trị sổ sách trên giá trị thị trường.

1.1. Các nhân tố chính ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi

Các nhân tố như thị trường, quy mô công ty, và giá trị sổ sách có vai trò quan trọng trong việc xác định tỷ suất sinh lợi. Nghiên cứu sẽ chỉ ra mối quan hệ giữa các nhân tố này và hiệu suất đầu tư.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu nhân tố

Việc hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng giúp nhà đầu tư có cái nhìn tổng quan về thị trường chứng khoán. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn tối ưu hóa lợi nhuận đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức trong việc xác định tỷ suất sinh lợi

Mặc dù có nhiều mô hình lý thuyết, việc áp dụng chúng vào thực tiễn tại thị trường chứng khoán Việt Nam gặp nhiều khó khăn. Các nhà đầu tư thường phải đối mặt với những thách thức như thiếu thông tin, biến động thị trường và sự không ổn định của các yếu tố kinh tế vĩ mô.

2.1. Thiếu thông tin và dữ liệu

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu thông tin chính xác và kịp thời. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phân tích và ra quyết định của nhà đầu tư.

2.2. Biến động thị trường và rủi ro

Thị trường chứng khoán Việt Nam thường xuyên biến động, gây khó khăn cho việc dự đoán tỷ suất sinh lợi. Các nhà đầu tư cần có chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả để bảo vệ vốn đầu tư.

III. Phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp phân tích dữ liệu như phân tích hồi quy và phân tích tương quan để xác định mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng và tỷ suất sinh lợi. Dữ liệu được thu thập từ 95 công ty niêm yết tại HoSE trong giai đoạn từ 2008 đến 2010.

3.1. Phương pháp phân tích hồi quy

Phân tích hồi quy tuyến tính được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các nhân tố và tỷ suất sinh lợi. Phương pháp này giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố.

3.2. Phương pháp phân tích tương quan

Phân tích tương quan giúp xác định mối liên hệ giữa các nhân tố khác nhau. Điều này cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách mà các yếu tố tương tác với nhau trong thị trường chứng khoán.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố như thị trường, quy mô, và giá trị sổ sách có ảnh hưởng đáng kể đến tỷ suất sinh lợi. Mô hình Carhart được xác định là phù hợp nhất để lường hóa rủi ro trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

4.1. Mô hình Carhart và hiệu quả của nó

Mô hình Carhart cho thấy hệ số xác định hiệu chỉnh lớn nhất, cho thấy khả năng giải thích tốt hơn về tỷ suất sinh lợi so với các mô hình khác.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán tại Việt Nam là rất đa dạng và phức tạp. Hướng phát triển tương lai có thể bao gồm việc tích hợp thêm các nhân tố đặc thù của thị trường chứng khoán Việt Nam.

5.1. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên xem xét thêm các yếu tố như sự ổn định pháp lý và tỷ lệ sở hữu nhà nước để có cái nhìn toàn diện hơn về tỷ suất sinh lợi.

5.2. Tương lai của thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam có tiềm năng phát triển lớn. Việc nghiên cứu và áp dụng các mô hình phù hợp sẽ giúp nâng cao hiệu quả đầu tư và phát triển bền vững cho thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Thị trƣờng chứng khoán Việt Nam chính thức đi vào hoạt động từ tháng 7/2000. Qua hơn mƣời năm, thị trƣờng chứng khoán Việt Nam đã có những bƣớc phát triển đáng kể. Từ con số hai mã chứng khoán niêm yết ban đầu vào ngày 28/07/2000, cho đến nay tại Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM đã có 281 loại cổ phiếu, 5 loại chứng chỉ quỹ và 49 loại trái phiếu, tại Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội có 430 loại cổ phiếu và 511 loại trái phiếu. Tuy nhiên, vẫn chƣa có một nghiên cứu quy mô nào về mối quan hệ giữa các nhân tố lên tỷ suất sinh lợi của chứng khoán, từ đó cho nhà đầu tƣ một nhận định đúng về rủi ro tƣơng ứng với tỷ suất sinh lợi của chứng khoán.

Cho đến thời điểm hiện tại, trong giới học thuật tài chính đã và đang có những tranh luận về các mô hình: Mô hình Định giá tài sản vốn CAPM của Sharpe và Lintner(1963), Mô hình ba nhân tố của Fama và French(1993), Mô hình bốn nhân tố của Carhart(1997) và Mô hình ba nhân tố của Lu Zhang và Long Chen(2010). Các mô hình này đã đƣợc kiểm định ở các thị trƣờng chứng khoán trên thế giới. Chúng ta có thể nhắc đến các kiểm định mô hình ba nhân tố trên thị trƣờng Mỹ, Nhật Bản, Úc, NewZealand của Nima Billou(2004), Andreas Charitou và Eleni Constantinidis(2004), Gaunt(2004), hay Nartea và Djajadikerta(2005), hoặc kiểm định trên những thị trƣờng đang phát triển nhƣ Ấn Độ, Nam Mỹ, Ucraina, Đài Loan. Chính vì điều đó, bài nghiên cứu tiến hành kiểm định những mô hình này trên thị trƣờng Việt Nam và đƣa ra những giải pháp, điều chỉnh để lƣợng hóa đúng rủi ro trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam.

Tầm quan trọng, ý nghĩa của đề tài Đề tài nghiên cứu các mô hình Định giá tài sản vốn CAPM của Sharpe và Lintner (1963), mô hình ba nhân tố của Fama và French (1993), mô hình bốn nhân tố của Carhart (1997) và mô hình ba nhân tố của Lu Zhang(2010). Kết quả đề tài cho LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang xii biết khả năng giải thích của các nhân tố trong mô hình ba nhân tố, bốn nhân tố lên tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Đề tài có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp nhà đầu tƣ lƣợng hóa rủi ro và đƣa ra quyết định đầu tƣ trên thị trƣờng chứng khoán. Mục đích nghiên cứu Bài nghiên cứu trả lời các câu hỏi sau:  Tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán có quan hệ nhƣ thế nào với nhân tố thị trƣờng?  TSSL của các chứng khoán quan hệ nhƣ thế nào với nhân tố quy mô công ty?  TSSL của các chứng khoán quan hệ nhƣ thế nào với nhân tố giá trị sổ sách trên giá trị thị trƣờng?  TSSL của các chứng khoán có quan hệ nhƣ thế nào với nhân tố xu hƣớng?  TSSL của các chứng khoán có quan hệ nhƣ thế nào với nhân tố đầu tƣ?  TSSL của các chứng khoán có quan hệ nhƣ thế nào với nhân tố ROA? Phạm vi nghiên cứu Đề tài đƣợc thực hiện trên mẫu gồm 95 công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) trong giai đoan từ tháng 1-2008 đến tháng 12-2010.

Các dữ liệu đƣợc lấy từ báo cáo tài chính 6 tháng và báo cáo tài chính năm của các công ty, hầu hết đã qua soát xét và kiểm toán. Phƣơng pháp nghiên cứu Bài nghiên cứu sử dụng các phƣơng pháp phân tích dữ liệu: phân tích tƣơng quan, phân tích hồi quy tuyến tính theo phƣơng pháp bình phƣơng bé nhất… kết hợp với các kiến thức về thống kê, kinh tế lƣợng,…để đƣa ra kết quả. Giới hạn của đề tài nghiên cứu Hạn chế khách quan: Do hạn chế khách quan là thị trƣờng chứng khoán Việt Nam mới đi vào hoạt động chỉ 10 năm (quá non trẻ so với các thị trƣờng khác trên thế giới nhƣ Mỹ, Nhật…), đồng thời tính công bố thông tin trên thị trƣờng Việt Nam còn thấp nên bài nghiên cứu chỉ đƣợc thực hiện trong chuỗi thời gian 3 năm. Thời gian thống kê ngắn nên kết quả đạt đƣợc có thể chƣa thực sự đáng tin cậy.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang xiii Hạn chế chủ quan: Do thiếu công cụ tính toán và thiếu phần mềm tích hợp dữ liệu và thị trƣờng Việt Nam thiếu một bộ cơ sở dữ liệu chung cho toàn thị trƣờng (so sánh với thị trƣờng Mỹ: thị trƣờng Mỹ có hệ thống dữ liệu CRSP) nên đa số dữ liệu trong bài nghiên cứu đều đƣợc xử lý thủ công, do đó không tránh khỏi những sai sót. Tóm tắt nội dung đề tài Đề tài nghiên cứu một số mô hình xác định tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Qua kiểm định các mô hình, kết quả cho thấy các nhân tố thị trƣờng, nhân tố quy mô, nhân tố giá trị sổ sách trên giá trị thị trƣờng, nhân tố xu hƣớng, nhân tố đầu tƣ và nhân tố ROA có ảnh hƣởng thực sự lên tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Các mô hình là hiệu quả và có thể ứng dụng trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam.

Kết cấu của đề tài Đề tài gồm có 3 chƣơng:  Chƣơng 1: Lý thuyết một số mô hình xác định tỷ suất sinh lợi chứng khoán  Chƣơng 2: Ứng dụng một số mô hình vào thị trƣờng chứng khoán Việt Nam  Chƣơng 3: Kết luận và kiến nghị cho mô hình xác định tỷ suất sinh lợi chứng khoán trên thị trƣờng Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang 1 CHƢƠNG 1: LÝ THUYẾT MỘT SỐ MÔ HÌNH XÁC ĐỊNH TỶ SUẤT SINH LỢI CHỨNG KHOÁN  1. Lý thuyết danh mục Markowitz: 1. Tổng quan lý thuyết danh mục: Markowitz đã phát triển các nguyên lý cơ bản về xây dựng danh mục, làm nền tảng cho thảo luận của các nhà kinh tế về mối quan hệ giữa rủi ro và tỷ suất sinh lợi (TSSL), Markowitz đã chỉ ra rằng phương sai của tỷ suất sinh lợi là một thước đo của rủi ro danh mục với một số giả định. Markowitz xem xét hai quan điểm: quan điểm thứ nhất là nhà đầu tư luôn tìm cách tối đa hoá TSSL kỳ vọng chiết khấu và quan điểm thứ hai là nhà đầu tư thích TSSL và không thích rủi ro (độ lệch chuẩn).

Markowitz đã chứng minh được hai điều này sai, vì trên thực tế TSSL luôn đi kèm với rủi ro và đa dạng hoá có thể làm giảm rủi ro danh mục bằng cách giảm phương sai danh mục do các chứng khoán trong danh mục có tương quan với nhau (Harry Markowitz (Mar, 1952), “Portfolio Selection”, The Journal of Finance (Vol. Với một tập hợp chứng khoán cho trước (tỷ suất sinh lợi và độ lệch chuẩn mỗi chứng khoán không đổi), nhà đầu tư có thể lựa chọn các kết hợp chứng khoán để cho ra các tỷ suất sinh lợi và độ lệch chuẩn danh mục tương ứng.1: Đƣờng biên hiệu quả LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang 2 Các kết hợp giữa các chứng khoán là bất tận và tạo nên vùng quả trứng vỡ là các kết hợp độ lệch chuẩn và suất lợi nhuận kỳ vọng có thể đạt được. Nhà đầu tư lúc nào cũng chỉ mong muốn tăng TSSL và giảm độ lệch chuẩn nên họ chỉ đầu tư vào những danh mục nằm trên đường đậm, là các danh mục hiệu quả, có độ lệch chuẩn thấp nhất đối với TSSL cho trước và có TSSL cao nhất đối với độ lệch chuẩn cho trước. Tổng quan về rủi ro: Để đạt được mục tiêu tối đa hoá giá trị cổ phần thì giám đốc tài chính phải quan tâm và đánh giá cổ phần trên hai khía cạnh, đó là rủi ro và tỷ suất sinh lợi.

Về rủi ro, có nhiều quan điểm và cách tiếp cận khác nhau. Cách tiếp cận phổ biến nhất là “xem rủi ro như là khả năng xuất hiện các khoản thiệt hại tài chính”(Trần Ngọc Thơ (2007), Tài chính doanh nghiệp hiện đại, NXB Thống kê, tr 67). Theo cách tiếp cận này thì chứng khoán nào có khả năng xuất hiện các khoản lỗ lớn hơn thì có rủi ro lớn. Khi ta nói “khả năng xuất hiện khoản lỗ”, tức là ta đã hàm ý khoản lỗ của 2 chứng khoán có độ lớn là như nhau và ta so sánh xác suất của khoản lỗ này.

Ta cũng có thể so sánh rủi ro hai chứng khoán bằng cách so sánh khoản lỗ trung bình kỳ vọng, trên cơ sở xác suất và độ lớn của các khoản lỗ có khả năng xuất hiện. Khi danh mục của nhà đầu tư có nhiều loại chứng khoán, có thể đa dạng hoá để làm giảm rủi ro của danh mục. Nhà đầu tư có thể loại trừ được hoàn toàn rủi ro không hệ thống, nhưng có một số rủi ro không thể loại trừ được. Hình vẽ 2 cho thấy khi số chứng khoán tăng lên, rủi ro còn lại của danh mục là rủi ro thị trường - rủi ro hệ thống.

: Đa dạng hoá loại trừ rủi ro không hệ thống Nguồn: www.com LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang 3 Rủi ro không hệ thống (non-systematic risk) là những rủi ro đặc thù liên quan đến từng cổ phần, nảy sinh từ những nguyên nhân nội tại của doanh nghiệp hay của ngành, ví dụ như: năng lực quản trị yếu kém, nguồn cung nguyên vật liệu gặp khó khăn, quy định của chính phủ về kiểm soát môi trường chặt chẽ hơn, tác động của cạnh tranh nước ngoài (mức độ cạnh tranh nước ngoài càng cao thì rủi ro càng cao), mức độ sử dụng đòn bẩy (sử dụng nợ càng nhiều thì mức độ rủi ro tài chính càng cao)… Rủi ro hệ thống (systematic risk, hay còn gọi là rủi ro thị trường) là rủi ro gắn liền với các biến động của thị trường, xuất phát từ các nguyên nhân bên ngoài doanh nghiệp hay ngành: thiên tai, chiến tranh, thay đổi trong lãi suất, thay đổi trong sức mua, thay đổi trong kỳ vọng của nhà đầu tư về nền kinh tế… 1. Đo lƣờng rủi ro chứng khoán: Rủi ro của một chứng khoán được đánh giá thông qua phân tích độ nhạy, cho thấy được các xác suất của các khả năng sinh lợi khác nhau. Với hai chứng khoán có TSSL kỳ vọng trung bình bằng nhau, rủi ro chứng khoán được so sánh dựa trên khoảng cách, hay độ phân tán, tức là chênh lệch TSSL trong trường hợp tốt nhất và xấu nhất. Chứng khoán nào có độ phân tán TSSL càng lớn thì chứng khoán đó có rủi ro càng lớn.

Một trong những chỉ tiêu thống kê chuẩn đo lường sự biến thiên, cũng chính là rủi ro, là phương sai và độ lệch chuẩn của TSSL. Phương sai của TSSL được tính bằng bình phương khoảng chênh lệch giữa TSSL thực tế và TSSL kỳ vọng của nhà đầu tư.