Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Sự Phát Triển Của Doanh Nghiệp Sản Xuất Nhỏ và Vừa Tại Việt Nam

Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa tại Việt Nam, từ thị trường đến chính sách hỗ trợ.

• Tác giả: Đặng Thị Mai Hương
• Người hướng dẫn: Tạ Quang Bình
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Phát Triển Doanh Nghiệp Sản Xuất Nhỏ Và Vừa Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH
• 1.1. NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.2. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM
• 2.1. KHAI THÁC CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA
• 2.2. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA DƯỚI TÁC ĐỘNG TỪ CÁC CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ KINH TẾ
• 3.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM
• 4.1. KHÁI QUÁT SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011-2020
• 4.2. THỰC TRẠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM
• 4.3. ĐÁNH GIÁ ẢNH HƢỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ
• 4.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH NHẰM KHAI THÁC TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC VÀ HẠN CHẾ ẢNH HƢỞNG TIÊU CỰC CỦA CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI
• 5.1. BỐI CẢNH QUỐC TẾ VÀ TRONG NƯỚC
• 5.2. QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƢỚNG VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM
• 5.3. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI
• 5.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 5
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC ĐỒ THỊ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa (DNSXNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Chúng không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tỷ lệ tăng trưởng của ngành công nghiệp sản xuất đã đạt mức cao trong những năm gần đây. Tuy nhiên, sự phát triển của các doanh nghiệp này cũng gặp nhiều thách thức từ môi trường kinh doanh và các yếu tố bên ngoài.

1.1. Đặc Điểm Của Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại Việt Nam

DNSXNVV tại Việt Nam thường có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Đặc điểm này tạo ra những cơ hội và thách thức riêng cho sự phát triển của họ.

1.2. Vai Trò Của Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Trong Kinh Tế

DNSXNVV không chỉ tạo ra việc làm mà còn đóng góp vào GDP quốc gia. Họ là nguồn cung cấp sản phẩm cho thị trường nội địa và xuất khẩu, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững.

II. Những Thách Thức Chính Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn trong bối cảnh hiện tại. Từ sự cạnh tranh gay gắt đến những biến động của thị trường, các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát triển của họ.

2.1. Cạnh Tranh Trong Ngành Sản Xuất

Sự gia tăng cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn và nước ngoài đã tạo ra áp lực lớn cho DNSXNVV. Họ cần cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ để tồn tại và phát triển.

2.2. Khó Khăn Trong Tiếp Cận Tài Chính

Nhiều doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Điều này hạn chế khả năng đầu tư và mở rộng sản xuất, ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài.

III. Phương Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Cho Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Để phát triển bền vững, các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần áp dụng những phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc đổi mới công nghệ và cải thiện quản lý là những yếu tố quan trọng.

3.1. Đổi Mới Công Nghệ Trong Sản Xuất

Đầu tư vào công nghệ mới giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

3.2. Cải Thiện Quản Lý Doanh Nghiệp

Nâng cao năng lực quản lý là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Các doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại để tối ưu hóa quy trình sản xuất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của DNSXNVV đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các chính sách hỗ trợ từ nhà nước và địa phương đã góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp này.

4.1. Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Chính phủ đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNSXNVV. Những chính sách này bao gồm hỗ trợ tài chính, đào tạo nguồn nhân lực và cải thiện hạ tầng.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Các Nhân Tố

Nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như trình độ công nghệ, năng lực quản lý và tiếp cận tài chính có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của DNSXNVV. Việc cải thiện những yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại Việt Nam

Tương lai của DNSXNVV tại Việt Nam phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chính sách hỗ trợ từ nhà nước và khả năng thích ứng với thị trường. Việc phát triển bền vững là mục tiêu hàng đầu.

5.1. Định Hướng Phát Triển Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Định hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Các doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với những thay đổi của thị trường.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Hỗ Trợ

Chính sách hỗ trợ từ nhà nước sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của DNSXNVV. Cần có những chính sách cụ thể và hiệu quả để hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ĐẶNG THỊ MAI HƢƠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2022 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ĐẶNG THỊ MAI HƢƠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM Ngành : Quản lý Kinh tế Mã số : 9.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Tạ Quang Bình HÀ NỘI - 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢI LUẬN ÁN Đặng Thị Mai Hƣơng MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu . Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án . Mục đích nghiên cứu chung . Mục đích nghiên cứu cụ thể . Nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu . Nguồn số liệu . Quy trình nghiên cứu .6 Quy trình nghiên cứu được chia làm 3 giai đoạn, gồm 07 bước như sau: . Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu . Đóng góp mới về khoa học của luận án . Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án. Cấu trúc luận án .11 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH .11 NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI . Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Nghiên cứu ở nước ngoài . Nghiên cứu ở Việt Nam . Nghiên cứu về phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Nghiên cứu về các tiêu chí đánh giá sự phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Nghiên cứu ở nƣớc ngoài . Nghiên cứu ở Việt Nam. Nghiên cứu về giải pháp phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Đánh giá tình hình nghiên cứu. Nhận xét chung . Khoảng trống nghiên cứu của đề tài . Những vấn đề luận án sẽ giải quyết .29 Tiểu kết chƣơng 1 .31 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM .31 KHAI THÁC CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN .31 SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA . Cơ sở lý luận về các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Khái lược chung về doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Đặc điểm các Doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Về ngành và lĩnh vực hoạt động . Về hình thức sở hữu . Về phƣơng thức tạo lập và sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Về thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm của các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Về cơ chế điều tiết hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Vai trò của các Doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Góp phần phát triển sản xuất, thúc đẩy tăng trƣởng và phát triển kinh tế . Góp phần vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hƣớng phát huy tiềm năng, lợi thế so sánh của ngành, vùng và quốc gia . Góp phần giải quyết việc làm và tăng thu nhập cho ngƣời lao động, xóa đói, giảm nghèo, thực hiện công bằng xã hội . Góp phần thúc đẩy phát triển các loại thị trƣờng vốn, lao động, công nghệ. Là nguồn thu quan trọng của ngân sách Nhà nƣớc và là khu vực thu hút đƣợc nhiều vốn đầu tƣ tƣ nhân . Cơ sở lý thuyết phát triển các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Lý thuyết các giai đoạn tăng trưởng của doanh nghiệp . Lý thuyết phát triển doanh nghiệp dựa trên nguồn lực . Lý thuyết cạnh tranh của M. Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Nhóm chỉ tiêu đánh giá sự tăng trưởng về số lượng DNSXNVV . Nhóm chỉ tiêu đánh giá chuyển dịch cơ cấu khu vực doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ theo hướng tiến bộ . Nhóm chỉ tiêu đánh giá năng lực sản xuất kinh doanh của DNSXNVV . Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của DNSXNVV . Nhóm chỉ tiêu đánh giá gia tăng đóng góp của DNSXNVV vào phát triển kinh tế - xã hội. Cơ sở lý thuyết về các nhân tố ảnh hƣởng đến doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Một số lý luận về các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa . Trình độ công nghệ sản xuất . Nguồn nguyên liệu . Năng lực quản lý . Tiếp cận tài chính . Định hướng tăng trưởng xanh . Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp .51 Trịnh Trọng Nghĩa (200) trong “Doanh nghiệp vừa và nhỏ - đầu tàu phát triển kinh tế ở Đài Loan” đã nêu bật vai trò của DNNVV trong việc giải quyết việc làm cho người lạo động, góp phần an dân và ổn định, phát triển kinh tế.51 Trần Thị Trà My (2020) cũng đề cập vấn đề cần nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp ở việt nam nhằm mục tiêu phát triển bền vững, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch đang diễn ra. Dịch bệnh toàn cầu . Vai trò của Nhà nước . Chính sách hỗ trợ của địa phương. Kinh nghiệm khai thác các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển DNSXNVV của một số quốc gia trên Thế giới. Chính sách phát triển công nghệ . Chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lƣợng cao . Chính sách hỗ trợ tài chính, thuế . Chính sách mở rộng thị trƣờng . Chính sách hỗ trợ tài chính, thuế . Chính sách nguồn nhân lực . Chính sách đổi mới công nghệ . Chính sách phát triển thị trƣờng . Chiến lƣợc tăng trƣởng xanh . Bài học kinh nghiệm cho chính sách phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam .59 Câu hỏi nghiên cứu .63 Giả thuyết nghiên cứu .63 Tiểu kết chƣơng 2 .65 PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN .65 CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA.65 DƢỚI TÁC ĐỘNG TỪ CÁC CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ KINH TẾ . Quy trình nghiên cứu . Thiết kế nghiên cứu . Thiết kế nghiên cứu định tính . Thiết kế nghiên cứu định lượng sơ bộ . Thiết kế nghiên cứu định lượng chính thức . Kết quả nghiên cứu định tính và thang đo nghiên cứu . Kết quả nghiên cứu định tính . Kết quả xây dựng thang đo nghiên cứu . Kết quả nghiên cứu định lƣợng sơ bộ . Bản khảo sát định lƣợng chính thức . Phân tích định lƣợng các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Mô tả đặc điểm mẫu nghiên cứu . Kiểm định Cronbach’s Alpha . Kết quả phân tích nhân tố khám phá (EFA). Kết quả phân tích nhân tố khẳng định (CFA) . Kiểm định mô hình lý thuyết và giả thuyết nghiên cứu bằng mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) . Kết luận về các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam .89 Tiểu kết chƣơng 3 .91 THỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM . Khái quát sự phát triển của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam giai đoạn 2011-2020 . Tăng trưởng của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Chuyển dịch cơ cấu doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam. Chuyển dịch cơ cấu của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam theo loại hình doanh nghiệp. Chuyển dịch cơ cấu của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam theo khu vực kinh tế . Chuyển dịch cơ cấu của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam theo ngành kinh tế. Hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Về tình hình kinh doanh của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Về doanh thu, năng suất lao động, thu nhập bình quân của DNSXNVV Việt Nam . Nguồn lực của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Lao động của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Vốn sản xuất kinh doanh, tài sản của doanh nghiệp . Năng lực công nghệ của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam. Tiếp cận tài chính của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam. Thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đến hoạt động của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Thực trạng các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam. Chính sách nhà nước . Chính sách của địa phương . Định hướng tăng trưởng xanh . Trình độ công nghệ sản xuất . Nguồn nguyên liệu . Năng lực quản lý . Tiếp cận tài chính . Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp . Dịch bệnh toàn cầu và những chính sách hỗ trợ của Chính phủ trong thời kỳ đại dịch . Đánh giá ảnh hƣởng tích cực, ảnh hƣởng hạn chế của các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Những kết quả đạt được trong sự phát triển của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Những hạn chế trong sự phát triển của doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam . Nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế . Nguyên nhân của những thành tựu . Nguyên nhân của những hạn chế.131 Tiểu kết chƣơng 4 .135 MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH NHẰM KHAI THÁC TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC VÀ HẠN CHẾ ẢNH HƢỞNG TIÊU CỰC CỦA CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI . Bối cảnh quốc tế và trong nƣớc . Bối cảnh thế giới . Bối cảnh trong nước . Quan điểm, định hƣớng và mục tiêu phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam. Định hướng chung . Mục tiêu cụ thể . Giải pháp phát triển doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa Việt Nam thời gian tới . Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi . Xây dựng hành lang pháp lý riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa . Hoàn thiện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và các văn bản pháp luật có liên quan . Đầu tư xây dựng hạ tầng số và hoàn thiện chính sách về công nghệ cho doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa .