Những nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư trực tiếp của Nhật Bản vào Việt Nam - Luận văn Thạc sĩ Kinh tế

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư trực tiếp của nhật bản vào việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh

• Tác giả: Thái Thị Kim Dung
• Người hướng dẫn: GS. Võ Thanh Thu
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Doanh Thương Mại
• Đề tài: Những Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Đầu Tư Trực Tiếp Của Nhật Bản Vào Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
• 1.1. Ý nghĩa và tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Tổng quan và điểm mới của luận văn
• 1.4.1. Tổng quan nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.4.2. Điểm khác của luận văn
• 1.5. Khung nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Bố cục của bài nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Nhật Bản vào Việt Nam đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Nhật Bản không chỉ là một trong những nhà đầu tư lớn nhất mà còn đóng góp vào việc chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm thu hút nhiều hơn nữa nguồn vốn này.

1.1. Tình hình đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam hiện nay

Tính đến cuối năm 2023, Nhật Bản đã đầu tư vào Việt Nam với tổng vốn đăng ký lên tới 50 tỷ USD, với hàng nghìn dự án đang hoạt động. Các lĩnh vực đầu tư chủ yếu bao gồm sản xuất, công nghệ thông tin và dịch vụ. Sự gia tăng này không chỉ thể hiện sự tin tưởng của các nhà đầu tư Nhật Bản vào môi trường đầu tư của Việt Nam mà còn phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam trong những năm qua.

1.2. Lợi ích của đầu tư Nhật Bản đối với Việt Nam

Đầu tư từ Nhật Bản mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam, bao gồm việc tạo ra hàng triệu việc làm, chuyển giao công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực quản lý cho các doanh nghiệp trong nước. Hơn nữa, sự hiện diện của các công ty Nhật Bản cũng góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng và môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

II. Những thách thức trong việc thu hút đầu tư Nhật Bản

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc thu hút đầu tư từ Nhật Bản vào Việt Nam vẫn gặp phải một số thách thức. Các vấn đề như rào cản pháp lý, môi trường kinh doanh chưa hoàn thiện và sự cạnh tranh từ các quốc gia khác trong khu vực đang gây khó khăn cho Việt Nam trong việc thu hút dòng vốn này.

2.1. Rào cản pháp lý và chính sách đầu tư

Mặc dù Việt Nam đã có nhiều cải cách trong chính sách đầu tư, nhưng vẫn còn nhiều rào cản pháp lý khiến các nhà đầu tư Nhật Bản cảm thấy không an tâm. Các quy định phức tạp và thiếu minh bạch trong thủ tục hành chính là những vấn đề cần được giải quyết.

2.2. Cạnh tranh từ các quốc gia khác

Việt Nam không phải là điểm đến duy nhất cho các nhà đầu tư Nhật Bản. Các quốc gia như Thái Lan, Indonesia và Malaysia cũng đang tích cực thu hút FDI từ Nhật Bản với nhiều ưu đãi hấp dẫn. Điều này tạo ra áp lực lớn cho Việt Nam trong việc cải thiện môi trường đầu tư.

III. Phương pháp cải thiện môi trường đầu tư cho Nhật Bản

Để thu hút nhiều hơn nữa đầu tư từ Nhật Bản, Việt Nam cần cải thiện môi trường đầu tư thông qua việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng và đảm bảo tính minh bạch trong các chính sách đầu tư.

3.1. Cải cách thủ tục hành chính

Việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính sẽ giúp giảm thiểu thời gian và chi phí cho các nhà đầu tư. Cần có các biện pháp cụ thể để cải thiện quy trình cấp phép đầu tư và giảm thiểu các rào cản không cần thiết.

3.2. Nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng

Cơ sở hạ tầng là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư. Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng giao thông, điện lực và viễn thông để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Nhật Bản.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nhân tố như môi trường kinh tế, chính sách đầu tư và cơ sở hạ tầng có ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam. Những kết quả này có thể được áp dụng để xây dựng các chiến lược thu hút FDI hiệu quả hơn.

4.1. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu thu thập từ các doanh nghiệp Nhật Bản cho thấy rằng họ đánh giá cao môi trường đầu tư tại Việt Nam, nhưng vẫn còn nhiều điều cần cải thiện. Các yếu tố như chi phí đầu vào và rủi ro đầu tư cũng được nhấn mạnh trong nghiên cứu.

4.2. Đề xuất giải pháp cụ thể

Dựa trên các kết quả nghiên cứu, một số giải pháp cụ thể đã được đề xuất, bao gồm việc cải thiện chính sách thu hút đầu tư, tăng cường hợp tác giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp, và nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Việc thu hút đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam là một quá trình dài hạn và cần sự nỗ lực từ cả hai phía. Với những cải cách đúng đắn, Việt Nam có thể trở thành một điểm đến hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư Nhật Bản trong tương lai.

5.1. Tương lai của đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam

Dự báo rằng đầu tư từ Nhật Bản sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất. Việt Nam cần chuẩn bị sẵn sàng để đón nhận làn sóng đầu tư này.

5.2. Những khuyến nghị cho chính phủ

Chính phủ Việt Nam cần tiếp tục cải cách chính sách đầu tư, tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi và hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư Nhật Bản, đồng thời tăng cường quảng bá hình ảnh Việt Nam như một điểm đến đầu tư lý tưởng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam đang trong giai đoạn chiến lược phát triển công nghiệp hiện đại với mục tiêu trở thành quốc gia công nghiệp vào năm 2020. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là FDI từ Nhật Bản – một trong những nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam. Tính đến tháng 12 năm 2014, Nhật Bản có 2.477 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 36,89 tỷ USD, chiếm 14,72% tổng vốn FDI tại Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định các nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư trực tiếp của Nhật Bản vào Việt Nam, đánh giá tác động của các nhân tố này và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực thu hút FDI từ Nhật Bản. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động tại nhiều tỉnh thành như Long An, TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Đà Nẵng, Hải Phòng, Hưng Yên, Hà Nội, với dữ liệu từ năm 1988 đến 2014. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nhằm tối ưu hóa môi trường đầu tư, tăng cường thu hút vốn FDI chất lượng cao từ Nhật Bản, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết chiết trung của Dunning, trong đó ba lợi thế chính ảnh hưởng đến quyết định đầu tư gồm: lợi thế về vị trí (L), lợi thế về sở hữu (O) và lợi thế về nội bộ hóa (I). Lợi thế về vị trí liên quan đến các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội của quốc gia nhận đầu tư như thị trường, nguồn lao động, chi phí đầu vào, chính sách thu hút và cơ sở hạ tầng. Lợi thế về sở hữu tập trung vào quy mô doanh nghiệp, công nghệ, thương hiệu và năng lực quản lý. Lợi thế về nội bộ hóa giúp giảm chi phí giao dịch và bảo vệ tài sản trí tuệ. Ngoài ra, lý luận về động lực đầu tư nước ngoài của Dunning cũng được áp dụng, gồm tìm kiếm tài nguyên, thị trường, nguồn lực và tài sản chiến lược. Các khái niệm chính bao gồm môi trường kinh tế - chính trị, thể chế nhà nước, nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng, chi phí đầu vào và chính sách nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài, JETRO, UNCTAD, WEF, WB và các nghiên cứu khoa học liên quan. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát bảng hỏi Likert 5 điểm với hơn 300 doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2014. Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS 20.0 với các kỹ thuật kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc nhân tố, và hồi quy tuyến tính bội (OLS) để đánh giá tác động của các nhân tố đến quyết định đầu tư. Cỡ mẫu khảo sát đủ lớn và phân bổ rộng rãi tại nhiều tỉnh thành nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Timeline nghiên cứu kéo dài từ thu thập dữ liệu sơ cấp, xử lý, phân tích đến đề xuất giải pháp trong năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của môi trường kinh tế - chính trị: Kết quả hồi quy cho thấy nhân tố này có tác động tích cực và mạnh mẽ đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam với hệ số tương quan cao, phản ánh sự ổn định chính trị và kinh tế là điều kiện tiên quyết thu hút FDI. Khoảng 75% doanh nghiệp đánh giá cao sự ổn định này.

2. Vai trò của thể chế nhà nước: Thể chế pháp luật minh bạch, ổn định và hiệu quả được xác định là nhân tố quan trọng thứ hai, với hơn 70% doanh nghiệp đồng thuận rằng môi trường pháp lý thuận lợi giúp giảm thiểu rủi ro đầu tư và tăng cường niềm tin.

3. Nguồn nhân lực chất lượng: Nguồn nhân lực có trình độ tay nghề cao, tác phong làm việc nghiêm túc được đánh giá là yếu tố then chốt, chiếm tỷ lệ đồng thuận trên 68%. Điều này phù hợp với xu hướng đầu tư của Nhật Bản vào các ngành công nghiệp chế tạo và công nghệ cao.

4. Cơ sở hạ tầng: Cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội được xem là yếu tố hỗ trợ quan trọng, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế về chất lượng và đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Nhật. Khoảng 60% doanh nghiệp phản ánh cần cải thiện hạ tầng giao thông và viễn thông.

5. Chi phí đầu vào: Chi phí nguyên vật liệu, nhân công, thuế và thủ tục hành chính có ảnh hưởng tiêu cực đến quyết định đầu tư, với 55% doanh nghiệp cho rằng chi phí cao làm giảm sức cạnh tranh.

6. Chính sách nhà nước: Các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư và cải cách thủ tục hành chính được đánh giá tích cực, nhưng vẫn cần tăng cường tính minh bạch và hiệu quả thực thi để thu hút thêm vốn FDI.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện cho thấy môi trường kinh tế - chính trị ổn định và thể chế pháp luật minh bạch là nền tảng quan trọng để thu hút FDI từ Nhật Bản, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về vai trò của sự ổn định và minh bạch trong đầu tư nước ngoài. Nguồn nhân lực chất lượng cao là điểm mạnh của Việt Nam trong thu hút các dự án công nghệ cao từ Nhật, tuy nhiên cần tiếp tục nâng cao kỹ năng và đào tạo chuyên sâu. Cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ là rào cản cần khắc phục để tăng sức hấp dẫn đầu tư. Chi phí đầu vào cao và thủ tục hành chính phức tạp làm giảm hiệu quả đầu tư, cần cải thiện để cạnh tranh với các nước trong khu vực như Thái Lan và Malaysia. Chính sách nhà nước cần được hoàn thiện hơn về mặt thực thi và minh bạch để tạo môi trường đầu tư thuận lợi. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố và bảng phân tích hồi quy chi tiết để minh họa mức độ tác động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ổn định và nâng cao môi trường kinh tế - chính trị: Chính phủ cần duy trì ổn định chính trị, kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá hối đoái nhằm giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư. Thực hiện trong vòng 1-2 năm tới, chủ thể là các cơ quan quản lý nhà nước cấp trung ương và địa phương.

2. Cải thiện thể chế pháp luật và thủ tục hành chính: Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, minh bạch hóa pháp luật đầu tư, tăng cường công khai thông tin và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Thời gian thực hiện 2-3 năm, do Bộ Tư pháp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp thực hiện.

3. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Đầu tư nâng cao chất lượng đào tạo nghề, kỹ năng chuyên môn và ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Nhật, phối hợp với doanh nghiệp Nhật để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp. Thời gian 3-5 năm, chủ thể là Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học, doanh nghiệp.

4. Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng: Tăng cường đầu tư hạ tầng giao thông, viễn thông, năng lượng và các khu công nghiệp hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và logistics. Thời gian 3-5 năm, do Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Công Thương và các địa phương thực hiện.

5. Giảm chi phí đầu vào và hỗ trợ doanh nghiệp: Cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí thuế, phí, đơn giản hóa thủ tục hải quan và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động. Thời gian 1-2 năm, do các cơ quan thuế, hải quan và chính quyền địa phương phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và điều chỉnh chính sách thu hút FDI, đặc biệt từ Nhật Bản, nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và phát triển kinh tế.

2. Doanh nghiệp Nhật Bản và Việt Nam: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư, từ đó có chiến lược hợp tác, đầu tư phù hợp và hiệu quả hơn.

3. Các tổ chức xúc tiến đầu tư: Cung cấp thông tin chi tiết về xu hướng, nhu cầu và kỳ vọng của nhà đầu tư Nhật Bản, hỗ trợ xây dựng chương trình xúc tiến đầu tư hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả: Là tài liệu tham khảo quan trọng về lý thuyết và thực tiễn đầu tư trực tiếp nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ kinh tế Việt Nam – Nhật Bản.

Câu hỏi thường gặp

1. Những nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến FDI của Nhật Bản vào Việt Nam?
   Môi trường kinh tế - chính trị ổn định và thể chế pháp luật minh bạch được đánh giá là hai nhân tố quan trọng nhất, chiếm tỷ lệ đồng thuận trên 70% trong khảo sát doanh nghiệp.

2. Tại sao nguồn nhân lực lại quan trọng đối với nhà đầu tư Nhật Bản?
   Nhật Bản đầu tư nhiều vào ngành công nghiệp chế tạo và công nghệ cao, đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ tay nghề cao và tác phong làm việc nghiêm túc để đảm bảo hiệu quả sản xuất.

3. Cơ sở hạ tầng hiện tại của Việt Nam có đáp ứng được yêu cầu của nhà đầu tư Nhật?
   Cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội còn nhiều hạn chế, đặc biệt về giao thông và viễn thông, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và logistics, cần được cải thiện để tăng sức hấp dẫn đầu tư.

4. Chính sách nhà nước hiện nay đã đủ hấp dẫn nhà đầu tư Nhật Bản chưa?
   Chính sách ưu đãi và hỗ trợ đã tạo điều kiện thuận lợi nhưng vẫn cần tăng cường minh bạch, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả thực thi để thu hút thêm vốn FDI.

5. Việt Nam có thể học hỏi gì từ kinh nghiệm thu hút FDI của Malaysia và Thái Lan?
   Việt Nam cần duy trì ổn định chính trị, cải thiện thể chế pháp luật, đầu tư cơ sở hạ tầng hiện đại, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thực hiện chính sách ưu đãi linh hoạt, minh bạch như hai quốc gia này.

Kết luận

• Môi trường kinh tế - chính trị ổn định và thể chế pháp luật minh bạch là nhân tố then chốt thu hút FDI Nhật Bản vào Việt Nam.
• Nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ sở hạ tầng hiện đại góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả đầu tư.
• Chi phí đầu vào và thủ tục hành chính phức tạp là những rào cản cần khắc phục để tăng sức hấp dẫn đầu tư.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào cải thiện môi trường kinh tế, pháp luật, nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng và chính sách nhà nước.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp trong việc phát triển chiến lược thu hút FDI từ Nhật Bản trong giai đoạn tiếp theo.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả, các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời theo dõi, đánh giá thường xuyên để điều chỉnh phù hợp với diễn biến kinh tế và xu hướng đầu tư quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 trình bày tổng quát sự cần thiết và lí do chọn đề tài, nội dung, mục tiêu, phương pháp, đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Ngoài ra, tác giả trình bày những công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài và rút ra những điểm mới trong nghiên cứu riêng biệt về các nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư trực tiếp của Nhật Bản vào Việt Nam. Phần tiếp theo tác giả giả trình bày cơ sở lý thuyết và thực trạng thu hút FDI Nhật Bản tại Việt Nam để xây dựng giả thuyết nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƯ FDI VÀ HOẠT ĐỘNG FDI CỦA NHẬT BẢN VÀO VIỆT NAM 2.1 Tổng quan lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài 2.1 Khái niệm, đặc điểm 2.1 Khái niệm Theo IMF, Đầu tư trực tiếp nước ngoài là số vốn đầu tư được thực hiện để thu lợi ích lâu dài trong doanh nghiệp hoạt động ở một số nền kinh tế khác với nền kinh tế cuả nhà đầu tư, ngoài mục đích lợi nhuận, nhà đầu tư còn mong muốn giành được chỗ đứng trong việc quản lý doanh nghiệp và mở rộng thị trường.

Theo UNCTAD (1999), FDI là hoạt động đầu tư có mối liên hệ dài hạn, phản ánh lợi ích và sự kiểm soát lâu dài cuả nhà đầu tư nước ngoài hoặc công ty mẹ đối với doanh nghiệp cuả mình ở một nền kinh tế khác. Theo Luật đầu tư cuả Việt Nam năm 2005 (điều 3), đầu tư nước ngoài là việc nhà đầu tư nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để tiến hành hoạt động đầu tư theo qui định của Luật 2.2 Đặc điểm - Các chủ đầu tư phải đóng góp một số vốn tối thiểu hoặc tối đa tùy theo quy định của luật đầu tư từng nước. - Quyền điều hành phụ thuộc độ góp vốn cuả chủ đầu tư trong vốn pháp định. - Lợi nhuận mà các chủ đầu tư thu được phụ thuộc vào kết quả hoạt động kinh doanh và tỷ lệ góp vốn trong vốn pháp định cuả doanh nghiệp [43].2 Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài Hình thức liên doanh: Doanh nghiệp được hình thành do sự góp vốn của các bên thuộc nước đầu tư và nước nhận đầu tư, có tư cách pháp nhân trong phạm vi luật pháp cuả nước chủ nhà,các bên cùng nhau quản lý, chia sẻ lợi nhuận và rủi ro trên tỷ lệ vốn góp.

Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài: Là loại hình doanh nghiệp do các TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 nhà đầu tư nước ngoài bỏ toàn bộ vốn thành lập, quản lý và điều hành, tự chịu trách nhiệm về hoạt động cuả mình. Có tư cách pháp nhân theo luật nước chủ nhà, tự do kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật nước nhận đầu tư. Hợp đồng hợp tác kinh doanh: Là hình thức đầu tư được ký giữa các nhà đầu tư trong và ngoài nước nhằm hợp tác kinh doanh trên cơ sở quy định trách nhiệm và phân chia kết quả kinh doanh giữa các bên trong các văn bản ký kết mà không thành lập pháp nhân. Đầu tư theo hợp đồng BOT, BTO, BT: Các hình thức này phù hợp với các nước đang phát triển nơi cơ sở hạ tầng còn yếu kém và không có đủ vốn để xây dựng.

Là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư nước ngoài để xây dựng, kinh doanh công trình kết cấu hạ tầng. Hình thức đầu tư mua lại và sáp nhập (M&A): Là hình thức đầu tư mà các chủ đầu tư tiến hành thông qua việc sáp nhập và mua lại các doanh nghiệp hiện có ở nước ngoài hoặc mua cổ phần của các công ty cổ phần.3 Tác động cuả đầu tư trực tiếp nước ngoài 2.1 Tác động tích cực - Bổ sung nguồn vốn cho phát triển kinh tế. Góp phần tăng năng lực sản xuất, tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh xuất khẩu và mở rộng thị trường. - Góp phần vào sự phát triển công nghệ tiên tiến, kỹ thuật mới, cải thiện cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh sản xuất công nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh cuả nền kinh tế.

- Chuyển giao kỹ năng điều hành, quản trị doanh nghiệp tiên tiến, góp phần giải quyết việc làm trực tiếp và gián tiếp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. - Chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực và đổi mới tư duy phát triển kinh tế của nước tiếp nhận đầu tư. Tác động lan toả đến các thành phần kinh tế khác. - Góp phần thúc đẩy tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, tăng cường quan hệ hợp tác với các nước, các tập đoàn và các tổ chức trên thế giới.

- Góp phần cải cách thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch cho môi trường đầu tư. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Tác động tiêu cực - Mất cân đối trong đầu tư, mất cân đối giưã các ngành, vùng kinh tế. - Hiện tượng chuyển giá trong nội bộ các công ty xuyên quốc gia, nguy cơ rửa tiền, giảm tỷ lệ tiết kiệm và đầu tư nội địa, thâm hụt cán cân thương mại. - Khai thác và sử dụng quá mức các nguồn tài nguyên khoáng sản, đất đai,…làm cạn kiệt tài nguyên, chuyển giao công nghệ lạc hậu trên thế giới và gây ô nhiễm môi trường - Làm tăng nguy cơ phá sản của những cơ sở kinh tế trong nước và các ngành nghề truyền thống, mất bình đẳng trong cạnh tranh.

- Mất đi nhiều việc làm truyền thống và chưa coi trọng đúng mức về đào tạo lao động. - Gây nên những tiêu cực, tranh chấp về lao động, không đáp ứng các điều kiện sinh hoạt và làm việc cho người lao động, gây những bức xúc về văn hóa xã hội. Mặc dù FDI có những mặt tích cực và tiêu cực nhưng nhìn chung những lợi ích kinh tế mà FDI mang lại cho các nước phát triển, thì tác động tích cực cuả FDI đang nổi trội hơn và đóng vai trò ngày càng tăng trong phát triển kinh tế cuả các quốc gia [33].2 Lý thuyết các nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư trực tiếp nước ngoài 2.1 Lý thuyết chiết trung của Dunning Lý thuyết chiết trung bao gồm 3 điều kiện chủ yếu: lợi thế về vị trí, lợi thế về sở hữu, và lợi thế về nội bộ hoá của doanh nghiệp [30], [48], [49]. Lợi thế về vị trí ( L ) Theo Dunning việc thu hút vốn đầu tư FDI phụ thuộc rất nhiều vào các nhân tố và đặc tính của nước sở tại.

Lợi thế về vị trí là lợi thế mà quốc gia nhận đầu tư có thể chủ động thay đổi để thu hút được nhiều FDI, gồm các nhân tố kinh tế, chính trị, xã hội. - Thị trường - Nguồn tài nguyên tự nhiên. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 12 - Nguồn lao động. - Chi phí nguyên vật liệu, các chi phí đầu vào, chi phí vận chuyển giữa các nước.

- Chính sách thu hút cuả chính phủ nước nhận đầu tư. - Cơ sở hạ tầng kỹ thuật, thương mại và luật pháp. - Ngôn ngữ, văn hóa và tập quán hoặc khoảng cách về mặt tinh thần. Đặc biệt ở các nước đang phát triển là giá cả các yếu tố đầu vào như nguyên nhiên vật liệu, lao động rẻ.

Theo Dunning, để hấp dẫn các công ty đầu tư ra nước ngoài, nước chủ nhà phải có ít nhất một trong các yếu tố đầu vào rẻ hơn so với yếu tố cùng loại. Lợi thế về nội bộ hóa ( I ) - Giảm chi phí trong nghiên cứu , đàm phán và kiểm soát chi phí. - Tránh được các chi phí liên quan đến luật bản quyền. - Tránh được qui định về các loại giá.

- Giữ quyền kiểm soát đối với tài sản và bảo vệ sản phẩm cuả doanh nghiệp. - Tránh được hàng rào thuế quan. Lợi thế về sở hữu ( O ) - Qui mô của doanh nghiệp. - Nhãn hiệu về công nghệ và thương mại.

- Hệ thống tổ chức và quản lý. - Năng lực tham gia cung ứng. - Năng lực tiếp cận thị trường và bí quyết công nghệ. - Các cơ hội về tham gia thị trường quốc tế như đa dạng hoá rủi ro.

Trong đó chủ yếu về công nghệ, là điều kiện tiên quyết thúc đẩy công ty đầu tư ra nước ngoài. Các công ty có công nghệ hiện đại (ở các nước phát triển) sẽ có nhiều cơ hội chiến thắng các đối thủ cạnh tranh ở nước ngoài (các nước đang phát triển) kém về khả năng công nghệ. Vì thế họ đã tích cực đầu tư ra nước ngoài để khai thác lợi thế này Lý thuyết này là cơ sở giúp giúp cho các công ty đưa ra những quyết định đầu tư và địa điểm đầu tư phù hợp với năng lực kinh doanh cuả công ty. Trả lời cho 3 câu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 13 hỏi: tại sao MNEs muốn đầu tư ra nước ngoài, địa điểm nào được MNEs lựa chọn đầu tư và MNEs thực hiện đầu tư như thế nào? 2.2 Lý luận về các nhân tố thúc đẩy họat động đầu tư nước ngoài Lý thuyết về động cơ đầu tư ra nước ngoài được xây dựng và phát triển bởi rất nhiều nhà kinh tế học như Hymer, Kindleger, Heckscher, Ohlin, Casson, Vernon và Dunning.

Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, Dunning đã tổng kết thành 4 động lực thúc đẩy hoạt động đầu tư nước ngoài. Đó là sự tìm kiếm tài nguyên, tìm kiếm thị trường, tìm kiếm nguồn lực và tìm kiếm tài sản chiến lược [16] , [30]. Tìm kiếm tài nguyên Mục đích của các nhà đầu tư thực hiện đầu tư nước ngoài là muốn tìm kiếm các nguồn tài nguyên phục vụ sản xuất kinh doanh với chi phí rẻ hơn so với trong nước để thu được lợi nhuận lớn hơn cũng như nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường đang cung cấp sản phẩm và thị trường mới trong tương lai. Có 3 loại tài nguyên: - Tài nguyên thiên nhiên như là khoáng sản, nguyên vật liệu thô, sản phẩm nông nghiệp và những tài nguyên có hạn nhằm giảm tối thiểu chi phí sản xuất đồng thời đảm bảo nguồn cung cấp nguyên vật liệu cho sản xuất.

- MNEs tìm kiếm các nguồn cung cấp dồi dào với giá rẻ cũng như nguồn lao đông lành nghề và không lành nghề. - Nguồn tài nguyên được các nhà đầu tư tìm kiếm là năng lực về kỹ thuật, quản lý doanh nghiệp, chuyên gia maketing hoặc kỹ năng tổ chức quản lý. Tìm kiếm thị trường Tìm kiếm, mở rộng thị trường và tận dụng các điều kiện tự do về thương mại và thuế quan là động lực phổ biến thúc đẩy các công ty thực hiện đầu tư ra nước ngoài.