Nghiên cứu nhận thức của học sinh THPT về bạo lực học đường tại TP Vinh, Nghệ An

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nhận thức của học sinh trường thpt nguyễn trường tộ tp vinh nghệ an và vấn đề bạo lực học đường, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thùy Dung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phan Thị Mai Hương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Nhận thức về bạo lực học đường của học sinh THPT
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Phương pháp nghiên cứu
• PHẦN NỘI DUNG
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Tổng quan một số vấn đề nghiên cứu về bạo lực học đường
• 1.2. Một số công trình nghiên cứu về bạo lực học đường trên thế giới
• 1.3. Một số công trình nghiên cứu về bạo lực học đường ở Việt Nam
• 1.4. Khái niệm bạo lực học đường
• 1.5. Các hình thức bạo lực học đường
• 1.6. Nguyên nhân của BLHĐ
• 1.7. Hậu quả của BLHĐ
• 1.8. Cách phòng tránh BLHĐ
• 1.9. Nhận thức về BLHĐ của học sinh THPT
• 1.10. Khái niệm nhận thức
• 1.11. Đặc điểm tâm-sinh lý của học sinh lứa tuổi THPT
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu và khách thể nghiên cứu
• 2.2. Tổ chức nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
• 2.5. Phương pháp điều tra bảng hỏi
• 2.6. Phương pháp thống kê toán học
• 2.7. Phương pháp phỏng vấn sâu
• 2.8. Phương pháp quan sát
• 2.9. Tiến trình nghiên cứu
• 2.10. Mô tả mẫu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN
• 3.1. Nhận thức về khái niệm Bạo lực học học đường
• 3.2. Nhận thức về các hình thức Bạo lực học đường
• 3.3. Nhận thức về hình thức Bạo lực học đường về mặt thể chất
• 3.4. Nhận thức về hình thức Bạo lực học đường về tinh thần
• 3.5. Bạo lực về kinh tế (vật chất)
• 3.6. Nhận thức về các nguyên nhân của Bạo lực học đường
• 3.7. Nguyên nhân từ phía chủ thể (bản thân học sinh)
• 3.8. Nguyên nhân từ những tác động khách quan bên ngoài đến hành vi Bạo lực học đường của học sinh
• 3.9. Nhận thức về hậu quả của Bạo lực học đường đối với học sinh
• 3.10. Nhận thức về cách phòng tránh Bạo lực học đường
• 3.11. Nhận thức những cách phòng tránh từ phía học sinh
• 3.12. Nhận thức về vai trò của gia đình, nhà trường và xã hội để hạn chế bạo lực học đường
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhận thức bạo lực học đường của học sinh THPT

Bạo lực học đường đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong môi trường giáo dục hiện nay. Nhận thức của học sinh về bạo lực học đường không chỉ ảnh hưởng đến hành vi của các em mà còn tác động đến môi trường học tập. Việc tìm hiểu nhận thức này là cần thiết để có những giải pháp hiệu quả nhằm giảm thiểu tình trạng bạo lực trong trường học.

1.1. Khái niệm bạo lực học đường và nhận thức của học sinh

Bạo lực học đường được định nghĩa là những hành vi gây hấn giữa học sinh với nhau trong môi trường học tập. Nhận thức của học sinh về bạo lực học đường thường còn hạn chế, dẫn đến những hành vi sai lệch và không phù hợp.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu nhận thức về bạo lực học đường

Nghiên cứu nhận thức về bạo lực học đường giúp xác định nguyên nhân và hệ quả của vấn đề này. Điều này không chỉ giúp nâng cao ý thức của học sinh mà còn tạo ra môi trường học tập an toàn hơn.

II. Vấn đề và thách thức trong nhận thức về bạo lực học đường

Mặc dù bạo lực học đường đã được nhận diện, nhưng nhiều học sinh vẫn chưa có nhận thức đầy đủ về vấn đề này. Các hình thức bạo lực học đường như bạo lực thể chất, tinh thần và kinh tế vẫn diễn ra phổ biến. Điều này đặt ra thách thức lớn cho nhà trường và gia đình trong việc giáo dục và phòng ngừa.

2.1. Các hình thức bạo lực học đường phổ biến

Bạo lực học đường có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, từ bạo lực thể chất như đánh nhau đến bạo lực tinh thần như bắt nạt. Những hình thức này đều có tác động tiêu cực đến tâm lý và sức khỏe của học sinh.

2.2. Nguyên nhân dẫn đến nhận thức sai lệch về bạo lực học đường

Nguyên nhân chính dẫn đến nhận thức sai lệch về bạo lực học đường bao gồm sự thiếu thông tin, ảnh hưởng từ bạn bè và môi trường sống. Những yếu tố này khiến học sinh không nhận thức đúng về mức độ nghiêm trọng của bạo lực học đường.

III. Phương pháp nghiên cứu nhận thức về bạo lực học đường

Để hiểu rõ hơn về nhận thức của học sinh về bạo lực học đường, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Các phương pháp này bao gồm khảo sát, phỏng vấn và quan sát thực tế. Việc thu thập dữ liệu từ học sinh sẽ giúp xác định rõ hơn về nhận thức và thái độ của các em đối với vấn đề này.

3.1. Phương pháp khảo sát và thu thập dữ liệu

Khảo sát là phương pháp chính để thu thập thông tin từ học sinh. Các bảng hỏi sẽ được thiết kế để đánh giá nhận thức của học sinh về bạo lực học đường, từ đó phân tích và đưa ra kết luận.

3.2. Phương pháp phỏng vấn sâu với học sinh

Phỏng vấn sâu giúp thu thập thông tin chi tiết về nhận thức và cảm nhận của học sinh về bạo lực học đường. Phương pháp này cho phép tìm hiểu sâu hơn về nguyên nhân và hậu quả của bạo lực học đường.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về bạo lực học đường

Kết quả nghiên cứu về nhận thức của học sinh về bạo lực học đường có thể được ứng dụng trong việc xây dựng các chương trình giáo dục và phòng chống bạo lực. Các trường học có thể sử dụng thông tin này để phát triển các hoạt động giáo dục nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh.

4.1. Các chương trình giáo dục phòng chống bạo lực học đường

Các chương trình giáo dục có thể bao gồm các buổi hội thảo, lớp học về kỹ năng sống và các hoạt động ngoại khóa nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh về bạo lực học đường.

4.2. Vai trò của gia đình và nhà trường trong phòng chống bạo lực

Gia đình và nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục và phòng chống bạo lực học đường. Sự phối hợp giữa hai bên sẽ tạo ra môi trường an toàn và lành mạnh cho học sinh.

V. Kết luận và hướng đi tương lai trong nghiên cứu bạo lực học đường

Nhận thức về bạo lực học đường của học sinh THPT cần được nâng cao để giảm thiểu tình trạng bạo lực trong trường học. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ từ gia đình, nhà trường và xã hội. Hướng đi tương lai là xây dựng một môi trường học đường an toàn và lành mạnh cho tất cả học sinh.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức về bạo lực học đường là bước đầu tiên trong việc giải quyết vấn đề này. Các chương trình giáo dục cần được thiết kế để giúp học sinh hiểu rõ hơn về tác động của bạo lực học đường.

5.2. Đề xuất các giải pháp phòng chống bạo lực học đường

Các giải pháp phòng chống bạo lực học đường cần bao gồm việc giáo dục kỹ năng sống, tạo ra các hoạt động ngoại khóa tích cực và tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bạo lực học đường đang trở thành một vấn nạn nghiêm trọng trong môi trường giáo dục, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất và tinh thần của học sinh. Theo thống kê từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm 2003 đến nay, có hơn 8.000 vụ học sinh tham gia đánh nhau và bị xử lý kỷ luật, trong đó nhiều vụ việc có tính chất nghiêm trọng, thậm chí sử dụng vũ khí gây thương tích. Tại trường THPT Nguyễn Trường Tộ (TP. Vinh, Nghệ An), trong năm học 2010-2011 đã xảy ra hơn 10 vụ đánh nhau, trong đó 4 vụ có sử dụng vũ khí. Nghiên cứu nhằm tìm hiểu nhận thức của học sinh về bạo lực học đường, mối quan hệ giữa nhận thức với thái độ và hành vi, từ đó đề xuất giải pháp ngăn chặn hiệu quả.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 270 học sinh của trường THPT Nguyễn Trường Tộ, với sự tham gia của 3 giáo viên liên quan đến công tác giáo dục đạo đức và kỷ luật. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 9/2010 đến tháng 1/2012. Mục tiêu chính là đánh giá mức độ nhận thức về khái niệm, hình thức, nguyên nhân, hậu quả và cách phòng tránh bạo lực học đường, đồng thời xác định các yếu tố ảnh hưởng đến thái độ và hành vi của học sinh. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức và phát triển nhân cách học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tâm lý học về nhận thức và hành vi, đặc biệt là mô hình nhận thức của B.Bloom (1956) với 3 mức độ chính: biết, hiểu và vận dụng. Nhận thức được xem là quá trình phản ánh chủ quan về thế giới khách quan, bao gồm các quá trình cảm giác, tri giác, trí nhớ, tư duy và tưởng tượng. Mức độ nhận thức ảnh hưởng trực tiếp đến thái độ và hành vi của học sinh đối với bạo lực học đường.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng các khái niệm chuyên ngành như bạo lực học đường (bao gồm bạo lực tinh thần, thể chất và kinh tế), đặc điểm tâm-sinh lý của học sinh THPT, và các nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường từ cá nhân, gia đình, nhà trường và xã hội. Mô hình nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa nhận thức, thái độ và hành vi của học sinh trong bối cảnh xã hội hiện đại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp định lượng và định tính. Nguồn dữ liệu chính là khảo sát bảng hỏi với 270 học sinh THPT Nguyễn Trường Tộ, thu về 240 phiếu hợp lệ, cùng với phỏng vấn sâu 3 giáo viên và 10 học sinh để làm rõ kết quả. Mẫu được chọn ngẫu nhiên theo từng lớp (lớp 10, 11, 12), đảm bảo tính đại diện.

Phân tích số liệu sử dụng phần mềm SPSS 11.5 với các thống kê mô tả như tỷ lệ phần trăm, điểm trung bình để đánh giá mức độ nhận thức và mối quan hệ giữa các biến. Phương pháp quan sát được áp dụng để thu thập thông tin về hành vi thực tế của học sinh trong môi trường học đường. Tiến trình nghiên cứu kéo dài từ tháng 9/2010 đến tháng 1/2012, bao gồm xây dựng đề cương, điều tra thử, thu thập và phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về khái niệm bạo lực học đường: Khoảng 78% học sinh nhận biết được các hành vi bạo lực học đường như đánh nhau, bắt nạt, lăng mạ là hành vi bạo lực. Tuy nhiên, có tới 35% học sinh chưa phân biệt rõ ràng giữa bạo lực học đường và các hành vi xích mích thông thường, cho thấy nhận thức còn đơn giản và chưa đầy đủ.

2. Nhận thức về các hình thức bạo lực học đường: 65% học sinh hiểu đúng về bạo lực thể chất, 58% nhận thức được bạo lực tinh thần, nhưng chỉ khoảng 40% nhận biết được bạo lực kinh tế (bắt nộp tiền, cướp đoạt tài sản) là một hình thức bạo lực học đường.

3. Nguyên nhân bạo lực học đường: 70% học sinh cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ cá nhân như tính cách hung hăng, thiếu kiềm chế; 55% nhận thức được vai trò của nhóm bạn xấu; 48% cho rằng gia đình thiếu quan tâm là nguyên nhân quan trọng; 42% đề cập đến ảnh hưởng tiêu cực từ phim ảnh, game bạo lực.

4. Hậu quả của bạo lực học đường: 85% học sinh nhận thức bạo lực gây tổn thương về thể chất và tinh thần, ảnh hưởng đến học tập và quan hệ xã hội; 60% hiểu rằng bạo lực có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy nhận thức của học sinh về bạo lực học đường còn nhiều hạn chế, đặc biệt ở mức độ hiểu sâu sắc và vận dụng kiến thức vào thực tế. Sự thiếu phân biệt rõ ràng giữa các hình thức bạo lực và các hành vi xích mích thông thường có thể dẫn đến thái độ thờ ơ hoặc chấp nhận bạo lực. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ nhận thức đúng về bạo lực tinh thần và kinh tế thấp hơn mức trung bình, phản ánh sự cần thiết tăng cường giáo dục nhận thức.

Nguyên nhân bạo lực được học sinh nhìn nhận đa chiều, trong đó yếu tố cá nhân và nhóm bạn xấu đóng vai trò quan trọng, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về ảnh hưởng của nhóm bạn không chính thức đến hành vi lệch chuẩn. Hậu quả bạo lực được nhận thức khá rõ, tuy nhiên việc thiếu kỹ năng phòng tránh và xử lý tình huống bạo lực vẫn là vấn đề lớn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ nhận thức đúng về các hình thức bạo lực, bảng phân tích mối quan hệ giữa nhận thức và thái độ hành vi, giúp minh họa rõ ràng các phát hiện chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giáo dục nhận thức về bạo lực học đường: Triển khai các chương trình giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, và nhận thức về bạo lực học đường trong nhà trường, tập trung vào việc nâng cao mức độ hiểu biết và vận dụng kiến thức của học sinh. Thời gian thực hiện: trong năm học tiếp theo. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, tổ giáo dục công dân.

2. Phát triển hoạt động ngoại khóa và câu lạc bộ: Tổ chức các hoạt động giao lưu, trò chơi tập thể, câu lạc bộ kỹ năng sống nhằm tạo môi trường lành mạnh, tăng cường sự gắn kết bạn bè tích cực, giảm thiểu ảnh hưởng nhóm bạn xấu. Thời gian: liên tục trong năm học. Chủ thể: Đoàn Thanh niên, giáo viên phụ trách hoạt động ngoại khóa.

3. Tăng cường vai trò gia đình trong giáo dục: Tổ chức các buổi tọa đàm, hội thảo cho phụ huynh về tâm sinh lý tuổi vị thành niên, cách giáo dục con cái phòng tránh bạo lực học đường. Thời gian: 2-3 lần/năm. Chủ thể: Ban đại diện cha mẹ học sinh, nhà trường.

4. Quản lý và kiểm soát các phương tiện truyền thông: Phối hợp với các cơ quan chức năng để kiểm soát nội dung phim ảnh, game online có yếu tố bạo lực, đồng thời tuyên truyền giáo dục nếp sống lành mạnh qua các kênh truyền thông. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Sở Giáo dục, các cơ quan truyền thông, nhà trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý giáo dục: Giúp hiểu rõ thực trạng và nguyên nhân bạo lực học đường, từ đó xây dựng chính sách giáo dục phù hợp, nâng cao hiệu quả công tác phòng chống bạo lực trong trường học.

2. Giáo viên và cán bộ quản lý trường học: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế chương trình giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, đồng thời áp dụng các biện pháp can thiệp kịp thời khi phát hiện hành vi bạo lực.

3. Phụ huynh học sinh: Nâng cao nhận thức về vai trò của gia đình trong việc phòng tránh bạo lực học đường, từ đó có phương pháp giáo dục và hỗ trợ con em hiệu quả hơn.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tâm lý học, giáo dục: Là tài liệu tham khảo quý giá về nhận thức và hành vi bạo lực học đường, cung cấp dữ liệu thực tiễn và phương pháp nghiên cứu khoa học để phát triển các đề tài tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Bạo lực học đường bao gồm những hình thức nào?
   Bạo lực học đường gồm ba hình thức chính: bạo lực tinh thần (mắng chửi, cô lập, xúc phạm), bạo lực thể chất (đánh đập, sử dụng hung khí), và bạo lực kinh tế (bắt nộp tiền, cướp đoạt tài sản). Ví dụ, học sinh bị bạn bè bắt nộp tiền bảo kê là một dạng bạo lực kinh tế.

2. Nhận thức của học sinh về bạo lực học đường hiện nay ra sao?
   Phần lớn học sinh nhận biết được bạo lực thể chất và tinh thần, nhưng còn hạn chế trong việc nhận diện bạo lực kinh tế và các biểu hiện tinh vi khác. Điều này dẫn đến việc không kịp thời phản ứng hoặc xử lý các tình huống bạo lực.

3. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bạo lực học đường là gì?
   Nguyên nhân đa dạng, bao gồm đặc điểm cá nhân như tính cách hung hăng, ảnh hưởng tiêu cực từ nhóm bạn xấu, thiếu sự quan tâm của gia đình, và tác động từ môi trường xã hội như phim ảnh, game bạo lực. Ví dụ, học sinh có bạn bè xấu thường dễ bị lôi kéo vào các hành vi bạo lực.

4. Bạo lực học đường ảnh hưởng như thế nào đến học sinh?
   Bạo lực gây tổn thương thể chất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần, làm giảm hiệu quả học tập, gây mất an toàn và có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Nạn nhân thường bị căng thẳng, lo âu và mất tự tin.

5. Làm thế nào để phòng tránh bạo lực học đường hiệu quả?
   Cần phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục nhận thức, phát triển kỹ năng sống, tổ chức các hoạt động ngoại khóa lành mạnh, đồng thời kiểm soát nội dung truyền thông tiêu cực. Ví dụ, nhà trường có thể tổ chức các buổi sinh hoạt kỹ năng giải quyết xung đột cho học sinh.

Kết luận

• Nhận thức của học sinh trường THPT Nguyễn Trường Tộ về bạo lực học đường còn nhiều hạn chế, đặc biệt ở mức độ hiểu sâu và vận dụng kiến thức.
• Các hình thức bạo lực tinh thần, thể chất được nhận biết nhiều hơn so với bạo lực kinh tế.
• Nguyên nhân bạo lực học đường xuất phát từ nhiều yếu tố cá nhân, gia đình, nhà trường và xã hội.
• Hậu quả bạo lực học đường ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất, tinh thần và kết quả học tập của học sinh.
• Cần triển khai các giải pháp đồng bộ, tập trung vào giáo dục nhận thức, kỹ năng sống và sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội để phòng chống bạo lực học đường hiệu quả.

Next steps: Triển khai các chương trình giáo dục nhận thức và kỹ năng sống trong năm học tới, đồng thời tổ chức các buổi tập huấn cho giáo viên và phụ huynh.

Các nhà quản lý giáo dục, giáo viên và phụ huynh cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, góp phần phát triển toàn diện nhân cách học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------***--------------- NGUYỄN THỊ THÙY DUNG NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRƯỜNG TỘ (TP. VINH – NGHỆ AN) VỀ VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC TÂM LÝ HÀ NỘI – 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---------------***--------------- NGUYỄN THỊ THÙY DUNG NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRƯỜNG TỘ (TP. VINH – NGHỆ AN) VỀ VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Tâm lý học Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phan Thị Mai Hương Hà Nội – 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan những kết quả đạt được trong nghiên cứu này hoàn toàn mới, không có sự sao chép của các nghiên cứu khác. Các kết quả nghiên cứu khoa học trên chưa từng được công bố hay sử dụng trong bất kể hình thức nào. Lời cam đoan trên là đúng sự thật và Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm với lời nói của mình. Học viên NguyÔn ThÞ Thïy Dung TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Lêi c¶m ¬n Sau một thời gian làm việc tích cực và nghiêm túc, luận văn “Nhận thức của học sinh trường THPT Nguyễn Trường Tộ (TP.Vinh- Nghệ An) về vấn đề bạo lực học đường” đã được hoàn thành. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Phan Thị Mai Hương- người đã nhiệt tình, tâm huyết truyền lại cho tôi những mạch tri thức khoa học đồng thời hướng dẫn từng nội dung, phương pháp nghiên cứu để luận văn được hoàn thiện. Tôi cũng xin cảm ơn các thầy cô giáo khoa Tâm lý học Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn Hà Nội đã ân cần dạy dỗ và truyền đạt những tri thức quí báu trong suốt những năm qua, để tôi có thể hoàn thành tốt khoá học của mình. Mặc dù đã cố gắng hết sức nhưng vì thời gian có hạn, trình độ, năng lực của bản thân còn nhiều hạn chế nên đề tài không tránh khỏi còn nhiều thiếu sót. Rất mong nhận được những lời góp ý của các thầy cô giáo khoa Tâm lý học để được rút kinh nghiệm cho những lần nghiên cứu sau đạt kết quả tốt hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 29 tháng 02 năm 2012 Học viên NguyÔn ThÞ Thïy Dung TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BLHĐ : Bạo lực học đường GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo HS THPT : Học sinh Trung học phổ thông THPT : Trung học phổ thông THCS : Trung học cơ sở WHO : World Health Organization (Tổ chức Y tể Thế giới) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Mục đích nghiên cứu . Nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tượng và khách thể nghiên cứu . Giả thuyết khoa học . Phương pháp nghiên cứu . 5 PHẦN NỘI DUNG . 6 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI . Tổng quan một số vấn đề nghiên cứu về bạo lực học đường . Một số công trình nghiên cứu về bạo lực học đường trên thế giới .2 Một số công trình nghiên cứu về bạo lực học đường ở Việt Nam . Khái niệm bạo lực học đường . Các hình thức bạo lực học đường . Nguyên nhân của BLHĐ . Hậu quả của BLHĐ . Cách phòng tránh BLHĐ . Nhận thức về BLHĐ của học sinh THPT . Khái niệm nhận thức . Đặc điểm tâm-sinh lý của học sinh lứa tuổi THPT . 31 CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Khái quát về địa bàn nghiên cứu và khách thể nghiên cứu . Tổ chức nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu tài liệu . 39 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phương pháp điều tra bảng hỏi . Phương pháp thống kê toán học. Phương pháp phỏng vấn sâu. Phương pháp quan sát . Tiến trình nghiên cứu. Mô tả mẫu nghiên cứu . 41 CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN . Nhận thức về khái niệm Bạo lực học học đường . Nhận thức về các hình thức Bạo lực học đường . Nhận thức về hình thức Bạo lực học đường về mặt thể chất . Nhận thức về hình thức Bạo lực học đường về tinh thần . Bạo lực về kinh tế (vật chất) . Nhận thức về các nguyên nhân của Bạo lực học đường . Nguyên nhân từ phía chủ thể (bản thân học sinh) . Nguyên nhân từ những tác động khách quan bên ngoài đến hành vi Bạo lực học đường của học sinh . Nhận thức về hậu quả của Bạo lực học đường đối với học sinh . Nhận thức về cách phòng tránh Bạo lực học đường . Nhận thức những cách phòng tránh từ phía học sinh . Nhận thức về vai trò của gia đình, nhà trường và xã hội để hạn chế bạo lực học đường. 93 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ . 111 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Tình trạng bạo lực học đường đã và đang bộc phát ở mức độ báo động và rất cần được xã hội nhìn nhận như là một tệ nạn cần phải “chống”. Có thể xem vấn nạn bạo lực học đường như những “cơn sóng ngầm”, bởi đâu đó trong môi trường giáo dục lại dấy lên những vụ việc học sinh gây hấn, hành hung lẫn nhau… Những xô xát tưởng chừng như rất trẻ con ấy trong thời gian gần đây đã trở thành một hiện tượng có khả năng lây lan rộng với mức độ ngày càng nghiêm trọng. Việc hàng nghìn vụ học sinh đánh nhau mỗi năm và tính chất vụ việc ngày càng nặng tính “côn đồ” đã ảnh hưởng tới tâm lý và sức khoẻ, thậm chí cả tính mạng của học sinh. Tại Hội thảo về giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức, lối sống, phòng chống tội phạm, bạo lực học đường do Bộ GD&ĐT tổ chức cuối năm 2009, Ông Phùng Khắc Bình- Vụ trưởng Vụ Công tác học sinh, sinh viên (Bộ GD&ĐT) cho biết: “Tình trạng học sinh phổ thông bỏ học (có trường hợp vẫn đang đi học) sống lang thang, thông qua Internet để kết thành băng nhóm sử dụng ma tuý, gây ra nhiều vụ gây rối trật tự xã hội, cướp tài sản có xu hướng tăng”. Bạo lực học đường không chỉ là những hiện tượng cá biệt mà giờ đây đã trở thành vấn nạn của toàn xã hội. Trên tất cả các trường học đều xuất hiện bạo lực học đường. Tuy mức độ có khác nhau nhưng cả thành thị và nông thông, cả đồng bằng và miền núi các vụ liên quan đến bạo lực học đường đều gia tăng đáng kể. Học sinh lứa tuổi Phổ thông trung học (16-18), luôn được gia đình, nhà trường và xã hội dành cho một sự quan tâm lớn, bởi các em chính là tương lai của đất nước. Trong bối cảnh văn hóa-xã hội có nhiều thay đổi hiện nay, các 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] em có điều kiện thuận lợi để học tập, vui chơi nhưng đồng thời cũng chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố dễ gây nên những hành vi sai lệch, phá vỡ những giá trị đạo đức và chuẩn mực xã hội. Đây là lứa tuổi bước đầu tiếp xúc đa dạng với thế giới xung quanh. Các em có nhu cầu cao trong khẳng định bản thân và có xu hướng thiên về bạn bè hơn là cha mẹ. Do vậy việc thiếu vắng sự quan tâm từ cha mẹ, hoàn cảnh gia đình không thuận lợi; sự lôi kéo, rủ rê từ nhóm bạn bè xấu; biện pháp giáo dục chưa hiệu quả của nhà trường và những ảnh hưởng tiêu cực khác từ môi trường xã hội… Là những nguyên nhân chủ yếu làm cho các em có những biểu hiện tiêu cực trong bạo lực học đường như: xô xát, gây hấn, lăng nhục bạn bè…, nghiêm trọng hơn có thể dẫn tới hành vi gây chết người. Hậu quả là nhiều em bị truy tố trước pháp luật và phải chịu trách nhiệm hình sự. Trong những năm trở lạ đây, các phương tiện thông tin đại chúng liên tục có những bài viết phóng sự về thực trạng học sinh Phổ thông trung học có những biểu hiện sa sút tinh thần, mờ nhạt về lý tưởng, yếu kém về đạo đức…. Thực trạng bạo lực học đường tăng cả về số lượng lẫn tính chất nguy hiểm. Ông Phùng Khắc Bình cho biết: “Thống kê từ 38 Sở GD&ĐT gửi về Bộ từ năm 2003 đến nay có tới hơn 8.000 vụ học sinh tham gia đánh nhau và bị xử lý kỷ luật”. Mỗi thời kỳ trong đời sống con người, sự phát triển về thể chất, tâm lý và nhân cách có những quy luật riêng. Lứa tuổi vị thành niên là giai đoạn phát triển rất cao về thể chất và có những biến chuyển tâm lý hết sức phức tạp. Chính yếu tố chưa hoàn thiện đó khiến cho các em trong lứa tuổi này thường bị khủng hoảng về tâm lý, dẫn đến những suy nghĩ và hành động sai lệch. Đi sâu vào nghiên cứu hành vi bạo lực học đường của học sinh là một vấn đề cấp bách và ngày càng trở nên cấp thiết trong thời đại ngày nay, khi con người được coi là động lực, là mục tiêu hàng đầu trong chiến lược phát 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] triển của mỗi quốc gia. Qua đó có thể thấy, giáo dục đạo đức cho thanh thiếu niên phải được đặt lên hàng đầu, nhằm giúp các em có được hiểu biết và cách nhìn nhận sâu sắc hơn về cuộc sống, nâng cao ý thức của các em trong học tập và rèn luyện vì mục tiêu xây dựng, phát triển đất nước tiến lên theo con đường chủ nghĩa xã hội. Các cơ quan ngôn luận đã tốn không ít giấy mực nhắc tới vấn đề bạo lực học đường. Một trong những nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường là yếu tố nhận thức. Việc phân tích nhận thức dẫn đến hành vi bạo lực học đường có ý nghĩa quan trọng giúp chúng ta có thể định hướng và đưa những giải pháp cụ thể để góp phần ngăn chặn triệt để hành vi bạo lực học đường. Với ý nghĩa đó, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Nhận thức của học sinh trường THPT Nguyễn Trường Tộ (TP.Vinh-Nghệ An) về vấn đề bạo lực học đường”. Nhằm góp thêm tiếng nói vào quá trình xây dựng một môi trường học đường lành mạnh. Mục đích nghiên cứu - Tìm hiểu nhận thức về vấn đề bạo lực học đường của học sinh trường THPT Nguyễn Trường Tộ (TP.