môc lôc Trang Trang phô b×a Lêi cam ®oan Môc lôc Danh môc c¸c tõ viÕt t¾t më ®Çu 1 Ch-¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ nguyªn t¾c hai 6 cÊp xÐt xö trong ph¸p luËt tè tông d©n sù 1. Kh¸i niÖm vµ ý nghÜa cña nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè 6 tông d©n sù 1. Kh¸i niÖm nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù 6 1. ý nghÜa cña nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù 12 1.
ý nghÜa chÝnh trÞ, x· héi 14 1. C¬ së cña nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù 17 1. C¬ së lý luËn cña nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông 17 d©n sù 1. C¬ së thùc tiÔn cña nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông 19 d©n sù 1.
Mèi quan hÖ cña nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö víi c¸c nguyªn 23 t¾c kh¸c cña luËt tè tông d©n sù 1. Nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö víi nguyªn t¾c ®¶m b¶o ph¸p chÕ 23 x· héi chñ nghÜa trong tè tông d©n sù 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Víi nguyªn t¾c b¶o ®¶m quyÒn b¶o vÖ cña ®-¬ng sù 24 1. Víi nguyªn t¾c tr¸ch nhiÖm cña c¬ quan, ng-êi tiÕn hµnh tè tông 25 1.
Víi nguyªn t¾c cung cÊp chøng cø vµ chøng minh trong tè 25 tông d©n sù Ch-¬ng 2: Néi dung c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt hiÖn 27 hµnh vÒ nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù 2. Tßa ¸n thùc hiÖn chÕ ®é hai cÊp xÐt xö 27 2. ThÈm quyÒn s¬ thÈm cña Tßa ¸n nh©n d©n 33 2. QuyÒn h¹n cña Héi ®ång xÐt xö s¬ thÈm 43 2.
HiÖu lùc cña b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh s¬ thÈm 47 2. CÊp xÐt xö phóc thÈm 52 2. ThÈm quyÒn xÐt xö cña Tßa ¸n phóc thÈm 53 2. QuyÒn h¹n cña Héi ®ång xÐt xö phóc thÈm 56 2.
HiÖu lùc cña b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh phóc thÈm 58 2. B¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cã hiÖu lùc ph¸p luËt bÞ xÐt l¹i theo thñ 60 tôc gi¸m ®èc thÈm, t¸i thÈm 2. B¶n ¸n, quyÕt ®Þnh d©n sù bÞ xÐt l¹i theo thñ tôc gi¸m ®èc thÈm 61 2. B¶n ¸n, quyÕt ®Þnh bÞ xÐt l¹i theo thñ tôc t¸i thÈm 62 Ch-¬ng 3: Thùc tiÔn thùc hiÖn nguyªn t¾c hai cÊp 65 xÐt xö trong tè tông d©n sù vµ kiÕn nghÞ 3.
Thùc tiÔn thùc hiÖn nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông 65 d©n sù 3. Kh¸i qu¸t thùc tiÔn thùc hiÖn nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö 65 trong tè tông d©n sù 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguyªn nh©n h¹n chÕ trong viÖc thùc hiÖn nguyªn t¾c hai 79 cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù 3. Mét sè kiÕn nghÞ nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ nguyªn t¾c hai 81 cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù 3.
KiÕn nghÞ vÒ hoµn thiÖn ph¸p luËt 84 3. Víi cÊp xÐt xö phóc thÈm 85 3. KiÕn nghÞ vÒ thùc hiÖn ph¸p luËt 87 KÕt luËn 90 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 93 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BLTTDS : Bé luËt tè tông d©n sù H§XX : Héi ®ång xÐt xö TAND : Tßa ¸n nh©n d©n TANDTC : Tßa ¸n nh©n d©n tèi cao TTDS : Tè tông d©n sù VADS : Vô ¸n d©n sù 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com më ®Çu 1.TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi XÐt xö vô ¸n d©n sù lµ ho¹t ®éng nhµ n-íc ®Æc biÖt vµ chuyªn biÖt cña Tßa ¸n nh©n d©n ®Ó b¶o vÖ c¸c quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña x· héi, tæ chøc vµ c¸ nh©n. Do vËy, yªu cÇu xÐt xö vô ¸n d©n sù (VADS) ph¶i b¶o ®¶m tÝnh ®óng ®¾n, chÝnh x¸c, ®óng ph¸p luËt vµ ®óng b¶n chÊt cña vô viÖc ®-îc gi¶i quyÕt.
Song trong thùc tÕ, xÐt xö VADS kh«ng ph¶i bao giê còng ®óng ®¾n ®em l¹i sù c«ng b»ng, b¶o vÖ ®-îc c¸c quyÒn vµ lîi Ých bÞ x©m ph¹m. Nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù (hay cßn gäi lµ nguyªn t¾c thùc hiÖn chÕ ®é hai cÊp xÐt xö) lµ mét trong nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n cña ph¸p luËt trong tè tông d©n sù (TTDS), tè tông h×nh sù vµ hµnh chÝnh. Nh»m ®¹t tíi môc ®Ých cao nhÊt lµ gi¶i quyÕt ®óng ®¾n c¸c vô ¸n, b¶o vÖ ®-îc c¸c quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p bÞ x©m ph¹m vµ ph¸p luËt ®-îc thi hµnh. Việc quy định hai cấp xÐt xử trong VADS lµ c¬ chÕ b¶o vÖ quyÒn con ng-êi trong TTDS.
C¸i quyÒn ®ã cã ®-îc b¶o vÖ hay kh«ng, ph¶n ¸nh b¶n chÊt cña Nhµ n-íc, b¶n chÊt cña ph¸p luËt vµ con ng-êi trong x· héi ®ã. ViÖc xÐt xö một VADS theo hai cÊp: XÐt xử lần đầu ở cấp sơ thẩm (cấp xÐt xử thứ nhất) vµ ®-îc tiÕp tôc ®-îc xÐt xö ë cÊp phóc thÈm (cÊp thø hai) nÕu cã kh¸ng c¸o, kh¸ng nghÞ, cßn nÕu kh«ng, b¶n ¸n s¬ thÈm cã hiÖu lùc ph¸p luËt vµ ®-îc thi hµnh sau khi hÕt thêi h¹n kh¸ng c¸o, kh¸ng nghÞ. ViÖc xÐt xö lµ ho¹t ®éng ®Æc thï cña Tßa ¸n, qua xÐt xö ph¸p luËt ®-îc b¶o vÖ, quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c¸ nh©n tæ chøc ®-îc ®¶m b¶o. Tuy nhiªn, trong bèi c¶nh n-íc ta chuyÓn tõ nÒn kinh tÕ tËp trung quan liªu, bao cÊp sang c¬ chÕ kinh tÕ thÞ tr-êng bªn c¹nh nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc cña viÖc ®em l¹i vÒ sù t¨ng tr-ëng, ph¸t triÓn v-ît bùc vÒ kinh tÕ th× nh÷ng t¸c ®éng tiªu cùc, nh÷ng mÆt tr¸i cña x· héi còng n¶y sinh, nh÷ng lo¹i téi ph¹m, tÖ n¹n x· héi gia t¨ng, nh÷ng m©u thuÉn tranh chÊp ph¸t sinh trong x· héi 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ngµy cµng nhiÒu vµ c¸c vô ¸n d©n sù Tßa ¸n gi¶i quyÕt còng trë nªn phøc t¹p.
§¸nh gi¸ ®-îc vÊn ®Ò ®ã trong t×nh h×nh x· héi míi, NghÞ quyÕt 08/NQ-T¦ ngµy 02/01/2002 cña Bé ChÝnh trÞ ®· ®Ò ra yªu cÇu: N©ng cao chÊt l-îng xÐt xö cña Tßa ¸n, cña ViÖn KiÓm s¸t t¹i phiªn tßa, ®¶m b¶o tranh tông d©n chñ víi luËt s-, ng-êi bµo ch÷a vµ ng-êi tham gia tè tông kh¸c. Khi xÐt xö Tßa ¸n ph¶i ®¶m b¶o cho mäi c«ng d©n ®Òu b×nh ®¼ng tr-íc ph¸p luËt, thËt sù d©n chñ, kh¸ch quan, ThÈm ph¸n vµ Héi thÈm nh©n d©n ®éc lËp vµ chØ tu©n theo ph¸p luËt; viÖc xÐt xö cña Tßa ¸n ph¶i c¨n cø chñ yÕu vµo kÕt qu¶ tranh tông t¹i phiªn tßa, trªn c¬ së xem xÐt ®Çy ®ñ, toµn diÖn c¸c chøng cø, ý kiÕn cña KiÓm s¸t viªn, cña ng-êi bµo ch÷a, c¸c ®-¬ng sù. Theo ph¸p luËt tè tông d©n sù hiÖn hµnh, viÖc xÐt xö VADS ®-îc tiÕn hµnh qua hai cÊp s¬ thÈm vµ phóc thÈm, bªn c¹nh ®ã cßn cã thñ tôc ®Æc biÖt lµ gi¸m ®èc thÈm vµ t¸i thÈm. Nh- vËy, theo nguyªn t¾c, mét vô ¸n nÕu ph¶i xÐt l¹i theo thñ tôc gi¸m ®èc thÈm vµ t¸i thÈm th× nhiÒu nhÊt còng chØ cÇn ®Õn ba phiªn tßa.
"Nh-ng thùc tÕ, cã nh÷ng vô ¸n ph¶i xÐt xö tíi 9 -10 phiªn tßa, c¸ biÖt cã vô ¸n ph¶i xÐt xö tíi 13 phiªn tßa" [21]. Thùc tÕ cho thÊy, viÖc thùc hiÖn nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö t¹i Tßa ¸n cã nhiÒu nguyªn nh©n ®· khiÕn vô ¸n ph¶i kÐo dµi vµ ph¶i xÐt xö nhiÒu lÇn, kh«ng nh÷ng tèn c«ng cña cña Nhµ n-íc, thiÖt h¹i tíi quyÒn lîi c«ng d©n vµ lµm xãi mßn lßng tin cña nh©n d©n vµo ph¸p luËt vµ c¬ quan xÐt xö. Tõ nh÷ng lý do trªn cho thÊy, nghiªn cøu nguyªn t¾c thùc hiÖn hai cÊp xÐt xö cña Tßa ¸n trong TTDS lµ vÊn ®Ò cÇn thiÕt. Do vËy, t«i chän ®Ò tµi: "Nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù" lµm luËn v¨n th¹c sÜ luËt häc.
T×nh h×nh nghiªn cøu ®Ò tµi Nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong TTDS lµ mét vÊn ®Ò khoa häc vµ thùc tiÔn, nã ph¶n ¸nh b¶n chÊt cña ph¸p luËt còng nh- tÝnh nh©n v¨n trong c¬ chÕ 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com b¶o vÖ quyÒn con ng-êi. V× vËy ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh, nhiÒu ®Ò tµi nghiªn cøu, nh-: "Nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö vµ viÖc ¸p dông nguyªn t¾c ®ã vµo viÖc tæ chøc Tßa ¸n c¸c cÊp" cña PGS.TS TrÇn V¨n §é; "Quan niÖm vÒ hai cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù n-íc ta" cña TS. Tèng C«ng C-êng; "Thùc hiÖn chÕ ®é hai cÊp xÐt xö - c¬ chÕ b¶o vÖ quyÒn con ng-êi trong tè tông d©n sù" cña TS. NguyÔn Quang HiÒn; "Mét sè vÊn ®Ò vÒ phiªn tßa s¬ thÈm" cña ThS.
NguyÔn ThÞ Thu Hµ; LuËn v¨n th¹c sÜ "Phiªn tßa phóc thÈm d©n sù theo quy ®Þnh cña Bé luËt tè tông d©n sù ViÖt Nam" cña Hoµng ThÞ BÝch H¶i. §©y lµ nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu kh¸i qu¸t vÒ c¸c c¸c gãc ®é vÒ nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö. §Æc biÖt luËn v¨n th¹c sÜ "C¸c cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù cña ViÖt Nam" vµ luËn ¸n "Ph©n cÊp thÈm quyÒn gi¶i quyÕt tranh chÊp d©n sù trong hÖ thèng Tßa ¸n ë ViÖt Nam trong giai ®o¹n hiÖn nay" cña TS. Lª ThÞ Hµ lµ nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu trùc tiÕp vÒ c¸c cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù.
Tuy nhiªn, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu nµy ch-a nghiªn cøu chóng d-íi gãc ®é cña luËt TTDS ViÖt Nam hiÖn hµnh. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu ®Ò tµi Môc ®Ých Môc ®Ých cña viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi lµ lµm râ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong tè tông d©n sù, néi dung nguyªn t¾c nµy theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt hiÖn hµnh, ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ thùc hiÖn nguyªn t¾c nµy. NhiÖm vô §Ó ®¹t ®-îc môc ®Ých trªn, viÖc nghiªn cøu tËp trung vµo nh÷ng nhiÖm vô sau: - Nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ hai cÊp xÐt xö cña Tßa ¸n trong TTDS. - Ph©n tÝch c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt hiÖn hµnh vÒ nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong TTDS.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Kh¶o s¸t thùc tiÔn thùc hiÖn nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö trong TTDS t¹i c¸c Tßa ¸n. - Ph¸t hiÖn nh÷ng v-íng m¾c, bÊt cËp cña c¸c quy ®Þnh vÒ nguyªn t¾c vµ vµ t×m ra c¸c gi¶i ph¸p cô thÓ nh»m hoµn thiÖn ph¸p luËt vµ n©ng cao hiÖu qu¶ thùc hiÖn nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö 4. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu §èi t-îng nghiªn cøu cña ®Ò tµi lµ c¸c vÊn ®Ò lý luËn vÒ nguyªn t¾c hai cÊp xÐt xö, c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt tè tông d©n sù ViÖt Nam vÒ nguyªn t¾c nµy vµ thùc tiÔn xÐt xö vµ tæ chøc xÐt xö ë cÊp s¬ thÈm, phóc thÈm trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y.