Chương 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VE QUYỀN: 'VÀ NGHĨA VỤ NHÂN THÂN CUA CHA MẸ VÀ CON. Một số vấn đề lý luận về quyền và nghĩa vụ nhân thân của cha me và con. LLL Khái niệm quyền và nghia vụ nhu than của cha me và con Quyển và ngtifa vụ nhân thân giữa cha mẹ và con la thuật ngữ pháp lý để chỉ những quyền gắn lién với bản thân mỗi con người, gắn lién với đời sống riêng tư của mỗi cá nhân Từ xưa đến nay, nói đến quyển va nghĩa vụ. nhân thân người ta thưởng liên tưởng đến những quyền có liên quan mật thiết đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân.
Một xã hội tiền bộ với nên tự do. én chủ cảng được mỡ rộng bao nhiêu thì con người cảng được tôn trong bay nhiều. Do đó, các quyển và nghĩa vụ nhân thén cũng được pháp luật quy định đây đủ, rổ rang hơn. Quyên vả quyền gắn liên với nghĩa vụ.
Quyển của cha ‘me trong sã hội hiện đại được thừa nhên chủ yêu nhằm tạo điều kiện để cha mẹ thực hiện các nghĩa vụ của mình đối với con Suy cho củng, trong các quyển của cha mẹ déu có yếu tổ nghĩa vụ va ngược lại, các nghĩa vu của cha. mẹ đều thể hiện quyền cha mẹ. Bởi vậy, Luật Hén nhdn và gia định năm 2014, khi mô tà quyển và nghĩa vụ nhân thân của cha me va con được tiép cân. theo tính chất “nghĩa vụ vả quyển” của quyền cha me cũng được khẳng định.
trong Công wie quắc tế vỗ quyền tré em ma Việt Nam lä một thành viên. Khi xây dựng chế định quyền va nghĩa vu nhân thân của cha me, nha lâm luật chỉ dựa vao sự tén tai cũa quan hệ cha me và con ma không phân biệt vào méi quan hệ giữa cha vả me của đứa trễ. Béi vay, con sinh ra tir quan hệ "hôn nhân hợp pháp, tử quan hệ hôn nhân tréi pháp luật, từ quan hệ chung sống như vợ chồng, thâm chi là từ các mỗi quan hệ tam bo, trái pháp luật của cha vả mẹ thi vẫn được bao dam các quyền và lợi ich hợp pháp, giữa các con vẫn. 10 có quyển va nghĩa vu ngang nhau trong quan hệ với cha me.
Tuy nhiền, vẻ phương dién thực hiện quyển và ngiấa vụ nhân thân cha mẹ, sự binh đẳng được quy định con không sống chung với cha me đưới một mai nha không thé đặt dưới sự kiểm soát, giám sát của cha mẹ cũng như không thé thụ hưởng, việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo duc của cha me trong củng những điều kiến. như con sống chung với cha mẹ. Bên cạnh đó, Bộ Ludt dân sự năm 2015 tại Điều 25 đã quy định về quyền nhân thân của cả nhân. Theo đó, quyền nhân.
thân lả quyền dan sự gắn liên với mỗi cá nhân, không thể chuyển giao cho người khác, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Việc sắc lập, thực hiện quan hệ dân sự liên quan đến quyền nhân thân của người chưa thành niền, người mắt năng lực hành vi dân sự, người có khó khãn trong nhân. thức, làm chủ hành vi phải được người đại điện theo pháp luật của người nay đồng ý theo quy định của Bộ luật dân ste và các luật khác có liên quan hoặc theo quyết định của Tòa án. Trên cơ sở Bồ Luật dân swe Luật Hôn nhân và gia định năm 2014 quy định quyển nhân thân trong quan hệ giữa cha me va con bao gồm ba nhóm: Quyên và nghĩa vụ của cha, mẹ và con mang tính chất tỉnh cảm, đạo lý, Quyên vả nghĩa vụ của cha, mẹ và con gắn với quyền công dân, Quyền đại điện theo pháp luật.
Các quy định nảy được xuất phát từ quy định gốc trong Tuật Dân sự. Quyên nhân thân lä một trong những chế định quan trong trong các Bộ luật đân swe ViệtNam như. Bộ luật dân sự năm 1995, Bộ luật dân sie năm 2005, Bồ luật ân sự năm 2015. Trai qua hai lẫn sửa adi, chễ định quyền.
nhân thân trong Bộ huật dân sự năm 2015 đã được hoàn thiện và có nhiều quy định cụ thé so với Bộ inật dn sự năm 2005 để giải quyết các vẫn dé bat cập trong thực tiễn áp dung cũng như yêu cầu cụ thể hoa Hién pháp năm 2013 về quyển con người, quyển va nghĩa vụ cơ bản của công dân, vé việc công nhân, tôn trong, bao vé và bảo dim quyển vẻ hôn nhân và gia định, trong đó có i quyển và nghĩa vu giữa cha me va con. Bồ Luật đân sựnăm 2015 đã quy đính về các quyển nhân thân của cá nhân từ Điểu 25 đến Điểu 39. Điểu 25 quy định: “Quyền nhân thân được quy định trong Bộ luật nảy lả quyền dân sự gắn. liên với mỗi cá nhân, không thể chuyển giao cho người khác, trừ trường hop luật khác có liên quan quy định khác”1 Con sinh ra không phụ thuộc vào tỉnh.
trang hôn nhân của cha, me déu có quyển và nghĩa vụ như nhau đôi với cha, mẹ của minh Cá nhân thực hiên quyền nhân thân trong hôn nhân va gia đính. theo quy định của Bộ Luật điên sie Luật Hôn nhân và gia đình và luật khác có liên quan. Theo quy đính của Ludt Hén nhân và gia đinh: năm 2014, cha me có nghĩa vu và quyển như: thương yêu con, tôn trongý kién của con; chăm lo việc học tập, giáo duc để con phát triển lảnh manh vẻ thé chất, trí tué, dao đức, trỡ thành người con hiểu thảo cia gia đính, công dân cỏ ích cho xã hội, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vê quyển, lơi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mat năng lực hảnh vi dân sự hoặc không có khả năng lao đông và không có tai sin để tự nuối mình, giám hộ hoặc đại điện theo quy đính của Bộ Lud diễn sự cho con chưa thành niên, con đã thảnh niên mắt năng lực hành vi dân sự, không được phân biệt đổi zử với con trên cơ sở giới hoặc theo tinh trạng hôn nhân của cha me, không được lạm dung sức lao đông của con chưa thảnh niên, con đã thành niên mắt năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động, không được xúi giuc, ép buộc con lâm viée trai pháp luật, trai đạo đức xã hội, cha, me có nghĩa vụ và quyển ngang nhau, cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thảnh nién, con đã thành nién mắt năng lực hành vi dân sự hoặc không có khã năng lao động và không có tải sản để tự nuôi minh; cha me có nghĩa vụ vả quyển giáo đục con, chăm lo va tạo điều kiên cho con học tập. Cha me tao điểu kiện cho con được ˆ 38 tude đn sự nữm 2015 (2015), ery xt vnfnn buulgyen-dnhsuBo- tan.
sống trong môi trường gia dinh dam âm, hòa thuận, lam gương tốt cho con vẻ. mọi mặt, phối hợp chất chế với nha trường, cơ quan, tổ chức trong việc giáo đục con; cha mẹ hướng dan con chọn nghệ, tôn trong quyên chọn nghề, quyền tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, van hóa, xã hội của con, cha mẹ có thé để nghị cơ quan, tổ chức hữu quan giúp đỡ để thực hiện việc giáo dục con khi gap khó khăn không thể tự giải quyết được. Đảng thời, theo quy định tại Điều 70 va Điều 71 Ludt Hồn nhân và gia inh năm 2014 thì con có các quyên và nghĩa vụ: Được cha me thương yêu, tôn trọng, thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp vé nhân thân vả tai sẵn theo quy định của pháp luất, được học tập và giáo dục, được phát triển lảnh mạnh về thể chất, trí tuệ va đạo đức, có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiểu thảo, phụng dưỡng cha me, giữ gin danh dự, truyền thống tốt dep của gia đính, con chưa thành niên, con đã thành niên mắt năng lực hảnh vi dân sự hoặc không có khả năng lao đông và không có tai sản để tw nuôi mảnh thi có quyển sống chung với cha me, được cha me trồng nom, nuôi đưỡng, chăm. sóc, con chưa thành niên tham gia công việc gia định phù hợp với lứa tuổi va không trái với quy định của pháp luật về bão vệ, chăm sóc và giáo dục trễ em, con đã thành niên có quyển tự do Iva chọn nghề nghiệp, nơi cử trú, học tap, nâng cao trình độ van hóa, chuyên môn, nghiệp vụ, tham gia hoạt đông chính.
trí, kinh tế, văn hóa, xã hội theo nguyện vọng va khả năng của minh Khi sống, cũng với cha me, con có nghĩa vu tham gia công việc gia định, lao động, sin xuất, tao thu nhập nhằm bao đảm đời sống chung cia gia đỉnh, đóng góp thu nhập vào việc đáp ứng nhu cấu của gia đình phù hợp với khả năng của mình, được hưởng quyển vé tải sẵn tương xứng với công sức đóng gdp vào tải sẵn của gia đình. Với những đặc điểm của nghĩa vụ và quyển vẻ nhân thân nói chung trong Ludt Hôn nhân và gia đinh, nghĩa vụ và quyên vẻ nhân thên của cha, mẹ 13 vả con để cập đến các lợi ich tinh thin, vật chất, sức khöe, tinh yêu thương gin bú giữa cha, mẹ và các con. Nghia vụ vả quyên vé nhân thân giữa cha, me và con được quy định tại Chương V, Ludt Hén nhân và gia đình năm 2014. Theo đó, pháp luất bão vệ quyển và lợi ích hợp pháp của cha mẹ và con.
Quyển và ngiữa vụ của cha mẹ va con theo quy đính của pháp luật được tôn trong và bảo vê. Do vậy, quyển vả ngiĩa vụ nhân thân cla cha mẹ và con được pháp luật bao hé” Nhu vay, quyền va nghĩa vu nhân thân của cha me và con la các lợi ích tinh thân, là tinh yêu thương gắn bó giữa cha, me và con trên cơ sở của yêu tổ tình căm, trang thái huyết thống va các quyền công dân, không có nội dung kinh: tế, không dinh giá được bằng tiền va không thể chuyển giao cho người khác. Đặc điểm quyén và nghia vụ nhân thâm của cha me và con ‘Voi bản chất là một bộ phận quyển dân sự, quyền và nghĩa vụ nhân thân của cha mẹ và con có day đủ các đặc điểm của quyển dân sự nói chung, Ngoài Ta, nó con mang một số đặc điểm riêng biệt nhằm phân biệt. Cu thể như.
Thứ nhất, quyền và ngiữa vụ nhân thân của cha mẹ và con mang tinh chất phi tài sản. Khác với quyền tải sản, đối tượng của quyền vả nghia vụ nhân thân của cha mẹ và con là một giá tr tỉnh thân, do đó, quyển va ngiữa vụ nhân thân của cha mẹ và con không, hiện bang vật chat, không quy đổi được thanh tiên va mang giá trị tinh thân.