CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VAN ĐÈ LÝ LUẬN VE THOA UGC LAO BONG TAP THẺ VÀ PHÁP LUẬT VE THOA UOC LAO ĐỘNG TAP THE 11. Một số vấn đề lý luận về thỏa ước lao động tập thể ặc điểm của thỏa ước lao động tập thể Tay theo từng thời kỳ, từng nơi ma TULDTT có những tên gọi khác nhau. tap hop khế tớc, công đồng hiệp tước lao đông, hợp đồng lao động tập thể, TƯLĐTT. Nhưng xét vẻ thực chất TULDTT là những quy định nội bộ của doanh nghiệp, trong đó bao gém những thỏa thuận giữa tập thể lao động và.
NSDL về những vấn dé có liên quan đến quan hệ lao đồng Theo khuyến nghị số 01 về Thỏa ước tập thể được thông qua ngày 06/06/1951 của Tổ chức lao động quốc tế thi: Thỏa ước tập thé được hiểu là. “mọi thỏa thuận bằng văn bản về những điền kién lao động và sử dung lao động. được Ins kat giữa một bên là một người sit dung lao động, một nhỏm người sit chung lao đồng hoặc một hay nhiễu tổ chức của người sử dung Ìaoo đông với một bên là một hoặc nhiều tổ chute đại điện của những người lao đông và nễu không số các lỗ chức đô, thi đô là các đại diện của những người lao động hữu quan “được lo bẫu ra hay iy quyén đúng mite theo pháp luật quốc gia "2 Các quốc gia khác nhau trên thể giới như Mỹ, Nhat, EU hấu như déu có một cách hiểu về TULDTT, đó là TƯLĐTT ta văn bản thỏa thuận được ký kết giữa một bên là NSDLB (hoặc tổ chức giới chủ) với bên kia là công đoàn (hoặc một số tổ chức công đoàn hoặc đại dién của bên lao đông) nhằm đưa ra các điều kiện lao động cũng như một hệ thông các quy tắc điều chỉnh mỗi quan hệ giữa NSDLD va tập thé lao đông (ma thông thường được dai điện béi tổ chức công đoán) 3 "he Hiquyễxngsố91 về Thế wc tp tl đc thing gu ngiy 06/6/1951 cia Tổ đức ho động quốc ` Boing Thị Mah G011), Tae ức ho đồng tập - nguên cửa vi so sinh gia pip ito động Vat ‘Naunva Day Điện, Luận fn tiiLoộthọ, Đườngđụ học Loit Ha Nộitr 14 Tại Việt nam, sắc lệnh số 20/SL ngày 12/03/147 của Chỉnh phủ Việt Nam dan chủ công hia đã dé cập đến TƯLĐTT dưới tên gọi “tap hợp khể ước", tiếp đến Luật công đoàn năm 1957 vả Nghị định số 172-CP ngày 21/11/1963 của Hội đồng Chính phủ dé cập với tên gọi “Hợp đẳng tập thể'*. Do nhận thức chưa 6 thực chất của vẫn dé TULDTT và do những khó khăn trong sản xuất và quản.
ý, năm 1978 trở di phong trdo ký kết hợp đồng tập thể giảm dn và bị lãng quên sau đó. Từ năm 1986, thưc hiện đường lối đổi mới, nên kinh tế chuyển sang vận hành theo cơ chế thị trường, đa thành phan kinh tế, đa hình thức sở hữu, hình thành thị trường lao động, quan hệ chủ - thợ xác lâp và vận hảnh theo cơ chế của quan hệ lao động, theo đó nội dung vé TƯLĐTT đã được đưa vào BLLĐ 1994 theo quan điểm của nên kinh tế thị trường và liên tục được hoàn thiện trong các lân ban bảnh sau. BLD 1994 quy đính: “Hióa ước lao động tập thé là văn bản thỏa thuận giữa tập thé lao động và người sử dung lao động về các điều kiện lao đông và sie dụng lao động. quyén lot và nghita vụ của hai bên trong quan hệ lao đông", đến BLLĐ 2012 quy định TULDTT là “vấn bản thỏa thuận giữa tập thể lao đông và người sử dung lao động về các điều kiện lao động mes hai bên đã dat được thông qua thương lượng tập thé” Và Bên BLE 2019 quy định: "théa ước lao động tập thé là thỏa thuận đạt được thông qua thương lượng tập thé và Được các bên ký RẾt bằng văn bẩm ” Đây là những bước sửa đỗi, bd sung tiền bộ, lâm cho khái niệm vẻ thỏa ước ngày cảng hoàn thiện Nếu như ở khái niêm thỏa tước trong BLLĐ 1994 chủ yêu để cập đến kết quả là thoả ước được ký kết với nội dung vé các điểu kiên lao động và sử dung lao động, quyển lợi và nghĩa vụ của hai bên thì đến BLLĐ 2012 đã đề cập đến qua trình đạt được kết quả, đó là “hông qua thương lượng tập thé”, điều này bảo đâm cho TƯLĐTT được ký kết được thực chất, xuất phát từ yêu câu thực sw của các bên.
Và đến BLLĐ 2019 tiếp tục mỡ rộng thêm, đó là không giới han nội dung kết quả đạt được thông qua ‘Lat Căng đoàn nim 1957 và Nghị đạh số 172-Cp ng 2U11963 cin Hội đồng Cab phủ bạn hàn: ‘alu wanton vì ch độ ký kế hp đồng tp Od ở các inghệpnhì nước 0 thương lượng là các điều kiện lao động ma cỏ thé là tat cả những vấn để có thé dat được thỏa thuận trả Không trải pháp luật $ Như vay TULDTT chỉ ra đời khi có đủ 2 điều kiện: ~ Các bên tiền hành thương lượng tập thể theo đúng chủ thể, nguyên ta nội dung, quy trình thương lượng tập thể, - Thương lượng đạt kết qua/thurong lượng thảnh, tức là các bên thỏa thuần. và thống nhất được nội dung thương lượng và đạt được tỷ lệ nhất đính người được lây y kiến đồng y. Từ những phân tích trên có thể đưa ra khái niệm TƯLĐTT là những quy định nội bộ của doanh nghiệp, trong đó bao gồm những théa thuận giữa một bên 3a tổ chức đại điện NLD với một bên lả NSDLĐ về những vấn để liên quan đến quan hệ lao động, Bên NSDLD có thé lả NSDLĐ hoặc đại điện tổ chức đại diện của NSDLĐ có đủ năng lực ký kết TULDTT. Bên NLD bao giờ cũng là tổ chức.
đại điện NLD. Trong đó, tổ chức đại điện NLD có thể 1a tổ chức công doan hoặc. tổ chức do NLD cử ra. Nội dung của TƯLĐTT gồm những vấn để về điều kiện lao đông, điều kiến sử dung lao động, quyển và nghĩa vụ các bên hoặc vẻ mỗi quan hệ hop tác giữa NSDLĐ và tổ chức đại điện NLÐ mà các bên đưa ra thương lượng và đạt được kết quảế 11 Dac điểm của TƯLĐTT: TULDTT có những đặc điểm sau đây: ~ Tinh hop đồng: Tinh hợp đồng thể hiện thỏa ước được hình thành trên cơ sở su thương lương, théa thuận giữa tập thé NLĐ và NSDLĐ.
TƯLĐTT là théa thuân giữa các chủ thể tham gia thương lượng tập thé. Để đạt được thôa thuận nay, các bên tham gia phải thực hiện đảm phản, théa thuận theo đúng các nguyên. tắc theo quy định pháp luật. Trong đó, nguyên tắc quan trọng nhất la nguyên tắc Tit Day Tầm, Đỗ Thị Dụng, Bí Thị Hỏi Phượng, Doin Win Trường, Nguẫn Tin Ding đồng dã ‘iin 2021), Bn ig đâu ớt cũa 39 ude Lao ng nửm 2079, NK Lao động, Ht NG, 210 ‘ning Đị học Loật Hà Nội 2020, Gao eth Lait Lao dng Vật Nam Tip 13005 Công an hin din, BANGLE nu tt nguyện.
Sự thỏa thuận được ác lập bằng văn bản qua ý chí tự nguyện của các bên. ~ Tĩnh guy pham: Tính quy phạm của TƯLĐTT thể hiện qua những yêu tổ su "Vẻ nội dung, TULDTT là sự cụ thể hóa các quy dinh của pháp luật cho phù hợp với điều kiện, khả năng thực tế của đơn vị. Vi vây, nội dung của TULDTT thường được xây dưng dưới dạng các quy phạm, theo từng điều khoăn thé hiên quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên trong quan hệ lao động như. Việc lam, tién lương.
'V hiện lực,TƯLĐTT có hiệu lực trong toàn bộ đơn vi sử dụng lao động, Các nội dung có tính chất bất buộc thực hiện đối với các bén tham gia théa thuận và ký kết, thậm chí nội dung có phạm vi diéu chỉnh tương đối rộng như trong doanh nghiệp, trong ngành. Mặt khác, TƯLĐTT la thỏa thuận kỹ kết giữa nhiều người đại diện cho NLB, NSDLĐ nên khi một tỷ lệ nhất định NLD không đồng ý với TULDTT thì vẫn phải thực hiện theo thỏa ước, vi trên thực tế người nảy đã ủy quyên cho tổ chức đại diện hoặc người đại điện của tổ chức đại điện ký kết TƯLĐTT Vé trình tự ký kết, TƯUĐTT được sác lập sau khi thương lượng tập thé thành công và đạt tỷ lệnhất định người được lay ý kiến đẳng ý (thường phải la tỷ lê qua bán) ở đây thương lượng tập thể cũng có các quy trình td chức riêng, các nguyên tắc riêng ma pháp luật quy định, các bên déu phải tuân theo ma không được phép làm trải. Sau khi sắc lập thỏa thuận thánh công thi TULDTT cũng phải được gửi tới vả chịu sự quản ly của cơ quan Nha nước có thẩm quyền, trong "hi đổi với các hop đẳng bằng văn bản chỉ cin lập thành sé bản tương ứng với số người giao kết va mỗi bên giữ một ban’, ~ Tĩnh tập thé: tính tập thé được thể hiện ở chủ thể đại điện thương lượng, ký kết va nội dung của TULDTT. Vẻ chủ thể, một bên của TƯLĐTT bao giờ Phan Thị Tươi Hayin chủ biên 2014), Họp đồng lo đồng thin hóc ho động tập vi gi quyết tru.
chấp lo động vo quy Ảnh củ pháp hit Viet Nga, NOW Tư áp, Ha Nội g 108,10 1 cứng 1a đại điện của tập thể lao đông. Pháp luật nước ta thừa nhận tổ chức công. đoàn là đại diện chính thức cho tập thé lao động trong tham gia thương lượng và ký kết TƯLĐTT với NSDLD. Vé nội dung, các théa thuận trong TƯLĐTT bao giờ cũng liên quan đến quyền, nghĩa vụ va lợi ích của tập thé lao đông trong đơn vị 1.
Phân loại thỏa ước lao động tập thể * Căn cứ vào phạm vi thương lượng tập thể: - Thỏa ước cấp doanh nghiệp. Đây lả loại TULDTT được ký kết giữa một hoặc nhiều tổ chức đại điện NLD trong đoanh nghiệp với NSDLĐ về các điều kiên lao động mã hai bên đã đạt được thông qua thương lượng tap thể ở phạm vi doanh nghiệp, Trong các loại thoả trớc lao động tập thể th loại thoả ước tập thể doanh nghiệp là loại phố biển nhất ở các quốc gia đang phát triển Do chỉ trong phạm vi đoanh nghiệp nên các bên cũng có sự hiểu biết lẫn nhau do do dé đạt được những thoả thuận chung khi thương lượng tập thể. + TULDTT một doanh nghiệp: Ở Việt Nam, thoả ước lao động tập thé chủ yêu được kí kết trong pham vi một doanh nghiệp, áp dung cho NSDLĐ và tập thé lao động của doanh nghiệp đó. + TULDTT nhiêu doanh nghiệp.
nêu nhiêu doanh nghiệp có các điều kiện lao đồng, sử dụng lao đông tương ding, có thé kí kết loại TULDTT có nhiễu doanh nghiệp. TƯLĐTT có nhiễu doanh nghiệp là loại TULDTT mới được quy định bỗ sung trong BLLĐ 2019.