CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VE GIAO KET HOP DONG DÂN SỰ: 111. Khái niệm hợp đồng va giao kết hợp đông dân sự theo pháp luật 'Việt Nam hiện nay + Khải niệm giao dich dân sie ‘Theo quan niệm của pháp luật dân sự hiện hảnh, giao dich dân sự được: tiểu là hậu qua của sự xác lập, thay đổi hoặc kết thúc quyền và ngiĩa vụ dân. sư của những chủ thể tham gia quan hệ pháp luật dân sự. Vi vậy, cản nhân thức được giao dịch dân sự bản chất là sự thông nhất giữaý chí và sựbảy t ý chí.
Thông thường, những giao dich dân sự thực chất lá các hảnh động có ý thức của những chủ thé để thực hiện đồng thời một hoặc nhiều nghia vụ. Do đó, giao địch dân sự thể hiện tính chất ý chí cao giữa những các chủ thể tham gia vào giao dịch dân sự, với các muc dich va động lực nhất định Khi có giao dich dân sự, ý chí của các chủ thé - tức là mong muôn va nguyện vọng cá nhân bên trong của ho - được biểu hiện ra bến ngoài thông qua nhu céu sn suất hoặc tiêu dùng Tuy nhiên, trong giao dịch nay, ý chí của các chủ thể cũng phải được thể hiện một cách rõ rang thông qua các. phương thức giao tiếp va trao đổi thông tin để các chủ thể khác của giao dich có thể hiểu đượcý chi nảy một cách cụ thể. Từ đó, có thé thay ring việc đông.
nhất ý chi và phương thức biểu hiện ý chí 1a một trong những yéu tổ quan trong của một giao dich dân sự. Trong trường hợp không có sự nhất quán giữa ý chí va sự biểu hiện ý chi, giao dich dân sự có thé bị sai lệch muc đích va do đó, cỏ thể bi võ hiệu hoặc tuyên bổ vô hiệu toàn phan, Xét vẻ mục đích của giao dich dân sự, né nhằm đạt được các lợi ich má các bên muôn khi ký kết hợp đồng, Mục đích thực chất của giao dịch dân sự lá những hậu quả pháp lý phat sinh từ việc thực hiện giao dịch theo mong muốn của các bên. Do đó, từ góc nhìn của khoa hoc pháp lý, mục đích của giao dich dân sự luôn mang tinh, pháp lý va thông thường mục tiêu nảy chỉ được thực hiện khi các bên tuân theo nghĩa vu đã thỏa thuận và tuân theo quy định của pháp luật. Xét về động cơ xác lập giao dịch, nó có thể hiểu là nguyên nhân thúc đẩy việc ác định hoặc tham gia vào các giao dịch Khác với mục tiên, động cơ không mang tính pháp lý.
Vi vay, trong trường hợp không tai nào dat được động cơ ban đầu trong quá trình xác lập giao dịch, điều này không ảnh hưởng. tới tính hiệu lực của hợp ding Tuy nhiên, cách sác lap đồng cơ tùy thuộc theo loại hợp đồng và nhu cầu của mỗi bên. Đồng thời, động cơ phải do các bên zác lập và có tinh pháp luật. Trong tỉnh huông này, động cơ như một phân cia hop đồng và là một thảnh phân không thé thiểu của giao dich dân sự.
"Tổng quát lại, trong xã hội hiện nay, giao địch dân sự diễn ra hang ngày. và hang giờ. Do đỏ, giao dich dân sự đã trở nên phổ biển và thông dung hon bao giờ hết. Đây là căn cứ thường xuất hiện nhất trong các căn cứ liên quan đến việc phát sinh, bién đổi va chim đứt quyén và ngiữa vụ dân sự Nó cũng lả một công cu pháp lý quan trong trong việc thực hiên các giao kết và hop tác dân su, cũng như trong chuỗi chu ky chuyển giao tai sản hoặc cung ứng địch vụ để đáp.
‘ing nhu câu ngày cảng tăng va da dang trong quá trinh lich sử xã hội của nhân. Điều nay đặc biệt quan trong khi thể giới ngày nay ngày cảng coi trong vai trò cia yêu tô pháp luật trong việc quản lý và điều hành toàn câu. Đôi với Viet Nam, với nền kinh té sản xuất hàng hóa theo cơ chế thi trường, thông qua các giao dich dân sự, các chủ thể có thể dé dang đáp img nhu câu sẵn xuất, kinh doanh và các niu câu khác trong cuộc sống hang ngày của mình Đông thời, dim bao được trật tự xã hồi tốt cũng như quyền lợi của ‘ban thân va các bên liên quan trong giao dich. Giao dich dân sự là một sự kiên pháp lý ma có thé là việc lí kết hợp đẳng hoặc tiễn hành hành vi pháp lý một cách đơn phương, Mục tiêu của các 10 ‘bén liên quan trong việc thiết lập hiệp đồng là tao ra những tác dng pháp lý cu thể Khi các chủ thể thiết lập giao dich dân sự, mục đích cia họ nhằm tao za những lợi ích chính đáng ma cả hai bên mong muốn Để đạt được mục đích nảy, các chủ thể chỉ có thể thành công khi cả hai bên tuân thủ nghĩa vụ của ‘minh theo sử théa thuận vả quy định pháp luật.
Trong qua trình thiết lập giao dich, cả hai bên mong muốn đạt được mục tiêu đã để ra. Tuy nhiên, không. phải lúc nào cả hai bên cũng có thể thảnh công trong việc dat được mục tiêu đã đêm Cac loại giao dich dân sự Có 2 loại giao dich dan sự. - Hanh vi pháp lý đơn phương là một loại giao dich theo đó một bên thể hiện ý chi để xác lập, thực hiện, thay đổi hoặc hủy bö quyên lợi và nghĩa vụ.
Thông thường, hanh vi pháp lý đơn phương chi tuân theo ý chỉ của một bên duy nhất (ví du như lập di chúc hoặc khước tử tài sản). Tuy nhiên, cũng có trường hợp nhiêu bên đồng thời tham dự vào một giao dich (ví dụ hai người hoặc tập thé nhân tiên thưỡng,. Trong nhiều trường hợp, hậu quả pháp lý của hành vi pháp lý đơn phương chỉ ay ra khi có người khác đáp ứng được các điêu kiện do bên tién hành giao dich đưa ra. Những người này chỉ khi théa mấn các điểu kiến mới có trách nhiệm thuộc về bên tiến hành giao địch (như việc cam kết tiên thưởng hoặc thi có giãi.
Hành vi pháp lý đơn phương là một loại giao địch va do đó cần tuân theo các điều kiện hiệu lực của giao dich dân sự về nội dung và hình thức (theo Biéu 122 của Bộ luật Dan sư năm 2015). Vi dụ: Lập di chúc chung Trong nhiều trường hợp, han vi pháp lý đơn phương chỉ mang lại hậu quả pháp lý khí có điều kiện rằng chủ thể đã tỏ ý muốn thông qua va bên kia. để thực hiện dé tao ra ngiấa vụ theo ý muốn cia bên tõ ý đơn phương " ‘Vi dụ: Phát sinh nghĩa vụ trả lương. - Hợp đồng dân sự: Căn cử Điều 388 của Bộ luật Dân su năm 2015 quy định về Hop đồng dân sự, đó 1a một sự théa thuận giữa các bên liên quan để xác lập, thay đổi hoặc châm dứt quyển va nghĩa vụ din sự.
‘Hop đông dân sự là loại giao dịch phổ biến và thường xuyên diễn ra trong cuộc sống hàng ngày. Thông thường, hop đồng chỉ có hai bên tham gia ‘va được thé hiện qua sự thông nhất ý chí của các chủ thé trong một méi quan ‘hé cụ thể như mua bán, cho thuê và còn nhiều loại khác. Tuy nhiên, cũng có. những trường hợp hợp đồng có nhiều bên tham gia như tổ hợp tác, gia đình Mỗi bên trong hợp đồng có thể có một hoặc nhiều chủ thể liên quan Trong hợp đồng nảy, ý chí của một bên yêu cầu phat được phân ánh qua việc nhận được sự tương ứng từ bên kia dé tạo ra sự thống nhất ý chi giữa các bên va từ đó mới xac lập được hop đồng.
Do vây, Hợp đồng dân sự là một sự thỏa thuận ý chi giữa hai hoặc nhiều. ‘ben về việc sắc lâp, thay đổi hoặc chấm đứt quyển va nghĩa vụ dân sự “Thỏa thuận" không chỉ là nguyên tắc mã còn là đặc điểm chung của hợp đồng dân sử và được thé hiện trong tat cả các giai đoạn của quả trình hop đồng- từ việc ký kể, thực hiện hoặc điểu chỉnh cho tới chấm đứt hop ding Vi du: Hợp đẳng mua bán xe đạp. Khái niệm hợp đồng Như đã phân tích ở trên, hop đồng là một dạng cia giao dịch dân sự trong đó là sự thöa thuận ý chí giữa các bên nhiim thiết lập quyền và ngiĩa vụ. Hợp đồng xuất hiện thi có sự nhất tí giữa các bên để zác định quyền vva nghĩa vu pháp lý của mình.
Luật Justinian đã quy định rằng nghĩa vụ phát sinh tit một hợp đồng đôi hỏi chúng ta phải trả cho ai đó một khoản tiên hay một giá tri khác tương đương. Quy định nay đã tao ra cơ sở cho ý niêm cốt lõi của hợp đồng là sự thöa thuận để thực hiên trách nhiệm giữa céc bên tham gia. Theo luật của thánh phổ hoặc bang, hợp đỏng la một thỏa thuận giữa hai bên hoặc nhiều bên để thực hiên một giao dịch. Hành động nay phải tuân theo các quy tắc va điều kiên được quy đính trong hợp đẳng.
Nếu bat kỳ bên nào không tuân theo điều kiên của hợp đông, họ có thé bị buộc phải trả một khoản tién hoặc thiệt hại khác cho bên Jaa. Một vi du phổ biển của hợp đồng là hop đồng lao động. Khi người lao động ký kết hợp đồng lao đông, người lao động đã cam kết thực hiện các nhiệm vụ được giao và tuân thủ các quy tắc được chỉ định trong hợp đẳng. Nêu không thực hiện đây đủ các nhiêm vụ giao cho người lao động hoặc không tuân thủ quy tắc của hợp đồng, người lao đông có thé bị sa thải hoặc buộc phải trả một khoản tiền phạt.
Vi vay, hợp đồng là một phan quan trong của luật pháp vả được áp dụng rông rãi trong các lĩnh vực khác nhau như thương mại, tai chính, bat động sản va hôn nhân. Việc hiểu ré va tuân thủ. các quy định cia hợp đồng là rất quan trong dé đảm bão sự hỏa hợp giữa các "bên và tránh những tranh chấp pháp lý không cân thiết Ở Việt Nam, ngay từ Pháp lệnh về hop dong dan sự năm 1991 các nha lâm luật đã xác định rằng Hợp đông dân sự là thöa thuân giữa các bên để thiết lập, thay đỗi hoặc cham đứt quyên vả nghia vụ trong việc mua bán, thuê, vay, cho mượn va tăng tai sản, làm hoặc không lam một công việc hay cùng cấp dich vụ, hoặc các thöa thuân khác trong đó it nhất một bến nhằm đáp ứng nhủ. cầu sinh hoạt vả tiêu ding? Mặc di vậy, việc liét ké chỉ tiết có thé gây ra tinh trang thiểu sót.
Vì lý do nay, Bộ luật Dân sự năm 2005 đã đưa ra một dinh nghĩa tổng quát hơn tại Điều 388.