CHƯƠNG 1. MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE TRÁCH NHIEM BOI THUONG THIET HAIDO VIPHAM HOP BONG 141. Khai quát chung về trách nhiệm bồi thường thiệt hai do vi phạm hợp đồng, "Trong cả lý luận pháp luật va thực tiễn giao dich dân sự, quy định về trách nhiệm béi thường thiết hại trong hợp đồng luôn có vai trò quan trọng Vẻ mặt lý thuyết, đó là sự cụ thể hoá các nguyên tắc bình đẳng, tự do ý chi, thiện chỉ, rang buộc của hợp đồng và lý thuyết vẻ lỗi và thiệt hai trong trách nhiệm dân sự Vé mặt thực tiễn, đây là cơ chế pháp lý nhằm nâng cao trách nhiệm cia các bên trong việc thực hiện cam kết, ngăn chăn hành ví sâm phạm, đẳng thời đảm bão khắc phục thiệt hai hoặc rũi ro pháp lý khác phát sinh khi ‘vi pham hợp đồng. LLL Khái niệm và đặc điểm của trách nhiệm Bỗi thường thiệt hại do vi phạm hop đẳng LLL “Khải niệm vi phạm hợp đồng Theo tử điển Tiếng Việt “vi phạm)” là “không tudn theo hoặc làm trái lại những điều quy đimi" Ì Theo đỏ, có thé thay ring khi một bên không tuân thủ hoặc kam khác với những gi ma các bến quy định trong hợp đồng được goi là vi pham hợp đồng Dưới góc độ khoa học pháp lý: Vi pham hợp đồng có thé được hiển 1a "hành vĩ cũa một bên đã xữ sự trái với những guy ainh cũa pháp luật hoặc trải với nội dung đã cam Rết"”.
Vi du như vi pham ngiữa vụ thanh toán, vi Hing hệ G009), đổn tổng Vit, NHB Đi Tống we 112 Nowen Ta Dong 2001), Ap dmguichalsim hợp ồng song khh dow, NO Chih gle gá, #393 phạm điều khoản vẻ chất lương, yêu câu kỹ thuật của hang hoa, dich vụ, vi phạm điều khoản về thời han thực hiện hợp đồng, Như vay, từ quan điểm trên cho thấy, các bên phải thực hiện đúng nội dung đã thoả thuận trong hop đẳng, việc không thực hiên hoặc thực hiển. không đúng nghĩa vu tức là vi pham nghĩa vụ. Theo quan điểm của tác giã, ‘vi phạm hợp đằng là việc một bên trong quan hệ hợp đẳng Riông thực hiện Hoặc thực hiện không đúng, không đủ ngiĩa vụ phát sinh trong hợp đồng Nhận thay, việc thực hiện trái nội dung đã cam kết có thé là việc không thực. hiện, hoặc có thực hiện nhưng thực hiện không đủ ngiĩa vu cũng được xem la hành vi vi phạm.
1112 “Khải niệm trách nhiềm do vi pham hợp đồng Bên cạnh đó, thuật ngữ "tách nhiệm” lä một thuật ngữ được sử dung khá phổ biến với nhiều nghĩa khác nhau theo cả nghĩa tích cực va tiêu cực Ngiĩa tích cực là một quan hệ pháp luật về nghĩa vu, tức là nói dén diéu pháp uất yêu cầu phải lâm trong hiện tại hay tương lai”. Theo ngiĩa tiêu cực, tức là nói đến hậu quả bất lợi phải gảnh chịu do han vi vi phạm pháp luật. Theo từ điển Tiếng việt, “Trách nbiém” 1a phân việc ma minh phải lâm tròn và nếu. không tốt thi phải gánh chiu hậu quả hoặc là những đồi hỗi ma mình phải lâm tuân thủ về những điều mà mình đã hứa hẹn, đã cam kết, và nêu lam sa thì trình phải gánh chịu hậu quả Trách nhiệm được nói đến ở trong luận văn này sé được nghiên cứu.
theo hướng là hậu quả bat lợi phải gánh chịu do có hảnh vi vi phạm pháp luật. Do đó, trách nhiệm pháp lý chỉ xuất hiện khí thực té có xảy ra vi phạm pháp uật, néu không có han vi vi pham pháp luật thì sẽ không được truy cứu trách nhiệm pháp lý. 9 Trên cơ sở mối quan hệ giữa trách nhiém pháp ly và các ngành luật, ‘rach nhiệm pháp lý được chia thành: trách nhiệm hình sự, trách nhiệm hảnh chính, trách nhiệm kỷ luật, trách nhiệm dân sự và trách nhiệm vất chất. Mỗi loại trảch nhiệm pháp lý duoc xây dựng trên nguyên tắc pháp lý riếng biết, đặc thu và có những được điểm khác nhau cơ ban.
Những đặc điểm chung của. trách nhiệm pháp lý đó la mét hình thức cưỡng chế Nha nước, ap dụng đổi với những chủ thể vi phạm pháp luật, các cơ quan Nha nước có thẩm quyên sé sử dụng một số biên pháp chế tai nhất định do luật định, buộc người vi phạm pháp luật phải chịu hau quả bắt lợi. Trách nhiệm do vi phạm việc thực hiện hợp đẳng là một loại trách nhiệm dân sự nên có thể hiểu nó cũng lả hậu qua bat lợi vé vật chat ma bên vi pham nghĩa vu phải chiu do không thực hiện hoặc thực hiện không đúng ngiĩa vu trong hợp đồng đổi với bên bi vi pham Do đó, nó có những đặc điểm chung của trách nhiệm dân sự. Bên cạnh đỏ, trách nhiệm do vi phạm.
việc thực hiện hợp đông còn có những đặc điểm riêng: ‘rach nhiệm do vi pham việc thực hiện hop đồng luôn gắn với sự tôn tại của Hợp đông dân sự và hợp dong nay đang có hiệu lực. đẳng có hiệu lực nay sẽ được pháp luật thừa nhận va bao về Thứ hai, trach nhiệm do vi phạm việc thực hiện hợp đồng chỉ phát sinh khí có hành vi vi phạm viée thực hiên hop đẳng. Hanh vi vi phạm có thể là hành vi không thực hiện hoặc thưc hiên không đúng nghĩa vụ ghỉ trong hợp đồng Thứ ba, trảch nhiệm do vi phạm việc thực hiện hợp đồng chỉ có thé phat sinh giữa các chủ thể tham gia trong quan hệ hop đồng. Khi một bên vi phạm việc thực hiện trong hợp đồng thi bên nảy phải chu những hậu quả bat lợi về vật chất đối với bên bị vi phạm.
10 Trách nhiệm bồi thường thiệt hai là việc bên vi phạm có trách nhiềm ti thường những thiệt hại mà bên vi phạm phải gánh chu theo quy định của pháp luật khi bên vi phạm không thực hiến hop đông. Đây la một trong những loại trách nhiệm pháp lý thường được các bên chủ thể tham gia hop đẳng lua chon nhằm bi đấp tôn thất mà bên có liên quan phải gánh chịu do bên kia vi pham hợp đẳng Điều 1392 Bộ luật dân sự Pháp quy định “Bắt cứ hành vi nào của một người gậy thiệt hai cho người khác thi người đã gây thiệt hat do lỗi của minh phd bôi thường thiệt hai Theo từ điển Luật hoc thì béi thường thiệt hại có thể hiểu 1a inh tte trách nhiềm dân sự nhằm buộc bên có lành vi gập ra thiệt hat phải khắc pime hậm qua bằng cách đền bù các thất về mặt vật chất và tôn thất về Tĩnh thân cho bên bị thiệt hại “^ Trách nhiệm bôi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng về ban chất Ja sự cụ thể hóa bản chất pháp lý của hợp đồng - sự trao đổi, thöa thuận. giữa các bên, tạo ra hậu quả pháp lý và lam phát sinh quyển, nghĩa vụ dân. sự Trong khi đó, theo khoản 2 Điều 307 Bộ luật dan sw năm 2005 quy.
định: “Trach nhiêm bôi thường thiệthat về vật chất là trách nhiệm bù đắp những tén thắt vật chất thực tổ cô thé quy ra tiền, và thực tế bị mắt hoặc gicim thu nhập ”. Cụ thé: Cũng giống như các nghĩa vụ din sự theo hop đồng khác, việc xác lép, thực hiện hoặc chấp dứt trách nhiệm béi thường sẽ do các bên trong hợp đồng thöa thuận và quyết đính”, Tuy nhiên, nguyên tắc này không phải la tuyệt đối mad trên thực tế có thé bị hạn chế và phải tuân thủ theo một số quy định của. pháp luật trong một sé trường hợp nhất đính. Chẳng hạn như khi thỏa thuận ˆ ng tim Koso XS hội Nin văn quốc ga 2009), Me an tổng Pie Nhà xế bất ăn hóa Sỉ phê Bộ Chỉ Mh, r SẼ Gon thant `Ngyêntc bộiuờng thất ụi đc th thiện cing được ghintin tai các Đẫu 313 vi 35 vì các nguyện tác há có tên qum ca Bộ Mặt Dân ay2015 " trải với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự Việt Nam; quyền bị han chế vi lý do quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn sã hội, dao đức zã hội, hanh.
phúc của công đồng, .; áp dung trách nhiệm béi thưởng thiệt hai theo hợp đẳng mẫu vả điều kiện giao dich chung, hoặc thực hiện hop đồng khi hoan cảnh thay đỗi cơ bản v. Mục dich của việc quy định trách nhỉ êm bôi thường 1a để đảm bao thực ‘hién nghĩa vụ dan sự. Ké tử thời điểm hợp đông có hiệu lực, các bên phải thực hiện các quyển và ngiấa vu đối với nhau theo cam kết, néu vi phạm thì mỗi ‘bén phải chu trách nhiệm về việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng cam kết”, Bên bị thiệt hai co thể yêu cầu bên vi phạm bồi thường hoặc tòa an® thực thi quyển bôi thường của các bên bi thiét hại và buộc bên vi phạm phải khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm gây ra.” Bồi thường thiệt hại là một hình thức trách nhiệm do vi phạm hợp đẳng phé biển trong thực „ không chỉ tại Việt Nam ma còn trên thể giới. Pháp luật các nước Châu Âu lục dia thường áp dung béi thường thiệt hai trong các trường hợp vi phạm nghiêm trong, còn pháp luật Anh - Mĩ thi béi thường thiệt hai lạ là trảch nhiêm do vi phạm hop đồng được sử dụng chủ yêu” Kết hợp các định ngiĩa trên, trách nhiệm bởi thường thiệt hai do vi pham hợp đồng la: “Trách nhiệm bỗi thường thiệt hat do vi pham hop đồng là Tiêu quả pháp lý bắt lợi mà bên cô hành vi vi phạm hợp đồng phải gánh chi trừ trường hop bên vì pham Rhông phất chiu trách nhiệm, được miễn trách nhiệm hoặc pháp luật có quy định khác ".
Theo đó, khái niệm thể hiện được. ‘rach nhiệm béi thường thiết hai do vi pham hợp đồng có đặc điểm là hậu quả ˆ Xem thm Đều3,9,10,13,340,405,406 vì 430 Đến 4012 °Hoặc wong ti ‘Vines it on competion fer conc mage ot co ng 2007 “Li Thị Yên (013), Bội hưởng Stat do plum hap dang dn sự một số vin đồ ý hận vi tn tn, tain vin ac sThithoe,tr4459 2 pháp ly bắt loi; loại trừ trách nhiệm béi thường thiệt hai do vi phạm hop déng khi các bên trong hợp đồng có thoả thun, thuộc trường hợp được miễn trách nhiệm hoặc theo quy định khác của pháp luật. Việc để thêm “pháp luật có quy định khác” nhằm giúp cho việc thực thí pháp luật được Linh đông, trảnh việc cứng nhắc, đập khuôn khi có sư khác biết giữa các quy định của pháp luật 1113.