Luận văn thạc sĩ luật học thực hiện nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính tại toà án nhân dân tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích thực hiện nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính tại toà án nhân dân tỉnh phú, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Phùng Thị Phương Anh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Tô Văn Hòa
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và hành chính
• Đề tài: Thực hiện nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi của nghiên cứu của luận văn
• 1.4. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ NGUYÊN TẮC BẢO ĐẢM TRANH TỤNG TRONG XÉT XỬ VỤ ÁN HÀNH CHÍNH
• 1.1. Xét xử vụ án hành chính và tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính
• 1.1.1. Xét xử vụ án hành chính
• 1.1.2. Tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính
• 1.2. Đặc điểm, phạm vi tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính
• 1.3. Bảo đảm tranh tụng là nguyên tắc cơ bản trong xét xử vụ án hành chính
• 1.3.1. Nguyên tắc tranh tụng trong giai đoạn khởi kiện, thụ lý vụ án
• 1.3.2. Nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong giai đoạn chuẩn bị xét xử vụ án hành chính
• 1.3.3. Nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong giai đoạn xét xử sơ thẩm và phúc thẩm vụ án hành chính
• 1.4. Ý nghĩa nguyên tắc tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC BẢO ĐẢM TRANH TỤNG TRONG XÉT XỬ VỤ ÁN HÀNH CHÍNH TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Đặc điểm tình hình địa phương
• 2.2. Thực trạng thực hiện nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ
• 2.2.1. Những kết quả đạt được
• 2.2.2. Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC TRANH TỤNG TRONG XÉT XỬ VỤ ÁN HÀNH CHÍNH TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính
• 3.2. Các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính
• 3.2.1. Kiện toàn đội ngũ thẩm phán, hội thẩm nhân dân, kiểm sát viên, luật sư
• 3.2.2. Hoàn thiện về mặt pháp lý trong việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính trong một số quy định còn bất cập
• 3.2.3. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho người dân hiểu về nguyên tắc tranh tụng và luật tố tụng hành chính năm 2015
• 3.2.4. Đảm bảo cơ sở vật chất và chế độ đãi ngộ phù hợp với những người tiến hành tố tụng
• 3.2.5. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong quá trình xét xử vụ án hành chính
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử hành chính đã trở thành một trong những nguyên tắc cơ bản trong hoạt động của Tòa án, được quy định rõ ràng tại khoản 5 Điều 103 Luật tổ chức Tòa án. Nguyên tắc này không chỉ được ghi nhận trong Hiến pháp 2013 mà còn được cụ thể hóa trong nhiều bộ luật khác như Bộ luật tố tụng hình sự 2015 và Luật tố tụng hành chính 2015. Tranh tụng không chỉ là một khía cạnh pháp lý mà còn là một biểu hiện của sự phát triển tư tưởng và văn minh nhân loại. Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ đã chú trọng đến việc thực hiện nguyên tắc này nhằm nâng cao chất lượng xét xử. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy rằng việc áp dụng nguyên tắc tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu cải cách tư pháp. Do đó, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ là rất cần thiết.

II. Tình hình nghiên cứu của đề tài

Tranh tụng trong xét xử hành chính đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và các cơ quan chức năng. Trước khi Hiến pháp 2013 có hiệu lực, nhiều công trình nghiên cứu đã đề cập đến vấn đề này, như luận văn thạc sĩ của Nguyễn Việt Nam và Nguyễn Thanh Hải. Các nghiên cứu này đã chỉ ra tầm quan trọng của nguyên tắc tranh tụng và những vấn đề còn tồn tại trong thực tiễn áp dụng. Luật tố tụng hành chính năm 2015 đã đưa ra nhiều quy định mới nhằm cụ thể hóa nguyên tắc này, tuy nhiên, việc thực hiện vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Các tác giả đã chỉ ra rằng cần phải có những nghiên cứu sâu hơn để làm rõ nguyên tắc này, từ đó nâng cao hiệu quả xét xử hành chính. Như vậy, đề tài nghiên cứu của luận văn không chỉ có giá trị lý luận mà còn có tính thực tiễn cao, đáp ứng nhu cầu cải cách tư pháp hiện nay.

III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính, bao gồm khái niệm, nội dung, ý nghĩa và các quy định pháp luật liên quan. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá thực trạng thực hiện nguyên tắc này tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ, thông qua việc phân tích số liệu vụ án hành chính từ năm 2016 đến 2019. Luận văn cũng sẽ chỉ ra những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân dẫn đến những khó khăn trong việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng. Từ đó, tác giả sẽ đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc này, đảm bảo tính khách quan, công bằng và dân chủ trong xét xử vụ án hành chính.

IV. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính. Các nhiệm vụ cụ thể bao gồm làm rõ khái niệm, nội dung, ý nghĩa của nguyên tắc này, đánh giá thực trạng thực hiện nguyên tắc trong xét xử vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ, và chỉ ra những tồn tại, hạn chế trong quy định pháp luật. Từ đó, tác giả sẽ đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc tranh tụng, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay. Luận văn không chỉ đóng góp vào việc hoàn thiện nhận thức về tranh tụng mà còn góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động xét xử hành chính.

V. Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam về xây dựng nhà nước pháp quyền và cải cách tư pháp. Các phương pháp nghiên cứu được áp dụng bao gồm phương pháp lịch sử để tìm hiểu sự hình thành và phát triển của nguyên tắc tranh tụng, phương pháp phân tích và tổng hợp để đánh giá thực trạng thực hiện nguyên tắc này, và phương pháp khảo sát thực tiễn tại các phiên tòa hành chính. Kết quả nghiên cứu từ các phương pháp này sẽ giúp tác giả đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính.

VI. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Luận văn không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn có giá trị thực tiễn cao. Về lý luận, nghiên cứu sẽ góp phần hoàn thiện nhận thức về nguyên tắc tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu sẽ giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động tranh tụng trong xét xử, từ đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia tố tụng. Công trình nghiên cứu phù hợp với yêu cầu thực tiễn của Việt Nam và xu thế toàn cầu về quyền con người, được quan tâm và bảo vệ. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng trong bối cảnh cải cách tư pháp hiện nay.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cải cách tư pháp và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính được xem là một trong những nguyên tắc cơ bản, góp phần nâng cao chất lượng xét xử và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan. Từ năm 2016 đến 2019, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ đã thụ lý 197 vụ án hành chính, trong đó có 181 vụ án sơ thẩm và 16 vụ án phúc thẩm, với tỷ lệ giải quyết đạt khoảng 73%. Số lượng vụ án hành chính có xu hướng tăng, đặc biệt là các vụ liên quan đến lĩnh vực quản lý đất đai, thuế và bảo hiểm. Tuy nhiên, việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính tại địa phương này vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu cải cách tư pháp.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng thực hiện nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vụ án hành chính được thụ lý và giải quyết tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2016-2019. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng hành chính, nâng cao chất lượng xét xử và bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong lĩnh vực hành chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về nguyên tắc tranh tụng trong tố tụng hành chính, bao gồm:

• Lý thuyết về nguyên tắc tranh tụng: Tranh tụng được hiểu là quá trình các bên tham gia tố tụng trình bày, đối đáp, chứng minh và bác bỏ các chứng cứ, lập luận nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trước Tòa án. Nguyên tắc này đảm bảo tính khách quan, công bằng và minh bạch trong xét xử.

• Mô hình tố tụng hành chính: Tập trung vào vai trò của các chủ thể tranh tụng gồm người khởi kiện, người bị kiện, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, cùng với vai trò điều khiển của Tòa án trong quá trình xét xử vụ án hành chính.

• Khái niệm chính: Nguyên tắc bảo đảm tranh tụng, quyền và nghĩa vụ của các bên trong tố tụng hành chính, vai trò của Tòa án trong điều khiển tranh tụng, các giai đoạn tố tụng (khởi kiện, chuẩn bị xét xử, xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, cụ thể:

• Phương pháp lịch sử: Nghiên cứu sự hình thành và phát triển của nguyên tắc tranh tụng trong pháp luật Việt Nam và quốc tế.

• Phương pháp phân tích, tổng hợp: Đánh giá các quy định pháp luật, các công trình nghiên cứu liên quan, tổng hợp các quan điểm để làm rõ nội dung và phạm vi nguyên tắc tranh tụng.

• Phương pháp khảo sát thực tiễn: Thu thập và phân tích số liệu vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2016-2019, khảo sát thực tế các phiên tòa để đánh giá việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng.

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm các văn bản pháp luật (Hiến pháp 2013, Luật tổ chức Tòa án nhân dân 2014, Luật tố tụng hành chính 2015), báo cáo công tác của Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ, các bản án, quyết định, tài liệu tham khảo chuyên ngành.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung phân tích 197 vụ án hành chính thụ lý tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ trong 4 năm, lựa chọn các vụ án tiêu biểu để khảo sát chi tiết.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích định tính và định lượng, so sánh tỷ lệ giải quyết vụ án, tỷ lệ kháng cáo, kháng nghị, đánh giá chất lượng tranh tụng qua các phiên tòa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng vụ án hành chính: Từ năm 2016 đến 2019, số vụ án hành chính sơ thẩm tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ tăng từ 36 vụ lên 53 vụ, tương đương mức tăng khoảng 47%. Tỷ lệ giải quyết vụ án cũng tăng từ 35% năm 2016 lên 70% năm 2019, cho thấy sự cải thiện trong công tác xét xử.

2. Tỷ lệ kháng cáo, kháng nghị tăng nhẹ: Số vụ án hành chính phúc thẩm dao động từ 10 vụ năm 2016 đến 16 vụ năm 2019, với tỷ lệ giải quyết đạt 50-100%. Tỷ lệ các bản án bị hủy, sửa do vi phạm nguyên tắc tranh tụng duy trì ở mức thấp, khoảng 2 vụ/năm, phản ánh hiệu quả tương đối trong việc bảo đảm tranh tụng.

3. Khó khăn trong thực hiện nguyên tắc tranh tụng: Người khởi kiện thường gặp khó khăn trong việc thu thập chứng cứ do các tài liệu chủ yếu do cơ quan nhà nước lưu giữ. Người bị kiện (cơ quan hành chính) có trình độ pháp luật cao hơn, tạo ra sự mất cân bằng trong tranh tụng. Việc tổ chức phiên đối thoại và phiên tòa chưa thực sự phát huy tối đa vai trò tranh tụng do hạn chế về thời gian và kỹ năng của cán bộ xét xử.

4. Vai trò điều khiển tranh tụng của Tòa án: Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ đã chú trọng việc điều khiển tranh tụng, tạo điều kiện cho các bên trình bày, đối đáp, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số trường hợp hạn chế thời gian tranh luận hoặc chưa tạo điều kiện thuận lợi cho người khởi kiện trình bày đầy đủ ý kiến.

Thảo luận kết quả

Việc tăng số lượng vụ án hành chính phản ánh sự gia tăng mâu thuẫn trong quản lý nhà nước và nhu cầu bảo vệ quyền lợi của người dân. Tỷ lệ giải quyết vụ án tăng cho thấy sự nỗ lực của Tòa án trong việc nâng cao hiệu quả xét xử. Tuy nhiên, tỷ lệ kháng cáo và các bản án bị hủy, sửa vẫn tồn tại, cho thấy nguyên tắc tranh tụng chưa được thực hiện triệt để.

Nguyên nhân chủ yếu là do sự mất cân bằng về trình độ pháp luật và khả năng thu thập chứng cứ giữa các bên, cũng như hạn chế về cơ sở vật chất, trang thiết bị và kỹ năng nghiệp vụ của cán bộ xét xử. So sánh với một số nghiên cứu trong ngành tư pháp, tình trạng này là phổ biến tại các địa phương có điều kiện kinh tế xã hội chưa đồng đều.

Việc tổ chức phiên đối thoại và phiên tòa theo quy định của Luật tố tụng hành chính 2015 đã góp phần nâng cao tính dân chủ, công khai trong xét xử, tuy nhiên cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, đào tạo kỹ năng tranh tụng cho các chủ thể tham gia tố tụng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số vụ án, bảng so sánh tỷ lệ giải quyết và kháng cáo qua các năm để minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực cho cán bộ xét xử: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng điều khiển tranh tụng, kỹ năng thu thập và đánh giá chứng cứ cho thẩm phán, thư ký tòa án trong vòng 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện: Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ phối hợp với Trường Đại học Luật Hà Nội.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật: Đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về quyền và nghĩa vụ trong tố tụng hành chính cho người dân và các tổ chức liên quan, nhằm nâng cao nhận thức và khả năng tham gia tranh tụng. Thời gian thực hiện: liên tục trong 2 năm. Chủ thể: Sở Tư pháp, Tòa án nhân dân tỉnh.

3. Hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật: Đầu tư trang bị máy móc, thiết bị hỗ trợ phiên tòa như hệ thống ghi âm, ghi hình, máy tính kết nối internet để phục vụ công tác thu thập, công khai chứng cứ và tranh tụng hiệu quả hơn. Thời gian: 18 tháng. Chủ thể: Tòa án nhân dân tỉnh, Sở Tài chính.

4. Xây dựng quy trình phối hợp liên ngành: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Tòa án, Viện kiểm sát, các cơ quan hành chính và các bên liên quan trong việc thu thập, cung cấp chứng cứ và tổ chức phiên tòa. Thời gian: 12 tháng. Chủ thể: Ban chỉ đạo cải cách tư pháp tỉnh Phú Thọ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Thẩm phán và cán bộ Tòa án nhân dân: Nghiên cứu giúp nâng cao hiểu biết về nguyên tắc tranh tụng, cải thiện kỹ năng điều khiển phiên tòa, từ đó nâng cao chất lượng xét xử vụ án hành chính.

2. Luật sư và người bảo vệ quyền lợi hợp pháp: Tài liệu cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để hỗ trợ khách hàng trong việc thu thập chứng cứ, tranh luận tại phiên tòa hành chính.

3. Cán bộ quản lý nhà nước và cơ quan hành chính: Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ trong tố tụng hành chính, từ đó thực hiện đúng quy định pháp luật, giảm thiểu tranh chấp hành chính.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Luật: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về nguyên tắc tranh tụng trong tố tụng hành chính, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguyên tắc bảo đảm tranh tụng trong xét xử vụ án hành chính là gì?
   Nguyên tắc này đảm bảo các bên tham gia tố tụng có quyền bình đẳng trong việc trình bày, thu thập, đối đáp chứng cứ và lập luận nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Ví dụ, tại phiên tòa, người khởi kiện và người bị kiện đều có quyền trình bày chứng cứ và phản biện.

2. Tòa án có phải là chủ thể tranh tụng không?
   Không, Tòa án chỉ đóng vai trò điều khiển, giám sát quá trình tranh tụng để đảm bảo tính khách quan, công bằng. Việc chứng minh thuộc về các bên đương sự. Ví dụ, thẩm phán không được chủ động thu thập chứng cứ mà chỉ thu thập khi có yêu cầu của đương sự.

3. Người khởi kiện gặp khó khăn gì trong việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng?
   Người khởi kiện thường khó tiếp cận chứng cứ do các tài liệu do cơ quan nhà nước lưu giữ, trong khi người bị kiện có trình độ pháp luật cao hơn. Điều này tạo ra sự mất cân bằng trong tranh tụng, ảnh hưởng đến hiệu quả xét xử.

4. Phiên đối thoại trong tố tụng hành chính có vai trò gì?
   Phiên đối thoại giúp các bên trao đổi, thống nhất quan điểm, làm rõ các tình tiết vụ án trước khi xét xử chính thức, góp phần giảm thiểu mâu thuẫn và nâng cao hiệu quả tranh tụng.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc tranh tụng tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ?
   Cần tăng cường đào tạo kỹ năng cho cán bộ xét xử, hoàn thiện cơ sở vật chất, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các bên tham gia tố tụng.

Kết luận

• Nguyên tắc bảo đảm tranh tụng là nguyên tắc cơ bản, được Hiến pháp 2013 và Luật tố tụng hành chính 2015 thừa nhận, góp phần nâng cao chất lượng xét xử vụ án hành chính.
• Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ đã có những bước tiến trong việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng, với số lượng vụ án hành chính tăng và tỷ lệ giải quyết ngày càng cao.
• Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những khó khăn như mất cân bằng về trình độ pháp luật giữa các bên, hạn chế về kỹ năng và cơ sở vật chất.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao năng lực cán bộ, hoàn thiện cơ sở vật chất, tăng cường tuyên truyền và phối hợp liên ngành.
• Nghiên cứu này là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện pháp luật và thực tiễn xét xử vụ án hành chính, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.

Các cơ quan chức năng và Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc bảo đảm tranh tụng, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu để hoàn thiện hơn nữa công tác xét xử hành chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LY VE NGUYÊN TAC BAO DAM TRANH TUNG TRONG XÉT XỬ VỤ ÁN HANH CHÍNH 1-1 Xết xữ vụ án hành chính và tranh trụng trong xét xử vụ án hành chính 111 Xét xin án hành chính Khác với việc xét xử vụ án dân sự hay hình sự, xét xử vụ án hành chính. là xem xét tính hợp pháp của QĐHC, HVHC, quyết định buộc thôi việc, quyết định gidi quyết khiếu nại vé quyết định sử lý vụ việc canh tranh bị khối kiên, danh sich cit tri, Những quyết định hảnh chính bị kiên do cơ quan hành. chính nhà nước, cơ quan , tổ chức được giao thực hiện quản lý bảnh chỉnh nhà nước hoặc người có thẩm quyên trong cơ quan, tổ chức đo ban hành do vây người bị kiện trong vụ an hành chính luôn luôn là chủ thể quản lý hành. chính nha nước, người khởi kiện là đổi tương quản lý nhà nước Mỗi quan hệ giữa người khởi kiện va người bị kiện là mối quan hi * quyén lực ~ phục tùng”.

Việc xét xử vụ án hành chính là giải quyết tranh chấp giữa hai đổi tượng trên. Nói cách khác xét xử vụ án hành chính là việc Tòa án zem xét, đánh gia tính hợp pháp của hoạt động quản lý nha nước của chủ thé quản lý hành chính nha nước. Xét xử vụ án hành chính nhằm bão về quyển, lợi ich hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi có tranh chấp hành chính với một bên là cơ quan nha nước ngoài ra xét xử hành chính là biện pháp hữu hiệu nhằm nâng cao hoạt đông cia cơ quan hành chính nhà nước. Từ những phân.

tích trên có thể hiểu xét xử vụ án hảnh chính 1a hoạt động xét xử tranh chấp "hành chính khí cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiên quyền khởi kiện tai Tòa án. nhằm bảo vệ quyển, lợi ích hợp pháp của họ khi họ cho ring quyền, lợi ich hợp pháp của ho bị xâm hại bởi các quyết định hành chính, hành vi hảnh chính, quyết định kỹ luật buộc thôi việc, quyết định giải quyết khiêu nai vẻ quyết định xử lý vụ việc canh tranh bi khối kiện, danh sách cử trì theo tình tự, thủ tục do luật tổ tụng hành chính quy định.12 Tranh tung trong xét xữ vụ ân hành chinh 1.1 Khải niệm tranh tung trong xét xitvu án hành chinh Tranh tụng không chi là thành tựu pháp lý đơn thuận mà nó lả thành tựu. của sự phat triển tư tưởng, của nén văn minh nhân loại. Tranh tung không chỉ là nguyên tắc mã còn là cơ chế tổ tụng có hiệu quả đảm bao cho Téa án zác định su thật khách quan, giải quyết vu án đúng pháp luất, dim bảo sur công bing và bảo về quyền, lợi ích hop pháp cia những người tham gia tổ tung.

Về mặt ngôn ngữ: theo Dai từ điển tiếng Việt năm 1998 thi tranh ting có nghĩa là "kiện tung",` còn theo Hán- Việt từ điển thì tranh tụng có nghĩa là “cãi lẽ, cãi nhau để tranh lấy phải”? Theo cách giải thích nay, có thé hiểu tranh tung la việc tranh luận để chứng minh cho những lý lễ, lập luận mình. đưa ra là đúng, Tir điển luật học năm 2006 giải thich "tranh tung lả hoạt đông tổ tung được thực hiện bởi các bên tham gia tô tụng, có quyên bình đẳng với nhau. trong việc thu thập, đưa ra chứng cứ dé bão vệ các quan điểm và lợi ích của minh, phân bác lại các quan điểm va lợi ich cia phía đổi tap"? Theo cách giải thích nay, tranh tung là hoạt động diễn ra tại Tòa án khi giải quyết các tranh chap. Khi giải quyết các tranh chấp các chủ thé của quan hệ tranh chấp đó có quyển ngang nhau trong việc đưa ra các tai liệu chứng cứ, những lập luận để.

chứng minh yêu cẩu của minh là đúng, đồng thời đưa ra cdc chứng cứ, lập "tà ga tống Vật 1098 68g Tiên in it 616. Viên khoa học pháp ly Bộ tr pháp(2006), từ điển luật học, Nub te php, Hà Nội 807/80 luận để bác bé những các điểm của các chủ thể khác đổi với mình. Mặc dù xác định tranh tụng là hoạt động diễn ra tai tòa an khi giãi quyết tranh chấp nhưng chỉ thấy vai trò của các bên trong quan hệ tranh chấp ma không thấy được vị trí, vai trò của Tòa án đối với hoạt động nay là chưa đây i, "Trên thực tế van dé tranh tụng không còn mới zong đã nhân được nhiều. sử quan tâm của các nha nghiên cứu, Tranh tụng không phải 1a bước hay giai đoạn tổ tung ma tranh tụng can phải được hiểu la một quá trình đi tim sự thật khách quan cia vụ án.

gia hoạt động tranh các bên tranh tung chủ động, tích cực thực hiện quyển và nghĩa vụ của chi th ranh tung như thu thập, cung cấp các tải liệu chứng cớ, đưa ra các lập luân, căn cử để chứng minh yêu cẩu của mình là có căn cứ đồng thời bác bỏ yêu cầu của chủ thể tranh tụng khác đổi với minh để bảo vệ. quyển va lợi ich hợp pháp của mình Các tài liệu, chứng cứ trong vụ án đều được công khai theo quy định pháp luật, các bén có quyền biết và đưa ra các lập luận để bác bd quan điểm của bên kia. Tòa án căn cứ vao kết quả tranh tụng để m phản quyết giải quy vu ăn Việc tranh tụng cả hiệu quả dm bab cho Tòa án ra phán quyết giải quyết vụ án khách quan, công bằng và đúng pháp luật, "rong luận văn thạc sỹ luật học " Tranh tụng trong tố tung hảnh chính & 'Việt Nam - Lý luận va thực tiễn” của tác gia Nguyễn Việt Nam tai Trường Đại học Luật tác giả Nguyễn Việt Nam đưa ra khái niệm “tranh tụng trong tổ tụng hảnh chính là quá trình hoạt động của các chủ thể tranh tung trong tổ. tụng hành chính đước bắt đầu khi có yêu cầu khi kiện va kết thúc khi băn án, quyết định có hiệu lực pháp luật, theo do các chủ thể tranh tụng đưới sự điều khiển của Toa án được đưa ra, trao đổi chứng cứ, lý lẽ, căn cứ pháp lý để chứng minh, biên luên cho quyển, lợi ich hợp pháp cia minh trước Toả án theo những trình tự thủ tục do pháp luật tổ tụng hảnh chính quy định va Toa án ra phan quyết giãi quyết vụ án hành chính căn cứ vảo kết qua tranh tụng do các chủ thể tranh tụng đã thực hién”*, Khai niêm của tác giã Nguyễn Việt Nam đưa ra đã nói 6 phạm vi, nội dung tranh tung và vai trò của Tòa án quá trình giải quyết vụ án hành chính.

Khai niệm nay đã nêu đẩy đủ nội dung tranh tung trong tổ tụng hanh chính cũng như trong xét xữ vụ án hành chính. Chủ thé tranh tụng trong vụ án hành. chính lả người khỏi kiện — người bị tác động bởi QĐHC, HVHC va người bi kiện ~ chủ thé thé ban hành QĐHC, HVHC. Hội đồng xét xử căn cứ vào kết quả tranh tụng của họ để ra bản án, quyết định khách quan, công bằng va đúng pháp luật 1.2 Đặc điểm, phạm vì tranh ting trong xét xử vụ án hành chính: Cũng là tranh tụng nhưng tranh tung trong xét xử vụ án dân sự, xét xửi ‘vu án hình sự có những điểm khác biệt so với tranh tụng trong xét xử vụ an hành chính Sự khác biệt đó do những đặc điểm về chủ thể, đối tương khỏi kiện của mỗi loại vụ án quy định.

Cụ thể như sau: - Trong vụ án hành chỉnh, chủ thể tranh tụng là các đương sự, người đại dign của đương sự, người bảo về quyền va lợi ích hợp pháp của đương sự - người thực hiên , quyết định kết quả tranh tụng, Tòa án — không phải chủ thể tranh tung. Tòa án có vai trò điểu khiển tranh tụng , trong tải trong trình xét xử VAHC. + Chủ thể tranh tụng. Trong vụ án hanh chính đương sự gồm người khởi kiện, người bị kiện va người có quyền lợi va nghĩa vụ liên quan.

Với đặc điểm người bị kiện luôn là chủ thể quản lý nha nước nên người bị kiện luôn là Ý Nguyễn Việt Nam (2013), Tranh tung trong tổ hưng hành chinh ð Mật Nam — Lj luận và ‘thre tn, luân văn thạc số, Hà Nội, tr15 10 người có trình độ hiểu biết pháp luật cao hơn người khởi kiện. Người bị kiện nấm rõ các quy định pháp luật, có điểu kiên thu thâp các tai liệu chứng cứ để chứng mình tinh đúng đắn hợp pháp của quyết định bảnh chính, hành vi hành chính của minh, Ngược lại người khối kiện gặp nhiễu khó khăn trong việc thu thập các chứng cứ bối các chứng cứ héu hết do các cơ quan nha nước lưu gi” Người khỏi kiện chi có thể sử dung các tai liệu, chứng cứ do người bị kiện cung cấp hoặc những tải liêu được công khai. Người khối kiện và người bi kiên phải bình đẳng vé mặt pháp lý thi hoạt đồng tranh tụng mới có hiệu qua. Để bao vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mảnh các chủ thể tranh tụng đều tình đẳng trong việc thu thêp, công khai chứng cứ, đưa ra các căn cứ pháp lý, lập luôn, đối dap trước Tòa án nhưng phải tuân theo những trình tự thũ tục ma Luật tổ tung hành chính quy định.

Tòa an không phải là chủ thể tranh tụng ma là cơ quan tiến hảnh tô tung Tòa án chỉ điều hành, giám sát quá trình tranh. tung của các đương sự, đại điên hợp pháp của đương sự va căn cử vào kết quả tranh tung để đưa ra phán quyết khách quan, công bằng và đúng pháp luật Để bao về quyên va lợi ich của mình, đương sự có quyên yêu câu người giúp 46 về mặt pháp lý đồng thời tham gia tranh tung. Người bảo vệ quyển và lợi ich hợp pháp của đương sư thường là những người có trình độ hiểu biết pháp luật, có kinh nghiệm va kỹ năng tranh tụng nên khi họ tham gia tranh tụng thi hoạt đông tranh tụng sẽ có chat lượng va hiệu quả hơn đỏng thời giúp cho Tòa án có nhiễu căn cứ để xc định sự thật khách quan của vụ án. + Tòa án— Không phải chủ thé tranh tung.

Tòa án chỉ đóng vai tro điều khiển tranh trụng vả trong tải trong việc giải quyết vụ án hảnh chính.