BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------------------------------- CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT BÙI THỊ PHƯƠNG THẢO NGUYÊN NHÂN CỦA TÌNH TRẠNG CHẠY ĐUA LÃI SUẤT TRONG HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH Chuyên ngành: Chính Sách Công Mã số : 603114 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: TS. TRẦN THỊ QUẾ GIANG Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii MỤC LỤC MỤC LỤC . ii LỜI CAM ĐOAN .iv LỜI CẢM ƠN. v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU . viii U DANH MỤC HÌNH VẼ . x CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU .1 Bối cảnh chính sách.2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu .3 Phương pháp luận và nguồn thông tin .4 Cơ sở lý thuyết và khung phân tích .5 Phạm vi nghiên cứu .6 Cấu trúc luận văn .7 CHƯƠNG 2 DIỄN BIẾN VÀ HỆ QUẢ CỦA CUỘC ĐUA LÃI SUẤT .1 Diễn biến cuộc đua lãi suất.1 Cuộc đua lãi suất 2008 .2 Cuộc đua lãi suất 2010 .2 Hệ quả của hiện tượng chạy đua lãi suất .12 CHƯƠNG 3 NGUYÊN NHÂN CỦA CUỘC ĐUA LÃI SUẤT .1 Nguyên nhân trực tiếp đến từ bối cảnh vĩ mô và chính sách tiền tệ của NHNN .2 Nguyên nhân tiềm ẩn đến từ thất bại thị trường và thất bại chính sách - giám sát của NHNN .1 Thất bại thị trường .1 Quá trình hình thành và đặc điểm cơ bản của nhóm ngân hàng vừa và nhỏ .2 Xu hướng phát triển kém bền vững của nhóm ngân hàng vừa và nhỏ .2 Thất bại về mặt chính sách và giám sát của NHNN .26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Tổng quan về giám sát ngân hàng .2 Thất bại về mặt chính sách và giám sát của NHNN . 28 CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH .1 Giải pháp trọng tâm .1 Sửa chữa thất bại thị trường .2 Sửa chữa thất bại chính sách và giám sát của NHNN .2 Giải pháp bổ trợ .1 Nâng cao tính minh bạch thông tin của các NHTM .2 Đưa ra mức xử phạt đủ mạnh để răn đe những NHTM lách luật huy động vốn . 40 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 47 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iv LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh hay Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright. Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2011 Bùi Thị Phương Thảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com v LỜI CẢM ƠN Đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Trần Thị Quế Giang là người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi cũng xin bày tỏ sự biết ơn đến thầy Vũ Thành Tự Anh là người đã hỗ trợ giúp tôi có thêm những ý tưởng mới cho bài viết. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến tất cả quý thầy cô của Chương trình Giảng dạy Kinh Tế Fulbright, những người đã luôn truyền cho tôi cảm hứng học tập trong suốt hai năm qua. Xin cảm ơn anh Hồ Viết Trung, anh Nguyễn Đức Bình, anh Trần Bảo Toàn, chị Ngô Nguyễn Quỳnh Anh là những người đã hỗ trợ tôi rất nhiều trong quá trình tìm hiểu thực tế về cuộc đua lãi suất và hoạt động giám sát ngân hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ABBank Ngân hàng thương mại cổ phần An Bình ACB Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu AgriBank Ngân hàng Nông nghiệp Phát triển Nông thôn Việt Nam BaoVietBank Ngân hàng thương mại cổ phần Bảo Việt Basel Hiệp ước vốn Basel CAR Hệ số đủ vốn CQTTGS Cơ quan thanh tra giám sát DaiABank Ngân hàng thương mại cổ phần Đại Á EAB Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á EximBank Ngân hàng thương mại cổ phần xuất nhập khẩu GiaDinhBank Ngân hàng thương mại cổ phần Gia Định HaBuBank Ngân hàng thương mại cổ phần nhà Hà Nội HDBank Ngân hàng thương mại cổ phần Phát triển nhà Tp.HCM KienLongBank Ngân hàng thương mại cổ phần Kiên Long LDR Tỷ lệ tín dụng trên huy động vốn (Loan to deposit ratio) LienVietBank Ngân hàng thương mại cổ phần Liên Việt LNH Liên ngân hàng MB Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội MDB Ngân hàng phát triển đồng bằng sông Cửu Long NamABank Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Á NaViBank Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Việt NHNN Ngân hàng nhà nước LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vii NHTM Ngân hàng thương mại NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần NHTMNN Ngân hàng thương mại nhà nước OCB Ngân hàng thương mại cổ phần Phương Đông OceanBank Ngân hàng thương mại cổ phần Đại Dương PGBank Ngân hàng thương mại cổ phần Xăng dầu Petrolimex ROA Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (Return on Asset) ROE Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (Return on Equity) Sacombank Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín SaiGonBank Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Công Thương SCB Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn SeaBank Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á SHB Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn - Hà Nội SouthernBank Ngân hàng thương mại cổ phần Phương Nam TCTD Tổ chức tín dụng Techcombank Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam TPBank Ngân hàng thương mại cổ phần Tiên Phong TTS Tổng tài sản VĐL Vốn điều lệ VietBank Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thương tín Vietcombank Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam VietinBank Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam WesternBank Ngân hàng Phương Tây LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com viii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 3-1. Sự thay đổi của các lãi suất chủ chốt . Những ngân hàng vừa và nhỏ được khảo sát . Danh sác các NHTMCP dẫn đầu được khảo sát . Tỷ trọng thu nhập từ hoạt động tín dụng (2007-2009) . Tỷ lệ LDR trung bình (2007 -2009) . Tỷ lệ LDR trung bình toàn hệ thống Ngân hàng Việt Nam (2002- 2009) . Dư nợ xấu của một số ngân hàng vừa và nhỏ (2007 -2009) . Dư nợ phi sản xuất (2010) . Hoạt động LNH của nhóm ngân hàng vừa và nhỏ (2008) . Hoạt động LNH của một số ngân hàng dẫn đầu (2008). Tỷ lệ LDR ở một số ngân hàng dẫn đầu (2007 -2009) . Tỷ lệ LDR ở một số ngân hàng vừa và nhỏ (2007 -2009) . Phân loại ngân hàng ở Mỹ . 30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ix DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2-1. Diễn biến cuộc đua lãi suất 2008 . Diễn biến cuộc đua lãi suất 2010 . Thị phần của NHTM Việt Nam (12/2008) . Sơ đồ chức năng nhiệm vụ giám sát của CQTTGS . 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com x TÓM TẮT Trong những năm trở lại đây, việc cạnh tranh huy động vốn ở các Ngân hàng thương mại cổ phần vừa và nhỏ (sau đây gọi tắt là ngân hàng vừa và nhỏ) đã tạo ra nhiều cuộc đua lãi suất gây ảnh hưởng sâu sắc đến sự ổn định của hệ thống ngân hàng Việt Nam, điển hình là hai cuộc đua lãi suất năm 2008 và 2010. Mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã có rất nhiều chính sách nhằm ngăn chặn hiện tượng trên tiếp tục tiếp diễn nhưng hầu như vẫn chưa thể mang lại kết quả như mong muốn. Đứng trên góc độ lợi ích tổng thể của toàn xã hội, cần phải tìm ra nguyên nhân dẫn đến hiện tượng chạy đua lãi suất để từ đó tìm ra chính sách hữu hiệu nhằm ngăn chặn hiện tượng này tiếp tục tiếp diễn. Với mục đích đó, nghiên cứu này sẽ tập trung trả lời ba câu hỏi chính sách sau đây: Thứ nhất, thực trạng hai đợt chạy đua lãi suất ở Việt Nam trong năm 2008 và 2010 đã diễn ra như thế nào? Thứ hai, tại sao những ngân hàng vừa và nhỏ lại là nơi kích hoạt cuộc đua lãi suất? Thứ ba, giải pháp chính sách nào cần thiết cho bối cảnh chạy đua lãi suất hiện nay? Về nguyên nhân dẫn đến hiện tượng chạy đua lãi suất, có thể được nhìn nhận từ hai góc độ. Thứ nhất, bối cảnh kinh tế vĩ mô với lạm phát tăng cao và chính sách thắt chặt tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước là những yếu tố trực tiếp dẫn đến hành vi chạy đua lãi suất ở những ngân hàng vừa và nhỏ. Tuy nhiên nghiên cứu này cũng cho thấy lạm phát và chính sách thắt chặt tiền tệ là những tác động bất lợi mà hệ thống ngân hàng thường xuyên phải đối mặt, sâu xa hơn có thể thấy thất bại thị trường từ việc tồn tại nhóm ngân hàng vừa và nhỏ có khả năng gây ra ngoại tác tiêu cực cao và thất bại chính sách - giám sát hệ thống ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước mới là những nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến hiện tượng chạy đua lãi suất. Nghiên cứu này cũng cho thấy, nếu những nguyên nhân tiềm ẩn nêu trên không được giải quyết thì khó có thể hạn chế được tình trạng chạy đua lãi suất tiếp tục tiếp diễn. Vì vậy, nghiên cứu tập trung phân tích những nguyên nhân tiềm ẩn này và đề xuất một số nhóm giải pháp chính sách như sau. Thứ nhất, nhóm giải pháp nhằm nâng cao năng lực nội tại của những ngân hàng vừa và nhỏ bao gồm nâng cao năng lực tài chính, năng lực quản trị rủi ro và thực hiện giám sát chặt chẽ hơn một số chỉ tiêu an toàn thanh khoản. Thứ hai, nhóm giải pháp sữa chữa thất bại chính sách - giám sát của Ngân hàng Nhà nước bao gồm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xi phân nhóm ngân hàng để có biện pháp giám sát phù hợp, tập trung nguồn lực giám sát ngân hàng vừa và nhỏ, xây dựng lộ trình đáp ứng một số chỉ tiêu an toàn phù hợp với năng lực của nhóm ngân hàng vừa và nhỏ. Ngoài ra, nghiên cứu này còn đề xuất nhóm giải pháp chính sách bổ trợ nhằm tạo cơ sở cho những giải pháp chính sách nêu trên được thực thi hiệu quả, bao gồm nâng cao tính minh bạch thông tin của các ngân hàng thương mại, đưa ra mức chế tài đủ mạnh để răn đe những ngân hàng lách luật trong việc huy động vốn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 1.
Nguyên Nhân và Giải Pháp Chạy Đua Lãi Suất Trong Hệ Thống Ngân Hàng Thương Mại
Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh nguyên nhân của tình trạng chạy đua lãi suất trong hệ thống ngân hàng thương mại và giải pháp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện
Trường đại học
Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí MinhChuyên ngành
Chính Sách CôngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận Văn Thạc SĩPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Bùi Thị Phương Thảo
Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Quế Giang
Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
Chuyên ngành: Chính Sách Công
Đề tài: Nguyên Nhân Của Tình Trạng Chạy Đua Lãi Suất Trong Hệ Thống Ngân Hàng Thương Mại Và Giải Pháp Chính Sách
Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
Năm xuất bản: 2011
Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ